II C 310/23 - zarządzenie, wyrok, uzasadnienie Sąd Okręgowy w Warszawie z 2025-03-13
sygn. akt II C 310/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 marca 2025 roku
Sąd Okręgowy w Warszawie II Wydział Cywilny
w składzie: Przewodniczący sędzia Marcin Polakowski
Protokolant Anna Frymus
po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2025 roku w Warszawie na rozprawie
sprawy z powództwa R. Ż.
przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
o nakazanie złożenia oświadczenia i zapłatę
1. nakazuje (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W., aby w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku, złożyła wobec R. Ż. oświadczenie o następującej treści: „ W wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie wydanego w dniu 13 marca 2025 roku w sprawie o sygnaturze akt II C 310/23 (...)spółka z ograniczoną działalnością siedzibą w W. wyraża ubolewanie oraz przeprasza Pana R. Ż. za to, że przetwarzała bez podstawy prawnej w zasobach (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. jego dane osobowe w okresie od 26 marca 2019 r. do 31 marca 2021 r. oraz za nieprawidłowo spełniony obowiązek informacyjny wobec Pana R. Ż. w myśl artykuł 15 ustęp 1 i 3 RODO, czym naruszyła dobra osobiste Pana R. Ż., jego prawo do prywatności oraz ochrony danych osobowych”, w formie przesłanego listem poleconym na adres miejsca zamieszkania R. Ż., pisma sporządzonego na białej kartce, przy użyciu czcionki Arial barwy czarnej, o wielkości 16 pkt z interlinią 1,5 pkt oraz opatrzonego czytelnym, własnoręcznym podpisem osób uprawionych do reprezentacji (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.;
2. zasądza od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz R. Ż. kwotę 3.000,00 (trzy tysiące) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 2.500,00 (dwa tysiące pięćset) złotych od 29 marca 2023 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 500,00 (pięćset) złotych od 26 października 2023 r. do dnia zapłaty;
3. oddala powództwo w pozostałym zakresie;
4. ustala, iż powód wygrał sprawę niemal w całości, w związku z tym pozwany winien ponieść 100 % kosztów procesu i kosztów sądowych, zaś szczegółowe wyliczenie tychże kosztów pozostawia referendarzowi sądowemu.
sygn. akt II C 310/23
UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 05 kwietnia 2023 r. (data nadania – k. 58) skierowanym przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. - powód R. Ż. wniósł o:
1. ochronę jego dóbr osobistych i nakazanie pozwanemu, aby złożył w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku oświadczenie o treści:
„W wykonaniu wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie wydanego w dniu […], w sprawie o sygnaturze akt: […] (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przy al. (...), wyraża ubolewanie oraz szczerze przeprasza Pana R. Ż., legitymującego się numerem PESEL (...) za to, że przetwarzał bez podstawy prawnej w zasobach (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., przy ul. (...), jego dane osobowe w okresie od 26 marca 2019 r. do 31 marca 2021 r. oraz nieprawidłowo spełniony obowiązek informacyjny wobec Pana R. Ż. w myśl art. 15 ust. 1 i 3 RODO, czym naruszyła dobra osobiste R. Ż. jego prawo do prywatności oraz ochrony danych osobowych”,
przy czym treść ww. oświadczenia miała zostać przesłana listem poleconym na adres powoda, tj. (...)-(...) E., Pl. (...) oraz zostać sporządzona na białej, czcionką Arial koloru czarnego, o wielkości 16 pkt, z interlinią wynoszącą 1,5 pkt, a także czytelnie podpisana poprzez złożenie własnoręcznych podpisów przez osoby upoważnione do reprezentacji spółki, zgodnie z informacją wynikającą z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego;
2. zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 3.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie: a) od kwoty 2.500,00 zł od dnia 29 marca 2023 r. oraz b) od kwoty 500,00 zł od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty.
Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych lub według listy poniesionych kosztów złożonych przez niego przed zamknięciem rozprawy.
Uzasadniając żądanie pozwu powód wskazał, że w toku wykonywania operacji na jego danych osobowych zostało ujawnione, że dane te zostały udostępnione do (...) oraz (...), prowadzonych przez (...) sp. o.o. z siedzibą w K.. Powód otrzymał od ww. spółki informację, że jego dane osobowe zostały udostępnione do powyższych systemów przez pozwaną spółkę. Powód wyjaśnił, że w dniu 01 kwietnia 2019 r. złożył pozwanemu wyraźny sprzeciw na udostępnianie danych osobowych do wszelkiego rodzaju biur. Z uwagi na działania marketingowe ze strony pozwanego powód w dniu 22 marca 2020 r. skierował do pozwanego kolejny sprzeciw w zakresie przetwarzania jego danych osobowych, ponowiony w dniu 28 marca 2020 r. Mając na uwadze dane uzyskane z (...) powód w dniu 29 kwietnia 2020 r. skierował do pozwanego drogą e-mail, wniosek w zakresie jego danych osobowych celem ustalenia, kto jest ich odbiorcą oraz jaka jest podstawa ich udostępniania. Przypominał również, że złożył uprzednio sprzeciw wobec dalszego udostępniania jego danych osobowych i przekazywania ich do jakichkolwiek biur, systemów oraz podmiotów trzecich. następnie w dniu 08 maja 2020 r. mając na uwadze sposób udzielenia odpowiedzi przez pozwanego powód skierował do spółki wniosek w trybie art. 15 RODO. Powód zaznaczył, iż w dalszym ciągu starał się uzyskać informacje od pozwanego o dostęp do jego danych osobowych. Z uwagi na okoliczność, iż odpowiedzi spółki były niejasne i nie odnosiły się do jego korespondencji, a na wniosek z dnia 08 maja 2020 r. powód nie otrzymał odpowiedzi, a także w korespondencji z dnia 19 maja 2020 r. (...) ponownie potwierdziło przekazywanie jego danych osobowych do ww. Biura przez pozwanego, w dniu 27 października 2020 r. skierował on skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W konsekwencji powyższego Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych udzielił pozwanej spółce upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. b i e w zw. z art. 28 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE [pkt 1] za przetwarzanie jego danych osobowych bez podstawy prawnej w bazach (...) sp. z o.o. oraz udzielił pozwanej spółce upomnienia za naruszenie art. 15 ust. 1 i 3 przedmiotowego Rozporządzenia polegającego na nieprawidłowym spełnieniu wobec powoda obowiązku informacyjnego wynikającego z ww. artykułu poprzez udzielenie błędnej informacji dotyczących przetwarzania jego danych osobowych oraz nieudostępnienie kopii danych osobowych [pkt 2]. Mimo tego, iż decyzja jest prawomocna pozwany nadal nie wykonał obowiązku informacyjnego.
