Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: Sekretarz sądowy Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa P. P. (1)

przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi (...) Policji W. (...)

o ochronę dóbr osobistych

1.  nakazuje pozwanemu Skarbowi Państwa – Komendantowi (...) Policji W. - w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie - usunięcie ze strony internetowej (...) (...) w W. – (...) komunikatu prasowego zamieszczonego przez podinspektora R. S. w dniu 20 października 2022 roku w dziale aktualności zatytułowanego „ (...)”;

2.  nakazuje pozwanemu Skarbowi Państwa – Komendantowi (...) Policji W. - w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie - umieszczenie na stronie internetowej (...) (...) w W. – (...) w dziale aktualności, oświadczenia o następującej treści:

„Sprostowanie wiadomości zawartych w komunikacie z dnia 20 października 2022 roku zatytułowanego „ (...)”

Nie są prawdą informacje zamieszczone w komunikacie opublikowanym przez podinspektora R. S. w dniu 20 października 2022 roku w dziale aktualności strony internetowej Komendy (...) Policji (...)w W. dotyczące okoliczności zatrzymania P. P. (1).

P. P. (1) nie ukrywał się przed wymiarem sprawiedliwości, a od dnia 22 sierpnia 2022 roku do dnia 19 października 2022 roku przebywał w Szpitalu (...) im.(...)w B., o czym były poinformowane organy prowadzące postępowania z udziałem P. P. (1).

Nie zostały również ujawnione jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, iż P. P. (1) zamierzał wylecieć z kraju po otrzymaniu nowego dowodu osobistego.

P. P. (1) nie próbował również uciec z miejsca, w którym został zatrzymany.

Ubolewamy i przepraszamy Pana P. P. (1) za przekazanie opinii publicznej nierzetelnych informacji, które naruszyły jego dobra osobiste.”

3.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

4.  zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Komendanta (...) Policji W. na rzecz powoda P. P. (1) kwotę 1.707,00 (jeden tysiąc siedemset siedem i 00/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, w tym kwota 990,00 (dziewięćset dziewięćdziesiąt i 00/100) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Sędzia (del.) Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 28 listopada 2022 r. (data prezentaty biura podawczego) wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi (...) Policji W., powód P. P. (1) wniósł:

1.  na podstawie art. 24 § 1 KC o nakazanie usunięcia ze strony internetowej (...) (...) w W. - (...) komunikatu prasowego zamieszczonego przez podinspektora R. S. w dniu 20 października 2022 roku w dziale aktualności, zatytułowanego „(...);

2.  na podstawie art. 24 § 1 KC o nakazanie Pozwanemu umieszczenia na głównej stronie internetowej (...) (...) w W. - (...) oświadczenia o następującej treści:

Sprostowanie wiadomości zawartych w komunikacie z dnia 20 października 2022 roku zatytułowanego „(...)”.

Nie są prawdą informacje zamieszczone w komunikacie opublikowanym przez podinspektora R. S. w dniu 20 października 2022 roku w dziale aktualności strony internetowej Komendy (...) Policji (...) w W. dotyczące okoliczności zatrzymania P. P. (1).

P. P. (1) nie ukrywał się przed wymiarem sprawiedliwości, a od dnia 22 sierpnia 2022 roku do dnia 19 października 2022 roku przebywał w Szpitalu (...) (...)w B..

Funkcjonariusze Policji dokonujący zatrzymania P. P. (1) w dniu 19 października 2022 roku wiedzieli o fakcie opuszczenia przez P. P. (1) Szpitala, bowiem P. P. (1) w momencie zatrzymania posiadał przy sobie kartę informacyjną z leczenia szpitalnego oraz recepty na przepisane mu leki, które to zostały zrealizowane zanim przewieziono go do miejsca osadzenia.

Co więcej, wszystkie organy procesowe, które prowadzą postępowania z udziałem P. j P. zdawały sobie sprawę z miejsca jego pobytu, bowiem były one na bieżąco o tym j informowane. Nie jest więc prawdą, iż P. P. (1) ukrywał się przed wymiarem sprawiedliwości.

Apartament, w którym został zatrzymany P. P. (1) jest w istocie wynajęty przez jego syna, jednakże zamieszkuje on w nim od 8 lat, a P. P. (1) przebywał w nim wielokrotnie.

Nie zostały również ujawnione jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, iż P. P. (1) , zamierzał wylecieć z kraju po otrzymaniu nowego dowodu osobistego. P. P. (1) nie próbował również uciec z miejsca, w którym został zatrzymany.

P. P. (1) w dniu jego zatrzymania pozostała do odbycia kara pozbawienia wolności w wymiarze 2 lat 7 miesięcy i 5 dni, a nie jak podano w komunikacie z dnia 20 października 2022 roku - kara 4 lat pozbawienia wolności.

Ubolewamy i najmocniej przepraszamy Pana P. P. (1) za przekazanie opinii publicznej nierzetelnych informacji, które naruszyły jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia, godności i wiarygodności jego osoby.

3.  na podstawie art. 24 § 1 KC oraz art. 448 KC o zasądzenie od Pozwanego na rzecz Stowarzyszenia (...) kwoty 1.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny’

4.  o zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda P. P. (1) kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego z uwzględnieniem opłaty od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 20 października 2022 roku na stronie internetowej (...) został zamieszczony przez podinspektora R. S. komunikat zatytułowany „(...)", a dotyczący okoliczności zatrzymania P. P. (1) w dniu 19 października 2022 roku. Zdaniem powoda przedstawione w komunikacie informacje wprowadzają opinię publiczną w błąd, w tym częściowo są nieprawdziwe i naruszają jego dobra osobiste. Nie został on bowiem zatrzymany w okolicznościach jakie podinspektor R. S. opisał w komunikacie internetowym. (pozew k. 5-18)

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu (w tym kosztów zastępstwa adwokackiego) na rzecz pozwanego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że dobra osobiste powoda nie zostały zagrożone lub naruszone za sprawą opublikowania komunikatu prasowego. Zaznaczono, że treść komunikatu nie pozwala na publiczną identyfikację powoda jako podmiotu, o którym mowa w komunikacie. W jego ocenie treść zamieszonego komunikatu zawierała również nieprawdziwych informacji. Nadto nie można się zgodzić z tezą, aby opublikowaniem komunikatu rządziło dążenie pozwanego do uzyskania sensacyjnego tytułu prasowego. Pozwany wyraził również przekonanie, że powództwo winno zostać oddalone ze względu na brak bezprawności działania strony pozwanej. Wskazano przy tym, że brak możliwości identyfikacji osoby powoda, nie narusza ona art. 13 ust. 2 prawa prasowego, a co więcej działanie funkcjonariusza znajdowało oparcie w przepisach prawa. (odpowiedź na pozew k. 264-268)

W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 20 października 2022 roku na stronie internetowej (...) ,, (...) został zamieszczony przez rzecznika prasowego - podinspektora R. S., komunikat zatytułowany „(...)".

