Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 czerwca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Strzelcach Kraj. w I Wydziale Cywilnym

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Robert Słabuszewski

Ławnicy:

Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Augustyniak

po rozpoznaniu dnia 12 czerwca 2025 r. na rozprawie

sprawy z powództwa: B. G. (1)

przeciwko: (...) Bankowi (...) S.A. w K.

o zapłatę i ustalenie z roszczeniami ewentualnymi o zapłatę i ustalenie

I.  wniosek o zmianę postanowienia o oddaleniu wniosku o zawieszenie postępowania oddala,

II.  powództwo główne i powództwa ewentualne oddala,

III.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.867,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu - kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

Robert Słabuszewski

Sygn. akt: I C 141/23

UZASADNIENIE

Powód B. G. (1) złożył w dniu 20.07.2023 r. (k. 254) pozew przeciwko (...) Bank (...) S.A. o zasądzenie kwoty 10.198,82 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie, że postanowienia umowy o mieszkaniowy kredyt budowlano – hipoteczny nr (...) zawartej między powodem i pozwanym z dnia 22.10.2020 r., tj. § 3 ust. 1 – 3 oraz ust. 5 – 8 – w zakresie w jakim odnoszą się do WIBOR, stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy; ewentualnie o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 10.198,82 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie że postanowienia umowy o mieszkaniowy kredyt budowlano – hipoteczny nr (...) zawartej między powodem i pozwanym z dnia 22.10.2020 r., tj. § 3 ust. 1 – 3 oraz ust. 5 – 8 – w zakresie w jakim odnoszą się do WIBOR, są nieważne od chwili zawarcia umowy.

W uzasadnieniu wskazał m.in., że na wielkość WIBOR-u wpływ mają wyłącznie banki i pozwany ma możliwość kształtowania zobowiązania powoda, w szczególności jego zwiększania niezależnie od warunków rynkowych i ekonomicznych. Pozwany nie przedstawił konkurencyjnej oferty z oprocentowaniem stałym, nie wyjaśnił sposobu ustalania WIBOR-u, wyeliminował ryzyko zmiany oprocentowania po swojej stronie, nie poinformował, że w przypadku wzrostu WIBOR-u powód w zasadzie nie będzie spłacał kapitału a jedynie odsetki z uwagi na niższą spłatę kapitału, przez dłuższy okres będzie spłacał zawyżone raty kapitałowe. Jako podstawy prawne roszczenia wskazał art. 385 ¹ § 1 k.c. oraz art. 58 w zw. z art. 353 ¹ k.c.

Powód wnosił też o zabezpieczenie powództwa przez unormowanie praw i obowiązków stron na czas trwania postępowania w ten sposób, że powód będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz pozwanego comiesięcznych rat kapitałowo – odsetkowych, przy czym część odsetkowa raty będzie ustalana wyłącznie w oparciu o marżę pozwanego w wysokości 2,10%, nakazanie pozwanemu przedstawienia powodowi harmonogramu spłaty kredytu opartego o wysokość raty odsetkowej naliczonej wyłącznie w oparciu o marżę pozwanego zgodnie z umową (z pominięciem wskaźnika WIBOR 6M), zakazanie pozwanemu złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy w związku z udzielonym zabezpieczeniem na czas trwania postępowania, zakazanie pozwanemu przekazywania informacji do Rejestru Dłużników (...), Krajowego Rejestru Długów, Rejestru Dłużników (...), Krajowego Biura (...), Biura (...), krajowego Rejestru Zadłużonych oraz Systemu Bankowy Rejestr, w związku z udzieleniem zabezpieczenia na czas trwania postępowania (k. 4-45).

Pozwany (...) Bank (...) S.A. w K. w piśmie z dnia 18.08.2023 r. wnosił m.in. o odrzucenie powództwa z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.) a nadto o oddalenie powództwa.

W uzasadnieniu wskazał na brak legitymacji biernej po stronie pozwanej (pozwanym powinien być (...) S.A.), pozwany poinformował powoda o konstrukcji spornej umowy, w tym zmiennej stopie procentowej, wskaźnik referencyjny WIBOR był ustalany w sposób prawidłowy i zgodny z prawem, zakwestionował prawidłowość wyliczeń dokonanych przez powoda i datę wymagalności roszczenia. Zawieranie umów kredytu ze zmiennym oprocentowaniem jest dopuszczalne, przyjęty wskaźnik referencyjny jest zgodny z regulacjami unijnymi i krajowymi, obiektywny, rzetelny, reprezentatywny i rynkowy (k. 289-325).

Co do wniosku o zabezpieczenie pozwany wskazał, że powód nie uprawdopodobnił interesu prawnego w zabezpieczeniu. Nie uprawdopodobnił też zasadności roszczenia (k. 266-270).

Sąd Rejonowy w Strzelcach Kraj., I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia 04.08.2023 r. wniosek o zabezpieczenie oddalił (k. 255, 507-509).

Postanowienie jest prawomocne (k. 454).

W odpowiedzi na pozew z dnia 28.08.2023 r. pozwany wnosił o odrzucenie powództwa w całości z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej a nadto o oddalenie powództwa i wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) S.A. w W..

Droga sądowa jest niedopuszczalna, ponieważ w sprawie została wydana ostateczna decyzja administracyjna (...) z 17.12.2020 r. w sprawie udzielenia (...) S.A. w W. zezwolenia na prowadzenie działalności jako administrator wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych wskaźników referencyjnych ( (...).4000.2.2019). Potwierdza to zgodność wskaźnika WIBOR z rozporządzeniem (...) (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (...) z 8.06.2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i (...) oraz rozporządzenie (UE) nr (...) (Dz.Urz. UE L 171, s. 1), dalej – rozporządzenie (...)).

Dalej pozwany wskazał, że pozwanym powinien być (...), zaś (...) Bank (...) S.A. nie ma w tej sprawie legitymacji biernej.

Co do meritum pozwany przyznał fakt zawarcia umowy z powodem, jej przedmiotu i sposobu wykonania. Kwestionował zaś okoliczność, iż nie poinformował powoda o konstrukcji umowy, w tym ryzyku zmiennej stopy procentowej, iż WIBOR był ustalany w sposób nieprawidłowy i niezgodny z prawem, iż pozwany nie ponosił żadnego ryzyka związanego z umową oraz, że wskazane przez powoda postanowienia umowy są abuzywne. Ponadto nie zgadzał się ze wskazaną przez powoda datą wymagalności roszczenia i kwestionował roszczenie odsetkowe. Umowa nie narusza art. 69 Prawa bankowego, art. 353 ¹ k.c. ani zasad współżycia społecznego (k. 289-325).

Postanowieniem z dnia 06.09.2023 r. Sąd Rejonowy w Strzelcach Kraj.:

I.  sprawdził wartość przedmiotu sporu,

II.  określił wartość przedmiotu sporu na kwotę 10.199,00 zł,

III.  wniosek pozwanego o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) S.A. w W. oddalił (art. 194 § 1 k.p.c.),

IV.  odmówił odrzucenia pozwu (k. 396-398, 410-411).

Postanowienie jest prawomocne (k. 423-426, 451-452, 454).

W piśmie z dnia 01.07.2024 r. pozwany podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podkreślając zgodność wskaźnika WIBOR z prawem unijnym i krajowym, brak możliwości manipulowania wskaźnikiem, oraz właściwe dopełnienie obowiązku informacyjnego wobec powoda (k. 614-618).

Swoje stanowisko w replice na odpowiedź na pozew podtrzymał także powód (k. 655-671).

W piśmie z dnia 23.07.2024 r. powód zmodyfikował powództwo w ten sposób, że wnosił o zasądzenie kwoty 5.496,97 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie, że następujące postanowienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy, z pozostawieniem umowy w pozostałym zakresie w mocy, zwłaszcza z oprocentowaniem ustalonym w oparciu o marżę oraz wskaźnik WIBOR obowiązujący w dniu zawarcia umowy zgodnie z § 3 ust. 1 umowy oraz § 3 ust. 5 umowy:

a)  umowy o mieszkaniowy kredyt budowlano-hipoteczny nr (...) zawartej pomiędzy powodem a pozwanym z dnia 22.10.2020 r., tj. § 3 ust. 1 – 3 oraz ust. 5 – 8 w zakresie w jakim odnoszą się do WIBOR.

W piśmie tym powód ponownie złożył wniosek o zabezpieczenie przysługujących powodowi roszczeń niepieniężnych przez:

a)  unormowanie praw i obowiązków stron na czas trwania postępowania w ten sposób, ze powód będzie zobowiązany do świadczenia na rzecz pozwanego comiesięcznych rat kapitałowo – odsetkowych przy czym część odsetkowa raty będzie ustalana jako suma wskaźnika WIBOR obowiązującego w dniu zawarcia umowy w wysokości 0,26% oraz marży pozwanego w wysokości 2,10% zgodnie z § 3 ust. 1 oraz § 3 ust. 5 umowy o mieszkaniowy kredyt budowlano – hipoteczny nr (...) zawartej między stronami dnia 22.10.2020 r. Wysokość marży może ulec zmianie wyłącznie w przypadkach zastrzeżonych w umowie,

b)  nakazanie pozwanemu przedstawienia powodowi harmonogramu spłaty rat kredytu uwzględniającego wysokość raty odsetkowej ustalanej jako suma wskaźnika WIBOR obowiązującego w dniu zawarcia umowy oraz marży pozwanego,

c)  zakazanie pozwanemu złożenia oświadczania o wypowiedzeniu umowy w związku z udzielonym zabezpieczeniem na czas trwania postępowania,

d)  zakazanie pozwanemu przekazywania informacji do Rejestru Dłużników (...), InfoMonitor, Krajowego Rejestru Długów, Rejestru Dłużników (...), Krajowego Biura (...), Biura (...), Krajowego Rejestru Zadłużonych, Systemu Bankowy Rejestr w związku z udzieleniem zabezpieczenia na czas trwania postępowania.

W uzasadnieniu wniosku o zabezpieczenie wskazał, że tożsame zabezpieczenia są udzielane przez inne Sądy (SO w Krakowie, SR w Zgierzu, SR Poznań Nowe Miasto i W., SR w Gryfinie i SO w Suwałkach). Roszczenie powoda jest uprawdopodobnione argumentacją wskazaną w pozwie. Uprawdopodobniony jest też interes prawny powoda. Szczególnie powód zwrócił uwagę na to, że wzrost stawki WIBOR powoduje zwiększenie wysokości raty kapitałowo – odsetkowej a w jej tamach zmniejszenie części kapitałowej raty, przez co utrzymuje się wyższa kwota niespłaconego kapitału, więc powód uiszcza wyższe odsetki z tytułu marży i wyższe kwoty z tytułu marży (z uwagi na wyższe saldo zadłużenia, od którego naliczana jest marża – k. 719-739).

W piśmie z dnia 24.07.2024 r. pozwany podtrzymał woje stanowisko w sprawie (k. 705-710).

Ponowny wniosek o zabezpieczenie Sąd Rejonowy w Strzelcach Kraj. oddalił postanowieniem z dnia 31.07.2025 r. (k. 743, 757-762).

Postanowienie jest prawomocne (k. 772-774, 812-818, 820).

W piśmie z dnia 21.08.2024 r. pozwany wnosił o oddalenie powództwa w zmodyfikowanej postaci (k. 765-769).

W piśmie z dnia 06.09.2024 r. powód ponownie zmodyfikował powództwo, tj. cofnął w części bez zrzeczenia się roszczenia żądanie ewentualne o ustalenie i zapłatę oraz żądanie główne o zasądzenie ponad kwotę 5.476,97 zł, tj. co do kwoty 4.721,85 zł i wnosił o zasądzenie kwoty 5.496,97 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie, że następujące postanowienia stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy, z pozostawieniem umowy w pozostałym zakresie w mocy, zwłaszcza z oprocentowaniem ustalonym w oparciu o marżę oraz wskaźnik WIBOR obowiązujący w dniu zawarcia umowy zgodnie z § 3 ust. 1 umowy:

a)  umowy o mieszkaniowy kredyt budowlano-hipoteczny nr (...) zawartej pomiędzy powodem a pozwanym z dnia 22.10.2020 r., tj. § 3 ust. 1 zd. 2 w zakresie „zmiennej” oraz zd. 5, § 3 ust. 2 § 3 ust. 3, § 3 ust. 5 – 7 oraz § 3 ust. 8 w zakresie „(w tym również o zianie wskaźnika referencyjnego WIBOR 6m będącym elementem składowym tego oprocentowania)” (k. 777-793).

Pozwany nie wyraził zgody na cofnięcie powództwa ze zrzeczeniem się roszczenia i wnosił o oddalenie powództwa (k. 828-832).

Powód w piśmie z dnia 09.10.2024 r. po raz kolejny zmodyfikował powództwo i wnosił o zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powoda kwoty 10.198,82 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie, że postanowienia umowy o mieszkaniowy kredyt budowlano – hipoteczny nr (...) zawartej między powodem a pozwanym z dnia 22.10.2020 r., tj. § 3 ust. 1 – 3 oraz ust. 5 – 8 – w zakresie w jakim odnoszą się do WIBOR, stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy; ewentualnie o zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powoda kwoty 10.198,82 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie że postanowienia umowy o mieszkaniowy kredyt budowlano – hipoteczny nr (...) zawartej między powodem i pozwanym z dnia 22.10.2020 r., tj. § 3 ust. 1 – 3 oraz ust. 5 – 8 – w zakresie w jakim odnoszą się do WIBOR, są nieważne od chwili zawarcia umowy, ewentualnie o zasądzenie kwoty 5.496,97 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie, że następujące postanowienia umowy o mieszkaniowy kredyt budowlano-hipoteczny nr (...) zawartej pomiędzy powodem a pozwanym z dnia 22.10.2020 r., tj. § 3 ust. 1 zd. 2 w zakresie „zmiennej” oraz zd. 5, § 3 ust. 2 § 3 ust. 3, § 3 ust. 5 – 7 oraz § 3 ust. 8 w zakresie „(w tym również o zianie wskaźnika referencyjnego WIBOR 6m będącym elementem składowym tego oprocentowania)” - stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powoda (są bezskuteczne wobec powoda) od chwili zawarcia umowy, z pozostawieniem umowy w pozostałym zakresie w mocy, zwłaszcza z oprocentowaniem ustalonym w oparciu o wskaźnik WIBOR obowiązujący w dniu zawarcia umowy oraz marżę zgodnie z postanowieniami umowy.

W piśmie wnosił też o zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 ¹ k.p.c. do czasu zakończenia sprawy C-471/24 prowadzonej przez (...) w przedmiocie pytań prejudycjalnych przedstawionych przez SO w Częstochowie w sprawie I C 1226/23 (k. 835-840).

Pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wskazał na nadużywanie przez powoda prawa procesowego przez wielokrotne nieuzasadnione modyfikowanie powództwa oraz wnosił o oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania (k. 848-853).

Sąd Rejonowy w Strzelcach Kraj. postanowieniem z dnia 18.02.2025 r. wniosek o zawieszenie postępowania oddalił (k. 856). Następnie oddalił też wniosek o zmianę postanowienia o oddaleniu wniosku o zawieszenie postępowania (k. 863).

Sąd ustalił, co następuje:

Powód B. G. (1) postanowił zaciągnąć kredyt na budowę domu jednorodzinnego w Zwierzynie w związku z ciążą dziewczyny i zamiarem wybudowania domu. W tym celu udał się do doradcy kredytowego – A. K. (1), gdzie otrzymał porównane ofert kilku banków. Wg doradcy kredytowego najkorzystniejsza była oferta (...) Banku (...), przy czym dla powoda głównym kryterium była wielkość wkładu własnego, ponieważ nie miał środków. Wszystkie przedstawione oferty miały zmienne oprocentowanie. U doradcy kredytowego powód był kilka razy w celu zebrania wszystkich dokumentów, zaś w Banku był tylko w celu podpisania umowy. Zakładał, że WIBOR jest ustalany przez państwo lub instytucje unijne, choć właściwie tego nie wiedział. Zakładał też, że wzrost stopy procentowej powoduje tylko zwiększenie oprocentowania, ale nie zmniejszenie raty kapitałowej. Przy oprocentowaniu stałym oprocentowanie i rata były wyższe. Kredyt z ratą stałą można było zaciągnąć tylko maksymalnie na 5 lat. Powód nie wiedział jak jest ustalany WIBOR.

Pośrednik kredytowy A. K. (1) nie pamięta już konkretnie umowy z powodem, ale przy tego typu umowach zawsze stosuje podobną procedurę. Omawia ogóle zasady kredytowania, stosowanie stopy stałej (w różnych bankach przez 5 lub 7 lat) oraz zmiennej (obejmującej WIBOR i marżę). Przed podpisaniem umowy wydaje klientowi formularz informacyjny i symulację przy różnych hipotetycznych poziomach WIBOR-u, ponieważ bez tych czynności nie można złożyć wniosku kredytowego (nie da się zarejestrować wniosku w systemie, dopóki nie zostanie wygenerowany w systemie informatycznym formularz z symulacjami wydawany klientowi co jest kontrolowane przez Bank). Wówczas kredyty z oprocentowaniem stałym były droższe niż z oprocentowaniem wg stopy zmiennej. Nie informowała powoda, że wskaźnik WIBOR nie wzrośnie powyżej pewnego poziomu. Informowała, że WIBOR ustalany jest w oparciu o oprocentowanie pożyczek na rynku międzybankowym i jest zmienny. W (...) zmienia się co 6 miesięcy.

Powód złożył pisemny wniosek kredytowy do pozwanego Banku, w którym, po przedstawieniu mu ofert trzech wersji kredytu – wybrał kredyt płatny w równych ratach, ze zmiennym oprocentowaniem, wg oferty specjalnej wariant łatwy start.

We wniosku oświadczył m.in. że jest świadom ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem oraz, że dokonał wyboru oferty kredytu/pożyczki w złotych opartej na zmiennej stopie procentowej mając pełną świadomość ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. Został również poinformowany przez reprezentanta Banku o ryzyku i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej, jest w pełni świadomy ich ponoszenia oraz tego, że każda zmiana stopy procentowej wpłynie na wysokość rat kapitałowo – odsetkowych. Informacje te zostały mu przedstawione w formie pisemnej w postaci symulacji wysokości rat kredytu/pożyczki obliczonych m.in. w następujących wariantach: przy zastosowaniu aktualnej stopy procentowej, przy zastosowaniu stopy procentowej wyższej o różnicę pomiędzy maksymalnym a minimalnym poziomem stopy procentowej z ostatnich 12 miesięcy oraz stopy procentowej wyższej o 400 punktów bazowych, a także przy zastosowaniu stopy procentowej na poziomie 3%, 5% i 10%. Oświadczył również, że jest świadomy, że w sytuacji, w której wskaźnik referencyjny WIBOR przyjmie wartość zero lub ujemną, oprocentowanie kredytu/pożyczki będzie równe marży Banku. Informacja o ww. zasadzie i jej skutkach została mu przedstawiona w sposób wyczerpujący w formie ustnej, jak też pisemnej w postaci symulacji wysokości rat kredytu/pożyczki obliczanej przy założeniu, że wskaźnik referencyjny WIBOR przyjmie wartość zero lub ujemną.

Ponadto powód oświadczył, że podane przez niego we wniosku oraz załącznikach informacje są zgodne ze stanem faktycznym i jest świadom, że podanie informacji niezgodnych z prawdą może powodować pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej.

Powyższe potwierdził czytelnym podpisem w dniu 24.09.2020 r.

W dniu 20.10.2020 r. powód B. G. (1) zawarł z pozwanym (...) Bankiem (...) S.A. w K. umowę kredytu hipotecznego w złotych numer (...) na kwotę 398.400,00 zł.

Umowę zawarto w G. W.. w oddziale Banku przy ul. (...). Ze strony Banku podpisał ją T. P..

Na podstawie umowy Bank udzielił powodowi kredytu w kwocie 398.400,00 zł na nabycie i sfinansowanie robót budowlanych prowadzonych dla domu jednorodzinnego w Zwierzynie przy ul. (...) na działce nr (...).

Umowę zawarto na okres od 22.10.2020 r. do 20.02.2052 r.

Od kwoty kredytu Bank nie pobierał prowizji.

Kredyt jest oprocentowany wg zmiennej stopy procentowej, która na dzień podpisania umowy wynosiła 2,36% w stosunku rocznym. Wysokość stopy procentowej stanowi suma:

- wskaźnika referencyjnego WIBOR 6M,

- marży Banku. Przy tym marża Banku jest stała i wynosi przez cały czas trwania umowy 2,1%.

W zakresie oprocentowania kredytu strony ustaliły, że:

- w sytuacji, gdy wskaźnik referencyjny WIBOR 6M przyjmie wartość „0” (zero) lub ujemną oprocentowanie kredytu będzie równe wysokości marży Banku, tj. 2,1%,

- podczas obowiązywania zmiennej stopy procentowej oprocentowanie kredytu nie może przekroczyć w stosunku rocznym wysokości odsetek maksymalnych określonych w Kodeksie cywilnym, które na dzień zawarcia umowy stanowią dwukrotność wysokości odsetek ustawowych. W przypadku gdy oprocentowanie kredytu zgodnie z umową przewyższa wysokość odsetek maksymalnych wówczas, począwszy od dnia wejścia w życie zmienionej wysokości odsetek maksymalnych, Bank nalicza oprocentowanie odpowiadające wysokości odsetek maksymalnych. Bank powróci do naliczania oprocentowania zgodnie z umową, w sytuacji, gdy wysokość odsetek maksymalnych będzie przewyższała wysokość oprocentowania zgodnie z umową.

Strony ustaliły także, że marża Banku będzie podwyższona o 0,05% (pięć setnych procenta) w stosunku rocznym do czasu ustanowienia hipoteki.

Zgodnie z § 3 ust. 5 umowy w pierwszy okresie obowiązywania stopy procentowej wskaźnik referencyjny WIBOR 6M jest ustalany w wysokości tego wskaźnika z ostatniego dnia roboczego miesiąca kalendarzowego poprzedzającego miesiąc, w którym została zawarta umowa, zaokrąglony z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku. Pierwsza zmiana wskaźnika referencyjnego nastąpi w szóstym miesiącu kalendarzowym od podpisania niniejszej umowy, w dniu określonym w niej jako dzień spłaty raty kapitałowo – odsetkowej (w okresie karencji – raty odsetkowej), tj. dnia 20. Każda następna zmiana wskaźnika referencyjnego następuje co 6 miesięcy od poprzedniej zmiany. W dniu zmiany oprocentowania kredytu stosowany jest wskaźnik WIBOR 6M obowiązujący w tym dniu, zaokrąglony z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku z zachowaniem postanowień ust. 6.

Zgodnie z § 3 ust. 7 umowy wskaźnik referencyjny WIBOR 6M (WIBOR – W. I. R.) jest ustalany zgodnie z Regulaminem stawek referencyjnych (...) i WIBOR. Administratorem wskaźnika referencyjnego WIBOR jest (...) S.A. z siedzibą w W.. Regulamin stawek referencyjnych (...) i WIBOR oraz informacja o aktualnej wartości wskaźnika WIBOR są dostępne m.in. na stronie https://gpwbenchmark.pl/. W przypadku istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego WIBOR, strony będą stosować zasady postępowania określone w załączniku nr 5, stanowiącym integralną część umowy.

Zgodnie z umową kredyt, po okresie karencji, miał być spłacany w równych ratach kapitałowo-odsetkowych (ratach annuitetowych). Każda rata zawiera pełne odsetki naliczone za rzeczywistą liczbę dni w miesiącu kalendarzowym od salda kredytu pozostającego do spłaty oraz część kapitału. Ostatnia rata kapitałowo – odsetkowa jest ratą wyrównującą. W przypadku, gdy okres pomiędzy datą uruchomienia całego kredytu a datą płatności pierwszej raty kapitałowo – odsetkowej jest dłuższy niż 1 miesiąc, wysokość należnych za ten okres odsetek może przewyższać ustaloną w harmonogramie spłaty kwotę miesięcznej raty kapitałowo – odsetkowej. W takim przypadku, do momentu, w którym wartość należnych odsetek w racie kapitałowo – odsetkowej będzie niższa od jej pełnej kwoty, ustalonej w harmonogramie spłaty, raty kredytu mogą zawierać wyłącznie należne odsetki, a raty te, w niniejszej umowie określa się również jako raty kapitałowo – odsetkowe.

W umowie kredytobiorca oświadczył i zapewnił Bank m.in., że (§ 8 ust. 1):

- jest świadom ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem kredytowym,

- dokonał wyboru oferty kredytu w złotych opartego na zmiennej stopie procentowej mając pełną świadomość ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. Został również poinformowany przez pracownika Banku o ryzyku i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej i jest w pełni świadom ich ponoszenia.

Zgodnie z § 14 umowy powód miał prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy, składając oświadczenie zgodnie z wzorem dołączonym do umowy na adres Banku wskazany w tym wzorze.

Do umowy załączono m.in.:

- wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy,

- zasady postępowania w sytuacji istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego.

Powód B. G. (1) oświadczył, że przed zawarciem umowy:

- otrzymał formularz informacyjny dotyczący kredytu hipotecznego zgodnie z ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami,

- uzyskał wszelkie wyjaśnienia dotyczące treści informacji przekazanych przed zawarciem umowy, jak również treści postanowień umowy w sposób umożliwiający podjęcie decyzji dotyczącej zaciąganego zobowiązania,

- uzyskał wszelkie informacje niezbędne do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganego zobowiązania kredytowego oraz wszystkie wyjaśnienia do zgłaszanych wątpliwości,

- zapoznał się z treścią umowy.

Dowód: oferty - k. 326-327,

wniosek kredytowy – k. 328-335,

umowa kredytu – k. 52-63,

zał. nr 3 do umowy – warunki dodatkowe umowy kredyt – k. 64-65,

zał. nr 5 do umowy – zasady postępowania w sytuacji istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego – k. 66-67,

przesłuchanie powoda B. G. – k. 468-470, 558-559,

zeznania świadków:

A. K. (1) - k. 556-558,

D. P. - k. 564-569,

O. J. - k. 572-574,

R. G. – k. 699, 701-702,

T. P. - k. 603-605.

Do umowy nie były sporządzane aneksy.

W początkowym okresie po zawarciu umowy zmienne oprocentowanie malało (do poziomu 2,94% w kwietniu 2022 r.) a następnie rosło (do poziomu 9,62% w listopadzie 2022 r.).

Dowód: zaświadczenie o kredycie – k. 69.

W dniu 20.01.2023 r. powód złożył reklamację, w której zakwestionował klauzule zmiennego oprocentowania w § 3 umowy uznając je za niedozwolone klauzule umowne, a nawet za nieważne z mocy prawa na podstawie art. 58 k.c. Domagał się usunięcia niedozwolonych klauzul z umowy.

Dowód: reklamacja z dnia 20.01.2023 r. – k. 72.

Bank nie uwzględnił reklamacji.

Dowód: pismo Banku z dnia 27.01.2023 r. – k. 76.

Sposób ustalania stawki referencyjnej WIBOR jest opisany w załączniku nr 1 – opis metody stawek referencyjnych – do regulaminu stawek referencyjnych (...) i WIBOR, opublikowanym przez administratora stawki (...) w W..

Uczestników fixingu (...) i WIBOR obowiązywał zaś Kodeks postępowania uczestników fixingu (...) i WIBOR.

Dowód: regulamin stawek referencyjnych (...) i WIBOR – k. 81-83, 361-382,

opis metody stawek referencyjnych – k. 84-97,

kodeks postępowania uczestników fixingu (...) i WIBOR – k. 99-137,

dostosowanie metody kalkulacji stawek referencyjnych (...) do wymogów rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych – k. 159-190, 192-203,

oświadczeni (...) dotyczące stawek referencyjnych (...) i WIBOR – k. 349-350,

informacja o wpływie korekty błędów na wartości stawek referencyjnych (...) i WIBOR – k. 383.

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego w stanowisku z dnia 19.07.2019 r. uznał, że oczekuje dalszego doskonalenia metody opracowywania wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, tak aby była łatwo adoptowalna do zmieniających się realiów gospodarczych.

Dowód: stanowisko (...) k. 154-155, 389.

W stanowisku z dnia 06.12.2022 r. Urząd Komisji Nadzoru F. wskazał, że wskaźnik referencyjny stopy procentowej WIBOR jest zgodny z rozporządzeniem (...); administrator WIBOR, czyli (...) posiada zezwolenie (...) na prowadzenie działalności i podlega nadzorowi (...); dotąd na rynku polskim nie uprawdopodobniono ani nie udowodniono manipulacji WIBOR-em (manipulowanie wskaźnikiem referencyjnym jest czynem zabronionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr (...) z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku).

Dowód: pismo (...) z dnia 06.12.2022 r. – k. 386.

29.06.2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego po dokonaniu oceny własnej obejmującej trzy kategorie analiz stwierdziła, że kluczowy wskaźnik referencyjny stopy procentowej WIBOR posiada zdolność do pomiaru rynku oraz realiów gospodarczych, do których pomiaru został on powołany.

Dowód: pismo (...) z dnia 29.06.2023 r. – k. 391.

Zgodnie ze stanowiskiem Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 26.07.2023 r. wskaźnik WIBOR spełnia wszystkie przewidziane prawem wymogi i nie ma podstaw do podważania jego wiarygodności i legalności, w szczególności w kontekście zastosowania tego wskaźnika w umowach o kredyt hipoteczny w walucie polskiej.

Dowód: stanowisku (...) dot. zagadnień prawnych i ekonomicznych związanych z umowami o kredyt hipoteczny w walucie polskiej, w których stosowany jest wskaźnik referencyjny stopy procentowej WIBOR – k. 392-394.

Pozwany Bank posiadał procedury informowania klientów m.in. o ryzyku zmiennej stopy procentowej, w tym obowiązku przedstawienia symulacji kredytowych.

Dowód: wytyczne dotyczące informacji, które należy przekazać klientowi ubiegającemu się o kredyt – k. 338,

instrukcja stosowania wytycznych Rekomendacji S oraz (...) – k. 339-342,

formularz informacyjny dotyczący kredytu hipotecznego – k. 343-345.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo okazało się niezasadne.

Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów, zeznań świadków i wyników przesłuchania powoda.

Za wiarygodne Sąd uznał dokumenty i zeznania świadków.

Co do wyników przesłuchania powoda Sąd uznał je za wiarygodne z wyjątkiem oświadczeń sprzecznych z jego wcześniejszymi oświadczeniami pisemnymi i zeznaniami świadków, co dotyczy w szczególności zakresu udzielonych mu informacji. Zeznania świadków A. K., T. P. są spójne ze sobą oraz zgodne z dowodami w postaci dokumentów, w szczególności wnioskiem kredytowym i umową kredytu.

Strony łączy umowa kredytu.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 i 2 Prawa bankowego przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności:

1) strony umowy;

2) kwotę i walutę kredytu;

3) cel, na który kredyt został udzielony;

4) zasady i termin spłaty kredytu;

4a) w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu;

5) wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany;

6) sposób zabezpieczenia spłaty kredytu;

7) zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu;

8) terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych;

9) wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje;

10) warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy.

Umowa przewidywała oprocentowanie wg stopy zmiennej.

Na oprocentowanie składała się stawka referencyjna WIBOR 6M oraz marża Banku. Marża Banku była stała (określona w umowie na 2,10%).

Taki sposób określenia (opisania) oprocentowania pozwala na jego ustalenie kontrahentowi Banku, o ile spełnione są dwie przesłanki:

- może ustalić jaka jest aktualna stawka WIBOR,

- potrafi dodawać (konkretnie: dodać stawkę WIBOR i 2,10%).

Umiejętność dodawania jest umiejętnością tak powszechną, że niezależnie od posiadanego wykształcenia i doświadczenia życiowego osoba dorosła, mająca zdolność do czynności prawnych w zakresie umożliwiającym zawarcie umowy kredytu niewątpliwie (fakt notoryjny) może to samodzielnie zrobić.

Pozostaje więc wyjaśnienie, czy powód mógł ustalić, ile wynosi aktualna stawka WIBOR. W tym zakresie Bank udzielił powodowi informacji (na piśmie, co powód potwierdził swoim podpisem), że wskaźnik WIBOR, którego administratorem jest (...) S.A. w W. jest publikowany m.in. na stronie administratora (https://gpwbenchmark.pl/ - k. 54v). Oczywiście do informacji takiej można dotrzeć także w inny sposób np. przez wyszukiwarki internetowe.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia o 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami w przypadku gdy umowa o kredyt hipoteczny dotyczy kredytu hipotecznego ze zmienną stopą oprocentowania kredytu hipotecznego, wskaźniki referencyjne wykorzystywane do obliczenia stopy oprocentowania kredytu hipotecznego są zrozumiałe, dostępne, obiektywne i możliwe do zweryfikowania przez strony umowy o kredyt hipoteczny.

Wbrew stanowisku powoda (k. 12v) w ocenie Sądu wskaźnik WIBOR spełnia te wymogi.

Potwierdzają to choćby (...) i Komitet Stabilności Finansowej (w skład którego wchodzą przedstawiciele: Narodowego Banku Polskiego, Komisji Nadzoru Finansowego, Ministerstwa Finansów oraz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego).

Można przypuszczać, że dyskusja na temat prawidłowości wskaźnika referencyjnego WIBOR nie pojawiłaby się w ogóle, gdyby nie skokowy wzrost tego wskaźnika w 2022 roku (choćby w tej sprawie oprocentowanie kredytu powoda wzrosło w jednym roku z 2,94% do 9,62% - k. 69v). Dopóki wskaźnik charakteryzował się niewielkimi wahaniami z tendencją spadkową nie był kwestionowany.

Wskaźnik WIBOR służy do określania oprocentowania pożyczek i kredytów (jako składnik stopy procentowej kredytów złotówkowych) oraz w szerokiej gamie instrumentów finansowych, takich jak obligacje skarbowe (hurtowe i detaliczne), obligacje korporacyjne oraz instrumenty pochodne.

W dużym skrócie i uproszczeniu (aby uczynić uzasadnienie zrozumiałym) WIBOR jest wskaźnikiem referencyjnym w rozumieniu rozporządzenia (...), określającym wysokość oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym, czyli odzwierciedlającym poziom stopy procentowej, po jakiej banki mogłyby składać w innych bankach środki pieniężne (depozyty) na określony termin. Innymi słowy, WIBOR określa oprocentowanie pożyczek, które mogłyby być udzielane sobie przez banki komercyjne.

Definicja wskaźnika WIBOR została zawarta w pkt 8 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) (...) z dnia 22 marca 2019 r. wydanego na podstawie art. 20 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (...) z dnia 8 czerwca 2016 r. (Rozporządzenie (...)), będącego częścią polskiego porządku prawnego. Zgodnie z tą definicją WIBOR jest stopą referencyjną opartą na średniej wartości stóp procentowych, po których banki działające na polskim rynku pieniężnym są gotowe udzielać sobie niezabezpieczonych pożyczek o różnych terminach zapadalności.

WIBOR ustalany jest na różne terminy fixingowe; w tej sprawie ma zastosowanie 6-miesięczny (WIBOR 6M).

Administratorem wskaźnika WIBOR jest (...) S.A. z siedzibą w W.. 16.12.2020 r. (...) wydała administratorowi zezwolenie na opracowywanie wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w tym kluczowych wskaźników referencyjnych. Wydanie przez (...) zezwolenia dla (...) S.A. oznacza, że organ nadzoru finansowego uznał proces wyznaczania wskaźnika referencyjnego WIBOR za zgodny z wymaganiami nałożonymi na podstawie przepisów prawa unijnego. Administrator jest wpisany do rejestru administratorów prowadzonego przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych ( (...)). (...) S.A. jest spółką wchodzącą w skład Grupy (...), a 100% jej akcji posiada Giełda (...) S.A. Jedynym przedmiotem działalności (...) S.A. jest dostarczanie indeksów i wskaźników referencyjnych na potrzeby rynku finansowego.

Wskaźnik referencyjny to dowolny indeks stanowiący odniesienie do określenia kwoty przypadającej do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego lub umowy finansowej lub do określenia wartości instrumentu finansowego bądź indeks stosowany do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego w celu śledzenia stopy zwrotu takiego indeksu lub określenia alokacji aktywów z portfela, lub obliczania opłat za wyniki (art. 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia (...)). W uproszczeniu wskaźnik referencyjny to indeks, który służy do obliczenia zobowiązań umownych, np. odsetek od kapitału w umowie kredytu hipotecznego.

Wskaźnik referencyjny stóp procentowych oznacza wskaźnik referencyjny, który jest wyznaczany na podstawie stopy, według której banki mogą udzielać pożyczek innym bankom lub agentom lub pożyczać (kapitał) od innych banków lub agentów na rynku finansowym (art. 3 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia (...)).

WIBOR został wpisany do wykazu kluczowych wskaźników referencyjnych (rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) (...) z 11.08.2016 r. ustanawiające wykaz kluczowych wskaźników referencyjnych stosowanych na rynkach finansowych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (...) (Dz.Urz. UE L 217, s. 1, ze zm.).

Procedura jego ustalania jest ściśle określona w (...). Szczegółowe przedstawianie sposobu ustalania wskaźnika WIBOR jest w tym miejscu zbędne, ponieważ: po pierwsze, w aktach znajduje się dokładna dokumentacja opisująca sposób jego ustalania (k. 81 i nast.); po drugie, jest to operacja nadzwyczaj skomplikowana i powodowałaby rozrost uzasadnienia.

Ustalenie zmiennej stopy oprocentowania w oparciu o wskaźnik WIBOR (z wykorzystaniem wskaźnika WIBOR) nie jest niedozwolonym postanowieniem umownym w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 k.c. ani przepisów dyrektywy Rady 93/13/EWG z 05.04.1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Zgodnie z art. 385 ¹ § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Zgodnie z art. 385 ¹ § 3 i 4 k.c. nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

Brak jest dowodów na to, iż umowa w zakresie sposobu ustalenia zmiennego oprocentowania była indywidualnie negocjowana.

WIBOR określa główne świadczenia stron (przy umowach długoterminowych odsetki stanowią zwykle większą część zobowiązania niż kapitał).

W ocenie Sądu zapis umowy przewidujący zmienne oprocentowanie jest jednoznaczny (k. 53). Jak wyżej wskazano dla ustalenia aktualnej stawki konieczne jest dodanie dwóch niewielkich liczb (stawki WIBOR oraz 2,10%). W przypadku ujemnej stawki WIBOR oprocentowanie zaś jest równe samej marży (2,10%), więc nie trzeba niczego dodawać ani odejmować. Jasność zapisu i nieskomplikowany sposób wyliczeń powoduje, że trudno uznać te zapisy za sformułowane w sposób niejednoznaczny. W szczególności trudno „wymyślić” jakiś inny możliwy sposób interpretacji zapisu § 3 ust. 1 umowy (por. D. Rogoziński, Klauzula oparta na WIBOR a unieważnienie umowy kredytu, Warszawa 2023, s. 61-66 i 144).

Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia o 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami jeżeli strony nie uzgodniły stałej stopy oprocentowania kredytu hipotecznego, sposób ustalania stopy procentowej, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 tej ustawy, określa się jako wartość wskaźnika referencyjnego oraz wysokość marży ustalonej w umowie o kredyt hipoteczny.

Zapis zawarty w umowie spełnia więc wymogi ustawy.

Banki nie mają możliwości jednostronnego i dowolnego kształtowania stawki WIBOR. W tym zakresie należy wyróżnić dwie grupy banków: te które nie należą do grona 10 panelistów (w ogóle nie wpływają na WIBOR) i te które należą do tego grona. Bank, który bierze udział w fixingu, przekazuje do administratora kwotowania, wedle ściśle określonej, obwarowanej szczegółowymi zabezpieczeniami, procedury. Podając kwotowanie wiążące, bank poddaje się również weryfikacji rynkowej, ponieważ kwotowanie zawyżone lub zaniżone mogłoby spowodować niekorzystną dla niego transakcję. Dopiero w wyniku tej procedury administrator, po uprzednim odrzuceniu kwotowań skrajnych, ustala wartość wskaźnika WIBOR. Przede wszystkim wskaźnik nie jest ustalany przez bank (banki), tylko podmiot zewnętrzny, w żaden sposób nie kontrolowany przez banki. Możliwość jednostronnego kształtowania przez pojedynczy bank wysokości wskaźnika WIBOR lub przynajmniej istotnego wpływu banku na tę wysokość jest znikoma, a w przypadku banków spoza biorących udział w fixingu – nie istnieje w ogóle. Na dodatek istnieje szereg zabezpieczeń proceduralnych przed takimi działaniami, w tym personel ds. zgodności, audyt wewnętrzny i zewnętrzny, utrwalanie wszelkich ustaleń i danych, sankcje administracyjne lub karne. Wszystkie podmioty biorące udział w fixingu nadzorowane są przez Komisję Nadzoru Finansowego, która zobowiązana jest do kontroli przestrzegania przepisów rozporządzenia (...).

Jak dotąd nie uprawdopodobniono ani nie wykazano, aby banki (szczególnie uczestniczące w kwotowaniach) bezprawnie manipulowany (wpływały) WIBOR-em. Dotyczy to także pozwanego w tej sprawie Banku.

Kwestionowanie WIBOR-u z uwagi na to, że nie powstaje on w oparciu o realnie dokonane transakcje, ale w oparciu o oferty oznaczałoby konieczność przyjęcia, że metoda ustalania wskaźnika WIBOR stosowana przez administratora nie spełnia wymogów rozporządzenia (...), a tym samym wskaźnik WIBOR nie może być stosowany w umowach kredytowych jako wskaźnik referencyjny. Tymczasem podmioty nadzorowane, w tym banki, mogą stosować wyłącznie wskaźniki referencyjne opracowywane przez administratora prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia udzielonego przez właściwy organ nadzoru. Jak już wskazano (...) S.A. zezwolenie takie posiada. Możliwość udzielenia takiego zezwolenia i ewentualne jego cofnięcie podlega zaś ocenie w trybie postępowania administracyjnego, a nie cywilnego. Decyzja (...) jest wiążąca dla sądu cywilnego. Dodać też trzeba, że (...) S.A. zgodnie z wymogami prawnymi przeprowadza cykliczne przeglądy i podaje do publicznej wiadomości podsumowania „Cyklicznego Przeglądu Metody S. Referencyjnych (...) i WIBOR, w tym Metody Kaskady Danych, z uwzględnieniem obowiązkowej oceny zdolności wskaźnika referencyjnego do pomiaru danego rynku lub realiów gospodarczych”, mających na celu potwierdzenie reprezentatywności stawek oraz zapewnienie, że metoda wskaźnika referencyjnego pozostaje solidna i odporna.

Przepisy rozporządzenia (...) wprowadziły wymóg, aby podmioty nadzorowane, w tym banki, stosowały wyłącznie wskaźniki referencyjne opracowywane przez administratora prowadzącego działalność na podstawie zezwolenia udzielonego przez właściwy organ nadzoru. Oparcie procedur i metod ustalania wskaźników referencyjnych na szczegółowych przepisach, powierzenie takich działań niezależnym podmiotom wyłącznie za zezwoleniem udzielonym w przewidzianej prawem procedurze, stały nadzór (...) to czynniki, które nie tylko mają zapewnić przejrzystość procesu i brak możliwości manipulacji, lecz także domniemanie, że publikowane przez uprawniony podmiot wskaźniki są zgodne z prawem (J. S., WIBOR – charakterystyka prawna wskaźnika referencyjnego w kontekście rozporządzenia (...) i wybranych zarzutów dotyczących legalności jego stosowania, Przegląd Prawa Handlowego (...), s. 30-38).

W literaturze wskazuje się też, że art. 29 ust. 2 ustawy z dnia o 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami w zakresie, w jakim obliguje do stosowania oprocentowania zmiennego opartego na wskaźniku referencyjnym, spełnia wymogi wskazane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości dotyczącym wykładni art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG. Wszystkie wskaźniki referencyjne (w tym WIBOR) na gruncie rozporządzenia (...) są względem siebie równoważne, co oznacza, że spełniają najwyższe standardy ochrony konsumenta. Brak wyłączenia sądowej kontroli abuzywności na podstawie art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13/EWG podważyłby również zasadność skorzystania przez polskiego ustawodawcę z normy kompetencyjnej wyrażonej w art. 2 ust. 1 dyrektywy (...), co miałoby wątpliwe uzasadnienie aksjologiczne i systemowe. Prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której sąd potencjalnie podważyłby skuteczność zastosowanych przez ustawodawcę surowszych wymogów, niż te wynikające z art. 24 dyrektywy (...), w kontekście ochrony konsumenta (tak T. N., O wyłączeniu sądowej kontroli abuzywności klauzuli zmiennego oprocentowania w umowie kredytu hipotecznego – kilka uwag na temat art. 29 ust. 2 ustawy o kredycie hipotecznym, PS 2025, nr 3, s. 71-85).

Powód nie został obciążony ryzykiem zmiany stopy procentowej w nieograniczonym zakresie (§ 3 ust. 1 in fine umowy). Z zapisów umowy wynika, że podczas obowiązywania zmiennej stopy procentowej oprocentowanie kredytu nie może przekroczyć w stosunku rocznym wysokości odsetek maksymalnych określonych w Kodeksie cywilnym, które na dzień zawarcia umowy stanowią dwukrotność wysokości odsetek ustawowych. Ryzyko zmiany stopy procentowej jest zatem ograniczone ustalonymi ustawowo odsetkami maksymalnymi

Najdokładniej należało się zaś pochylić nad zarzutami powoda w zakresie dopełnienia przez pozwany Bank obowiązku informacyjnego, w sposób pozwalający na dokonanie przez powoda oceny ryzyka związanego z zaciągnięciem kredytu ze zmiennym oprocentowaniem.

W wypadku umów kredytu na instytucjach bankowych ciąży obowiązek dostarczania kredytobiorcom informacji wystarczających do podjęcia przez nich świadomej i rozważnej decyzji.

W przypadku klauzul zmiennej stopy procentowej warunek ten powinien umożliwiać, by właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie metody obliczania tej stopy procentowej i oszacować tym samym w oparciu
o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria potencjalnie istotne konsekwencje
ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych.
Na elementy szczególnie istotne dla oceny, jakiej powinien dokonać
sąd krajowy w tym względzie, składają się z jednej strony okoliczność,
czy ze względu na publikację sposobu obliczania wspomnianej stopy
procentowej główne elementy dotyczące obliczania tej stopy są łatwo
dostępne dla każdej osoby zamierzającej zawrzeć umowę o kredyt hipoteczny, oraz z drugiej strony dostarczenie informacji na temat zmian
w przeszłości tego wskaźnika, na podstawie którego obliczana jest ta
stopa procentowa (Wyrok (...) z 3.03.2020 r., C-125/18, G., EU:C:2020:138, pkt 56).

Dla przyjęcia, iż przeciętny konsument może rzeczywiście zrozumieć sposób obliczania zmiennej stopy procentowej mającej zastosowanie do kredytu, powinny mu zostać dostarczone przez bank informacje o charakterze wskaźnika miarodajnego dla dokonywanych zmian oprocentowania
i miejscu jego publikacji. Konsument musi więc mieć świadomość,
że wysokość odsetek stanowić będzie sumę wskaźnika referencyjnego
i marży banku, a konkretne zasady działania wskaźnika powinny być
dla niego jedynie dostępne, co jest spełnione w przypadku ich publikacji przez administratora lub w oficjalnym publikatorze (Opinia rzecznika generalnego M. S. przedstawiona w dniu 10.09.2019 r., C-125/18, M. G. del M. G., EU:C:2019:695, pkt 121–124). Obowiązek informacyjny, do którego odnosi się orzecznictwo Trybunału, nie jest obowiązkiem doradczym. Bank nie może więc niczego, co ważne, ukrywać przed konsumentem, ale nie
musi też stosować wskaźników korzystniejszych dla klienta.

Najpierw należy przypomnieć, że powód złożył pisemny wniosek kredytowy do pozwanego Banku, w którym, po przedstawieniu mu ofert trzech wersji kredytu – wybrał kredyt płatny w równych ratach, ze zmiennym oprocentowaniem, wg oferty specjalnej wariant łatwy start.

We wniosku oświadczył m.in. że jest świadom ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem oraz, że dokonał wyboru oferty kredytu/pożyczki w złotych opartej na zmiennej stopie procentowej mając pełną świadomość ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. Został również poinformowany przez reprezentanta Banku o ryzyku i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej, jest w pełni świadomy ich ponoszenia oraz tego, że każda zmiana stopy procentowej wpłynie na wysokość rat kapitałowo – odsetkowych. Informacje te zostały mu przedstawione w formie pisemnej w postaci symulacji wysokości rat kredytu/pożyczki obliczonych m.in. w następujących wariantach: przy zastosowaniu aktualnej stopy procentowej, przy zastosowaniu stopy procentowej wyższej o różnicę pomiędzy maksymalnym a minimalnym poziomem stopy procentowej z ostatnich 12 miesięcy oraz stopy procentowej wyższej o 400 punktów bazowych, a także przy zastosowaniu stopy procentowej na poziomie 3%, 5% i 10%. Oświadczył również, że jest świadomy, że w sytuacji, w której wskaźnik referencyjny WIBOR przyjmie wartość zero lub ujemną, oprocentowanie kredytu/pożyczki będzie równe marży Banku. Informacja o ww. zasadzie i jej skutkach została mu przedstawiona w sposób wyczerpujący w formie ustnej, jak też pisemnej w postaci symulacji wysokości rat kredytu/pożyczki obliczanej przy założeniu, że wskaźnik referencyjny WIBOR przyjmie wartość zero lub ujemną.

Ponadto powód oświadczył, że podane przez niego we wniosku oraz załącznikach informacje są zgodne ze stanem faktycznym i jest świadom, że podanie informacji niezgodnych z prawdą może powodować pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej.

Następnie zaś podpisał umowę, wg której kredyt jest oprocentowany wg zmiennej stopy procentowej, która na dzień podpisania umowy wynosiła 2,36% w stosunku rocznym. Wysokość stopy procentowej stanowi suma:

- wskaźnika referencyjnego WIBOR 6M,

- marży Banku. Przy tym marża Banku jest stała i wynosi przez cały czas trwania umowy 2,1%.

W umowie tej w zakresie oprocentowania kredytu strony ustaliły też, że:

- w sytuacji, gdy wskaźnik referencyjny WIBOR 6M przyjmie wartość „0” (zero) lub ujemną oprocentowanie kredytu będzie równe wysokości marży Banku, tj. 2,1%,

- podczas obowiązywania zmiennej stopy procentowej oprocentowanie kredytu nie może przekroczyć w stosunku rocznym wysokości odsetek maksymalnych określonych w Kodeksie cywilnym, które na dzień zawarcia umowy stanowią dwukrotność wysokości odsetek ustawowych. W przypadku gdy oprocentowanie kredytu zgodnie z umową przewyższa wysokość odsetek maksymalnych wówczas, począwszy od dnia wejścia w życie zmienionej wysokości odsetek maksymalnych, Bank nalicza oprocentowanie odpowiadające wysokości odsetek maksymalnych. Bank powróci do naliczania oprocentowania zgodnie z umową, w sytuacji, gd wysokość odsetek maksymalnych będzie przewyższała wysokość oprocentowania zgodnie z umową.

Co do wskaźnika WIBOR umowa stanowi (§ 3 ust. 5 umowy), że w pierwszy okresie obowiązywania stopy procentowej wskaźnik referencyjny WIBOR 6M jest ustalany w wysokości tego wskaźnika z ostatniego dnia roboczego miesiąca kalendarzowego poprzedzającego miesiąc, w którym została zawarta umowa, zaokrąglony z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku. Pierwsza zmiana wskaźnika referencyjnego nastąpi w szóstym miesiącu kalendarzowym od podpisania niniejszej umowy, w dniu określonym w niej jako dzień spłaty raty kapitałowo – odsetkowej (w okresie karencji – raty odsetkowej), tj. dnia 20. Każda następna zmiana wskaźnika referencyjnego następuje co 6 miesięcy od poprzedniej zmiany. W dniu zmiany oprocentowania kredytu stosowany jest wskaźnik WIBOR 6M obowiązujący w tym dniu, zaokrąglony z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku z zachowaniem postanowień ust. 6.

Zgodnie z § 3 ust. 7 umowy wskaźnik referencyjny WIBOR 6M ( (...) W. I. R.)jest ustalany zgodnie z Regulaminem stawek referencyjnych (...) i WIBOR. Administratorem wskaźnika referencyjnego (...) jest (...) SA z siedzibą w W.. Regulamin stawek referencyjnych (...) i WIBOR oraz informacja o aktualnej wartości wskaźnika WIBOR są dostępne m.in. na stronie https://gpwbenchmark.pl/. W przypadku istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego (...), strony będą stosować zasady postępowania określone w załączniku nr 5, stanowiącym integralną część umowy.

Zgodnie z umową kredyt, po okresie karencji, miał być spłacany w równych ratach kapitałowo-odsetkowych (ratach annuitetowych). Każda rata zawiera pełne odsetki naliczone za rzeczywistą liczbę dni w miesiącu kalendarzowym od salda kredytu pozostającego do spłaty oraz część kapitału. Ostatnia rata kapitałowo – odsetkowa jest ratą wyrównującą. W przypadku, gdy okres pomiędzy datą uruchomienia całego kredytu a datą płatności pierwszej raty kapitałowo – odsetkowej jest dłuższy niż 1 miesiąc, wysokość należnych za ten okres odsetek może przewyższać ustaloną w harmonogramie spłaty kwotę miesięcznej raty kapitałowo – odsetkowej. W takim przypadku, do momentu, w którym wartość należnych odsetek w racie kapitałowo – odsetkowej będzie niższa od jej pełnej kwoty, ustalonej w harmonogramie spłaty, raty kredytu mogą zawierać wyłącznie należne odsetki, a raty te, w niniejszej umowie określa się również jako raty kapitałowo – odsetkowe.

W umowie kredytobiorca oświadczył i zapewnił Bank m.in., że (§ 8 ust. 1):

- jest świadom ryzyka związanego z zaciąganym zobowiązaniem kredytowym,

- dokonał wyboru oferty kredytu w złotych opartego na zmiennej stopie procentowej mając pełną świadomość ryzyka związanego ze zmienną stopą procentową. Został również poinformowany przez pracownika Banku o ryzyku i skutkach wynikających ze zmiennej stopy procentowej i jest w pełni świadom ich ponoszenia.

Zgodnie z § 14 umowy powód miał prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy, składając oświadczenie zgodnie z wzorem dołączonym do umowy na adres Banku wskazany w tym wzorze.

Do umowy załączono m.in.:

- wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy,

- zasady postępowania w sytuacji istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego.

Powód B. G. (1) oświadczył, że przed zawarciem umowy:

- otrzymał formularz informacyjny dotyczący kredytu hipotecznego zgodnie z ustawą z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami,

- uzyskał wszelkie wyjaśnienia dotyczące treści informacji przekazanych przed zawarciem umowy, jak również treści postanowień umowy w sposób umożliwiający podjęcie decyzji dotyczącej zaciąganego zobowiązania,

- uzyskał wszelkie informacje niezbędne do podjęcia decyzji w zakresie zaciąganego zobowiązania kredytowego oraz wszystkie wyjaśnienia do zgłaszanych wątpliwości,

- zapoznał się z treścią umowy.

Istnieją więc dwa dokumenty – wniosek kredytowy i umowa – z których wynika, że powód otrzymał bardzo szczegółową informację o sposobie ustalania oprocentowania a także wpływie wskaźnika WIBOR na to oprocentowanie.

Miał też 14 dni na to, aby odstąpić od umowy, gdyby jednak nie akceptował warunków zawartej już umowy.

Podkreślenia wymaga, że jeśli powód podpisywał dokumenty, w których potwierdzał otrzymanie różnych informacji bez ich czytania lub bez otrzymania tych dokumentów, to nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu składania podpisów (poświadczania nieprawdy) bez zaznajomienia się z treścią podpisywanych dokumentów. Podpisanie dokumentu bez czytania oznacza akceptację każdej jego treści (tak np. wyrok SA w Łodzi z dnia 19.04.2016 r., I ACa 1452/15).

Oczywistym jest też, że nie może powoływać się na nieznajomość dokumentów, które sam wystawił (wniosek kredytowy) i niewątpliwie posiadał (egzemplarz umowy, który powód dołączył do pozwu).

Znając treść wniosku kredytowego i umowy i wiedząc jakich pouczeń udzielono powodowi, pozostaje ustalenie, czy Bank w wystarczającym zakresie dopełnił obowiązków informacyjnych.

Po pierwsze, należy wskazać, że samo określenie wysokości oprocentowania zmiennego, jako suma dwóch liczb – marży Banku (stała – 2,10%) i wskaźnika WIBOR (zmienna) jest jasne i nie powinno nikomu sprawiać problemu wyliczenie takiego oprocentowania. Np. jeśli w chwili zawarcia umowy WIBOR 6M wynosił 0,26%, to oprocentowanie wynosiło 2,10 %+ 0,26% = 2,36%. Przykładowo, gdyby WIBOR 6M wzrósł do poziomu 1,63%, to oprocentowanie wynosiłoby 2,10% + 1,63% = 3,73%. Nie wydaje się, żeby taki sposób określenia oprocentowania zmiennego mógł komukolwiek sprawiać problem w dokonaniu obliczeń, wszak jest to poziom pierwszych klas szkoły podstawowej.

Po drugie, nie budzi wątpliwości Sądu możliwość (dopuszczalność) stosowania jako elementu (składnika) oprocentowania wskaźnika WIBOR. Jest to prawnie dopuszczalny wskaźnik referencyjny, powszechnie stosowany, podlegający restrykcyjnym regulacjom prawa UE (rozporządzenie (...)) i nadzorowi administracyjnemu.

Po trzecie, wskaźnikiem administruje podmiot zewnętrzny, niezależny od Banku ( (...) S.A.), który robi to na podstawie decyzji administracyjnej, oraz jest kontrolowany w całości przez Giełdę (...) S.A., posiadającą 100% kapitału akcyjnego (...) S.A.

Po czwarte, umowa wskazuje jaki podmiot jest administratorem wskaźnika (...) 6M (k. 54v).

Po piąte, umowa wskazuje gdzie można znaleźć informacje na temat aktualnej stopy WIBOR oraz sposobu jej ustalania przez odesłanie do regulaminu stawek referencyjnych (k. 54). W ocenie Sądu zbędne jest wskazywanie w umowie całej procedury ustalania wskaźnika WIBOR, bo czyniłoby to umowę nieczytelną i bardzo rozbudowaną (wszak w aktach znajduje się kilkudziesięciostronicowy dokument opisujący sposób ustalania wskaźnika „naszpikowany” niezrozumiałą dla przeciętnego klienta (a nawet większości osób z wyższym wykształceniem) terminologią, dotyczącą fixingu, kwotowań itp.). W ocenie Sądu obowiązkiem Banku jest wskazanie, gdzie klient może znaleźć szczegółowe informacje (i to jest spełnione – k. 54), zaś klient ma prawo zadawać pytania, jeśli czegoś nie zrozumie i wtedy brak ma obowiązek wyjaśnić jak ustalany jest wskaźnik WIBOR w sposób zrozumiały dla klienta banku. Umowy kredytowe już są rozbudowane i trudne do zrozumienia, podczas gdy „przepisanie” regulaminu z załącznikami do umowy powodowałoby, że umowa stanie jeszcze mniej czytelna i zrozumiała, co trudno uznać za działanie na korzyść klienta (konsumenta). Trzeba w tym zakresie po prostu zachować zdrowy rozsądek bez ograniczania praw konsumenta. Co do wskazania jako miejsca publikacji danych związanych z WIBOR-em adresu internetowego administratora (strony internetowej) należy wskazać, że powód korzysta z Internetu i posiada adres e-malowy (k. 330).

Po szóste, z uwagi na to, że umowy np. 100-stronicowe, „naszpikowane” niezrozumiałą dla nikogo terminologią, byłyby zupełnie nieczytelne dla konsumentów wskaźnik referencyjny został „wyprowadzony” do podmiotu zewnętrznego (administrator) i poddany szczegółowej regulacji i nadzorowi (choćby (...)), aby podmioty te działały w interesie konsumentów, którzy nie byliby w stanie – realnie oceniając sytuację – zrobić tego samodzielnie. Cechą polskiego rynku finansowego była i nadal jest przejrzystość informacyjna. Zawsze całą dokumentację związaną z opracowywaniem WIBOR publikował jego administrator. Z tych przyczyn należy ją uznać za łatwo i powszechnie dostępną, co uzasadnia zwolnienie banku z obowiązku przekazywania konsumentowi tych informacji w bardziej szczegółowej formie niż odesłanie (tak T. N., A. klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na wskaźniku referencyjnym w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, (...) Przegląd Sądowy 2025/5, s. 16-18, 20). Sąd stoi na stanowisku, że w takiej sytuacji wystarczające jest udostepnienie konsumentowi informacji:

- jaki wskaźnik referencyjny kształtuje wysokość oprocentowania (tutaj WIBOR 6M),

- w jaki sposób (tutaj – przez dodanie do marży Banku 2,10%),

- kto administruje wskaźnikiem (tutaj – (...) S.A.),

- gdzie można znaleźć informacje na temat wskaźnika (wysokości i sposobie ustalania – tutaj https://gpwbenchmark.pl/).

Wszystkie te informacje są zawarte w umowie.

Po siódme wreszcie, nie można twierdzić, że powód nie mógł się dowiedzieć z łatwością, że wzrost stawki WIBOR oprócz wzrostu wielkości raty powoduje zmniejszenie jej części kapitałowej. Wynika to z samej istoty rat annuitetowych (równych). Kredyt może być spłacany wg rat malejących bądź równych. Przy ratach malejących spłacany jest jednakowy kapitał w każdej racie (cały kapitał dzieli się przez ilość rat i tak ustalana jest część kapitałowa raty kapitałowo – odsetkowej), zaś odsetki są coraz niższe, bo płacone od coraz niższego (na bieżąco spłacanego) kapitału. Wzrost oprocentowania powoduje zwiększenie tylko części odsetkowej, ale część kapitałowa pozostaje bez zmian. Przy ratach równych każda rata obejmuje część kapitałową i odsetkową. Część odsetkowa jest tym większa, im od większego kapitału jest naliczana. Dlatego w początkowym okresie spłaty kredytu większa jest część odsetkowa, a mniejsza kapitałowa, bo odsetki liczone są od największego kapitału (kredyt jest wtedy spłacony w niewielkiej części). Jeśli więc przy racie równej zwiększy się część odsetkowa z uwagi na zwiększenie oprocentowania, to musi się (z matematycznej konieczności) zmniejszyć część kapitałowa. Oczywiście korzystniejsze dla klienta są raty malejące, ale wymagają większego zaangażowania w spłatę kredytu w początkowym okresie. P. saldo klient zapłaci wtedy mniej odsetek. Musi jednak dysponować większymi środkami na spłatę w początkowym okresie trwania umowy (kiedy to zwykle środków nie ma, bo np. buduje i wykańcza dom). Nie można twierdzić, że w umowie nie przewidziano, lub zostało to jakoś „zakamuflowane”, iż wzrost oprocentowania zmniejsza część kapitałową raty. Wręcz przeciwnie – umowa wprost wskazuje, iż kredyt spłacany jest w ratach annuitetowych (równych ratach kapitałowo – odsetkowych), zaś „każda rata zawiera pełne odsetki naliczane za rzeczywistą liczbę dni w miesiącu kalendarzowym od salda kredytu pozostającego do spłaty oraz część kapitału” (k. 55).

Mało tego – umowa wskazuje nawet – choć to skrajny przypadek, ale został przewidziany – że w przypadku, gdy okres pomiędzy datą uruchomienia całego kredytu a datą płatności pierwszej raty kapitałowo – odsetkowej jest dłuższy niż 1 miesiąc, wysokość należnych za ten okres odsetek może przewyższać ustaloną w harmonogramie spłaty kwotę miesięcznej raty kapitałowo – odsetkowej. W takim przypadku, do momentu, w którym wartość należnych odsetek w racie kapitałowo – odsetkowej będzie niższa od jej pełnej kwoty, ustalonej w harmonogramie spłaty, raty kredytu mogą zawierać wyłącznie należne odsetki, a raty te, w niniejszej umowie określa się również jako raty kapitałowo – odsetkowe (k. 55).

Podsumowując ten wątek uzasadnienia w ocenie Sądu nie ma przesłanek do przyjęcia, że Bank niewłaściwie wykonał obowiązki informacyjne odnośnie do zmiennej stopy oprocentowania współkształtowanej przez wskaźnik referencyjny WIBOR.

Mając na uwadze powyższe powództwo główne oraz powództwa ewentualne (wg ostatniej – najszerszej - wersji dochodzonej przez powoda) należało oddalić.

W zakresie częściowego cofnięcia powództwa w toku procesu Sąd nie umarzał postępowania, wobec cofnięcia powództwa bez zrzeczenia się roszczenia oraz braku zgody pozwanego na cofniecie powództwa.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1 ¹ i 3 k.p.c. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty procesu składa się: wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w kwocie 3.600,00 zł, zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł a także dwukrotne wynagrodzenie za sprawy z wniosków o zabezpieczenie (2 x 900,00 zł = 1.800,00 zł) oraz dwukrotne wynagrodzenie za postępowanie zażaleniowe w tych sprawach (2 x 225,00 zł = 450,00 zł), co daje łącznie 5.867,00 zł.

Dodać jednak należy że już po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie Sąd Najwyższy orzekł, że wynagrodzenie adwokata za prowadzenie sprawy obejmuje reprezentowanie strony w postępowaniu zabezpieczającym (uchwała SN z dnia 3 lipca 2025 r., III CZP 11/25).