Powód podkreślił, że pomimo licznej korespondencji pozwany udzielił powodowi błędnych informacji tak w zakresie usunięcie danych osobowych z (...) i innych biur, jak i w zakresie samego obowiązku informacyjnego i odsyłał powodowa bezpodstawnie do (...). Powód po zalogowaniu się do swojego konta na stronie spółki potwierdził, że nie wyrażał zgody na działania marketingowe. Powód zwrócił uwagę, że do danych udostępnionych przez (...) sp. z o.o. dostęp ma szereg podmiotów.
W ocenie powoda działania pozwanego naruszyły jego prawa do prywatności i spokoju, jak również stanowiły przyczynę pojawienia się u niego silnego stresu, frustracji, złego samopoczucia, a także poczucia bezradności i bezsilności. Powód zaczął się obawiać o swoje dane osobowe oraz sposób ich przetwarzania przez pozwanego. Powód podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a także choruje na zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, zespół wazowagalny typu mieszanego, nagłe niekontrolowane utraty przytomności (EPI) oraz migrenowe bóle głowy. Stres jaki się u niego pojawił, negatywnie wpływał na jego samopoczucie oraz występujące obawy chorobowe, znacząco je potęgując. Powód wskazał, iż dochodzi swojego roszczenia w związku z naruszeniem przez pozwanego jego prawa do prywatności, poczucia bezpieczeństwa oraz prawa do spokoju. Naruszenie przez pozwanego dóbr osobistych powoda wiązało się z pojawieniem się u niego silnego stresu, złego samopoczucia, utraty poczucia, pewności zaufania, bezradności, obawy o jego dane osobowe oraz wywołały negatywne reakcje zdrowotne. Powyższe dolegliwości powoda wzmagała negatywna postawa pozwanego, albowiem pozwany nie zareagował prawidłowo na sprzeciw skierowany przez powoda.
Jako podstawę dochodzonego roszczenia powód wskazał art. 24 § 1 k.c. Wskazał, iż w myśl art. 97 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych ustalenia prawomocnej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych o stwierdzeniu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych wiążą Sąd w postępowaniu o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych, co do naruszenia tych przepisów. Odnosząc się zaś do żądanej kwoty tytułem zadośćuczynienia powód odwołał się do treści art. 448 k.c. oraz art. 445 k.c. Zdaniem powoda kwota jakiej domaga się od pozwanego jest zasadna z uwagi na postawę strony pozwanej, jak również, iż ma ona mieć charakter kompensacyjny i spełniać funkcję represyjną (pozew – k. 2-6).
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. w piśmie z 13 grudnia 2024 r. wniosła o oddalenie powództwa. (pismo k. 125-125v)
W piśmie z dnia 28 stycznia 2025 r. (data nadania – k. 147) powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w kwocie 65,10 zł (pismo powoda – k. 145; zestawienie kosztów – k. 146).
Na terminie rozprawy dnia 13 marca 2025 r. na podstawie art. 205 3 § 5 k.p.c. zarządził zwrot pisma pozwanego oznaczonego datą 28 lutego 2025 r. jako złożonego bez zarządzenia i jako złożonego po upływie terminu na wypadek potraktowania ww. pisma jako odpowiedź na pozew.
Powód zaś podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym wniosek o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu (odpowiedź na pozew – k. 153-154v; protokół z rozprawy – k. 160-161v).
Sąd ustalił następujące fakty:
(...) sp. z o.o. z siedzibą w W. został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...). Spółka zgodnie z przedmiotem działalności zajmuje się m.in. pozostałymi formami udzielania kredytów. (odpis KRS – k. 41-41v, k. 126-135).
R. Ż. w dniu 26 marca 2019 r. złożył do wskazanej spółki wniosek o udzielenie pożyczki za pośrednictwem strony internetowej (...). Zapoznając się z wysokością naliczanych odsetek od pożyczki podjął decyzję, że są one zbyt wysokie (zeznania świadka P. Ł. (1) – k. 160v-161; przesłuchanie powoda R. Ż. – k. 161).
W tym samym dniu R. Ż. skierował na adres (...)wiadomość elektroniczną zawierającą prośbę o anulowanie wniosku o pożyczkę w kwocie 1.000,00 zł z dnia 26 marca 2019 r. z serwisu (...).
W odpowiedzi na powyższy wniosek spółka (...) sp. z o.o. w dniu 27 marca 2019 r. poinformowała R. Ż., iż odstąpienie od umowy zostało przyjęte w dniu 26 marca 2019 r. oraz że ma on 30 dni na sporządzenie dokumentu odstąpienia w celu dokonania zwrotu pieniędzy w kwocie 1.000,00 zł (wiadomość e-mail – k. 40-40v; przesłuchanie powoda R. Ż. – k. 161).
W dniu 01 kwietnia 2019 r. R. Ż. otrzymał wiadomość SMS zawierającą informację o możliwości uzyskania szybkiej pożyczki od partnerów serwisu (wiadomość SMS – k. 39; przesłuchanie powoda R. Ż. – k. 161).
R. Ż. w dniu 01 kwietnia 2019 r. skierował do (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. na adres e-mail (...) sprzeciw na udostępnianie danych osobowych wskazując, iż otrzymał alert z Biura Informacji Kredytowej S.A. o przekazaniu przez spółkę jego danych osobowych do BIK w dniu 29 marca 2019 r. oraz skutecznym odstąpieniem od umowy kredytu konsumenckiego w (...) sp. z o.o. R. Ż. wniósł nadto o natychmiastowe wycofanie jego danych osobowych z ww. biur i systemów
W odpowiedzi - we wiadomości z tego samego dnia spółka poinformowała R. Ż., iż po zamknięciu pożyczki winien on złożyć oświadczenie do całkowitego usunięcia informacji z BIK formularz na kartce A4 o treści: „W dniu dzisiejszym wycofuję swoją zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Państwa instytucje oraz wszelkie zgody marketingowe. Wnoszę jednocześnie o usunięcie z bazy BIK wszelkich informacji dotyczących zapytania kredytowego z dnia (…)” wraz z określeniem daty i podpisem. Nadto R. Ż. winien złożyć wniosek o niezwłoczną aktualizację danych w bazie BIK (korespondencja e-mail – k. 38).
W dniu 15 kwietnia 2019 r. R. Ż. otrzymał wiadomość e-mail z adresu (...) odnośnie pierwszego terminu płatności raty w wysokości 274,40 zł (korespondencja e-mail – k. 37).
R. Ż. w dniu 05 listopada 2019 r. otrzymał wiadomość e-mail z adresu (...), w treści której wskazano, że w przypadku braku regulowania na czas zobowiązań kredytowych wobec organizacji finansowych, co wpłynęło na pogorszenie zdolności kredytowej, partnerzy (...) mają możliwość udzielenia wsparcia w zakresie jej poprawy. Podano, iż procedura poprawy historii kredytowej zawiera w sobie zaciąganie i spłatę terminowo pożyczki (wiadomość e-mail – k. 36).
Na adres e-mail R. Ż. w dniu 28 listopada 2019 r. z adresu(...) skierowano wiadomość o możliwości uzyskania raportu z Biura (...) (wiadomość e-mail – k. 35).
