Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 października 2021 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Justyna Pikulik
Protokolant:	sekretarz sądowy Justyna Zarzecka

po rozpoznaniu w dniu 7 października 2021 r. w Szczecinie na rozprawie

sprawy z powództwa K. F.

przeciwko M. D.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego M. D. na rzecz powódki K. F. kwotę 2.767,50 zł (dwa tysiące siedemset sześćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 8 lipca 2020 r. do dnia zapłaty;

2.  w pozostałej części powództwo oddala;

3.  zasądza od pozwanego M. D. na rzecz powódki K. F. kwotę 988,29 zł (dziewięćset osiemdziesiąt osiem złotych dwadzieścia dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt III C 347/21

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 7 lipca 2020 roku powódka K. F. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o zasądzenie od pozwanego M. D. kwoty 2.954,50 złotych wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu i kosztami procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu żądania pozwu powódka podniosła, że na podstawie umowy z dnia 8 kwietnia 2020 roku – umowy przeniesienia, zawartej w wykonaniu warunkowej umowy sprzedaży z dnia 9 marca 2020 roku, sprzedała pozwanemu działkę gruntu numer (...), położoną w miejscowości W., gmina W., dla której Sąd Rejonowy w S. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą Kw (...). Cenę sprzedaży strony ustaliły na kwotę 95.000 złotych. Kwota 30.000 złotych została zapłacona tytułem zadatku. Pozostałą do zapłaty kwotę 65.000 złotych pozwany zobowiązał się zapłacić przelewem na wskazany w umowie rachunek bankowy w terminie do 17 kwietnia 2020 roku i odnośnie wykonania powyższego zobowiązania w wyżej wskazanym terminie poddał się egzekucji na podstawie przepisu art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. Na prośbę pozwanego, powódka zgodziła się na przedłużenie terminu zapłaty do dnia 24 kwietnia 2020 roku. W tym terminie pozwany nie zapłacił pozostałej ceny sprzedaży, wobec czego powódka wezwała go do zapłaty w formie wiadomości tekstowej. W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty, pozwany skierował do niej obszerną wiadomość o obraźliwym charakterze. Następnie pozwany skierował do powódki jeszcze kilka takich wiadomości, w którym sugerował powódce chciwość i próbę wyłudzenia 30.000 złotych. Takie zachowania pozwanego wzbudziły u powódki uzasadnione przekonania, że zapłata ceny sprzedaży nie nastąpi w ogóle albo zostanie znacznie odroczona w czasie. Podjęła zatem działania mające na celu umożliwienie wyegzekwowanie od pozwanego kwoty 65.000 złotych. W związku z powyższym powódka udzieliła pełnomocnictwa adwokat J. P., która w jej imieniu złożyła do Sądu wniosek o nadanie aktowi notarialnemu z dnia 8 kwietnia 2020 roku klauzuli wykonalności w zakresie zobowiązania pozwanego do zapłaty kwoty 65.000 złotych. Wniosek ten został uwzględniony. Ostatecznie pozwany zapłacił cenę sprzedaży w dniu 13 maja 2020 roku. W związku ze zleceniem prowadzenia sprawy adwokatowi J. P. powódka poniosła wydatki w kwocie 2.954,50 złotych, w tym kwotę 2.767,50 złotych tytułem kosztów przygotowania przez pełnomocnika i wystosowania do pozwanego wezwań do zapłaty, wniosku o nadanie klauzuli wykonalności i wniosku egzekucyjnego oraz kwotę 187 złotych tytułem zasądzonych kosztów postępowania klauzulowego. Wydatki te, zdaniem powódki, stanowią szkodę, jaką powódka poniosła na skutek bezprawnego i zawinionego przez pozwanego niewykonania zobowiązania w zakresie zapłaty ceny sprzedaży w umówionym terminie. Skierowane do pozwanego wezwanie do zapłaty ww. kwoty okazało się bezskuteczne.

W dniu 14 stycznia 2021 roku referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Szczecin- Centrum w Szczecinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniając w całości żądanie pozwu (ówczesna sygn. akt III Nc 1319/20).

