Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

24 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie V Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: sędzia (del.) Aleksandra Koman-Rykowska

Protokolant: Jakub Słonawski

po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa K. W.

przeciwko (...) z siedzibą w K.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie

z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt II C 1464/23

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od (...) z siedzibą w K. na rzecz K. W. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów procesu w instancji odwoławczej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.

Aleksandra Koman-Rykowska

sygn. akt V Ca 2309/24

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II C 1464/23 Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w pkt 1. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 600 euro (sześćset euro) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 15 maja 2023 roku do dnia zapłaty zaś w pkt 2. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1100 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł pozwany, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając:

1.  naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wyroku, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodów w postaci dokumentów (...), wydruku (...)/ (...) oraz raportu kapitana statku powietrznego skutkujące przyjęciem, że dokumenty te nie świadczą o powstaniu opóźnienia z uwagi na zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków oraz przez przyjęcie, że brak uprzednich opóźnień umożliwiłby wcześniejszy start samolotu;

2.  naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wyroku, a to art. 233 § 1 k.p.c. poprzez sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę przeprowadzonych w sprawie dowodu w postaci dokumentu (...), skutkujące przyjęciem, że na opóźnienie samolotu wpływ miało opóźnienie w przybyciu członków' załogi"" na lotnisko, podczas gdy nie wpłynęło ono w żadnym zakresie na opóźnienie lotu;

3.  naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 5 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 poprzez przyjęcie, iż wyłączenie zawarte w rzeczonym przepisie nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.

Podnosząc powyższe zarzuty apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, zasądzenie na rzecz pozwanej spółki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje oraz dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ruchu lotniczego na okoliczność ustalenia przyczyn i zakresu opóźnienia lotu powódki na trasie N. - F. w dniach 16/17 maja 2022 roku przeprowadzanego przez pozwaną spółkę.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie.

Z uwagi na to, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 505 ¹³ § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy ograniczył uzasadnienie wyroku do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy oraz akceptuje wnioski wywiedzione z tych ustaleń, wskazując iż podjęte rozstrzygnięcie znajduje oparcie w obowiązujących przepisach oraz w wywiedzionych na ich podstawie niewadliwych rozważaniach prawnych, które Sąd Okręgowy w pełni podziela i przyjmuje za własne.

Przed przejściem do omówienia zarzutów apelacyjnych Sąd odwoławczy zauważa - co umknęło Sądowi Rejonowemu, a co ma niebagatelny wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy - że podstawę dochodzonego roszczenia stanowiła jedna rezerwacja (jeden bilet), należało zatem przyjąć, że lot poddany ocenie w przedmiotowym postępowaniu był "lotem łączonym" na trasie N.-F. i F.-W., w przypadku którego dochodzenie odszkodowania za opóźnienie jest również uregulowane przepisami Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęciu na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz.U. UE L z dnia H lutego 2004 r.) - w związku z orzeczeniem TSUE z 19 listopada 2009 roku w sprawach połączonych C-402/07 i C 432/07. Należało bowiem uznać, iż w przedmiotowej sprawie to dwa loty były przedmiotem jednej przyjętej i zarejestrowanej rezerwacji. Ustalenia, że lot powódki był lotem łączonym nie zmienia to, że loty składające się na lot łączony realizowane były przez różnych przewoźników, pomiędzy którymi nie istniał żaden szczególny stosunek prawny.

Mając zatem na uwadze, że sporny lot był lotem łączonym wskazać należy, że planowany czas przybycia na lotnisko (...) w W. to godzina 9:05 (k. 15), natomiast powódka dotarła do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym 9 godzin i 55 minut. Niewątpliwie bowiem najpierw doszło do opóźnienia lotu z N. do F., w wyniku czego powódka utraciła dalsze połączenie do W.. Wówczas pozwany zapewnił powódce lot zastępczy do W. z międzylądowaniem w K.. Również lot z F. do K. został opóźniony w wyniku czego powódka utraciła dalsze połączenie do W.. Następnie pozwany zapewnił powódce kolejny lot zastępczy do W., z którego powódka skorzystała i dotarła do miejsca docelowego z opóźnieniem większym niż 3 godziny od planowanej godziny przylotu. Pozwany nie kwestionował, że był przewoźnikiem odpowiedzialnym za przedmiotowe opóźnienie, ponieważ to on gwarantował powódce rezerwację, a następnie loty zastępcze oraz nie kwestionował, że skarżony lot miał opóźnienie, w wyniku którego powódka dotarła do lotniska docelowego z ponad trzygodzinnym opóźnieniem.

Odnosząc się zaś już konkretnie do zarzutów apelacyjnych wskazać należy, że niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie (EWG) nr 295/91.

Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, powołując się na przesłanki zwalniające go z odpowiedzialności odszkodowawczej za opóźniony lot. W pierwszej kolejności powołał się na okoliczność, że samolot mający wykonać sporny lot przybył do lotniska w N. pracując w systemie rotacji z 44 minutowym opóźnieniem. W drugiej kolejności pozwany powołał się również, że na wymiar opóźnienia złożyło się 35 minutowe opóźnienie w odprawie pasażerów z uwagi na brak u nich testów antygenowych COVID-19. Nadto pozwany wskazał, że kolejne 35 minutowe opóźnienie wynikało z ograniczonej przepustowości lotniska w N.. Pozwany wskazał też, że dalsze opóźnienie (94 minuty) w starcie z lotniska w N. było spowodowane panującymi nad lotniskiem burzami. Zdaniem pozwanego zatem zaistniałe nadzwyczajne okoliczności dotyczące wykonania łączącego strony stosunku prawnego, wyniosły łącznie 3 godziny i 28 minut.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowy lot był lotem łączonym i powódka winna była dotrzeć na lotnisko (...) w W. o 09:05 należało stwierdzić, że finalnie dotarła do miejsca docelowego z opóźnieniem wynoszącym 9 godzin i 55 minut. Zatem nawet przyjmując, że podane przez pozwanego okoliczności opóźnienia lotu stanowiły nadzwyczajne okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika za powstałe opóźnienie (3 godziny i 28 minut), i odejmując je od łącznego opóźnienia w przylocie (9 godzin i 55 minut) to nadal łączny czas opóźnienia wyniósł więcej niż 3 godziny, bowiem było to 6 godzin i 27 minut.

Nadto, w ocenie Sądu Okręgowego, pozwana nie zdołała wykazać, że duże opóźnienie lotu było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Pozwany nie przedstawił bowiem żadnych obiektywnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

Stwierdzić należe, że pozwany nie wykazał, aby opóźnienie zostało spowodowane opóźnieniem w odprawie pasażerów z uwagi na brak u nich testów antygenowych COVID-19 czy z uwagi na ograniczoną przepustowość lotniska w N.. Co istotne, pozwany przede wszystkim nie dowiódł, że samolot mający wykonać sporny lot przybył do lotniska w N. z opóźnieniem spowodowanym niekorzystnymi warunkami pogodowymi panującymi nad Ameryką Północną oraz że warunki pogodowe w postaci burz uniemożliwiły punktualne wykonanie spornego lotu. Dowody złożone w tym zakresie w postaci dziennika pokładowego i raportu (...) tych okoliczności nie wykazują. Dziennik pokładowy (...) sporządzony wyłącznie w języku angielskim nie zawiera danych dotyczących pogody, ani danych dotyczących zarządzeń (...). Jedyną uzupełnioną rubryką była tekstowa rubryka w raporcie, w której od myślników zostały wymienione poszczególne zdarzenia wraz z oznaczeniami kodowymi oraz długością opóźnienia, które dane zdarzenie miało spowodować. Pozwany dodatkowo dołączył wydruk zatytułowany (...), na którym znajdowały się same oznaczenia kodowe. W ocenie Sądu Okręgowego dowody te nie dość, że są sporządzone wyłącznie w obcym języku to jeszcze nie zawierają podpisów.

Wskazać w tym miejscu należy, iż niewątpliwie przydatnym dowodem w zakresie wykazania okoliczności wpływu pogody na sporny lot byłaby opinia biegłego sądowego do spraw lotnictwa. Przypomnieć jednak należy, że pozwany w toku postępowania przez Sądem I instancji nie złożył wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, nie złożył też pełnej dokumentacji związanej z lotem odnośnie faktycznie występującej pogody. Powyższe uniemożliwiło wykazanie, że istotnie przyczyną opóźnienia skarżonych lotów były złe warunki meteorologiczne.

Na podstawie samych tylko przedłożonych przez pozwanego dokumentów Sąd nie ma możliwości ustalić czy pogoda uniemożliwiała wykonanie lotu zgodnie z planem. Samo złożenie depeszy (...) nie prowadzi do tego, że Sąd jest w stanie ją samodzielnie odczytać i ustalić czy w danych warunkach występowały okoliczności nadzwyczajne. Z tej też przyczyny wykazanie okoliczności podnoszonych przez pozwanego w odpowiedzi na pozew wymagało dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, bowiem wskazane kwestie wymagały wiadomości specjalnych, a którego to wniosku dowodowego pozwany nie złożył.

Złożenie zaś tego wniosku na etapie apelacji jest spóźnione, wobec czego Sąd Okręgowy na podstawie art. 381 k.p.c. dowód ten pominął.

Wobec braku wykazania przez pozwanego, że przedstawione przez niego okoliczności stanowią okoliczności nadzwyczajne, wyłączające odpowiedzialność przewoźnika w niniejszej sprawie, apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie i została oddalona, o czym Sąd Okręgowy orzekł w pkt 1 wyroku na podstawie art. 385 k.p.c..

Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów postępowania przed Sądem II instancji zostało wydane na podstawie art. 98 k.p.c. Sąd Okręgowy nałożył na przegrywającego pozwanego obowiązek zwrotu na rzecz wygrywającej powódki wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, którego wysokość ustalono w oparciu o § 2 pkt 3 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od zasądzonych kosztów procesu sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. zasądzając je za okres od dnia uprawomocnienia orzeczenia co do kosztów do dnia zapłaty.

Aleksandra Koman - Rykowska