W ramach (...) (dalej: (...)) oraz (...)(dalej: (...)) szereg podmiotów dokonuje przetwarzania danych osobowych (wydruk – k. 19-21v).
Na adres e-mail R. Ż. w dniu 25 lutego 2020 r. z adresu (...) skierowano wiadomość dotyczącą możliwości poprawy jego historii kredytowej w Biurach Informacji kredytowej, w tym m.in. w (...). W stopce wiadomości zawarto informację, że R. Ż. jest adresatem powyższej wiadomości z serwisu (...), którego właścicielem jest (...) Z siedzibą w Brytyjskich Wyspach dziewiczych (wiadomość e-mail – k. 34).
R. Ż. w dniu 22 marca 2020 r. skierował do (...) sp. z o.o. na adres e-mail (...) sprzeciw na przetwarzanie jego danych osobowych. Domagał się nadto wyjaśnienia na jakiej podstawie spółka przesyła na jego adres e-mail mailing marketingowy. Podał, iż nie posiada w spółce żadnych usług oraz konta od skutecznie odstąpił do wnioskowania o pożyczkę. Zwrócił uwagę, iż blisko rok wcześniej skierował do spółki sprzeciw dotyczący przetwarzania jego danych osobowych, lecz mimo tego nadal otrzymuje maile marketingowe. Jednocześnie R. Ż. oświadczył, iż stanowczo sprzeciwia się takiego działaniu i żąda natychmiastowego zaprzestania przetwarzania jego danych osobowych oraz zaprzestania przesyłania do niego wiadomości reklamowych. Oświadczył nadto, że wszelkie naruszenia w zakresie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną i prawa telekomunikacyjnego będą przez niego podlegały zgłoszeniu do UKE, natomiast naruszenia w zakresie przetwarzania danych osobowych do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (korespondencja e-mail – k. 33).
W dniu 23 marca 2020 r. zespół serwisu (...) poinformował R. Ż., że jego dane osobowe w postaci numeru telefonu oraz e-mail zostały usunięte z listy korespondencyjnej partnerów (...) i nie były przekazane żadnym innym podmiotom. Wyjaśniono, że w związku z korzystaniem z serwisu oraz wykonywaniem umowy pożyczki zawartej przez R. Ż. zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz art. 49 ustawy z dnia 01 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu właściciel serwisu ma obowiązek przechowywać przez okres 5 lat licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą, dowody księgowe oraz inne dokumenty niezbędne do rozliczenia umowy. Dane R. Ż. miały być również przechowywane do czasu przedawnienia roszczeń w celu ustalenia, dochodzenia lub obrony ewentualnych roszczeń wynikających z zawartej przez niego umowy. Podkreślono, że pismo nie jest podyktowane zamiarem zignorowania prośby R. Ż., lecz stanowi konieczność przestrzegania obowiązujących przepisów. Zapewniono, że dane nie będą wykorzystane w jakimkolwiek innym celu i zostaną usunięte po upływie ww. okresu. Końcowo wskazano, że w celu usunięcia profilu R. Ż. winien zalogować się na niego po wejściu na stronę internetową (...) składając jednocześnie wniosek o usunięcie konta. Wniosek dotyczący usunięcie konta ma zostać następnie przekazany do realizacji (korespondencja e-mail – k. 32-32v).
W dniu 28 marca 2020 r. R. Ż. skierował do (...) sp. z o.o. na adres e-mail (...) sprzeciw dotyczący przetwarzania jego danych osobowych. Oświadczył, że w związku z chwilą skutecznego odstąpienia od umowy pożyczki wygasły wszelkie oświadczenia w niej zawarte. Podał, iż numer telefonu, na który zostało zarejestrowanego jego konto w serwisie (...)został wypowiedziany i jest nieaktywny, a zatem nie ma możliwości usunięcia konta w proponowany przez spółkę sposób. Jednocześnie R. Ż. domagał się usunięcia jego konta w serwisie (...) (korespondencja e-mail – k. 31).
R. Ż. w dniu 29 kwietnia 2020 r. zwrócił się do (...) sp. z o.o. na adres e-mail (...) z wnioskiem o podanie informacji na jakiej podstawie oraz jakie jego dane osobowe są udostępniane do (...) oraz (...) prowadzonych przez (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. Wniósł nadto o wskazanie odbiorców danych. R. Ż. wskazał, iż składa jednocześnie sprzeciw na udostępnianie jego danych osobowych do jakichkolwiek biur, systemów i podmiotów trzecich oraz zwrócił uwagę na bezprawność działania spółki od ponad roku (korespondencja e-mail – k. 30).
R. Ż. wielokrotnie podejmował próby kontaktu ze spółką (...) sp. z o.o. w celu uzyskania informacji na temat przetwarzania jego danych osobowych (przesłuchanie powoda R. Ż. – k. 161).
W dniu 05 maja 2020 r. zespół (...) poinformował R. Ż., że jego wniosek o usunięcie danych z (...) został przyjęty w dniu 05 maja 2020 r., zaś termin realizacji wynosi 7 dni. O usunięciu danych R. Ż. miał zostać poinformowany mailowa (korespondencja e-mail – k. 29).
R. Ż. w dniu 08 maja 2020 r. zwrócił się do (...) sp. z o.o. na adres e-mail (...) na podstawie art. 15 RODO o udostępnienie informacji związanych z przetwarzaniem jego danych osobowych w zakresie: 1) jakie dane osobowe dotyczące jego osoby są przetwarzane; 2) jaki jest cel ich przetwarzania; 3) jak długo jego dane będą przechowywane; 4) jakim odbiorcom jego dane zostały i zostaną udostępnione; 5) z jakich źródeł pochodzą jego dane osobowe; 6) czy wobec niego są podejmowane zautomatyzowane decyzje, a jeśli tak jakie są zasady ich podejmowania i jakie konsekwencje będą miały dla niego; 7) udostępnienia kopii danych (korespondencja e-mail – k. 28).
Biuro (...) sp. z o.o. w wiadomości e-mail z dnia 19 maja 2020 r. skierowanej do R. Ż. podało, iż spółka w ramach (...) oraz (...) jest podmiotem przetwarzającym (procesorem) i jako procesor nie jest uprawniony do realizacji obowiązków wynikających z RODO nałożonych na administratora bez jego wyraźnego polecenia. Spółka potwierdziła, że zgodnie z art. 28 ust. 3 lit. e) RODO biorąc pod uwagę charakter przetwarzania, w miarę możliwości pomaga administratorowi poprzez odpowiednie środki techniczne i organizacyjne wywiązać z obowiązku odpowiadania na żądania osoby, której dane dotyczą, w zakresie wykonywania jej praw określonych w rozdziale III. Jednocześnie to jednak administrator bezpośrednio realizuje powyższe obowiązki. R. Ż. został poinformowany, że administratorem, który powierzył (...) jego dane osobowe w ramach (...) oraz (...) jest (...) sp. z o.o. z siedzibą w W.. R. Ż. pouczono, aby zwrócił się do powyższego podmiotu z pytaniami czy żądaniami dotyczącymi przetwarzania danych, szczególnie tego przetwarzania, a także stosunków z podmiotami przetwarzającymi, administratorzy powinni udzielić szczegółowych informacji. W przypadku wątpliwości odnośnie treści udzielonej odpowiedzi administratorzy winni skontaktować się bezpośrednio z (...) sp. z o.o., zgodnie z art. 28 ust. 3 lit. e), który pomoże im wywiązać się z odpowiedzi na żądania R. Ż. (korespondencja e-mail – k. 27).