W zakreślonym terminie pozwany M. D. zaskarżył ww. nakaz zapłaty sprzeciwem, w którym wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

Pozwany podniósł, że żądanie zapłaty dochodzonej pozwem kwoty jest nieuzasadnione, ponieważ dokonał zapłaty ceny sprzedaży wraz z odsetkami przed nadaniem przez Sąd aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności. Wskazał, że przeciwko niemu nie został złożony wniosek egzekucyjny i nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne. Nadto w ocenie pozwanego, zważywszy na powyższe oraz na wysokość stawek pomocy prawnej obowiązujących w obrocie prawnym, zgłoszone żądanie stanowi próbę bezpodstawnego pozyskania pieniędzy kosztem majątku pozwanego. Pozwany wskazał, że przeprosił powódkę i dokonał uzgodnionej wpłaty na rzecz Caritasu.

W odpowiedzi na sprzeciw powódka K. F. podtrzymała żądanie pozwu. Podniosła, że zapłata ceny sprzedaży nastąpiła po podjęciu przez powódkę działań mających na celu doprowadzenie do wyegzekwowania tej kwoty. Gdyby pozwany wykonał zobowiązanie w umówionym terminie, nie zachodziłaby potrzeba zlecenia adwokatowi czynności windykacyjnych. Dochodzona natomiast pozwem kwota stanowi w przeważającej mierze wynagrodzenie adwokata za podjęte w imieniu powódki czynności windykacyjne i zważywszy na wartość egzekwowanego roszczenia (65.000 złotych) nie jest wygórowana, bo jest to kwota 2.200 złotych powiększona o podatek od towarów i usług.

Na skutek prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty stracił moc, zgodnie z przepisem art. 505 § 1 k.p.c. i sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawie.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 marca 2020 roku powódka K. F. zawarła z pozwanym M. D. warunkową umowę sprzedaży działki gruntu numer (...), położonej w miejscowości W., gmina W., dla której Sąd Rejonowy w S. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą Kw (...). Cenę sprzedaży strony ustaliły na kwotę 95.000 złotych, płatną w następujący sposób: część ceny w kwocie 30.000 złotych w terminie do dnia 16 marca 2020 roku, resztę ceny w kwocie 65.000 złotych w terminie 2 dni roboczych od dnia zawarcia umowy przeniesienia prawa własności.

W umówionym terminie pozwany M. D. zapłacił powódce kwotę 30.000 złotych.

Niesporne, a nadto:

- akt notarialny z 09.03.2020 r. Rep. A nr 863/2020- warunkowa umowa sprzedaży k. 21 – 25,

-wyciąg z rachunku bankowego powódki k. 26.

-przesłuchanie powódki K. F. k. 119-120;

W dniu 8 kwietnia 2020 roku powódka K. F. zawarła z M. D. umowę przeniesienia działki gruntu numer (...), położoną w miejscowości W., gmina W., dla której Sąd Rejonowy w S. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą Kw (...). W § 5 umowy przeniesienia strony oświadczyły, że cenę sprzedaży ustaliły na kwotę 95.000 złotych, z czego kwota 30.000 złotych została już przez kupującego ( pozwanego) zapłacona. Resztę ceny sprzedaży w kwocie 65.000 złotych pozwany M. D. zobowiązał się zapłacić przelewem na wskazany w umowie rachunek bankowy, w terminie do dnia 17 kwietnia 2020 roku.

W § 5 umowy pozwany M. D. odnoście wykonania zobowiązania zapłaty reszty ceny sprzedaży w kwocie 65.000 złotych w terminie do dnia 17 kwietnia 2020 roku, poddał się egzekucji na podstawie przepisu art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c.

Niesporne, a nadto:

- akt notarialny z 08.04.2020 r. Rep. A numer (...)- umowa przeniesienia k. 12 – 16.

-przesłuchanie powódki K. F. k. 119-120;

Następnie strony przedłużyły termin do zapłaty reszty ceny sprzedaży w kwocie 65 000 złotych do dnia 24 kwietnia 2020 roku.

Niesporne.

M. D. nie zapłacił reszty ceny sprzedaży do dnia 24 kwietnia 2020 roku.

Niesporne, a nadto:

-przesłuchanie powódki K. F. k. 119-120;

W dniu 24 kwietnia 2020 roku K. F. skierowała do M. D. wiadomość tekstową, w której poinformowała go, że w związku z faktem, że do dnia 24 kwietnia 2020 roku na jej rachunek bankowy nie wpłynęła kwota 65 000 złotych tytułem reszty ceny sprzedaży, w poniedziałek kieruje sprawę do „kancelarii adwokackiej”.

W odpowiedzi na powyższą wiadomość, M. D. skierował do K. F. wiadomość tekstową, w której poinformował, że opóźnienie w płatności wynika z problemów związanych z funkcjonowaniem banków. Następnie skierował do niej kilka wiadomości tekstowych, w których wskazywał, że zakupiona działka należy do niego. Nadto kierował do powódki wiadomości zawierające treści obrażające i znieważające ją, zarzucające powódce chciwość i bezduszność.

Dowód:

-wiadomość sms z dnia 24.04.2020 r. k. 31,

-wiadomości sms k. 32 – 49,

-protokół odtworzenia wiadomości tekstowych k. 50 – 56.

-przesłuchanie powódki K. F. k. 119-120;

Na podstawie treści wiadomości tekstowych skierowanych do niej przez M. D., K. F. nabrała przekonania, że zapłata reszty ceny sprzedaży nie nastąpi w najbliższym czasie. Obawiała się samodzielnego podejmowania czynności windykacyjnych, albowiem nie ma wiedzy i doświadczenia w tym zakresie, a zatem zleciła podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania świadczenia adwokat J. P..

J. P. za podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania pozostałej przez pozwanego do zapłaty kwoty 65.000 złotych ustaliła swoje wynagrodzenie na kwotę 2. 767,50 złotych. K. F. zapłaciła adwokat J. P. umówione wynagrodzenie.

Dowód:

-potwierdzenie realizacji przelewu k. 20.

-przesłuchanie powódki K. F. k. 119-120;

Pismem z dnia 4 maja 2020 roku adwokat J. P. wezwała M. D. do zapłaty na rzecz powódki kwoty 65.000 złotych tytułem ceny sprzedaży oraz do przeproszenia powódki za skierowane w wiadomościach tekstowych treści noszących znamiona przestępstwa znieważenia i zapłaty zadośćuczynienia.

Dowód:

-pisma z dnia 04.05.2020 r. k. 57 – 60.

Pismem z dnia 4 maja 2020 roku adwokat J. P. jako pełnomocnik złożyła w imieniu K. F. w Sądzie Rejonowym Szczecin – Centrum w Szczecinie wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu z dnia 8 kwietnia 2020 roku, Repertorium A numer (...) w zakresie § 5 , tj. co do zobowiązania dłużnika M. D. do zapłaty reszty ceny sprzedaży w kwocie 65.000 złotych. Nadto pełnomocnik powódki wniosła o zasądzenie od dłużnika na rzecz wierzycielki kosztów procesu według norm przepisanych.

Postanowieniem z dnia 18 maja 2020 roku Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie (sygn. akt VI Co 443/20) wniosek uwzględnił, nadał klauzulę wykonalności § 5 aktu notarialnego z dnia 8 kwietnia 2020 roku, Repertorium A numer (...) na rzecz wierzyciela- powódki przeciwko pozwanemu co do obowiązku zapłaty kwoty 65.000 złtych, zaś w punkcie 2 zasądził od M. D. na rzecz K. F. koszty postępowania w kwocie 187 złotych.

Dowód:

-wniosek o nadanie klauzuli wykonalności k. 10,

-postanowienie Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 18.05.2020 r. sygn. akt VI Co 443/20 k. 11.

Adwokat J. P. sporządziła w imieniu K. F. projekt wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko pozwanemu M. D. na podstawie tytułu wykonawczego w postaci aktu notarialnego z dnia 8 kwietnia 2020 roku, Repertorium A numer (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie.

Wniosek ten ostatecznie nie został złożony u komornika sądowego, albowiem 13 maja 2020 roku pozwany M. D. zapłacił powódce kwotę 65.000 złotych tytułem zapłaty reszty ceny sprzedaży działki gruntu numer (...), położonej w miejscowości W., wraz z kwotą 500 złotych tytułem odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. Nadto pozwany przelał na rachunek K. F. kwotę 1 złotych tytułem „napiwku dla K.”.

Dowód:

-projekt wniosku egzekucyjnego k. 18 – 19.

-potwierdzenia przelewów k. 61 – 64.

-przesłuchanie powódki K. F. k. 119-120;

Pismami z dnia 22 maja 2020 roku i 28 maja 2020 roku adwokat J. P. wezwała M. D. do zapłaty kwoty 2.954,50 złotych tytułem wydatków poniesionych w związku ze zleceniem odzyskania reszty ceny sprzedaży działki gruntu numer (...), położonej w miejscowości W. w kwocie 65.000 złotych, w terminie 5 dni od dnia doręczenia pisma.

Pismem z dnia 9 czerwca 2020 roku M. D. odmówił zapłaty.

Dowód:

-wezwania do zapłaty k. 66 – 67,

-pismo pozwanego z dnia 09.06.2020 r. k. 68 – 69.

Powódka K. F. skierowała przeciwko M. D. prywatny akt oskarżenia w sprawie o znieważenie.

M. D. przeprosił K. F. za obraźliwe wiadomości tekstowe i zobowiązał się do niekontaktowania się z nią w jakiekolwiek formie. Zwrócił także powódce koszty postępowania poniesione w sprawie karnej oraz dokonał wpłaty na rzecz Caritas.

Dowód:

-wiadomość e – mailowa k. 111,

-pisma z dnia 12.02.2021 r. k. 112 – 113,

-potwierdzenia przelewów k. 114 – 115.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo okazało się uzasadnione w części co do kwoty 2.767,50 złotych i odsetek ustawowych za opóźnienie od tej kwoty, liczonych w stosunku rocznym od dnia 8 lipca 2020 roku do dnia zapłaty.

W przedmiotowej sprawie powódka K. F. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o zasądzenie od pozwanego M. D. kwoty 2.954,50 złotych wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu i kosztami procesu według norm przepisanych.

Powódka wywodziła roszczenie z faktu nienależytego wykonania przez pozwanego umowy przeniesienia własności sprzedanej mu nieruchomości gruntowej i domagała się naprawienia szkody powstałej na skutek uchybienia przez pozwanego terminowi płatności ceny sprzedaży. Powódka wskazywała, że jej szkoda opiewała na kwotę 2.954,50 złotych, obejmującą koszty wynagrodzenia adwokata, któremu zleciła prowadzenie sprawy oraz koszty postępowania w sprawie o nadanie aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowi przepis art. 471 k.c., zgodnie z treścią którego dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W świetle treści cytowanego przepisu odpowiedzialność odszkodowawcza dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest odpowiedzialnością na zasadzie winy, zaś do jej przesłanek należą: niewykonanie bądź nienależyte wykonanie zobowiązania, fakt poniesienia szkody w określonej wysokości oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy niewykonaniem bądź nienależytym wykonaniem zobowiązania a powstałą szkodą. Dla wykazania istnienia wierzytelności z tego tytułu konieczne jest wykazanie wszystkich tych przesłanek, przy czym ciężar dowodu rozkłada się następująco: wierzyciel ma wykazać istnienie stosunku zobowiązaniowego oraz jego treść, fakt niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, jak również poniesioną szkodę. Nie musi natomiast udowadniać, że wykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność (a więc przede wszystkim z winy dłużnika). W przepisie art. 471 k.c. zawarte jest bowiem domniemanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązana nastąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 listopada 2014 roku, I ACa 628/14).

Poza sporem było, że strony niniejszego postępowania związane były warunkową umową sprzedaży nieruchomości gruntowej- działki gruntu numer (...), położonej w miejscowości W. oraz zawartą w jej wykonaniu umową przeniesienia, a także, że reszta ceny sprzedaży w kwocie 65.000 złotych miała być przez pozwanego zapłacona powódce po zawarciu umowy przeniesienia, tj. do dnia 17 kwietnia 2020 roku. Następnie termin ten został przez strony zmieniony na 24 kwietnia 2020 roku.

Zgodnie z treścią przepisu art. 354 § 1 k.c. dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. Dla ustalenia zatem, czy zobowiązanie zostało przez dłużnika należycie wykonane decydujące znaczenie ma treść zobowiązania – w okolicznościach faktycznych sprawy warunkowa umowa sprzedaży i umowa przeniesienia oraz nakazy wyznaczone przez normy prawne, właściwe dla tych umów.

Przepis art. 535 § 1 k.c. stanowi, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Niesporne pomiędzy stronami było, że termin płatności reszty ceny w kwocie 65.000 złotych, ustalony pierwotnie na datę 17 kwietnia 2020 roku, został przez strony przedłużony do dnia 24 kwietnia 2020 roku, jak również, że pozwany w terminie tym nie dokonał płatności. Zapłata ceny sprzedaży nastąpiła w dniu 13 maja 2020 roku. Okoliczności te nadto wynikają z treści złożonych umów warunkowej sprzedaży i przeniesienia oraz z treści potwierdzeń wykonania transakcji obejmujących zapłatę ceny sprzedaży. Strony oznaczyły termin zapłaty za nabywaną nieruchomość i jego niedochowanie przez pozwanego przesądza o nienależytym wykonaniu umowy.

Pozwany nie obalił wynikającego z treści przepisu art. 471 k.c. domniemania, że nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialności. W treści kierowanych do powódki wiadomości tekstowych pozwany wskazywał, że ma trudności z dokonaniem przelewu w terminie z powodu utrudnień w pracy banków. Następnie, na rozprawie w dniu 7 października 2021 roku pełnomocni pozwanego podniosła, że zachowanie pozwanego wynikało z choroby afektywnej dwubiegunowej. Okoliczności tych jednak pozwany w żaden sposób nie udowodnił. Pozwany, wezwany celem przesłuchania w charakterze strony na termin rozprawy wyznaczony na 7 października 2021 roku, nie stawił się na tym terminie, a złożone przez niego usprawiedliwienie nie zostało uznane przez Sąd za wystarczające do uwzględnienia wniosku. Zgodnie z art. 214 § 1 k.p.c. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Pozwany wskazał, że nie może stawić na terminie z powodu obawy przed agresywnym zachowaniem adwokat J. P. oraz z powodu zaplanowanych zabiegów medycznych. Zawiadomienie o terminie rozprawy pozwany odebrał w dniu 4 sierpnia 2021 roku i nie uprawdopodobnił, że istotnie miał zaplanowane na ten dzień zabiegi oraz że nie mógł ich przenieść na inny dzień. Dlatego też Sąd nie znalazł podstaw do wezwania powoda na kolejny termin celem przesłuchania w charakterze strony i pominął dowód z jego przesłuchania, zgodnie z przepisem art. 235 ² par. 1 pkt 4 k.p.c. . Jednocześnie wskazać należy, że strona, która nie stawia się na rozprawie i nie usprawiedliwia w przewidziany prawem sposób swojej nieobecności, podejmuje ryzyko, że zastosowanie znajdzie przepis art. 302 § 1 k.p.c., który decyzji sądu pozostawia przesłuchanie jednej ze stron lub pominięcie dowodu z przesłuchania stron w zupełności w sytuacji, gdy strona nie stawi się na przesłuchanie. Strona nie może wówczas skutecznie zarzucać naruszenia jej praw procesowych.

W ocenie Sądu, powódka w należyty sposób wykazała fakt poniesienia przez nią szkody.

Zgodnie z art. 361 § 1 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W literaturze dominującą jest teoria adekwatnego związku przyczynowego, od której odstępstwa mogą wystąpić w warunkach opisanych w art. 361 § 2 k.c., zgodnie z którym granicach określonych w art. 361 § 1 k.c., w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Co do zasady normalny związek przyczynowy pełni zatem w prawie cywilnym funkcję przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, a nadto wyznacza jej granice w tym sensie, że zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa zdarzeń, z którymi ustawa łączy jego obowiązek odszkodowawczy. Skutki zaś pozostające poza granicami adekwatnej przyczynowości nie są objęte takim obowiązkiem. Adekwatny związek przyczynowy pozwala na uznanie prawnej doniosłości tych skutków, które są dla badanego zdarzenia zwykłe (typowe, normalne), a na odrzucenie takich, które oceniamy jako niezwykłe, nietypowe, nienormalne. Następstwo zdarzenia ma zaś normalny charakter wówczas, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczególnych okoliczności, szkoda jest następstwem danego zdarzenia lub gdy zazwyczaj, w zwykłym porządku rzeczy jest konsekwencją danego zdarzenia ( por. wyrok SN z dnia 11.09.2003 r., sygn. III CKN 473/01 oraz wyrok SN z dnia 26.01.2006 r., II CK 372/05). Reguła płynąca z przywołanego przepisu nakazuje także przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach wspomnianego adekwatnego związku przyczynowego. Podstawową bowiem funkcją odszkodowania jest kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody.

Powódka podniosła, że na skutek nienależytego wykonania przez pozwanego zobowiązania w postaci zapłaty ceny sprzedaży działki gruntu numer (...), położonej w miejscowości W. w umówionym terminie, poniosła wydatki na poczet zlecenie adwokatowi czynności zmierzających do wyegzekwowania pozostałej do zapłaty ceny sprzedaży w kwocie 65.000 złotych. Szkoda została oznaczona na kwotę 2.954,50 złotych, która to kwota obejmowała wynagrodzenie adwokata w kwocie 2.767,50 złotych oraz koszty postępowania klauzulowego w kwocie 187 złotych. Strona pozwana zaprzeczyła zasadności żądania pozwu co do wysokości, podnosząc, że poniesione wydatki są wygórowane, zważywszy na wysokość stawek adwokackich obowiązujących na rynku oraz ze względu na fakt, że zapłata ceny sprzedaży nastąpiła przed wydaniem przez Sąd postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, a więc ostatecznie nie toczyło się przeciwko pozwanemu postępowanie egzekucyjne. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 735 § 1 i 2 k.c. jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Jeżeli nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się o wysokość wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy. Jeżeli nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się o wysokość wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy. Z treści cytowanego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności przysługuje wynagrodzenie w umówionej wysokości, jeśli jej nie uzgodniono według obowiązującej taryfy, a w przypadku braku również tego, wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy. Z przesłuchania powódki w charakterze strony wynika, że zlecając adwokat J. P. prowadzenie czynności zmierzających do wyegzekwowania od pozwanego pozostałej do zapłaty części ceny sprzedaży, strony umówiły się, że zlecenie ma charakter odpłatny, a J. P. wskazała, że należy jej się z tego tytułu kwota 2.200 złotych powiększona o podatek od towarów i usług. Powódka wyraziła zgodę na zaproponowaną wysokość wynagrodzenia i kwotę tą zapłaciła. Decydujące zatem znaczenie ma umowa stron w tym zakresie, zwłaszcza, że w tym przypadku, gdy strona umawia się z pełnomocnikiem na podjęcie określonych czynności o doniosłości prawnej, nie obowiązują żadne taryfy i stawki w tym przedmiocie. Przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie regulują stawki minimalne wynagrodzenia adwokata, które stanowią podstawę do ustalenia wysokości kosztów procesu, jakie podlegają rozliczeniu między stronami tytułem zwrotu kosztów procesu. Nie stanowią natomiast podstawy do ustalenia należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia pomiędzy pełnomocnikiem a reprezentowaną przez niego stroną. W tym zakresie obowiązuje zasada swobody umów. Przedmiotem sporu jest szkoda poniesiona przez powódkę na skutek nienależytego wykonania przez pozwanego umowy sprzedaży, która to szkoda obejmuje uszczerbek w majątku powódki powstały na skutek zapłaty wynagrodzenia pełnomocnika – adwokata, któremu zleciła wyegzekwowanie świadczenia (ceny sprzedaży). Wysokość tej szkody wyznacza kwota faktycznie zapłacona przez powódkę z tego tytułu, a minimalne stawki wynagrodzenia pełnomocnika ustalone na potrzeby rozliczenia kosztów procesu, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia żądanej kwoty. Pełnomocnik działający w imieniu powódki skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty, a po bezskutecznym upływie wyznaczonego do zapłaty terminu, złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, w którym pozwany poddał się egzekucji. Wniosek został uwzględniony. Istotnie, jak podniósł pozwany nie doszło do prowadzenia przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, ponieważ dokonał zapłaty jeszcze przed dniem wydania przez Sąd postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności, jednakże okoliczność ta nie czyni żądania przez powódkę naprawienia szkody nieuzasadnionym. Pozwany niewątpliwie uchybił wyznaczonemu aktem notarialnym terminowi zapłaty ceny sprzedaży, a jego odpowiedź na wezwanie do zapłaty, z uwagi na obraźliwe dla powódki twierdzenia i sformułowania, mogła wzbudzić u powódki obawy, że pozwany nie zamierza wywiązać się z obowiązku zapłaty i powódka reszty ceny sprzedaży nieruchomości nie odzyska. A zatem, zlecenie przez powódkę podjęcia czynności windykacyjnych adwokatowi należy uznać zatem za w pełni uzasadnione, tym bardziej, że powódka nie ma wykształcenia prawniczego i miała prawo nie wiedzieć, jakie czynności są konieczne, aby uzyskać świadczenie wynikające z aktu notarialnego. Podkreślenia wymaga, że wierzyciel nie ma obowiązku wstrzymywania się z podejmowaniem czynności windykacyjnych, może je podjąć już po upływie terminu do spełnienia świadczenia. Świadczenie bowiem staje się wymagalne z upływem terminu, w jakim winno być spełnione, zgodnie z umową stron. Pomiędzy poniesioną przez powódkę szkodą a nienależytym wykonaniem przez pozwanego umowy zachodzi adekwatny związek przyczynowy. Gdyby pozwany dokonał zapłaty ceny sprzedaży w umówionym terminie, powódka nie byłaby zmuszona do zlecenia czynności w zakresie wyegzekwowania należnej jej kwoty adwokatowi.

Reasumując powyższe rozważania, strona powodowa wykazała fakt poniesienia szkody na skutek nienależytego wykonania przez pozwanego umowy sprzedaży i istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przez pozwanego terminu płatności i poniesioną szkodą. Szkoda ta obejmuje kwotę 2 767,50 złotych tytułem wynagrodzenia adwokat J. P.. W odniesieniu natomiast do żądania zapłaty kwoty 187 złotych poniesionych tytułem kosztów postępowania klauzulowego, to wskazać należy, że świadczenie z tego tytułu zostało powódce przyznane postanowieniem Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 18 maja 2020 roku w sprawie VI Co 443/20. Powódka dysponuje zatem tytułem wykonawczym w zakresie tej kwoty i może tą kwotę wyegzekwować, zatem nie było możliwe „ponowne” zasądzenie na rzecz powódki tej kwoty.

Mając powyższe na uwadze, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.767,50 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, tj. 8 lipca 2020 roku, zgodnie z żądaniem pozwu i oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

Podstawę żądania zapłaty odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego stanowił przepis art. 481 § 1 k.c. , zgodnie z treścią którego, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W świetle treści cytowanego przepisu art. 481 § 1 k.c. przesłanką powstania roszczenia o zapłatę odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego jest naruszenie przez dłużnika treści stosunku obligacyjnego przez uchybienie terminowi świadczenia. Jednocześnie wskazać należy, że dłużnik popada w opóźnienie, jeżeli nie spełnia świadczenia w terminie, w którym stało się ono wymagalne także wtedy, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego dnia z 17 czerwca 2004 r., V CK 551/2003).

Powódka wezwała pozwanego do zapłaty żądanej pozwem kwoty pismem z dnia 22 maja 2020 roku, w którym zakreślono termin zapłaty na 5 dni od dnia doręczenia pisma. Pismo to doręczono pozwanemu najpóźniej w dniu 9 czerwca 2020 roku, kiedy to sporządził pismo, w którym odmówił zapłaty. Pozwany winien zatem dokonać zapłaty do dnia 14 czerwca 2020 roku, a skoro tego nie uczynił, od dnia następnego popada w opóźnienie w spełnieniu świadczenia skutkujące powstaniem po stronie wierzyciela roszczenia o zapłatę odsetek za opóźnienie. Stąd też żądanie odsetek za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, tj. 8 lipca 2020 roku należało uznać za uzasadnione.

Ustalenia faktyczne w sprawie oparte zostały o przedłożone przez obydwie strony dokumenty, a także pisma wymieniane przez strony przed wytoczeniem powództwa i wydruki obejmujące dokonania transakcji finansowych, co do prawdziwości i wiarygodności których Sąd nie powziął zastrzeżeń. Nadto Sąd poczynił ustalenia faktyczne na podstawie zeznań powódki w charakterze strony, które, wobec braku dowodów przeciwnych, uznał za wiarygodne. Sąd pominął wniosek o przysłuchanie pozwanego w charakterze strony z powodów wskazanych w rozważaniach. Wnioski o przeprowadzenie dowodu z nagrania z płyty CD, obejmujących filmik z nagraniem pozwanego oraz utworu muzycznego, o przeprowadzenie dowodu z nagrania piosenki „Dziewczyno zawistna, dziewczyna gruba” i o przesłuchanie świadka I. D. zostały ostatecznie przez pełnomocnika powódki na rozprawie w dniu 7 października 2021 r. cofnięte, zatem całkowicie niezrozumiałym dla Sądu jest złożenie- już po zamknięciu rozprawy- przez pełnomocnika powódki załącznika do protokołu z dnia 11 października 2021 r. Z uwagi na to, że powyższe wnioski dowodowe nie zawierały w ocenie Sądu żadnych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, i tak z dużą dozą prawdopodobieństwa zostałyby przez Sąd pominięte. Samo zaś złożenie załącznika do protokołu- z uwagi na jego treść, nie wymagało w ocenie Sądu otwarcia na nowo zamkniętej już rozprawy.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 100 k.p.c., który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Powódka poniosła następujące koszty procesu: 200 złotych tytułem opłaty od pozwu, 900 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika w osobie adwokata, zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800) oraz 17 złotych tytułem opłaty kancelaryjnej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa procesowego, czyli łącznie 1.117 złotych.

Pozwany poniósł następujące koszty procesu: 900 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika w osobie adwokata, zgodnie z par. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800) oraz 17 złotych tytułem opłaty kancelaryjnej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa procesowego, czyli łącznie 917 złotych.

Żądanie pozwu zostało uwzględnione w zakresie kwoty stanowiącej 93,67%, a zatem pozwany winien zwrócić powódce kwotę stanowiącą 93,67% poniesionych kosztów procesu, tj. kwotę 1.046,29 złotych (1.117 zł x 93,67% = 1.046,29 zł), a powódka powinna zwrócić pozwanemu 6,33% poniesionych przez niego kosztów procesu, tj. kwotę 58 złotych (917 zł x 6,33% = 58 zł).

Mając powyższe na uwadze, Sąd zasądził od pozwanego M. D. na rzecz powódki K. F. koszty procesu w kwocie 988,29 złotych (1.046,29 zł – 58 zł = 988,29 zł) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

05.11.2021 r., Sędzia Justyna Pikulik