W leedzie komunikatu stwierdzono, że: ,,(...)”. W dalszej części komunikatu uszczegółowiono, że zatrzymania dokonali policjanci ze śródmiejskiego wydziału operacyjno-rozpoznawczego na podstawie nakazu doprowadzenia wydanego przez Prokuraturę Okręgową w W.. Zatrzymany zaś ukrywał się przed organami ścigania w jednym z (...) apartamentów wynajętych przez jego syna, gdzie oczekiwał na wydanie nowego dowodu osobistego z uwagi na utratę ważności przez stary dokument. W komunikacie zaznaczono również, że zatrzymany 59 letni mężczyzna zamierzał zaraz po otrzymaniu nowego dowodu osobistego wylecieć z Polski, a w momencie wkroczenia policji do budynku był on już spakowany i próbował uciec korzystając z innego wyjścia, ale bezskutecznie. W końcowej części komunikatu zaznaczono, że 59-latek zgodnie z nakazem trafił już do zakładu, karnego gdzie spędzi najbliższe 4 lata. Pod tekstem komunikatu zamieszczono 3 kolorowe zdjęcia - autorstwa rzecznika prasowego R. S. - przedstawiające zanonimizowany (poprzez zasłonięcie oczu) wizerunek mężczyzny ubranego w białą bluzę i niebieskie jeansy zakutego w kajdanki, poruszającego się w towarzystwie funkcjonariuszy policji. Wszystkie zdjęcia zostały opatrzone podpisem: ,,(...)”.

Dowód: Wydruk komunikatu z dnia 20 października 2022 roku pt. „(...)”, - k. 20, zeznania świadka R. S. – k. 304v-305

Komunikat prasowy z dnia 20 października 2022 r. w dalszym ciągu znajduje się na stronie internetowej (...): (...).

Dowód: okoliczność bezsporna

Komunikat prasowy zamieszczony na stronie internetowej (...) został sporządzony przez rzecznika prasowego K. R. S.

Dowód: Wydruk komunikatu z dnia 20 października 2022 roku pt. „(...)”, - k. 20, zeznania świadka D. M. – k. 354-356

P. P. (1) przebywał w warunkach izolacji penitencjarnej w Areszcie Śledczym od 2014 r. do 2021 r., kiedy to został zwolniony z aresztu i zgodnie z stanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2021 r. sygn. akt II AKz 1350/20, zastosowano wobec niego środki zapobiegawcze w postaci poręczenia majątkowego w kwocie 1.200.000,00 zł, hipoteki umownej do kwoty 800.000,00 zł na nieruchomości oznaczonej księgą wieczystą numer (...), oraz zatrzymania paszportu.

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: protokół przyjęcia poręczenia majątkowego w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym Warszawa Praga w Warszawie w sprawie o sygn. (...) – k. 23-24, k. 25-26, informacja z KRK – k. 192-194, zeznania świadka A. P. – k. 302-303v, wyciąg z protokołu rozprawy głównej z dnia 06 lutego 2023 r. w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym Warszawa Praga w Warszawie w sprawie o sygn. (...) – k. 385-386, postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa P. w W. z dnia 01 marca 2023 r. wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. (...) – 387-390.

Postanowieniem z dnia 24 marca 2022 roku Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2021 roku sygn. akt II AKa 212/19 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt XVIII K 1809/14 – w części odnoszącej się do oskarżonego P. P. (1). Wobec oddalenia kasacji w dniu 6 maja 2022 roku, wyrok Sądu Apelacyjnego został skierowany do wykonania.

Dowód: okoliczność przyznana, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2022 roku – k. 184, zeznania świadka A. P. – k. 302v-303v, zeznania powoda P. P. (1) k. 391v-394v

W dniach od 22 sierpnia do 19 października 2022 r. P. P. (1) był hospitalizowany w Szpitalu (...) im. (...) w B. na oddziale psychiatrycznym.

Dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego – k. 99-104, k. 167-172, zaświadczenie o pobycie w szpitalu – k. 105

Obrońca P. P. (1) w sierpniu i wrześniu 2022 r. wnosił o odroczenie rozpraw w sprawach toczących się przeciwko P. P. (1) przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Mokotowa w Warszawie (sygn. akt XIV K 646/15), Sądem Rejonowym dla Warszawy Woli w Warszawie (sygn. akt IV K 1394/19) oraz Sądem Okręgowym dla Warszawy-Pragi w Warszawie (sygn. (...)) z uwagi na leczenie oskarżonego w Szpitalu (...) im. (...) w B. na oddziale Psychiatrycznym.

Dowód: wniosek oskarżonego o odroczenie rozprawy z dnia 5 września 2022 r. sygn. akt XIV K 646/15 – k. 174, wniosek oskarżonego o odroczenie rozprawy z dnia 5 września 2022 r. sygn. akt IV K 1394/19 – 178, protokół rozprawy głównej sygn. (...) – k. 180

W dniu 11 października 2022 r. P. P. (1) złożył wniosek do Prezydenta Miasta B. o wydanie dowodu osobistego. Na chwilę złożenia wniosku przewidywana data odbioru dowodu została określona na dzień 09 listopada 2022 r.

Dowód: wniosek o wydanie dowodu osobistego – k. 187

P. P. (1) został wypisany ze szpitala (...) im. (...) w B. w dniu 19 października 2022 r. około południa i poinformowany, iż szpital jest zobowiązany do powiadomienia Policji o tym fakcie.

Po opuszczeniu szpitala kierowca zawiózł P. P. (1) do W., gdzie spotkał się ze swoim synem A. i jego partnerką A. S.. Spotkanie miało miejsce w mieszkaniu przy ul. (...) w W., które jest od wielu lat wynajmowane przez A. P..

Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: karta informacyjna leczenia szpitalnego – k. 99-104, k. 167-172, zaświadczenie o pobycie w szpitalu – k. 105, zeznania świadka A. S. – k. 303v-304, zeznania świadka I. M. – k. 333-333v, zeznania powoda P. P. (1) k. 391v-394v

Około godziny 16- tej funkcjonariusze (...) W. mł. asp. T. B. oraz sierż. Sztab. D. M. dokonali zatrzymania P. P. (1). Zatrzymanie zostało przeprowadzone na podstawie nakazu doprowadzenia wydanego Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt XVIII K 180/14, celem odbycia kary pozbawienia wolności. Do zatrzymania doszło w korytarzu budynku położnego przy ul. (...) w W., w czasie kiedy P. P. (1) wraz synem A. P. wychodzili z mieszkania z zamiarem wyjazdu do domu rodzinnego w M.. Funkcjonariusze policji wprowadzili mężczyzn do mieszkania, skuwając kajdankami P. P. (1).