W dniu 11 sierpnia 2020 r. Inspektor Ochrony Danych serwisu (...) poinformował R. Ż., że jego dane osobowe w postaci numeru telefonu oraz e-mail zostały usunięte z listy korespondencyjnej partnerów (...) i nie były przekazane żadnym innym podmiotom. Wskazano, iż właściciel serwisu w dniu 05 maja 2020 r. przesłał do BIK oraz (...) sp. z o.o. informację o wycofaniu zgody na przetwarzanie danych. Dane zostały zaś zaktualizowane. Administratorem danych wpisanych do BIK jest BIK i wszelkich informacji odnośnie ww. kwestii może R. Ż. udzielić wyłącznie BIK jako administrator. Podano, że administratorem danych wpisanych do (...) jest (...) sp. z o.o. i to spółka ma prawo udzieli wszelkich informacji dotyczących danych osobowych R. Ż.. Inspektor Ochrony Danych wyjaśnił nadto, że w związku z korzystaniem z serwisu oraz wykonywaniem umowy pożyczki zawartej przez R. Ż. zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz art. 49 ustawy z dnia 01 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu właściciel serwisu ma obowiązek przechowywać przez okres 5 lat licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, którego dane zbiory dotyczą, dowody księgowe oraz inne dokumenty niezbędne do rozliczenia umowy. Dane R. Ż. miały być również przechowywane do czasu przedawnienia roszczeń w celu ustalenia, dochodzenia lub obrony ewentualnych roszczeń wynikających z zawartej przez niego umowy. Końcowo wskazano, ze w celu usunięcia profilu R. Ż. winien zalogować się na niego po wejściu na stronę internetową(...) składając jednocześnie wniosek o usunięcie konta (korespondencja e-mail – k. 24-26).
R. Ż. w dniu 26 października 2020 r. zwrócił się do (...) sp. z o.o. z zapytaniem o podstawę udostępniania danych osobowych wraz ze sprzeciwem (korespondencja e-mail – k. 24).
R. Ż. skierował w dniu 27 października 2020 r. do (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. skargę wnosząc o nakazanie spółce przywrócenia stanu zgodnego z prawem oraz :
1. usunięcie jego danych osobowych z (...) sp. z o.o. i za jej pośrednictwem z (...) i (...);
2. usunięcia danych osobowych przez spółkę w zakresie w jakim wykraczają poza ustawowy cel lub w przypadku braku podstaw do usunięcia danych i udzielenia odpowiedzi na wniosek w trybie art. 15 RODO;
3. zwrócił uwagę, że (...) sp. z o.o. jako administrator zaniedbał odpowiedzi na jego wniosek w trybie art. 15 RODO z dnia 08 maja 2020 r., co winno znaleźć odzwierciedlenie w decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i ewentualnej sankcji dla spółki (skarga – k. 23-23v).
W odpowiedzi na powyższe zapytanie w dniu 28 października 2020 r. Biuro Obsługi Klienta (...) sp. z o.o. poinformowało R. Ż., że zarówno w ramach (...), jak i (...), spółka przetwarza dane osobowe jako podmiot przetwarzający (procesor) na podstawie odpowiednich umów z partnerami zgodnie z art. 28 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO). Wskazano, iż (...) sp. z o.o. jako administrator danych przekazał (...) sp. z o.o. przetwarzanie danych osobowych, zaś (...) sp. z o.o. nie jest administratorem danych (korespondencja e-mail – k. 22-22v).
R. Ż. skierował również skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Przez działania spółki czuł się bezsilny oraz lekceważony. Odczuwał frustrację, stres, obawę o swoje finanse, bał się spać. Cierpiał na bóle głowy i głowy, miał podniesione ciśnienie, przez co lekarz zlecił mu przyjmowanie większych dawek leków. R. Ż. odbywał konsultacje z neurologiem, kardiologiem oraz internistą. Obawiał się, że jego dane osobowe mogły zostać przetwarzane nie tylko w Polsce, ale również za granicą. R. Ż. utracił zaufanie do instytucji bankowych. Wielokrotnie zastanawiał się do jakich instytucji może jeszcze wystąpić, aby zaprzestano przetwarzać jego dane osobowe (zeznania świadka P. Ł. (1) – k. 160v-161; przesłuchanie powoda R. Ż. – k. 161).
Decyzją z dnia 21 grudnia 2021 r. (znak (...)) Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych udzielił (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. b i e w zw. z art. 28 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35) polegające na przetwarzaniu danych osobowych R. Ż. w bazach (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. bez podstawy prawnej w terminie od 26 marca 2019 r. do 31 marca 2021 r. [pkt 1] oraz udzielił (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. upomnienia za naruszenie art. 15 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35) polegające na nieprawidłowym spełnieniu wobec R. Ż. obowiązku informacyjnego wynikającego z ww. artykułu poprzez udzielenie mu błędnych informacji dotyczących przetwarzania jego danych osobowych oraz nieudostępnienie kopii danych osobowych [pkt 2] (decyzja – k. 11-18v; zeznania świadka P. Ł. (1) – k. 160v-161; przesłuchanie powoda R. Ż. – k. 161).
W dniu 16 marca 2023 r. R. Ż. skierował do (...) sp. z o.o. w W. wezwanie do zapłaty. Wskazał, iż w związku z działaniami i zaniechaniami opisanymi w zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 grudnia 2021 r. wywołanym stresem, złym samopoczuciem i naruszeniem jego prawnie chronionych dóbr, wzywa spółkę do:
1. złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania i przesłania go listem poleconym na jego adres oświadczenia podpisanego przez Prezesa spółki, sporządzonego czcionką Arial na białym tle o wielkości 15 pkt, interlinia 1,5 pkt o treści:
(...) sp. z o.o. z siedzibą w W. przy al. (...), wyraża ubolewanie i szczerze przeprasza Pana R. Ż. za naruszenie jego prawnie chronionych dóbr osobistych, w tym prawa do prywatności i ochrony danych osobowych oraz przetwarzanie danych Pana R. Ż. bez podstawy prawnej w bazach (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. w okresie do 26 marca 2019 r. do 31 marca 2021 r. oraz nieprawidłowym spełnieniu wobec R. Ż. obowiązku informacyjnego z art. 15 ust. 1 i 3 RODO poprzez udzielenie mu błędnej informacji dotyczącej procesu przetwarzania jego danych osobowych oraz nieudostępnienie kopii danych osobowych, co zostało potwierdzone decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 grudnia 2021 r. o nr (...)”;
2. zapłaty w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania na jego rzecz kwoty 2.500,00 zł.
W uzasadnieniu powód wskazał, iż działanie spółki opisane w decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz nierzetelna korespondencja od spółki, ograniczenia prawa do informacji i naruszenie prawa do ochrony danych osobowych i prywatności wygenerowało po jego stronie liczne niedogodności i reakcję zdrowotną. Powyższa sytuacja kosztowała powoda wiele nerwów, frustracji, złego samopoczucia, poczucia strachu, niepewności, bezsilności i doprowadziło do reakcji zdrowotnej.
Powyższe wezwanie spółka (...) sp. z o.o. odebrała w dniu 21 marca 2023 r. (wezwanie – k. 7-7v; potwierdzenie nadania – k. 8; wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej – k. 9).
R. Ż. w dniu 23 grudnia 2024 r. skierował do spółki (...) propozycję zawarcia ugody. Wskazał, iż w związku z ustaleniami prawomocnej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 grudnia 2021 r. o nr (...) oraz toczącym się postępowaniem przed tut. Sądem oraz doznaną przez niego krzywdą opisaną w sprawie cywilnej proponuje zawarcie ugody, w której spółka:
1. zapłaci na jego rzecz kwotę 3.000,00 zł w terminie 7 dni bez odsetek z wzajemnym zniesieniem kosztów postępowania sądowego oraz zobowiązał się do wycofania roszczenia majątkowego w postaci przeprosin
oraz
2. spółka złoży oświadczenie do protokołu posiedzenia przed tut, Sądem o treści:
(...) sp. z o.o. z siedzibą w W. wyraża ubolewanie i szczerze przeprasza Pana R. Ż. za naruszenie jego prawnie chronionych dóbr osobistych, przetwarzanie Jego danych bez podstawy prawnej w bazach (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. w okresie do 26 marca 2019 r. do 31 marca 2021 r. oraz nieprawidłowym spełnieniu wobec Pana R. Ż. obowiązku informacyjnego z art. 15 ust. 1 i 3 RODO, zostało potwierdzone prawomocną decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 grudnia 2021 r.” oraz spółka zapłaci na rzecz R. Ż. kwotę 2.500,00 zł w terminie 7 dni bez odsetek ze wzajemnym zniesieniem kosztów postępowania sądowego.
Odpis powyższego pisma (...) sp. z o.o. odebrał w dniu 31 grudnia 2024 r. (propozycja zawarcia ugody – k. 149-149v; potwierdzenie nadania – k. 150; wydruk ze strony internetowej – k. 151; zeznania świadka P. Ł. (1) – k. 160v-161; przesłuchanie powoda R. Ż. – k. 161).
Aktualnie R. Ż. ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, który datuje się od maja 2014 r. R. Ż. choruje na nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemię, kamicę nerkową, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa zwłaszcza w części szyjnej i piersiowej w postaci skoliozy i dyskopatii kilkupoziomowej z nawrotowym zespołem bólowym. Nadto stwierdzono u niego padaczkę, zmiany naczyniopochodne mózgu, przewlekły nieżyt żołądka, przepuklinę przełykową oraz naczyniaki wątroby.
Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 02 marca 2023 r. stwierdził, że R. Ż. jest niezdolny do pracy do dnia 30 kwietnia 2024 r.
W związku z częściową niezdolnością do pracy R. Ż. pobiera rentę z ZUS (orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - k. 42-44v, k. 55-55v, k. 63-63v; zaświadczenie o stanie zdrowia – k. 44-45, k. 56; dokumenty konsultacji lekarskich – k. 46-49; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS – k. 53-53v, k. 64-64v; decyzja ZUS – k. 54).
Obecnie R. Ż. nie odczuwa negatywnych skutków, aby spółka (...) sp. z o.o. przetwarzała jego dane osobowe (przesłuchanie powoda R. Ż. – k. 161).
Powyższe fakty Sąd ustalił w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, których prawdziwość i wiarygodność nie była kwestionowana przez strony. Sąd nie znalazł podstaw do ich podważenia.
Odnośnie do oceny zeznań powoda R. Ż. (k. 161) Sąd miał na uwadze, że dowód w tym zakresie ze swej istoty ma subsydiarny charakter i winien być oceniony z ostrożnością, jako że strona powodowa niewątpliwie była bezpośrednio zainteresowana uzyskaniem korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. Tak przeprowadzony dowód dostarczył jednak istotnych informacji na fakty związane z kontaktem mailowym oraz poprzez wiadomości SMS ze strony pozwanej spółki, jak również przebiegiem postępowania dotyczącego przetwarzania danych osobowych powoda. Twierdzenia powoda, w zakresie w jakim znalazły one odzwierciedlenie w stanie faktycznym sprawy Sąd uznał za wiarygodne.
Zeznania świadka P. Ł. (2) (k. 160v-161) Sąd ocenił jako wiarygodne. Świadek zamieszkiwał wspólnie z powodem, co powodowało, że był obecny podczas otrzymywania przez powoda wiadomości e-mail oraz SMS zawierające informacje marketingowe. Z zeznań świadka wynika, że powód był zdenerwowany okolicznością związaną z przetwarzaniem jego danych osobowych, co miało wpływ na jego samopoczucie oraz nasiliło problemy zdrowotne.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo podlegało uwzględnieniu w przeważającym zakresie.
W niniejszej sprawie powód R. Ż. domagał się ochrony jego dóbr osobistych w postaci prawa do prywatności, poczucia bezpieczeństwa oraz prawa do spokoju, które jego zdaniem zostały naruszone na skutek naruszenia przez pozwanego przepisów dotyczących ochrony i przetwarzania danych osobowych oraz były przyczyną stresu, frustracji, bezradności oraz złego samopoczucia. Powód domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 3.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Pozew sformułowany samodzielnie przez powoda zawiera jednoznaczne żądanie i klarowne jego uzasadnienie z powołaniem się na konkretne orzeczenia sądów, w tym Sądu Najwyższego.
Powód poszukując satysfakcji w związku z naruszeniem wskazanych dóbr osobistych w ramach Kodeksu cywilnego odwołał się nadto do treści art. 97 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1781, tj. j.).
Sąd zatem nie prowadził niniejszego postępowania w ramach wyznaczonych w art. 79 lub art. 82 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz.Urz.UE.L Nr 119, str. 1) oraz obecnie ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych. W konsekwencji nie zachodziła w sprawie hipoteza normy z art. 94 ostatniej z tychże ustaw.
Jednakże powyższe skutkuje tym, iż zbiorczego pojęcia danych osobowych, wszak zgodnie z art. 4 ust 1 powołanego Rozporządzenia (RODO) oznaczają one wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej - nie można zakwalifikować jako dobra osobistego. Takowym mogą być zaś poszczególne „informacje” jak np. nazwisko, wizerunek itd. tworzące dane osobowe. Skoro zatem powód wyraźnie ukierunkował swoje żądanie jako niemajątkową i majątkową ochronę dóbr osobistych, to uzupełnił swoje roszczenie fakt naruszenia ochrony jego danych osobowych.
Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.
Ochronę niemajątkową dóbr osobistych przewiduje art. 24 § 1 k.c., stanowiący, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne, a w razie dokonanego naruszenia może także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie.
W pierwszej kolejności należało zatem zbadać, czy w sprawie doszło do naruszenia powoływanych przez powoda dóbr osobistych poza, danymi osobowymi, które nimi nie są.
Oceny, czy opublikowana informacja gospodarcza mogła godzić w poczucie bezpieczeństwa, prawo do spokoju i prywatności powoda, nie należało dokonywać się według miary jego indywidualnej wrażliwości (ocena subiektywna), różnej w każdym indywidualnym przypadku ze względu na cechy osobnicze. Kryteria oceny naruszenia muszą być poddane obiektywizacji, a mianowicie uwzględnić trzeba odczucia szerszego grona uczestników i powszechnie przyjmowane, a zasługujące na akceptację normy postępowania, zapatrywania moralne i obyczajowe w społeczeństwie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 1997 r., III CKN 33/97; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2003 r., V CK 308/02). Miarodajne dla dokonywanej oceny są przeciętne opinie ludzi rozsądnie i uczciwie myślących w środowisku, do którego należy osoba żądająca ochrony (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2010 r., V CSK 19/10).
Przedstawiony w sprawie – bezsporny stan faktyczny, nie pozwala przyjąć, by pozwana spółka dotknęła spokoju i bezpieczeństwa powoda. Tych wartości nie można powiązać w sposób obiektywny z publikacją tzw. pozytywnych informacji gospodarczych, które w tym wypadku były zgodne z rzeczywistością. R. Ż. niewątpliwe skierował do (...) sp. z o.o. wniosek o udzielenie pożyczki gotówkowej, który następnie wycofał. Jednocześnie poprzez złożony wniosek i zawarte w nim oświadczenia zezwolił na ujawnienie informacji o posiadanych zobowiązaniach w biurach informacji gospodarczych, co było zgodne z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz.U z 2019 r. poz. 681 z późn. zm.). Utrzymywanie zaś tychże informacji, które opiewały na fakt zaciągnięcia i zwolnienia się ze zobowiązania , nie mogło naruszać bezpieczeństwa i spokoju powoda. Nie wiązało się to bowiem z aktywnym działaniem – nękaniem, powoda przez pozwanego lub jakikolwiek inny podmiot. Bierne utrzymywanie tego stanu samo w sobie nie podkopuje spokoju konsumenta - pożyczkobiorcy. W ocenie Sądu na skutek powyższego u powoda nie wystąpiło zagrożenie jego bezpieczeństwa i dobrego samopoczucia. Sporne informacje nie miały charakteru uwłaczającego, nie wskazywały by powód postępował niegodziwie, lub choćby nierzetelnie.
W powyższym zakresie nie doszło zatem do naruszenia dóbr osobistych powoda.
Odmiennie należy zaś ocenić dobro osobiste w postaci prywatności, które pozostaje także pod ochroną konstytucyjną (art. 51 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).
Udostępnianie danych dotyczących zobowiązań finansowych danej osoby, choćby rzetelnie obsługiwanych, godzi w prywatność tej osoby i narusza jej autonomię informacyjną. Taka sytuacja zaś miała miejsce w przypadku powoda, w szczególności w inkryminowanym poprzez pozew okresie tj. od 26 marca 2019 r. do 31 marca 2021 r.
Powyższe stwierdzenie nie uzasadnia jeszcze odpowiedzialności pozwanego za naruszenie dóbr osobistych.
Z treści art. 24 § 1 k.c. wynika bowiem, iż ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności ujmowana jest w prawie cywilnym szeroko, zaś wprowadzone w art. 24 k.c. domniemanie bezprawności dotyczy zachowania się sprzecznego z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę lub świadomość sprawcy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 1982 r., sygn. akt I CR 225/82). Podkreślenia wymaga, że nie każde naruszenie dóbr osobistych stanowi podstawę do udzielenia cywilnoprawnej ochrony.
Bezprawność jest kategorią obiektywną, stanowi kwalifikację przedmiotową czynu. Działanie może więc być bezprawne chociażby nie było zawinione. Uznaje się, że jest to działanie sprzeczne z porządkiem prawnym rozumianym jako przepisy prawa oraz zasady współżycia społecznego. Z zasady domniemania bezprawności naruszenia dobra osobistego wynika, że każde naruszenie należy wstępnie zakwalifikować jako bezprawne. Poszkodowany nie musi wykazać jaka była przyczyna naruszenia. Ryzyko niewyjaśnienia okoliczności towarzyszących naruszeniu zostaje przerzucone na sprawcę (A. Szpunar, op. cit., str. 133). Jest to domniemanie wzruszalne. Roszczenia z art. 24 § 1 k.c. nie przysługują poszkodowanemu, jeżeli sprawca wykaże, że zachodziła jedna z okoliczności wyłączających bezprawność działania, tj. okoliczności usprawiedliwiających naruszenie dobra osobistego. Bezprawność działania pozwanego wyłącza w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. postępowanie dozwolone przez obowiązujące przepisy oraz wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda uprawnionego na takie działanie, sprzeczność żądania ochrony z zasadami współżycia społecznego, działanie w ramach porządku prawnego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, obrona konieczna, czy też stan wyższej konieczności.
W sprawie o ochronę dóbr osobistych sąd powinien w pierwszym rzędzie ustalić, czy do ich naruszenia doszło, a w razie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie ocenić, czy działanie pozwanego było bezprawne, mając przy tym na względzie, że powołany przepis posługuje się konstrukcją domniemania bezprawności.
Dowód braku bezprawności działania obciąża pozwanego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, uznać należy, że dobro osobiste powoda w postaci prywatności zostało naruszone w sposób bezprawny. Nastąpiło to na skutek nieuwzględnienia oświadczenia R. Ż. z dnia 01 kwietnia 2019 r., skierowanego do (...) sp. z o.o. w W..
Jak się wydaje zawarte tam zwięzłe żądanie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych jeśli chodzi o uzewnętrznianie informacji dotyczących powoda, a przynajmniej nie powinno budzić ich u przedsiębiorcy, którego jednym z elementów działalności operacyjnej jest zarządzanie danymi osobowymi. Skoro powód odwołał zgodę na udostępnianie jego danych osobowych to należało odczytać to oświadczenia jako terminację upoważnienia o którym mowa w art. 24 ust 1 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz.U z 2019 r. poz. 681 z późn. zm.). Trudno przyjąć by przedmiotowe oświadczenie ograniczało się wyłącznie do usunięcia konta z portalu internetowego prowadzonego przez pozwanego i zaprzestania wykorzystywania danych do celów marketingowych, choć przyjąć należało, iż obejmowało także i ten zakres. Powód wprost bowiem wskazywał, że wnosi o wycofanie jego danych osobowych z Biura Informacji Kredytowej, biur informacji gospodarczej oraz innych biur. Skoro zaś to jednoznaczne w swojej treści pismo mogło wywołać wątpliwości interpretacyjne, to rolą pozwanej spółki wynikającą z zasady staranności (art. 355 k.c.) było zwrócenie się do powoda o wyjaśnienie. Powyższego pozwana spółka nie uczyniła.
Zaniechanie spółki w powyższym zakresie skutkowało naruszeniem art. 30 ustawy z dnia 09 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, aż do dnia 31 marca 2021 r. Przez ten czas w związku z niepodjęciem przez pozwanego obowiązku z art. 30 powołanej ustawy tj. usunięcia pozytywnych informacji o powodzie, informacje o posiadanych przez niego zobowiązaniach, jak również informacje go dotyczące powoda w postaci numeru telefonu oraz adresu e-mail były dostępne wbrew jego woli. Co istotne powód otrzymał wiadomość SMS o możliwości uzyskania szybkiej pożyczki w dniu 01 kwietnia 2019 r. (k. 39). Wiadomość ta zawiera w sobie liczne błędy językowe co uzasadnia wątpliwość co do intencji jej autora. Nadto w treści wiadomości wprost odwołano się do partnerów serwisu (...). W wiadomościach e-mail powód zaś otrzymywał powiadomienia dotyczące możliwości poprawienia jego historii kredytowej, pobrania raportów z Biura Informacji Kredytowej czy możliwość naprawienia przez podmioty (partnerów) współpracujących z (...) jego zdolności kredytowej, w tym informację o możliwości zawierania pożyczek na niewielkie kwoty (k. 34-36).
Istnieje zatem związek przyczynowy pomiędzy bezprawnym zaniechaniem pozwanego, a naruszeniem prywatności powoda.
Pozwany ponosi zatem odpowiedzialność za naruszenie dobra osobistego powoda w postaci prawa do prywatności.
W tym miejscu należy odnieść się nadto do treści art. 97 ustawy z dnia 10 maja 2018r. o ochronie danych osobowych. Z treści powołanego przepisu wynika, że ustalenia prawomocnej decyzji Prezesa Urzędu o stwierdzeniu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych lub prawomocnego wyroku wydanego w wyniku wniesienia skargi, o której mowa w art. 145a § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiążą sąd w postępowaniu o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych co do stwierdzenia naruszenia tych przepisów.
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia 21 grudnia 2021 r. udzielił (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. upomnienia za naruszenie art. 6 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 lit. b i e w zw. z art. 28 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) polegające na przetwarzaniu danych osobowych powoda w bazach (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. bez podstawy prawnej w terminie od 26 marca 2019 r. do 31 marca 2021 r. [pkt 1] oraz udzielił (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. upomnienia za naruszenie art. 15 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) polegające na nieprawidłowym spełnieniu wobec powoda obowiązku informacyjnego wynikającego z ww. artykułu poprzez udzielenie mu błędnych informacji dotyczących przetwarzania jego danych osobowych oraz nieudostępnienie kopii danych osobowych [pkt 2] (k. 11-18v).
W literaturze wskazuje się, że skutkiem zastosowania powyższego przepisu w przypadku, gdy zostanie wydana przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych prawomocna decyzja o stwierdzeniu naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych będzie przesądzenie, że określone działanie administratora danych lub przetwarzającego miało charakter bezprawny ( M. Szwast, Związanie sądu powszechnego decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, s. 82). Oznacza to, że pozwany w sytuacji, gdy wcześniej została wydana prawomocna decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w tożsamym postępowaniu administracyjnym w zasadzie będzie pozbawiony możliwości skutecznej obrony.
Zasadnym zatem było przychylenie się na podstawie art. 24 k.c. do żądania złożenia przez pozwanego oświadczenia o charakterze przeprosin odnośnie naruszenia dobrego osobistego w postaci prawa do prywatności, w związku z naruszeniem ochrony danych osobowych.
Sąd wziął pod uwagę to, iż istnieje możliwość przeredagowania objętego powództwem oświadczenia w taki sposób by odpowiadało one wymogom art. 24 k.c. oraz względom słuszności (uzasadnienia orzeczeń w następujących Sądów w następujących sprawach Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu I ACz 602/12, lex 1171329, I ACz 210/13, lex 1312179, Sądu Najwyższego I CSK 540/12, lex 1400044, CSK 409/10, lex 738082 oraz Sądu Apelacyjnego w Warszawie I ACa 405/12 lex 264456).
Jeśli chodzi o ich treść to Sąd wyeliminował z nich zbędne z punktu widzenia przedmiotu ochrony, klarowności przekazu i celu jego formułowania wyrażenia w postaci „szczerych przeprosin” oraz informacji dotyczących danych powoda w postaci jego numeru PESEL oraz pełnego adresu siedziby spółki (...) sp. z o.o. i spółki (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.. Dane te są zbędne dla osiągnięcia skutku oświadczenia, a ich użycie mogło stwarzać ryzyko wtórnego naruszenia ochrony danych osobowych.
Jeśli zaś chodzi o paramenty techniczne oświadczenia to Sąd w istocie co do zasady uwzględnił żądanie powoda.
Nie budzi wątpliwości, iż oczekiwany przez R. Ż. sposób przeprosin jest adekwatny do naruszenia dobra osobistego i możliwy do realizacji. Jasny i zwięzły przekaz z powodzeniem będzie pełnił funkcję kompensacyjną dla powoda.
Badając żądanie zasądzenia zadośćuczynienia Sąd zważył, iż zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych też względów sąd jest zobowiązany ustalić zakres cierpień pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przesłanki nie może abstrahować od wszystkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy. Znikomość ujemnych następstw może być podstawą oddalenia powództwa o przyznanie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego.
Dla oceny tej nie jest też bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobra osobiste, cel, który zamierzała ona osiągnąć podejmując działanie naruszające te dobra i korzyść majątkowa, jaką w związku z tym działaniem, uzyskała lub spodziewała się uzyskać (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 kwietnia 2006 r., I CSK. 159/05, niepublikowany, w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., I CSK 319/07, M.Prawn. z 2008, nr 4, str. 172). Sądowi pozostawiona została ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jego adekwatności do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy (tak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 24 lipca 2008 r., I ACa 1150/06, niepublikowany).
Zatem z powyższego jednoznacznie wynika, że możliwość zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego określonego w art. 448 k.c. zależy od ustalenia bezprawności naruszenia dobra osobistego oraz od zawinienia pozwanego, chociaż w najlżejszej postaci.
W ocenie Sądu pozwanej spółce należy przypisać co najmniej winę nieumyślną. Można bowiem postawić zarzut, że w jej wewnętrznym sposobie funkcjonowania nie istnieją bądź nie zafunkcjonowały w przypadku powoda, mechanizmy należytego dbania o powierzone jej informacje i nie wykorzystywania ich ponad potrzebą ich gromadzenia i zgodę podmiotów tych informacji .
Powód wykazał, iż w związku z naruszeniem doznał krzywdy, choć stosunkowo niewielkiej. Przede wszystkim nie naruszono jego dóbr osobistych w takim zakresie jak to wywiedziono w pozwie.
Ponadto naruszenie prawa do prywatności nie jest daleko idące. Dotyczy ono kilku opisanych przez powoda sytuacji, w której otrzymał kontakt ze strony serwisu (...). Powód przedłożył bowiem wraz z pozwem wiadomości e-mail otrzymywane w okresie od 05 listopada 2019 r. do dnia 25 lutego 2020 r. w ilościach 3 szt. oraz wiadomość SMS z dnia 01 kwietnia 2019 r.
Powód nie wykazał, żeby jego problemy zdrowotne spowodowane były następstwami otrzymywania informacji oraz korespondencji mailowej czy SMS i ewentualnej reakcji na nią podmiotów trzecich. Z przedstawionych przez powoda dokumentów w postaci orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, zaświadczeń o stanie zdrowia wynika, że powód zmaga się z licznymi chorobami. Sąd miał przy tym na uwadze, że powód mógł w sposób uzasadniony obawiać się w jaki sposób jego dane osobowe zostaną wykorzystane.
W takiej sytuacji kwota dochodzona w pozwie w ocenie Sądu nie jest wygórowana, także w kontekście miejsca, w którym inkryminowana informacja została zamieszczona. Wprawdzie jest ona dostępna dla każdego, lecz nie powszechnie dostępna. Pozyskanie wiedzy na temat powoda poprzez biuro informacji gospodarczej obywa się tylko intencjonalnie przez osobą zainteresowaną danymi dotyczącymi R. Ż. i nie jest możliwy dostęp do niej w sposób przypadkowy, tak jak w przepadu lektury publikacji prasowej. Z zasady zatem krąg odbiorców inkryminowanej informacji jest dosyć wąski.
Zasady doświadczenia życiowego wskazują, iż kanały internetowe określonych podmiotów, w tym biur informacji gospodarczych, znajdują się w polu zainteresowania wyłącznie osób śledzących ich działalność, obeznanych z profilem ich funkcjonowania.
Należy mieć na uwadze, że niniejsze powództwo dotyczy zadośćuczynienia, które miałoby stanowić rekompensatę za uszczerbek w dobrach osobistych, należną w razie wystąpienia szkody niemajątkowej na osobie.
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, z uwagi na jego kompensacyjny charakter, musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Z drugiej strony, jego wysokość nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, gdyż ma ono łagodzić krzywdę, a nie prowadzić do wzbogacenia poszkodowanego. Elementami warunkującymi rozmiar zadośćuczynienia są charakter naruszonego dobra osobistego, stopień winy sprawcy, intensywność ingerencji sprawcy naruszenia w dane dobro czy dobra osobiste i czas trwania naruszenia, sposób, w jaki pokrzywdzony odczuł w swej psychice bezprawne działanie sprawcy ( vide orz. Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 10.06.2011 roku, VI ACa 84/11, Legalis nr 363615).
Powyższe ustalenia przemawiały za zasadnością zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 3.000,00 zł. W ocenie Sądu jest to kwota adekwatna do rodzaju naruszonego dobra i rozmiaru doznanej krzywdy. Zdaniem Sądu zadośćuczynienie właśnie w takiej wysokości zrealizuje funkcję kompensacyjną wynikającą z art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c., bowiem uwzględnia także intensywność naruszenia, którego dopuścił się pozwany oraz stopień winy.
Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., odsetki należą się jeżeli dłużnik opóźnia się w spełnieniu świadczenia. W związku z tym Sąd zasądził odsetki na rzecz powoda od kwoty 2.500,00 zł od dnia 29 marca 2023 r. do dnia zapłaty, albowiem wezwanie do zapłaty obejmujące ww. kwotę zostało odebrane przez stronę pozwaną w dniu 21 marca 2023 r. (k. 9). Od kwoty 500,00 zł Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 26 października 2023 r. do dnia zapłaty, albowiem w dniu 26 października 2023 r. pozwany odebrał odpis pozwu w niniejszej sprawie (k. 86). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż pozwany od dnia następującego po dniu doręczenia mu odpisu pozwu pozostawał w zwłoce w spełnieniu świadczenia na rzecz powoda.
W pozostałym zakresie zgłoszone przez powoda roszczenie odsetkowe w zakresie kwoty 500 zł, tj. od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do 25 października 2023 podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku.
Nałożone na pozwanego środki z zakresu ochrony dóbr osobistych w dostatecznym stopniu przynoszą powodowi satysfakcję i są wystarczające zarówno do zapobieżenia dalszym naruszeniom, jak i usunięcia skutków naruszeń już dokonanych. Niewątpliwie nałożone na pozwanego obowiązki wiążą się z wymiernymi kosztami i w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie jest zasadne obarczanie go dalej idącymi dolegliwościami.
Sąd nie uwzględnił pisma pozwanego oznaczonego datą 28 lutego 2025 r. (k 153), zostało ono bowiem złożone bez uprzedniego zezwolenia i na podstawie art. 205 3 § 5 k.p.c. podlegało zwrotowi. Zważyć przy tym należy, że pismo to w istocie wpłynęło bezpośrednio przed rozprawą z 13 marca 2025 r. (data wpływu do Sądu 6 marca, do akt 10 marca), a zatem jego doręczenie wymagało by w istocie odroczenia rozprawy. Tymczasem odpis pozwu został doręczony pozwanemu już 25 października 2023 r., zatem spółka miała wystarczający czas by skutecznie podjąć się swojej obrony.
Wzmiankować można tylko, iż potencjalny zarzut przedawnienia nie mógłby być uwzględniony skoro stan naruszenia dobra osobistego powoda ustał dopiero 31 marca 2021 r, a decyzja Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych została wydana 21 grudnia 2021r. Oznacza to, iż potencjalny skutek przedawnienia zgodnie z art. 118 k.c. przypadłby 31 grudnia 2024 r.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c., zgodnie z którym Sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu. W przedmiotowej sprawie powód uległ pozwanemu jedynie w nieznacznej części, tj. co do żądania odsetkowego, co uzasadniało zastosowanie ww. normy prawnej.
Na mocy zaś art. 108 § 1 k.p.c. Sąd pozostawił szczegółowe wyliczenie tych kosztów referendarzowi sądowemu. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
sędzia Marcin Polakowski
ZARZĄDZENIE
1, (...)
2.(...)
15.04.2025 r.
sędzia Marcin Polakowski
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy w Warszawie
Data wytworzenia informacji: