Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 kwietnia 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie sędziego Urszuli Iwanowskiej, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2025 r., w S., na posiedzeniu niejawnym,

sprawy z odwołania M. B.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K.

o ustalenie kapitału początkowego i świadczenia

na skutek apelacji ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt IV U 582/24,

oddala apelację.

sędzia Urszula Iwanowska

sygn. akt III AUa 483/24

UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K., decyzją z dnia 11 lipca 2024 r., znak: (...), ponownie ustalił M. B. wysokość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r., na kwotę 35.312,64 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ emerytalny przyjął podstawę wymiaru kapitału w kwocie 420,47 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty z tytułu niezdolności do pracy, ustalony w decyzji o jej przyznaniu, w wysokości 34,44%. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia wskaźnika wysokości podstawy wynoszącego 34,44% przez kwotę bazową 1.220,89 zł. Do ustalenia wysokości kapitału początkowego uwzględniono okresy składkowe 5 lat i 14 dni, tj. 60 miesięcy, oraz okresy nieskładkowe - okresy sprawowania opieki nad dzieckiem 3 lat, tj. 36 miesięcy. Do ustalenia wartości kapitału początkowego nie uwzględniono okresu od 1 sierpnia 1989 r. do 31 lipca 1991 r., tj. okresu sprawowania opieki nad dzieckiem przekraczającego długość przewidzianą w art. 7 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Z kolei, decyzją z dnia 12 lipca 2024 r., znak: (...), organ rentowy ponownie przeliczył emeryturę M. B. od dnia 1 maja 2024 r., tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek o przeliczenie. Podstawę obliczenia wysokości emerytury stanowiła kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługiwała wypłata emerytury. Emerytura stanowiła równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę, wg następującego schematu:

- kwota składek zwaloryzowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła 349,92 zł,

- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wyniosła 195.327,25 zł,

- średnie dalsze trwanie życia przyjęto w wymiarze 238,90 miesięcy.

Po korekcie kapitału początkowego oraz wysokości składek na koncie, wysokość emerytury obliczono wg wzoru: (349,92 zł +195 327,25 zł)/ 238,90 m = 819,08 zł.

Po waloryzacji emerytura wyniosła 1.054,26 zł. Emerytura była niższa od dotychczas wypłacanej renty, wobec czego podlegała podwyższeniu do wysokości tej renty i od 1 maja 2024 r. wyniosła 1.335,72 zł brutto, tj. 1.215,51 zł netto do wypłaty.

W odwołaniach od obu powyższych decyzji M. B. wniosła o uwzględnienie przy ustalaniu wartości kapitału początkowego okresów zatrudnienia w Spółdzielni (...) w K. oraz okresu sprawowania opieki nad dziećmi od 1 sierpnia 1989 r. do 31 lipca 1991 r., a także zmiany decyzji przeliczającej wartość świadczenia emerytalnego poprzez przeliczenie emerytury z uwzględnieniem powyższych okresów. Ubezpieczona powołała się na świadectwo pracy z dnia 2 września 1991 r., w którym wskazano, że była zatrudniona od 23 października 1979 r. do 3 sierpnia 1991 r., na stanowisku fryzjera, za wynagrodzeniem w kwocie 4.800 zł, na pełny etat. W ocenie skarżącej, powyższy okres powinien być uwzględniony przy wyliczeniu jej emerytury, podobnie jak dalszy okres opieki sprawowanej nad dziećmi.

Nadto w piśmie procesowym z dnia 30 września 2024 r. odwołująca podniosła, że do ustalenia wysokości kapitału początkowego oraz emerytury nie został uwzględniony okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 3 września 1991 r. do 30 listopada 1992 r.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniach obu decyzji i podkreślając, że zgodnie z art. 7 pkt 5 w związku z art. 174 ust. 2 pkt 3 ustawy emerytalnej, okres urlopu wychowawczego może być uwzględniony w maksymalnym wymiarze trzech lat, stąd organ rentowy przyjął w zaskarżonych decyzjach jedynie okres od 1 sierpnia 1986 r. do 31 lipca 1989 r.

Wyrokiem z dnia 18 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie.

Powyższe orzeczenie Sąd Okręgowy oparł o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

M. B. urodziła się w dniu (...)

Od 5 listopada 1984 r. do 31 sierpnia 1991 r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku fryzjera w (...) Spółdzielni (...) w K.. W dniu (...) urodziła syna S. B. i korzystała z urlopu macierzyńskiego. W okresie od 1 sierpnia 1986 r. do 31 lipca 1991 r. korzystała z urlopu wychowawczego.

Od 1 sierpnia 1993 r. miała przyznane prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty wyniósł wówczas 33,49%.

Decyzją z dnia 30 lipca 2021 r. przyznano jej prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres do 31 lipca 2022 r., w kwocie 938,16 zł brutto miesięcznie.

Decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. ustalono odwołującej z urzędu wysokość kapitału początkowego na dzień 1 stycznia 1999 r., w kwocie 32.806,73 zł. Do ustalenia wartości kapitału początkowego organ emerytalny przyjął podstawę wymiaru kapitału w kwocie 408,88 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego przyjęto wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty z tytułu niezdolności do pracy, ustalony w decyzji o jej przyznaniu, w wysokości 33,49%. Podstawę wymiaru kapitału początkowego ustalono w wyniku pomnożenia tego wskaźnika przez obowiązującą kwotę bazową - 1.220,89 zł.

Do ustalenia wysokości kapitału początkowego uwzględniono okresy składkowe 4 lat, 4 miesięcy i 3 dni, tj. 52 miesiące, w tym:

- okres zatrudnienia od 5 listopada 1984 r. do 31 lipca 1986 r., w wymiarze roku, 8 miesięcy i 26 dni,

- okres nieskładkowy 3 lat, tj. okres urlopu wychowawczego od 1 sierpnia 1986 r. do 31 lipca 1989 r.

Do ustalenia wartości kapitału początkowego nie uwzględniono wówczas okresu od 1 sierpnia 1989 r. do 31 lipca 1991 r., tj. okresu sprawowania opieki przekraczającego długość przewidzianą w art. 7 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Poinformowano odwołującą, że za okresy: od 5 listopada 1984 r. do 31 grudnia 1984 r. i od 1 sierpnia 1991 r. do 31 sierpnia 1991 r., przyjęto minimalne wynagrodzenie za pracę, ponieważ nie dostarczono zaświadczenia o dochodach na druku ZUS Rp-7.

Decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. przyznał odwołującej z urzędu prawo do emerytury w kwocie zaliczkowej od dnia (...), tj. od dnia osiągnięcia wieku 60 lat. Podstawę obliczenia wysokości emerytury stanowiła kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zaewidencjonowanych na koncie ubezpieczonej do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługiwała wypłata emerytury. Emerytura stanowiła równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury przez średnie dalsze trwanie życia, dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę, wg następującego schematu:

- kwota składek zwaloryzowanych na koncie z uwzględnieniem waloryzacji wyniosła 161,50 zł,

- kwota zwaloryzowanego kapitału początkowego wyniosła 181.466,19 zł,

- średnie dalsze trwanie życia przyjęto w wymiarze 238,90 miesięcy.

Wysokość emerytury obliczono wg wzoru: (161,50 zł + 181 466,19 zł)/ 238,90 m = 760,27 zł. Tak obliczona emerytura była niższa od dotychczas wypłacanej renty, wobec czego podlegała podwyższeniu do równowartości tej renty i wyniosła od (...) - 1.003,83 zł brutto, tj. 913,49 zł netto do wypłaty w kwocie.

Decyzją z dnia 3 stycznia 2024 r. organ emerytalny ponownie ustalił wysokość kapitału początkowego, na kwotę 35.061,84 zł. Ponownie nie uwzględniono wówczas okresu od 1 sierpnia 1989 r. do 31 lipca 1991 r., tj. okresu sprawowania opieki, przekraczającego długość przewidzianą w art. 7 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W dniu 23 maja 2024 r. odwołująca złożyła wniosek o ponowne przeliczenie emerytury. Do wniosku dołączyła zaświadczenie na druku ZUS RP-7, dotyczące okresu zatrudnienia od 5 listopada 1984 r. do 31 sierpnia 1991 r., w którym odnotowano fakt korzystania z urlopu wychowawczego od dnia 1 sierpnia 1986 r. do 31 lipca 1991 r.

W konsekwencji organ rentowy wydał zaskarżone niniejszym decyzje.

Po ustaleniu powyższego stanu faktycznego w oparciu o zgromadzone dokumenty zgromadzone dokumenty, których wiarygodność nie była kwestionowana oraz na podstawie przepisów prawa niżej powołanych Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie nie podlegało uwzględnieniu.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że przedmiotem sporu była prawidłowość zaskarżonych decyzji ZUS w kontekście zasadności nieprzyjęcia przez organ emerytalny do ustalenia wysokości kapitału początkowego oraz wysokości emerytury - okresu od 1 sierpnia 1989 r. do 31 lipca 1991 r., tj. okresu sprawowania opieki nad dzieckiem przekraczającego długość przewidzianą w art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1251; powoływana dalej jako: ustawa emerytalna).

Przechodząc do meritum, w pierwszej kolejności Sąd wskazał, że zgodnie z art. 173 ust. 1 i 3 ustawy emerytalnej, dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy na dzień wejścia w życie ustawy.

Art. 174 w ust. 2 tej ustawy stanowi, że przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:

1)  okresy składkowe, o których mowa w art. 6;

2)  okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5;

3)  okresy nieskładkowe, o których mowa wart. 7 pkt 1-3 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2, to jest w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych.

Z kolei, kwestię ponownego ustalania kapitału początkowego reguluje art. 175 ust. 4 ustawy emerytalnej, w myśl którego ponowne ustalenie wysokości kapitału początkowego następuje w okolicznościach określonych w art. 114 ustawy, zgodnie z którym prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość.

Dalej sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 15 ust. 1-3 wyżej cytowanej ustawy stanowi, iż podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176.

W przypadku gdy zainteresowany w ciągu 20 lat poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłosił wniosek o emeryturę, pobierał przez więcej niż 10 lat zasiłek przedemerytalny, podstawę wymiaru emerytury stanowi ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zainteresowany nabył prawo do tego zasiłku. Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy.

Natomiast zgodnie z ustępem 6 ww. artykułu, na wniosek ubezpieczonego podstawę wymiaru emerytury lub renty może stanowić ustalona w sposób określony w ust. 4 i 5 przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe w okresie 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.

Ust. 4 stanowi, że w celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty:

1.  oblicza się sumę kwot podstaw wymiaru składek i kwot, o których mowa w ust. 3, w okresie każdego roku z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych;

2.  oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem do setnych części procentu;

3.  oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która, z zastrzeżeniem ust. 5, stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury lub renty; oraz

4.  mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową, o której mowa w art. 19, przy czym wskaźnik wysokości podstawy wymiaru nie może być wyższy niż 250%, jednakże przy ponownym przeliczeniu wysokości emerytury należy mieć na względzie, iż zgodnie z art. 111 ust. 2 ustawy uwzględnia się kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia.

Sąd Okręgowy podkreślił, że emerytura dla osób urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r. obliczana jest na nowych zasadach, tj. zasadach wynikających z przepisów art. 24-26c wyżej cytowanej ustawy.

I tak, stosownie do art. 25 ust. 1 podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art. 185.

Ostatecznie, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy emerytalnej, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183.

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że analiza powyższych przepisów wskazuje, iż poprawne ustalenie wysokości kapitału początkowego determinuje prawidłowość obliczenia wysokości przyznanej ubezpieczonej emerytury. Zatem prawidłowe ustalenie wymiaru okresów składkowych i nieskładkowych w kapitale początkowym także ma wpływ na wysokość pobieranego świadczenia emerytalnego.

Odwołująca zarzuciła ZUS, że do wysokości kapitału początkowego (a przez to i emerytury) nie uwzględniono okresu opieki nad dziećmi od 1 sierpnia 1989 r. do 31 lipca 1991 r. Tymczasem ZUS argumentował, że nie jest to możliwe, ponieważ żądany wymiar okresu opieki przekracza dopuszczalny do uwzględnienia okres sprawowania opieki nad dziećmi przewidziany w art. 7 ust. 5 ustawy emerytalnej. Zgodnie z treścią tego przepisu, okresem nieskładkowym są przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy - z powodu opieki nad dzieckiem:

a)  w wieku do lat 4 - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat,

b)  na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny - dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko.

Przy czym, w ustawie emerytalnej, ustawodawca w przypadku zdrowych dzieci ustalił maksymalny okres urlopu wychowawczego do 6 lat zaliczany do stażu ubezpieczeniowego jako okres nieskładkowy z zastrzeżeniem, że na jedno dziecko nie może być on dłuższy niż 3 lata. W tej sytuacji należy uznać, że w przypadku dziecka chorego, potrzebującego stałej opieki, łączny okres urlopu wychowawczego przysługującego opiekunowi wraz z dodatkowym okresem 3 lat na chore dziecko wynosiłby sześć lat. Warunkiem zaliczenia okresu urlopu wychowawczego udzielonego na dziecko w wieku powyżej 4 lat do okresów nieskładkowych jest przysługiwanie na to dziecko zasiłku pielęgnacyjnego, choć warunek ten jest także spełniony jeżeli z prawa do zasiłku uprawniony nie korzystał (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2017 r., III AUa 498/16, Legalis nr 1658053).

Zatem Sąd Okręgowy uznał, że w niniejszej sprawie maksymalny okres opieki nad dzieckiem, jaki mógł zostać uwzględniony do wymiaru okresów nieskładkowych odwołującej, wynosił 3 lata i taki też okres został jej uwzględniony w decyzji o ustaleniu kapitału początkowego. Uwzględnienie okresu opieki przewyższającego wymiar 3 lat nie było możliwe, ponieważ nie pozwala na to jednoznaczny w swojej treści zapis ustawy. W aktach rentowych brak jest dowodów, by odwołująca urodziła w tamtym okresie więcej niż jedno dziecko lub by przysługiwał jej zasiłek pielęgnacyjny na syna (ewentualnie wskazujące na spełnianie warunków do uzyskania takiego zasiłku). Jeżeli odwołująca odnajdzie tego rodzaju dokumenty będzie mogła ponownie złożyć w ZUS wniosek o przeliczenie emerytury, załączając je do niego.

Odnośnie okresów zatrudnienia w (...) w K. od 23 października 1979 r. do 31 stycznia 1981 r. oraz od 5 listopada 1984 r. do 31 lipca 1986 r., a także okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 3 września 1991 r. do 30 listopada 1992 r., to jak wynika z akt emerytalnych, okresy te zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości emerytury, zgodnie z przedłożonymi przez odwołującą świadectwami pracy oraz z zaświadczeniem z PUP z dnia 23 września 2024 r. (k. 33).

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 477 ¹⁴§ 1 k.p.c. oddalił odwołanie.

Z powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego w Koszalinie w całości nie zgodziła się M. B., która w wywiedzionej apelacji zarzuciła mu:

- sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału przez przyjęcie, że organ rentowy prawidłowo postąpił nie zaliczając skarżącej okresu opieki nad dziećmi w okresie od 1 sierpnia 1989 r. do 31 lipca 1991 r. oraz stwierdzając, że okres pobierania przez skarżącą zasiłku dla bezrobotnych od 3 września 1991 r. do 30 listopada 1992 r. został przez organ rentowy zaliczony, w sytuacji gdy okresy te winny zostać zaliczone skarżącej przy ustalaniu kapitału początkowego.

Z tych względów apelująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zaskarżone orzeczenie jest dla niej krzywdzące, ponieważ nie wliczono jej okresu sprawowania opieki na dziećmi od 1 sierpnia 1989 r. do 31 lipca 1991 r. oraz okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych od 3 września 1991 r. do 30 listopada 1992 r. W ocenie apelującej okresy te winny zostać uwzględnione na jej korzyć przy ustalaniu kapitału początkowego.

Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje:

Apelacja ubezpieczonej okazała się nieuzasadniona.

Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne i rozważania prawne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (art. 387 § 2 ¹ pkt. 1 i 2 k.p.c.).

W odpowiedzi na apelację należy zwrócić uwagę, że ubezpieczona urodzona po dniu 31 grudnia 1948 r. należy do grupy osób, które uzyskują prawo do emerytury obliczanej w system zdefiniowanej składki w sposób uregulowany w art. 25-26 ustawy emerytalnej i tylko tam wymienione wielkości mają wpływ na wysokość przyznanego świadczenia emerytalnego. Natomiast okresy ubezpieczenia przebyte przed dniem 1 stycznia 1999 r. są uwzględniane przy ustaleniu kapitału początkowego w oparciu o art. 174 ustawy emerytalnej.

Sąd pierwszej instancji bardzo szczegółowo przytoczył zarówno przepisy prawa, które mają zastosowanie w sprawie, jak również szczegółowo wyjaśnił dlaczego w przypadku ubezpieczonej nie ma podstawy prawnej do zaliczenia całego okresu przebytego przez nią urlopu wychowawczego jako okresu nieskładkowego przy ustaleniu wysokości kapitału początkowego. Ubezpieczonej z całego wykorzystanego urlopu wychowawczego od 1 sierpnia 1986 r. do 31 lipca 1991 r. organ rentowy uwzględnił jako okres nieskładkowy 3 lata i jest to maksymalny okres jaki w przypadku ubezpieczonej mógł zostać uwzględniony zgodnie z art. 7 pkt. 5 ustawy emerytalnej.

Apelująca podnosi, że wyrok sądu pierwszej instancji jest krzywdzący. W odpowiedzi Sąd Apelacyjny wyjaśnia, że istotną cechą ubezpieczeń społecznych jest schematyzm prawa do świadczeń. Wyraża się on w bezwzględnym przestrzeganiu równości formalnej, bez możliwości korekty w przypadkach uzasadnionych okolicznościami sytuacji jednostkowej. W związku z tym w prawie ubezpieczeń społecznych nie ma klauzul generalnych, tj. zwrotów ustawowych, pozwalających na indywidualne potraktowanie każdego przypadku ze względu na np. zasady współżycia społecznego. Stanowisko to potwierdza zaś ugruntowana już w tej mierze bogata judykatura Sądu Najwyższego jak też sądów powszechnych (por. m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r., II UZP 1/10, OSNP 2010/21-22/267; wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2008 r. II UK 71/08, LEX nr 519959, czy z dnia 11 grudnia 2014 r., I UK 145/14, LEX nr 1622302, a także wyroki sądów apelacyjnych, jak na przykład wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2013 r., III A Ua (...), LEX nr 1293068, czy wyroki Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 18 marca 2015 r., III A Ua 938/14, LEX nr 1667617, czy z dnia 28 października 2015 r., III A Ua 602/15, LEX nr 1923892).

Zatem, tylko spełnienie przesłanek określonych przez obowiązujące przepisy prawa pozwala na zaliczenie określonego okresu jako okresu nieskładkowego i to w wymiarze także określonym przez ustawę emerytalną.

Zarówno organ rentowy, jak i sąd pierwszej instancji, prawidłowo określili okres urlopu wychowanego, który mógł zostać uwzględniony przy wyliczeniu kapitału początkowego M. B..

Również zarzut nieuwzględnienia przez organ rentowy okresu pobierana zasiłku dla bezrobotnych przez ubezpieczoną od 3 września 1991 r. do 30 listopada 1992 r. jest bezzasadny.

W aktach ZUS prowadzonych dla kapitału początkowego ubezpieczonej znajduje się:

- „wykaz okresów ubezpieczanego”, w którym pod pozycją 6 umieszczono okres od 3 września 1991 r. do 30 listopada 1992 r. i w całości okres ten został uwzględniony;

- „wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego”, w którym w poz. 4 uwzględniono wypłacony przez Powiatowy Urząd Pracy zasiłek dla bezrobotnych w 1991 r. łącznie w kwocie 2.718.800 zł, a w pozycji 5 uwzględniono taki zasiłek wypłacony w 1992 r. łącznie w kwocie 9.628.700 zł.

Wskazane wielkości zarówno dotyczące okresu zarejestrowania ubezpieczonej jako osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, jak i jego wysokości wynikają z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia 11 października 1993 r. (w aktach ZUS prowadzonych w sprawie o rentę).

Uwzględniając przedstawione powyżej ustalenia i rozważania Sąd Apelacyjny również uznał decyzję organu rentowego z dnia 11 lipca 2024 r. za prawidłową i dlatego apelację ubezpieczonej jako niezasadną oddalił w całości.

sędzia Urszula Iwanowska