Funkcjonariusze policji wyrazili zgodę na wykupienie przez A. S. leków przepisanych zatrzymanemu. W czasie oczekiwania na powrót A. S., P. P. (1) zdjęto kajdanki i umożliwiono spakowanie się.

Po około 2 godzinach zatrzymany został wyprowadzony z przez część biurową budynku bez założonych kajdanek, w towarzystwie syna A. oraz funkcjonariuszy policji, w sposób nie zdradzający osobom postronnym, że doszło do zatrzymania. P. P. (1) w czasie zatrzymania nie stawiał oparu, ani nie podejmował prób ucieczki. Następnie P. P. (1) został przewieziony przez funkcjonariuszy policji do lekarza, w celu przeprowadzenia badania stanu zdrowia i podania leków obniżających ciśnienie.

Dowód: zeznania świadka A. P. – k. 302v-303v, zeznania świadka A. S. – k. 303v-304, Notatka urzędowa z dnia 19 października 2022 r. – k. 249, zeznania świadka I. M. – k. 333, zeznania powoda P. P. (1) k. 391v-394v

W dniu 20 października 2022 r. na stronach internetowych mediów ogólnopolskich, w tym: www. (...).pl., www.(...), (...) oraz (...), ukazały się informacje o zatrzymaniu ,,P. P.”, wskazując między innymi, że jest to były oficer Wojskowych Służb Informacyjnych, założyciel fundacji (...), członek władz (...) oraz jeden z głównych podejrzanych w aferze (...). W opublikowanych w dniu zatrzymania materiałach prasowych zaznaczono, że osoba ta ukrywała się przed organami ścigania, czekając na wyrobienie nowego dowodu osobistego celem wyjazdu za granicę, a do zatrzymania doszło kiedy osoba ta szykowała się do ucieczki z Polski. Materiały prasowe opisywały również przedmiot niektórych z postępowań karnych prowadzonych w sprawie afery (...), wskazując na kluczową rolę jaką miał w nich odegrać oskarżony P. P. oraz wielość zarzucanych mu przestępstw ((...)). Ponadto w niektórych materiałach prasowych umieszczono zdjęcia wykonane przez rzecznika prasowego (...) W. - podinspektora R. S., przedstawiające tą samą postać zatrzymanego i to samo miejsce, co na zdjęciach załączonych do komunikatu policji zamieszczonego na stronie Komendy (...) Policji W. w dniu 20 października 2022 r. ((...)). Jednocześnie zamieszczone w dniu 20 października 2022 r. artykuły prasowe wskazały, że podane informacje zostały potwierdzone przez oficera prasowego Komendy (...) Policji (...).

Dowody: wydruki z publikacji prasowych – k. 196-208, zeznania świadka R. S. – k. 304v-305

Pismem z dnia 21 października 2022 r. P. P. (1), działając za pośrednictwem pełnomocnika zwrócił się do oficera prasowego Komendanta (...) Policji W. podinsp. R. S. z żądaniem sprostowania zamieszczonego w dniu 20 października 2022 r. komunikatu i poinformowanie opinii publicznej, iż została wprowadzona w błąd, co do okoliczności towarzyszących zatrzymaniu P. P. (1).

Pismem z dnia 25 października 2022 r. pełnomocnik P. P. (1) ponowił wezwanie do sprostowania komunikatu oraz wskazując konkretnie na okoliczności ujęte w komunikacie, które w jego ocenie wprowadzają opinię publiczną w błąd.

Dowód: wezwanie do sprostowania komunikatu z dnia 21 października 2022 r. – k. 213-214, wezwanie do sprostowania komunikatu z dnia 25 października 2022 r. – k. 218-220

Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. P. P. (1), działając za pośrednictwem swego pełnomocnika wezwał Skarb Państwa - Komendanta (...) Policji W., do:

1. usunięcia ze strony internetowej (...) (...) komunikatu prasowego zamieszczonego przez podinspektora R. S. w dniu 20 października 2022 roku w dziale aktualności, zatytułowanego „(...)" w terminie 3 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania;

2. umieszczenia na stronie internetowej (...) (...) sprostowania komunikatu z dnia 20 października 2022 roku o wskazanej treści.

Dowód: wezwanie do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych – k. 232

W związku opisywanymi w mediach okolicznościami zatrzymania w dniu 19 października 2022 r., P. P. (1) obawiał się orzeczenia przepadku wniesionego poręczenia majątkowego

Dowód: wyciąg z protokołu rozprawy głównej z dnia 06 lutego 2023 r. w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym Warszawa Praga w Warszawie w sprawie o sygn. (...) – k. 385-386, postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa Praga w Warszawie z dnia 01 marca 2023 r. wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. (...) – 387-390, zeznania powoda P. P. (1) - k. 391v-394v

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, a w pozostałym zakresie oparł się na dowodach zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w postaci wydruków z portali internetowych oraz dokumentacji medycznej, kopiach pism i protokołów rozpraw w postępowaniach karnych. Dokumenty te nie pozostawały ze sobą w sprzeczności i żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności oraz zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Sąd nie dostrzegł przy tym żadnych okoliczności uzasadniających podważenie ich autentyczności. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły również zeznania powoda P. P. (1), jak i świadków przesłuchanych w sprawie, w zakresie w jakim dowody te korespondowały ze sobą jak i z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Pozostałe, a nie wymienione wyżej dowody nie stanowiły wartościowego materiału dowodowego dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.

Odnosząc się do poszczególnych zeznań odnotować należy, że zeznania świadka R. S. (k. 304v-305) zasługiwały na uwzględnienie jedynie w tej części w jakiej znajdowały pokrycie w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd nie dał tym samym wiary zeznaniom świadka w części w jakiej wskazywał on, że komunikat z dnia 20 października 2022 r. został opracowany na podstawie informacji pozyskanych od funkcjonariuszy dokonujących czynności zatrzymania. Nie potwierdza tego ani zeznanie funkcjonariusza dokonującego zatrzymania D. M. (k. 354-356), ani też treść dokumentacji sporządzonej na okoliczność zatrzymania (protokół zatrzymania – k. 247-248, notatka urzędowa – k. 249). Świadek D. M. w swoich zeznaniach nie potwierdził nawet, aby rozmawiał z rzecznikiem prasowym Komendy. Zdaniem Sądu za niepotwierdzoną należy również uznać podaną przez świadka, a rzekomo zasłyszaną od policjantów dokonujących zatrzymania, relację o wypowiedzi syna zatrzymanego ,,to już sobie poleciałeś”. Okoliczności tej zaprzeczył w swoich zeznaniach świadek A. P. (k. 305v). Co więcej relacji tej nie potwierdził funkcjonariusz D. M. (k. 355). Same zaś zasady logiki i doświadczenia życiowego każą wątpić, aby syn zatrzymanego w obecności funkcjonariuszy policji miał wypowiadać kwestie świadczące (nawet jeśli tylko pośrednio) o tym, że zatrzymany miał zamiar uciekać za granicę. Na uwagę zasługuje również fakt, iż świadek ten w swoich zeznaniach wskazywał że informacje od policjantów opierają się na danych pochodzących z notatki urzędowej, zaś – co istotne - treść komunikatu nie znajduje potwierdzenia w treści notatki.

Sąd nie dał wiary zeznaniom funkcjonariusza policji D. M. (k. 354-356) w zakresie w jakim wskazywał na próbę ucieczki powoda przy zatrzymaniu. Zeznania te nie znajdowały porycia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowy, w tym zeznaniach pozostałych świadków oraz sporządzonej na okoliczność zatrzymania dokumentacji policyjnej. Przeczą im również zasady logiki i doświadczenia życiowego. Nie sposób uwierzyć, że funkcjonariusze po uprzedniej próbie ucieczki przez zatrzymanego, mając świadomość wieloletniej służby w organach bezpieczeństwa oraz ilości i wagi zarzutów karnych stawianych zatrzymanemu, zdecydowaliby się na zdjęcie mu kajdanek, swobodne spakowanie i oczekiwanie na zakup lekarstw. Każda z tych okoliczności stanowiła bowiem szansę na podjęcie kolejnej próby ucieczki przez osobę potencjalnie bardzo niebezpieczną (praca w służbach specjalnych) oraz zdeterminowaną (zagrożenie wieloletnimi wyrokami więzienia w prowadzonych postępowaniach karnych).. W ocenie Sądu całkowicie niewiarygodna jest również relacja funkcjonariusza policji D. M. we fragmencie w którym wskazywał on, że zatrzymany miał walizkę z paszportem. Okoliczność ta nie mogła mieć miejsca skoro ze zgromadzonego materiał dowodowego ( protokół przyjęcia poręczenia majątkowego -k. 23-24, zeznania świadka A. P. – k. 302-303v, wyciąg z protokołu rozprawy głównej z dnia 06 lutego 2023 r.– k. 385-386, postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa Praga w Warszawie z dnia 01 marca 2023 r. wraz z uzasadnieniem k. 387-390), wynika, że P. P. (1) zatrzymano paszport już wcześniej, w ramach zastosowanych środków zapobiegawczych. Co więcej okoliczność ta nie została ujawniono w dokumentacji sporządzonej na okoliczność zatrzymania.

Zeznania świadka I. M. (k. 333-333v) w ocenie Sądu okazały się w całości wiarygodne. Osoba ta, jako administrator budynku dokonała przeglądu nagrań z dnia zatrzymania, relacjonując w sposób spontaniczny swoje spostrzeżenia. Relacja tego świadka okazała się szczególnie cenna, zważywszy na ostateczne zniszczenie się nagrań z monitoringu.

Sąd uznał również za wiarygodne zeznania świadka A. S. (k. 303v-304). W ocenie Sądu zeznania te były spójne i logiczne oraz korespondowały z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Świadek ten zrelacjonował przebieg zatrzymania P. P. (1) co pozwoliło, w połączeniu z zeznaniami pozostałych świadków, na odtworzenie przebiegu zdarzenia, a tym samym zweryfikowanie prawdziwości twierdzeń zawartych w spornym komunikacie.

W ocenie Sądu za wiarygodne co do zasady należało również uznać zeznania świadka A. P. (k. 302v-303v), jako że korespondowały one z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym. Uwaga ta tyczy się w głównej mierze przywołanych przez świadka okoliczności zatrzymania, jako że te znalazły odzwierciedlenie w relacji innych świadków (A. S., I. M.), nie licząc zeznań funkcjonariusza policji dokonującego zatrzymania D. M.. Wyjaśnić przy tym należy, iż częściowa rozbieżność zeznań tego świadka z pozostałym materiałem dowodowym, w tym zeznaniami powoda np. we fragmencie, w którym świadek wskazywał, że spodziewał się odwiedzin P. P. (1) z którym mieli następnie udać się razem do domu rodzinnego w M. (P. P. (1) wskaza zaśł, że nie informował syna, że go odwiedzi i że chciał zrobić mu niespodziankę)nie miała większego znaczenia dla oceny wiarygodności zeznań świadka w kluczowych kwestiach (przebieg zatrzymania), a w konsekwencji nie rzutowała na rozstrzygniecie całej sprawy.

Za wiarygodne w zasadniczej mierze Sąd uznał także zeznania samego powoda P. P. (1) (k. 391v-394v). Zeznania powoda okazały się być wiarygodne w szczególności w zakresie opisywanych przez niego okoliczności zatrzymania w dniu 19 października 2022 r. oraz okoliczności jego pobytu w okresie poprzedzającym zatrzymanie w Szpitalu (...) w B.. Sąd nie miał podstaw do kwestionowania relacji powoda w tym zakresie, jako że znajdowała ona odzwierciedlenie w zgromadzonej dokumentacji ( karta informacyjna leczenia szpitalnego – k. 99-104, k. 167-172, zaświadczenie o pobycie w szpitalu – k. 105) oraz w zeznaniach bezpośrednich świadków zatrzymania (A. S. k. 303v-304, A. P. k. 302v-303v) jak i osób postronnych, które mogły zaobserwować zapis zdarzenia uwieczniony na monitoringu umieszczonym w budynku przy ul. (...) w W. (świadek I. M. k. 333-333v). Inne przywołane przez powoda okoliczności (jak np. przebiegu jego dotychczasowych kontaktów z znanymi politykami) okazały się irrelewantne dla przedmiotowego postępowania.

Pozostałe zgromadzone w aktach sprawy, a nie wymienione wyżej dowody, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie co do zasady.

W niniejszym postępowaniu powód domagał się przyznania niemajątkowej oraz majątkowej ochrony dóbr osobistych w postaci dobrego imienia i godności osobistej, które zostały naruszone wskutek zamieszczenia w dniu 20 października 2022 roku na stronie internetowej (...) (...) w W. ((...)) komunikatu prasowego, zatytułowanego „(...)”.

Podstawę prawną żądania powoda stanowiły przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych w pierwszej kolejności sąd powinien ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne.

Bezprawność należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w art. 6 k.c. Zgodnie z tym przepisem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że jeżeli sprawca naruszenia udowodni jedną z okoliczności wyłączających bezprawność, żądanie nie zostanie uznane za podlegające ochronie. Bezprawność działania pozwanego wyłącza w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. postępowanie dozwolone przez obowiązujące przepisy oraz wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda uprawnionego na takie działanie, sprzeczność żądania ochrony z zasadami współżycia społecznego, działanie w ramach porządku prawnego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, obrona konieczna, czy też stan wyższej konieczności. Bezprawność wyłącza prawdziwość postawionego zarzutu, o ile dotyczył faktów . (vide: Wyrok SN z 19.10.1989 r., II CR 419/89, LEX nr 8996)

Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy w niniejszej sprawie faktycznie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda.

W myśl art. 23 k.c. nie ulega wątpliwości, że ustawodawca uznaje cześć za dobro osobiste, gdyż jest ona wymieniona w niniejszym przepisie. W piśmiennictwie i orzecznictwie wyróżnia się dwa aspekty czci: wewnętrzny – nazywany godnością osobistą, obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi oraz zewnętrzny – oznaczający dobrą sławę, dobrą opinię innych ludzi, szacunek, którym obdarza daną osobę otoczenie. Naruszenie czci zewnętrznej określane jest jako zniesławienie, natomiast czci wewnętrznej (dobrego imienia) – znieważenie. Naruszenie czci zewnętrznej ma miejsce w przypadku przypisania innej osobie postępowania lub właściwości, które mogą wpłynąć negatywnie na ocenę tej osoby przez innych. Z naruszeniem czci zewnętrznej mamy do czynienia w przypadku, gdy wypowiedź naruszająca cześć dotrze do innych osób (przynajmniej jednej), a nie tylko do osoby zniesławianej. Znieważenie (naruszenie czci wewnętrznej) ma miejsce przede wszystkim w przypadku, gdy znieważenie dokonane zostało w obecności osoby, której wypowiedź dotyczy, ale także w sytuacji, gdy wypowiedź zniesławiająca miała miejsce w okolicznościach wskazujących, że zniesławiający powinien liczyć się z możliwością, że treść tej wypowiedzi dotrze do osoby, której dotyczy.

Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi przede wszystkim źródło wolności i praw człowieka i obywatela (art. 30 Konstytucji RP). Godność człowieka nie jest dobrem osobistym wymienionym w treści art. 23 k.c., jednak Konstytucja nadaje godności szczególne znaczenie, wskazując ją jako źródło wszystkich wolności i praw oraz podkreślając jej nienaruszalny charakter. Szczególny charakter godności człowieka oznacza, że pozostałe dobra osobiste oraz system ich ochrony stanowią jej emanację. Brak cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych stanowiłby naruszenie art. 30 Konstytucji RP. Nie oznacza to, że każde naruszenie dobra osobistego jest równocześnie naruszeniem godności. W wyroku z dnia 30 października 2006 r. ( sygn. akt P 10/06, OTK-A 2006, Nr 9, poz. 128), dotyczącym zgodności z Konstytucją art. 212 Kodeksu karnego, Trybunał Konstytucyjny trafnie zwrócił uwagę, że oceniając zgodność z Konstytucją środków ochrony dóbr osobistych, należy pamiętać, że dobra osobiste człowieka, w szczególności dobre imię, cześć i prywatność, stanowią kwintesencję oraz emanację godności człowieka (art. 30 Konstytucji RP). Trybunał trafnie przyjął, że prawa i wolności związane silniej z godnością człowieka powinny być silniej chronione. Sąd Najwyższy zdefiniował godność jako „wewnętrzne przekonania człowieka o swoim moralnym i etycznym nieposzlakowaniu oraz czci (...) wyraz pozytywnego ustosunkowania się innych ludzi do wartości osobistej i społecznej określonej jednostki” ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2007 r., sygn. akt I CSK 292/06, Legalis). Naruszenie godności często towarzyszy naruszeniu innych dóbr osobistych. O naruszeniu godności nie decyduje sam fakt naruszenia innego dobra osobistego, ale sposób, w jaki dobro to zostało naruszone. Z naruszeniem godności mamy do czynienia, jeśli działanie albo zaniechanie stanowiące naruszenie innego dobra osobistego następuje w sposób godzący w wartość jednostki ludzkiej. Podkreślić wypada, że jak wskazuje Sąd Najwyższy, godność jest to „sfera osobowości człowieka, która konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi” (vide: Wyrok SN z 25.04.1989 r., I CR 143/89, LEX nr 5282).

Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie) może polegać na przypisaniu innej osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności ( vide: wyrok Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 29 października 1971 roku, II CR 455/71, OSNC 1972/4/77). Może ono występować w dwóch postaciach. Pierwsza to rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, druga wyrażanie ujemnej oceny jej osoby czy działalności ( vide: A. Szpunar w: „Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową”, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1999, str. 101 i nast.). Warto przy tym wyjaśnić, iż cześć wewnętrzna nazywana godnością osobistą, to wyobrażenie jednostki o własnej wartości, które konkretyzuje się w poczuciu i przekonaniu o własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. To poczucie jest zmienne i daje się kształtować. Dlatego mogą być różne miary poczucia własnej wartości i naruszenia jego godności.

Elementy zniesławiające mogą być zawarte w gestach, znakach, utrwalonych obrazach, jednak najczęstszą formą komunikacji mogącą mieć charakter zniesławiający są wypowiedzi w formie ustnej lub pisemnej. Za naruszające dobra osobiste może też być uznana kompozycja artykułu, tytuły, podtytuły, zdjęcia, o ile ich dobór i układ tworzy nieprawdziwy godzący w te dobra obraz osoby, której dotyczy (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I CSK 465/08, LEX nr 510611).

Zdaniem Sądu Okręgowego w przedmiotowej sprawie doszło do oczywistego naruszenia dóbr osobistych powoda, zaś działanie pozwanego zarówno było bezprawne, jak i zawinione.

Oceniając czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, określone wypowiedzi należy badać tak z punktu widzenia kontekstu sytuacyjnego (biorąc pod uwagę miejsce, formę, czas i cel wypowiedzi), w którym zostały one użyte, jak również mając na uwadze pewien obiektywny miernik pozwalający na ustalenie, czy granice wypowiedzi nie zostały przekroczone tak, że konkretna wypowiedź spowodowała naruszenie dóbr osobistych strony powodowej ( vide: P. Księżak: Komentarz do art. 24 k.c. (w:) M. Pyziak-Szafnicka (red.): Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz. LEX). Stosując obiektywny miernik w postaci opinii przeciętnej, rozsądnie i uczciwie myślącej osoby, sąd nie bada rzeczywistej reakcji społeczeństwa, lecz ocenia czy wypowiedź mogła stać się podstawą negatywnych ocen i odczuć u przeciętnego, rozsądnie postępującego człowieka (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2019r. II CSK 158/18 LEX nr 2657479).

Zdaniem Sądu treść zamieszczonego na stronie internetowej (...) (...) w W. komunikatu prasowego wskazuje jego odbiorcom na naganne i jednocześnie sprzeczne z prawem postępowanie powoda. W spornym komunikacie wprost zarzucono powodowi ukrywanie się przed wymiarem sprawiedliwości i podjęcie próby ucieczki za granicę, celem uniknięcia odpowiedzialności karnej.

Upublicznienie komunikatu, wedle którego powód ukrywał się przed wymiarem sprawiedliwości, a do zatrzymania doszło niejako w ostatnim momencie, kiedy to próbował on uciec za granicę, w oczywisty sposób godzi w dobra osobiste powoda w postaci dobrego imienia oraz godności osobistej. Stosując bowiem obiektywny miernik w postaci opinii przeciętnej, rozsądnie i uczciwie myślącej osoby, zawarte w nim stwierdzenia co do ukrywania się przed wymiarem sprawiedliwości oraz podjętej próby ucieczki stanowiły swoisty społeczny dowód winy powoda, w szczególności w kontekście tzw. Afery (...) w związku z którą o powodzie zrobiło się głośnio w przestrzeni publicznej. Należy tu podkreślić, że w spornym komunikacie znalazła się informacja o tym, że powód był poszukiwany i zatrzymany na skutek wydania nakazu doprowadzenia (co również nie znalazło potwierdzenia w rzeczywistości) wydanego przez Prokuraturę Okręgową w W.. Tego rodzaju komunikat w oczywisty sposób sugeruje także, że do zatrzymania doszło w związku z toczącym się śledztwem (tym bowiem zajmuje się Prokuratura). Wnioskowanie jakie stoi za taką oceną przebiega według schematu ,,skoro ukrywa się przed organami ścigania i próbuje uciec za granicę, to z pewnością jest winny zarzucanych mu czynów”. Trudno zresztą zakwestionować racjonalność tego toku rozumowania. Znajduje on bowiem oparcie w zasadach logiki i doświadczenia życiowego. Niejednokrotnie bowiem osoby, przed którymi pojawiała się realna perspektywa kary w postaci pozbawienia wolności (więzienia) w związku z zarzucanymi czynami, podejmowały próby (czasem udane) uniknięcia odpowiedzialności poprzez samowolny wyjazd za granicę, o czym szeroko informują media.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że sam fakt, iż przedmiotowy komunikat nie zawierał danych personalnych powoda czy też bezpośredniego odniesienia do postępowania karnego dotyczącego afery (...), w której to sprawie powód był jednym z oskarżonych, nie wyłącza odpowiedzialności pozwanego za naruszenie dóbr osobistych, w sytuacji gdy identyfikacja osoby samego powoda, jak i sprawy w jakiej został on zatrzymany nie nastręcza żadnych trudności. Całe zdarzenie było bowiem szeroko komentowane w przestrzeni publicznej i stanowiło przedmiot publikacji w mediach ogólnopolskich, gdzie zawarto obok okoliczności umieszczonych w spornym wpisie, również dane pozwalające na identyfikację osoby powoda, poprzez podanie imienia i pierwszej litery nazwiska (P. P.) i jednoczesne wskazanie, że jest on jednym z głównych oskarżonych w Aferze (...). Tego rodzaju informacje w oczywisty sposób pozwalały na identyfikację osoby powoda w opinii publicznej. Należy przy tym pamiętać, że autor spornego komunikatu – rzecznik prasowy (...), wedle treści materiałów prasowych był jednocześnie źródłem informacji dla publikacji prasowych (co wprost wynika z ich treści – gdzie powołano się na osobę rzecznika prasowego). Dochodzi więc tu do sytuacji gdy rzecznik prasowy z jednej strony zamieszcza komunikat na stronie internetowej (...) W., który nie zawiera danych bliżej identyfikujących powoda, ale jednocześnie informuje media o zatrzymaniu powoda, w których to obok informacji zawartych w spornym komunikacie, zawarto wiele szczegółowych danych pozwalających na identyfikację powoda. Nie ma tu więc znaczenia samo pozbawienie komunikatu bliższych danych dotyczących osoby powoda, w sytuacji gdy został on zamieszczony w chwili kiedy rzecznik policji szeroko rozkolportował w mediach informacje analogiczne do zawartych w komunikacie, w ten sposób doprowadzając do identyfikacji osoby powoda. Tak wiec uznać należy, że podnoszona przez stronę pozwaną anonimizacja komunikatu w niczym nie umniejsza skali naruszenia dóbr osobistych. Oceniając kwestię naruszenia dóbr osobistych powoda nie sposób pominąć, że sporny komunikat policji, odnosił się do osoby, która była wymieniana w przestrzeni publicznej jako osoba zamieszana w tzw. aferę (...). Okoliczność ta ma zaś doniosłe znaczenie z punktu widzenia naruszenia dóbr osobistych bowiem wiadomość ta odbiła się szerokim echem w opinii publicznej, budząc duże zainteresowanie i jednocześnie negatywne emocje w społeczeństwie.

W dalszej kolejności należy zaznaczyć, że pozwany nie wykazał, aby jego działania nie były bezprawne. Strona pozwana podejmując obronę wskazywała, że jej działanie nie może być uznane za bezprawne bowiem przedmiotowy komunikat nie pozwalał na identyfikację powoda. Argument ten, jak wykazano we wcześniejszych rozważaniach, okazał się być całkowicie chybiony. Nie powtarzając więc w tym miejscu argumentacji dotykającej przedmiotowej kwestii, stwierdzić należy, że anonimowość powoda w spornym komunikacie, miała charakter czysto iluzoryczny, nie stojąc na przeszkodzie jego identyfikacji przez postronne osoby. W konsekwencji rzekoma ,,anonimizacja” komunikatu nie może być poczytana, jako czynność wyłączająca bezprawność naruszenia.

W dalszej kolejności pozwany argumentował, że dane zamieszczone w spornym komunikacie nie zawierają nieprawdziwych informacji. Tego rodzaju argumentacja, nie zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Sądu całość spornego komunikatu ma charakter wypowiedzi o faktach bowiem sprowadza się do przekazania suchych informacji dotyczących okoliczności ukrywania się i zatrzymania powoda (opisanego w treści komunikatu jako ,,59 letni mężczyzna”).

Strona pozwana nie wykazała jednak, że przedstawione w spornym komunikacie informacje były zgodne z rzeczywistością.

Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że w realiach przedmiotowej sprawy strona pozwana nie wykazała aby P. P. (1) ukrywał się przed wymiarem sprawiedliwości. Tego rodzaju twierdzeniu wyraźnie przeczy zgromadzony materiał dowodowy w postaci dokumentacji, w tym dokumentacji medycznej, z której wynika, że w okresie od dnia 22 sierpnia do dnia 19 października 2022 powód był hospitalizowany na oddziale psychiatrycznym Szpitala (...) im. (...) w B. r. ( karta informacyjna leczenia szpitalnego – k. 99-104, k. 167-172, zaświadczenie o pobycie w szpitalu – k. 105). Tym samym w okresie bezpośrednio poprzedzającym zatrzymanie powód przebywał w placówce opieki medycznej, a nie jak wskazano w spornym komunikacie, że ukrywał się w wynajętym mieszkaniu w W.. Co równie istotne, z przedstawionej przez powoda dokumentacji wynika również, że w trakcie leczenia szpitalnego jego obrońca informował organy wymiaru sprawiedliwości o leczeniu i miejscu przebywania powoda, wnosząc o odroczenie rozpraw w sprawach toczących się przeciwko P. P. (1) (przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Mokotowa w Warszawie sygn. akt XIV K 646/15, Sądem Rejonowym dla Warszawy Woli w Warszawie - sygn. akt IV K 1394/19 oraz Sądem Okręgowym dla Warszawy Pragi w Warszawie - sygn. (...)). W tych warunkach nie sposób mówić o ukrywaniu się powoda przed wymiarem sprawiedliwości.

Strona pozwana nie zdołała również udowodnić, że P. P. (1) zamierzał „wylecieć z Polski” zaraz po otrzymaniu nowego dowodu osobistego. Okoliczność ta nie znalazła bowiem żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie potwierdzają jej relacje świadków. W złożonych zeznaniach brak jest jakichkolwiek elementów, które mogłyby stanowić podstawę dla formułowania tego rodzaju tezy. W szczególności z zeznań świadków nie wynika, aby P. P. (1) przy zatrzymaniu dysponował biletami lotniczymi (okoliczności tej nie potwierdził w szczególności funkcjonariusz policji dokonujący zatrzymania – D. M.). Tego rodzaju stwierdzeniu przeczą również zasady logiki i doświadczenia życiowego. Oczywistym jest bowiem, że osoba chcąca niepostrzeżenie opuścić terytorium Polski nie musi posługiwać się dowodem osobistym, jako że w strefie S., do której należą sąsiednie Państwa Unii Europejskiej, na drogowych przejściach granicznych nie odbywają się kontrole. Zupełnie nieracjonalnym byłoby w takim przypadku korzystanie z drogi lotniczej, o jakiej mowa w komunikacie. Co więcej, twierdzenie o zamiarze opuszczenia kraju wydaje się tym bardzie wątpliwe, jeśli weźmie się pod uwagę zastosowane wobec P. P. (1) środki zapobiegawcze w postaci zatrzymania paszportu oraz poręczenia majątkowego (hipoteka do 800.000,00 zł na nieruchomości oraz wpłata kwoty 1.200.000,00 zł). Podjęcie ucieczki oznaczałoby bowiem poniesienie przez powoda i jego rodzinę straty majątkowej w wielkich rozmiarach. Tymczasem w realiach przedmiotowej sprawy nie doszło do orzeczenia przepadku poręczenia majątkowego, co niechybnie miałby miejsce, gdyby powoda zatrzymano przy próbie ucieczki za granicę lub też ukrywania się przed wymiarem sprawiedliwości.

Warto również zaznaczyć, że zawarte w spornym komunikacie informacje co do tego, że zatrzymany był już spakowany kiedy do budynku wkroczyli policjanci, całkowicie kłócą się z umieszczoną w leedzie komunikatu informacją (niezależnie od jej racjonalności), że miał on zamiar wyjechać za granicę zaraz po otrzymaniu nowego dowodu osobistego. Informacja o spakowaniu w oczywisty sposób sugeruje, że do zatrzymania doszło w ostatniej chwili, a więc w momencie kiedy osoba ta właśnie opuszczała kraj. Nikt bowiem nie pakuje torby na wyjazd, jeśli ten miałby się odbyć w perspektywie kilku tygodni. Wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego wskazywał bowiem, jako przewidywaną datę jego wydania 09 listopada 2022 r. (wniosek k. 187). O ile więc sam fakt oczekiwania na wydanie nowego dowodu osobistego zgodny był z rzeczywistością, to powiązanie go z faktem chęci wylotu za granicę oraz posiadania spakowanej walizki, buduje w odbiorcy komunikatu całkowicie fałszywe przekonanie, że osoba ta rzeczywiście zamierzała uciec z kraju, a do zatrzymania doszło w ostatnim momencie. Podkreślić należy, że fałszywość tej części komunikatu staje się oczywista, nie tylko ze względu na brak przedstawienia dowodów potwierdzających chęć wylotu z kraju (przy powodzie nie ujawniono biletów lotniczych) , ale również nielogiczność przedstawionego przekazu. Jak wskazano wyżej, do opuszczenia granic kraju powód nie musiał korzystać z dowodu osobistego (wobec braku kontroli granicznych). Fakt oczekiwania na wydanie nowego dowodu osobistego nie mógł bowiem umknąć uwadze organów ścigania wobec ich dostępu do odpowiednich baz danych (w tym bazy PESEL), a tym samym powód nie mógłby niepostrzeżenie odebrać nowego dowodu nie narażając się na ujęcie przez policję.

Dodatkowo warto zaznaczyć, że wspominany fakt zatrzymania powoda ze spakowaną walizką, co miało uwiarygadniać przekaz, zawarty w spornym komunikacie, o ujęciu niejako w ostatniej chwili, również nie stanowił oparcia dla tezy o próbie ucieczki za granicę. Jak wynika bowiem z poczynionych ustaleń, powód został zatrzymano w zasadzie tuż po opuszczeniu szpitala w B., gdzie przebywał przez okres 2 miesięcy. Nie jest więc niczym dziwnym, że znaleziono przy nim spakowany bagaż.

Za fałszywą należało również uznać zawartą w spornym komunikacie informację o podjęciu przez powoda próby ucieczki przy zatrzymaniu. Ujawniony materiał dowodowy nie potwierdził, aby P. P. (1) próbował uciec innym wejściem. Na takową próbę ucieczki wskazywał w swych zeznaniach jedynie funkcjonariusz policji D. M. (k. 354-356). Jego zeznania miały jednak charakter odosobniony. Zeznania świadka miały przy tym charakter ogólnikowego stwierdzenia tego faktu, bez przywołania jakichkolwiek szczegółów rzekomej ucieczki. W istocie świadek ten relacjonując przebieg zatrzymania nie potrafił przywołać wielu istotnych szczegółów (jak chociażby którym wejściem wchodził a którym wychodził z budynku), co jedynie utwierdziło Sąd w przekonaniu, że jego relacja co do okoliczności zajścia miała bardzo ograniczoną wartość dowodową i mogła być uwzględniona jedynie w zakresie, w jakim znajdowała odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym. Co więcej, jak już wyżej wskazano, zeznaniom tego świadka przeczył już sam fakt, że sporządzona przez świadka dokumentacja na okoliczność zatrzymania, nie wspominała nawet fragmentarycznie o jakichkolwiek problemach przy podjętych czynnościach. Oczywistym jest zaś, że próba ucieczki stanowi jedną z najistotniejszych okoliczności, która powinna znaleźć się w tego rodzaju dokumentacji. Nie ulega również żadnej wątpliwości, że w przypadku podjęcia przez powoda takiej próby, dalszy przebieg czynności nie miałby tak łagodnego przebiegu tj. rozkucia powoda, udzielenia zgody na opuszczenie mieszkania przez partnerkę syna powoda i oczekiwanie na zakup leków, swobodne spakowanie, swobodne wyjście z budynku.

Warto przy tym zaznaczyć, że pozostali świadkowie (w tym w szczególności administrator budynku I. M. k. 333-333v), relacjonując przebieg zatrzymania, jednocześnie nie potwierdzili, aby doszło do jakiejkolwiek próby ucieczki.

Rekapitulując powyższe należy powtórzyć, że ciężar dowodu w przedmiotowej sprawie rozkłada się w ten sposób, że na powodzie spoczywał obowiązek udowodnienia naruszenia przez pozwanego dobra osobistego, zaś na pozwanym - stosownie do domniemania bezprawności z art. 24 k.c. - obowiązek wykazania, że to działanie było zgodne z prawem. Za bezprawne na tle regulacji art. 24 k.c. uważa się zaś każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna szczególna okoliczność je usprawiedliwiającą i wyłączająca jego bezprawność.

Strona pozwana nie zdołała wykazać, aby w przedmiotowej sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności wyłączające bezprawność. W szczególności pozwany nie wykazał, aby treści zawarte w spornym komunikacie odpowiadały prawdzie. W konsekwencji przedmiotowy komunikat nie odpowiadał wymogom rzetelności i rzeczowości, jako że nie opierał się na prawdzie. Nie sposób nawet ustalić w jaki dokładnie sposób informacje zamieszczone w komunikacie zostały pozyskane, a w dalszej kolejności czy zostały starannie zebrane i zweryfikowane. Wobec tego nie sposób poczytać go za formę realizacji interesu społecznego w postaci prawa do informacji o rzeczach istotnych dla społeczeństwa.

W tych warunkach zamieszczenie spornego komunikatu jawi się, jako przejaw nieakceptowalnej w społeczeństwie demokratycznym, próby - przy użyciu nieprawdziwych informacji - poprawy wizerunku organów ścigania poprzez wywołanie wrażenia ich dużej skuteczności, kosztem osoby, która w opinii publicznej kojarzona jest z udziałem w głośnej aferze, a tym samym stanowi ,,łatwy cel” takich działań.

Rekapitulując dokonane powyżej rozważania należy stwierdzić, iż w ocenie Sądu Okręgowego sporny komunikat nie tylko nie został sporządzony z zachowaniem zasad rzetelności i rzeczowości, ale brak jest przy tym podstaw do uznania, iż pozwany zamieszczając go kierował się dobrem ogółu społeczeństwa, jakim jest informowanie o istotnych społecznie zdarzeniach. Nie sposób zaś uznać za społecznie pożyteczną próbę budowania zaufania do organów wymiaru sprawiedliwości przy użyciu rozpowszechniania nieprawdziwych informacji na szkodę obywateli. To zaś przemawia za uznaniem zasadności wniesionego powództwa.

Oczywistą konsekwencją stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych powoda, było uwzględnienie żądania usunięcia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie i usunięcie ze strony internetowej (...) (...) w W. - (...) komunikatu prasowego zamieszczonego przez podinspektora R. S. w dniu 20 października 2022 roku w dziale aktualności zatytułowanego „(...)".

W tej sytuacji również żądanie przeprosin zasługiwało na uwzględnienie. Forma przeprosin jakich domagał się powód nie budziła większych zastrzeżeń. Sąd zmodyfikował jednak treść przeprosin, usuwając z niego zbędne, dotykające zbyt szczegółowych okoliczności nie ujętych w spornym komunikacie, fragmenty i nieznacznie zmodyfikował pozostałą części oświadczenia, tak aby oddawało ono sens żądania strony powodowej. Z tego względu Sąd pominął fragment informujący, że funkcjonariusze Policji dokonujący zatrzymania P. P. (1) w dniu 19 października 2022 roku wiedzieli o fakcie opuszczenia przez P. P. (1) szpitala. Pominięciu podlegał również fragment dotyczący okoliczności najmu apartamentu, w którym został zatrzymany P. P. (1), jak również pozostałej do odbycia kary pozbawienia wolności.

W odniesieniu do żądań pieniężnych zgłoszonych w pozwie, Sąd nie widział do ich uwzględnienia. Sąd miał tu na uwadze na fakultatywność wskazanego środka, co sytuuje go w sferze sędziowskiego uznania, stwarzając warunki do wyważenia potrzeby stosowania różnych form ochrony, z dostosowaniem do konkretnych okoliczności sprawy, przede wszystkim ich zdolności do skompensowania doznanej przez poszkodowanego krzywdy. Funkcja kompensacyjna ma tu bowiem pierwszoplanowe znaczenie, także w jej ujęciu właściwym dla świadczenia na cel społeczny ( wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lutego 2005 r., SK OTK - A 2005/2/13). Przyznanie zadośćuczynienia poszkodowanemu lub zasądzenie kwoty na cel społeczny powinno mieć jednak miejsce przy pewnym poziomie istotności rozmiaru krzywdy, szczególnie gdy jej wyrównanie środkami niemajątkowymi nie jest w ogóle możliwe (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r., I ACa 1319/13).

W okolicznościach sprawy Sąd uznał, że dla usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda, wystarczającym było usunięcie spornego komunikatu oraz zamieszczenie przeprosin.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., w myśl którego w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Powód wygrał proces częściowo, jednak co do zasady jego roszczenia były usprawiedliwione. Jak już powyżej wskazano, roszczenia majątkowe dotyczące ochrony dóbr osobistych są klasycznym przykładem roszczeń zależnych od oceny Sądu w rozumieniu przywołanego przepisu. To od uznania sędziowskiego zależy przyznanie poszkodowanemu ochrony majątkowej. Odmowa jej udzielenia w żądanym przez stronę zakresie nie powinna jednak uzasadniać przyjęcia przegranej w części procesu, skoro przesądzone zostało, że co do zasady naruszenie dóbr osobistych nastąpiło. W krańcowych przypadkach nieuwzględnienie roszczeń majątkowych (zadośćuczynienie, czy zapłata na cel społeczny) mogłoby spowodować kuriozalną sytuację, w której wygrywający sprawę co do zasady, w zakresie roszczenia niemajątkowego i przegrywający ją w aspekcie majątkowym rozstrzygnięciem o kosztach procesu dokonanym w myśl art. 98 k.p.c. musiałby zwrócić koszty procesu przegrywającemu proces co do zasady naruszycielowi. Aby temu zapobiec w tej sprawie, wobec uznania, że pozwany ponosi odpowiedzialność względem powoda za naruszenie jego dóbr osobistych Sąd dokonał rozliczenia kosztów według reguły zawartej w przepisie art. 100 k.p.c. przyjmując przegraną pozwanego.

Na zasądzone koszty w łącznej wysokości 1.707,00 złotych złożyły się: opłata sądowa od pozwu w wysokości 700 zł., koszty zastępstwa procesowego w łącznej kwocie 990,00 zł (720+270) oraz 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska