Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 grudnia 2025 roku

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Katarzyna Grabek

Protokolant: Patvakan Sahakyan

po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 roku we Wrocławiu

na rozprawie

sprawy z odwołania D. X.

od decyzji (...) Oddziału we D.

z dnia 25 października 2024 roku znak: (...)

o świadczenie rehabilitacyjne

I.  zmienia decyzję (...) Oddziału we D. z dnia 25 października 2024 roku znak: (...) w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu D. X. prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres dalszych 5 (pięciu) miesięcy licząc od dnia 23 kwietnia 2024 roku;

II.  orzeka, że nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa;

Sygnatura akt IV U 1276/24

UZASADNIENIE

Decyzją organu rentowego – (...) Oddziału we D. z dnia 25 października 2024 r., znak (...), po rozpatrzeniu wniosku z 16 maja 2024 r., odmówiono D. X. prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, na podstawie art. 18 ust. 1-6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz art. 83 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ rentowy wskazał, że Komisja Lekarska (...), orzeczeniem z dnia 22 października 2024 r. stwierdziła, że stan zdrowia nie uzasadnia przyznania ubezpieczonemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, wobec czego organ rentowy ustalił brak przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego.

Ubezpieczony D. X. pismem z dnia 19 listopada 2024 r. (data wpływu pisma do organu rentowego) wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Zaskarżając decyzję ubezpieczony wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Uzasadniając odwołanie wnioskodawca podniósł, iż na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego jego stan zdrowia uniemożliwiał mu podjęcie pracy i decyzja organu rentowego jest krzywdząca. Jednocześnie ubezpieczony podniósł, że podejmował czynności celem powrotu do sprawności.

Odpowiadając na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Uzasadniając swoje stanowisko organ podtrzymał stanowisko oraz argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że została ona wydana w oparciu o orzeczenie Lekarza Orzecznika (...) z dnia 20 sierpnia 2024 r. oraz orzeczenie Komisji Lekarskiej (...) z dnia 22 października 2024 r., podtrzymujące zasadność orzeczenia Lekarza Orzecznika (...).

Pismem z dnia 09 stycznia 2025 r. (data wpływu do Sądu) ubezpieczony sprecyzował treść odwołania, wnosząc o przyznanie mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 23 kwietnia 2024 r. do 23 września 2024 r. i podniósł, że ostatnio był zatrudniony w (...) H. na stanowisku stolarz/operator wiertarki w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca ta miała głownie charakter pracy fizycznej i polegała na wierceniu elementów o różnej ciężkości znajdujących się na różnych wysokościach. Ubezpieczony wykonywał również pracę kierowcy/tragarza, dostarczając meble do klientów pracodawcy. Odwołujący się podniósł, że posiada orzeczenie o niepełnosprawności, a jego dolegliwości związane z kręgosłupem nasiliły się podczas pracy.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczony D. X., urodzony dnia (...), do dnia 30 września 2023 r. postawał zatrudniony na stanowisku stolarza u płatnika (...) (...) Sp. j. w H., w pełnym wymiarze czasu pracy.

Bezsporne, a nadto:



wniosek o świadczenie rehabilitacyjne z dnia 29.09.2023 r. – akta organu rentowego;



oświadczenie Z-10 z dnia 26.09.2023 r. – akta organu rentowego.

Ubezpieczony został zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. od dnia 24 stycznia 2024 r., jednak pozbawienie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku nastąpiło z dniem 24 stycznia 2024 r. z tytułu nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od tego dnia.

Dowód: pismo Powiatowego Urzędu Pracy w B. z dnia 17.04.2024 r. – akta organu rentowego.

Ubezpieczony od wielu lat leczy się z powodu bólu kręgosłupa. W badaniu MR kręgosłupa szyjnego przeprowadzonego 18 sierpnia 2016 r. stwierdzono wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne, zwężenie otworów miedzykręgowych oraz ucisk nerwów rdzeniowych obustronnie, z nasileniem po prawej stronie. W następnych latach 2017-2022 rozpoznano u ubezpieczonego także zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne odcinka lędźwiowego, rozpoznając ponadto przewlekły zespół bólowy kręgosłupa i zalecając leczenie zachowawcze, rehabilitacje oraz oszczędzający tryb życia.

Dowód: dokumentacja znajdująca się w aktach organu rentowego: badanie MR kręgosłupa szyjnego z dnia 18.08.2016 r., konsultacja neurochirurgiczna z dnia 24.05.2017 r., MR kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia 22.05.2018 r., MR kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia 16.03.2022 r., badanie MRI kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia 14.03.2023 r.

Podczas konsultacji neurochirurgicznej przeprowadzonej w dniu 16 marca 2023 r. stwierdzono, że ubezpieczony kwalifikuje się do leczenia operacyjnego dyskopatii lędźwiowej, jednak wobec braku zgody ubezpieczonego na zabieg, zalecono dalsze leczenie farmakologiczne i oszczędzający tryb życia.

Dowód: konsultacja neurochirurgiczna z dnia 16.03.2023 r. – akta organu rentowego.

W maju 2023 r. neurochirurg stwierdził, że doszło do znacznego ustąpienia dolegliwości odczuwanych przez ubezpieczonego, wobec czego ubezpieczony nie kwalifikował się do leczenia operacyjnego. Zalecono dalszą rehabilitację. W miesiącach czerwiec i wrzesień 2023 r. oraz styczniu, maju, lipcu i sierpniu 2024 r. lekarze badający ubezpieczonego podkreślali, ze chory wymaga dalszej rehabilitacji w celu ewentualnego powrotu do pracy zarobkowej.

Dowód: dokumentacja znajdująca się w aktach organu rentowego: konsultacja neurochirurgiczna z dni 15.06.2023 r., 07.09.2023 r, 17.07.2024 r., 08.08.2024 r., zaświadczenia o stanie zdrowia OL-9 z dni 29.01.2024 r. oraz 09.05.2024 r.

W badaniu MRI odcinka lędźwiowo-krzyżowego przeprowadzonym w dniu 08 sierpnia 2024 r. stwierdzono, że doszło do progresji przepukliny w odcinku L4/5 kręgosłupa.

Dowód: badanie MRI odcinka lędźwiowo-krzyżowego przeprowadzonym z dnia 08.08.2024 r. – akta organu rentowego

Orzeczeniem z dnia 26 października 2022 r. ubezpieczonego zaliczono do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności ze względu na upośledzenie narządu ruchu. Orzeczenie zostało wydane do dnia 31 października 2025 r.

Dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 26.10.2024 r., k. 14.

Ubezpieczony był niezdolny do pracy w okresach od 11 lutego 2023 r. do 16 czerwca 2023 r. oraz od 01 sierpnia 2023 r. Okres zasiłkowy skończył się z dniem 25 września 2023 r. po 182 dniach.

Wnioskiem z dnia 27 września 2023 r. ubezpieczony zwrócił się o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego z uwagi na ogólny stan zdrowia.

Bezsporne, a nadto: wniosek o świadczenie rehabilitacyjne z dnia 27.09.2023 r. – akta organu rentowego.

W dniu 13 grudnia 2023 r. lekarz orzecznik (...) ustalił, że ubezpieczony jest niezdolny do pracy oraz że w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 4 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego.

Decyzją z dnia 21 grudnia 2023 r., znak: (...) (...) Oddział we D. przyznał ubezpieczonemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 26 września 2023 r. do 24 grudnia 2023 r. w wysokości 90% podstawy wymiaru, a od 25 grudnia 2023 r. do 23 stycznia 2024 r. w wysokości 75% podstawy wymiaru.

Bezsporne, a nadto dowód:



orzeczenie lekarza orzecznika (...) z dnia 13.12.2023 r. – akta organu rentowego;



decyzja z dnia 21.12.2023 r. (znak: (...)) – akta organu rentowego.

Wnioskiem z dnia 29 stycznia 2024 r. ubezpieczony ponownie zwrócił się o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego z uwagi na ogólny stan zdrowia.

W orzeczeniu z dnia 3 kwietnia 2024 r. lekarz orzecznik (...) ustalił, że ubezpieczony jest nadal niezdolny do pracy, ale w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 3 miesięcy, licząc od daty ustania uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2024 r., znak: (...) (...) Oddział we D. przyznał prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 24 stycznia 2024 r. do 24 kwietnia 2024 r. w wysokości 75% podstawy wymiaru.

Bezsporne, a nadto dowód:



wniosek o świadczenie rehabilitacyjne z dnia 29.01.2024 r. – akta organu rentowego;



orzeczenie lekarza orzecznika (...) z dnia 03.04.2024 r. – akta organu rentowego;



decyzja z dnia 29.04.2024 r. (znak: (...)) – akta organu rentowego.

W dniu 16 maja 2024 r. ubezpieczony złożył kolejny wniosek o świadczenie rehabilitacyjne z uwagi na ogólny stan zdrowia.

Dnia 12 sierpnia 2024 r. lekarz konsultant (...), specjalista z zakresu neurologii wydał opinię i stwierdził, że stopień naruszenia sprawności ubezpieczonego nie uzasadnia orzeczenia dalszej niezdolności do pracy.

W dniu 20 sierpnia 2024 r. lekarz orzecznik (...) ustalił, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy oraz brak okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego.

Orzeczeniem Komisji Lekarskiej z dnia 22 październikan2024 r. stwierdzono, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy oraz brak okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego. Komisja orzekła, że rozpoznane u ubezpieczonego schorzenia nie powodują znacznego upośledzenia stanu funkcjonalnego organizmu, a w drodze dotychczasowego leczenia w ramach zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego przywrócona została niezbędna sprawność umożliwiająca powrót do zatrudnienia.

Bezsporne, a nadto dowód:



opinia specjalistyczna lekarza konsultanta (...) – akta organu rentowego;



orzeczenie lekarza orzecznika (...) z dnia 20.09.2024 r. – akta organu rentowego;



orzeczenie Komisji Lekarskiej z dnia 22.10.2024 r. – akta organu rentowego;



decyzja z dnia 25.10.2024 r. – akt organu rentowego.

U ubezpieczonego rozpoznano zespół bólowy lędźwiowego odcinka kręgosłupa, rwę kulszową w wywiadzie, chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa oraz wielopoziomowe zmiany dyskopatyczno-zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego z uciskiem korzeni nerwowych oraz przewlekłym zespołem bólowym, wielopoziomowe zmiany dyskopatyczno-zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z uciskiem korzeni nerwowych oraz przewlekłym zespołem bólowym

Schorzenia układu ruchu mają charakter przewlekły, przebiegający z okresami zaostrzenia oraz remisji. Z punktu widzenia ortopedycznego po dniu 22 kwietnia 2024 r. nie było uzasadnienia do przyznania ubezpieczonemu świadczenia rehabilitacyjnego.

Z punktu widzenia neurologicznego po dniu 22 kwietnia 2024 r. ubezpieczony był w dalszym ciągu niezdolny do pracy, a jego leczenie i rehabilitacja rokowały nadzieję odzyskania zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku i tym samym powinien mieć przyznane świadczenie rehabilitacyjne na okres kolejnych pięciu miesięcy.

U odwołującego się doszło do poprawy w zakresie subiektywnie odczuwanych dolegliwości bólowych, nie była to jednak poprawa całkowita, a wykonane w tym okresie badania obrazowe uwidoczniły nawet progresję niektórych zmian. W takich warunkach zbyt szybki powrót do pracy, szczególnie tak obciążającej kręgosłup jak praca stolarza, wiązałby się z szybkim nasileniem dolegliwości, a być może nawet z koniecznością leczenia operacyjnego. Organizm osoby w wieku ubezpieczonego coraz gorzej radzi sobie z wszelkimi przeciążeniami i potrzebuje więcej czasu na regenerację. Przyznanie ubezpieczonemu kolejnych 5 miesięcy zasiłku rehabilitacyjnego (do maksymalnej możliwej do wykorzystania długości 12 miesięcy), w tym okresie dawało realną szansę na powrót do pracy.

Dowód:



opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu chirurgii urazowo-ortopedycznej, k. 25;



opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu neurologii, k. 40-48.

Hipotetyczna wartość świadczenia rehabilitacyjnego, przysługującego odwołującemu się do chwili wykorzystania 12 miesięcy świadczenia, wynosiłaby 19 261,50 zł.

Bezsporne.

Ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd działał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wskazany w treści uzasadnienia, tj. o dowody z dokumentów przedłożonych przez strony oraz znajdujących się w aktach organu rentowego, których wiarygodność i autentyczność nie budziła wątpliwości stron ani Sądu.

Jednocześnie, z uwagi na to, iż podstawowa kwestia sporna w niniejszej sprawie, a więc to czy odwołującemu się należało przyznać prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, wymagała zasięgnięcia wiadomości specjalnych, Sąd swoje ustalenia faktyczne w tym zakresie oparł na dowodach z opinii biegłych sądowych. W toku postępowania zostały sporządzone przez biegłych lekarzy sądowych dwie pisemne opinie - zakresu ortopedii i neurologii. Biegły ortopeda uznał decyzję (...) pozbawiającą ubezpieczonego prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za prawidłową, jednak jednocześnie wskazał, że uzasadnione jest zbadanie ubezpieczonego również przez lekarza specjalistę z zakresu neurologii. Z powyższego względu, Sąd dopuścił również dowód z pisemnej opinii biegłego sądowego neurologa i ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd oparł na tej opinii. Jednocześnie biegły neurolog stwierdził, że nie ma potrzeby badania ubezpieczonego przez biegłych innych specjalności.

Zastrzeżenia do opinii wydanej przez biegłego neurologa złożył organ rentowy, kwestionując kompetencję biegłego neurologa do sporządzania opinii, z uwagi na pełnienie przez niego dopiero pierwszej kadencji na stanowisku biegłego. Organ rentowy wnosił ponadto o wydanie opinii uzupełniającej bądź sporządzenie opinii przez innego biegłego sądowego z zakresu neurologii. Sąd uznał, że zarzuty organu rentowego nie miały charakteru merytorycznego, nie istnieją żadne uzasadnione podstawy do kwestionowania kompetencji i fachowości biegłego, w związku z czym pominął dowód z opinii uzupełniającej oraz dowód z opinii innego biegłego z zakresu neurologii jako zmierzający do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania (art. 235 ² § 1 pkt 5 k.p.c.).

Mając na uwadze, że pozostałe okoliczności faktyczne sprawy – związane w szczególności z kwalifikacjami zawodowymi ubezpieczonego oraz rodzajem wykonywanej przez niego pracy – były pomiędzy stronami bezsporne i wynikały z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz w dołączonych aktach organu rentowego, Sąd za zbędne uznał przeprowadzenie dowodu z przesłuchania odwołującego się.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Odwołanie jako zasadne zasługiwało na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie odwołujący się D. X. domagał się zmiany decyzji (...) Oddziału we D. z dnia 25 października 2024 r. znak (...) odmawiającej mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego poprzez przyznanie mu tego prawa za okres od dnia 23 kwietnia 2024 r. do 23 września 2024 r. Z kolei organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 501, t.j.; dalej jako ustawa zasiłkowa) świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, t.j.; dalej jako ustawa systemowa).

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 2). O okolicznościach, o których mowa w ust. 1 i 2, orzeka lekarz orzecznik (...) (ust. 3). Od orzeczenia lekarza orzecznika ubezpieczonemu przysługuje sprzeciw do komisji lekarskiej (...) w terminie i na zasadach przewidzianych w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 4). Od decyzji (...) przysługuje odwołanie wniesione za pośrednictwem Oddziału (...) do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych właściwego według miejsca zamieszkania, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji.

Ponadto, w myśl art. 18 ust. 7 ustawy zasiłkowej, świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów.

W tym miejscu należy zauważyć, że przepis ten nie odnosi się do samego prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, a jedynie jego pobierania. W przypadku bowiem przyznania bezrobotnemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres, za który pobierał zasiłek, stypendium, dodatek aktywizacyjny albo inne świadczenie pieniężne z tytułu pozostawania bez pracy, pobrane z tego tytułu kwoty w wysokości uwzględniającej zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę na ubezpieczenie zdrowotne, zalicza się na poczet przyznanego przez organ rentowy świadczenia. Kwoty te traktuje się jak świadczenia wypłacane w kwocie zaliczkowej w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy).

Celem świadczenia rehabilitacyjnego jest umożliwienie osobie niezdolnej do pracy kontynuowania leczenia lub rehabilitacji w sytuacji, gdy okres zasiłku chorobowego jest zbyt krótki do odzyskania pełnej zdolności do pracy - a lekarz orzecznik (...) stwierdzi, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Niezdolność do pracy oceniana jako przesłanka nabycia prawa, zarówno do zasiłku chorobowego, jak i do świadczenia rehabilitacyjnego, musi dotyczyć pracy (stanowiska), w zakresie której została orzeczona, a nie do jakiejkolwiek innej pracy. Innymi słowy, chodzi o niezdolność do pracy wskutek choroby odnoszonej do pracy (stanowiska) wykonywanej przed zachorowaniem ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2015 r., II UK 118/14, LEX nr 1652389). Sąd Najwyższy w powołanej uchwale uznał więc, że niezdolność do pracy jako przesłanka prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego przewidzianych ustawą zasiłkową, to będący skutkiem choroby stan organizmu odbiegający od stanu zapewniającego mu normalne funkcjonowanie, powodujący czasową niemożność wykonywania dotychczasowej pracy, to znaczy pracy wykonywanej przed zachorowaniem. Pojęcie to ma autonomiczny charakter i odnosi się do wszystkich świadczeń z "ubezpieczenia chorobowego", których warunkiem przyznania jest niezdolność do pracy z powodu choroby. Należy też powtórzyć za wywodem Sądu Najwyższego zawartym w uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt III UZP 16/15, że świadczenie rehabilitacyjne jest kolejnym (krótkoterminowym) świadczeniem pieniężnym przysługującym z tytułu czasowej niezdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne wypełnia lukę pomiędzy okresem po wyczerpaniu okresu zasiłkowego a przed stwierdzeniem trwałej niezdolności do pracy. Jest więc swego rodzaju świadczeniem przejściowym pomiędzy zasiłkiem chorobowym a rentą z tytułu niezdolności do pracy (I. Jędrasik-Jankowska: Pojęcia i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, Warszawa 2013, s. 362). Stanowi przedłużenie zasiłku chorobowego, zapewniając ubezpieczonemu pomoc pieniężną w sytuacjach wymagających dłuższego leczenia. Przy czym, jako świadczenie na dokończenie leczenia, pozostaje związane z kontynuacją leczenia schorzenia, które było podstawą do stwierdzenia niezdolności do pracy dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku chorobowego. Świadczenie rehabilitacyjne chroni tę samą rodzajowo sytuację co zasiłek chorobowy - czasową niezdolność do pracy dotychczasowej i ma takie samo zadanie jak zasiłek chorobowy. Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego różni się zaś tym od prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, że wymaga stwierdzenia niezdolności czasowej, ale jednocześnie niezdolność ta nie może stanowić trwałej przeszkody w wykonywaniu pracy. Wobec tego, że celem świadczenia rehabilitacyjnego jest dokończenie leczenia rozpoczętego w okresie zasiłkowym, świadczenie to ma charakter swoistego przedłużenia zasiłku chorobowego.

Jednocześnie, należy podkreślić, że oceniany z uwzględnieniem reguł wykładni gramatycznej art. 18 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wymaga, aby po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego, to znaczy po upływie maksymalnego terminu jego pobierania, nadal (czyli bez przerwy, ciągle) występowała niezdolność do pracy oraz żeby istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w następstwie kontynuowanego procesu leczenia lub rehabilitacji leczniczej, ale równocześnie nie określa terminu, w którym ma nastąpić odzyskanie zdolności do pracy. Dla uznania, że warunek ten jest spełniony, wystarcza więc jedynie to, aby istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji leczniczej. Termin 12 miesięcy, a właściwie nie dłuższy niż 12 miesięcy, wyznacza natomiast art. 18 ust. 2 ustawy, który jednak, co również wynika z jego wykładni gramatycznej, nie jest przepisem określającym warunki (jeden z warunków) nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, lecz przepisem wyznaczającym jedynie maksymalny termin wypłaty tego świadczenia ( tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2023 r. I USK 126/22).

W sprawie bezsporne było, iż odwołujący się stał się niezdolny do pracy w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, a także, że z dniem 25 września 2025 r. wyczerpał okres zasiłkowy (182 dni), a od dnia 26 września 2023 r. do dnia 22 kwietnia 2024 r. przysługiwało mu świadczenie rehabilitacyjne. Sporne pozostawało natomiast to, czy po dniu 22 kwietnia 2024 r. ubezpieczony był nadal niezdolny do pracy i czy mogło przysługiwać mu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za dalszy okres. Stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozpoznania niniejszej sprawy wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłego sądowego. Pełne wyjaśnienie spornych okoliczności wymagało bowiem wiadomości specjalnych, jakimi Sąd nie dysponował.

Na okoliczność ustalenia, czy wnioskodawca po dniu 22 kwietnia 2024 r. był nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenia i rehabilitacja rokowały nadzieję odzyskania zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku (stolarza/operatora wiertarki) i czy może mieć przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli tak to na jaki okres, czy zachodzi konieczność badania przez innych biegłych sądowych, czy zasadne jest orzeczenie Komisji Lekarskiej (...), Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych z zakresu ortopedii i neurologii. Biegły ortopeda uznał decyzję (...) pozbawiającą ubezpieczonego prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za prawidłową z punktu widzenia swojej specjalizacji, jednak jednocześnie wskazał, że uzasadnione jest zbadanie ubezpieczonego również przez lekarza specjalistę z zakresu neurologii. Biegły lekarz sądowy z zakresu neurologii stwierdził natomiast, że ubezpieczony był niezdolny do pracy na dotychczasowym stanowisku po dniu 22 kwietnia 2024 r. oraz rokował powrót do pracy pod wpływem prowadzonego leczenia i rehabilitacji.

Biegły neurolog uzasadnił swoje stanowisko wskazując, że zarówno orzeczenie Lekarza Orzecznika (...) z dnia 20 sierpnia 2024 r., jak i Orzeczenie Komisji Lekarskiej (...) z dnia 22 października 2023 r. zostały wydane zaocznie i w zasadzie w całości opierają się na ocenie lekarza konsultanta (...) z dnia 12 sierpnia 2024 r. W ocenie biegłego przeprowadzona przez lekarz opiniującego (...) ocena stanu zdrowia była nieprawidłowa i niewystarczająco dokładna. Biegły wskazał, że w badaniu neurologicznym lekarz (...) nie stwierdził niemal żadnych odchyleń od prawidłowego stanu, co stało w sprzeczności z badaniem przeprowadzonym przez biegłego oraz liczną dokumentacją medyczną zawartą w aktach sprawy. Biegły stwierdził także, że lekarz konsultant (...) nie wziął w wystarczającym stopniu pod uwagę charakteru wykonywanej przez odwołującego się pracy. Gdyby ubezpieczony wykonywał pracę siedzącą/biurową, to rzeczywiście można by zaryzykować powrót do pracy, jednak wykonywana przez ubezpieczonego praca stolarza siłą rzeczy wiązała się z przeciążeniem kręgosłupa.

Biegły podniósł także, że u ubezpieczonego niewątpliwie doszło do poprawy w zakresie subiektywnie odczuwanych dolegliwości bólowych, jednak nie była to poprawa całkowita, a wykonane w tym okresie badania obrazowe uwidoczniły nawet progresję niektórych zmian. W takich warunkach zbyt szybki powrót ubezpieczonego do pracy szczególnie obciążającej kręgosłup, którą ubezpieczony wykonywał, wiązałaby się niechybnie z szybkim nasileniem dolegliwości, a może i koniecznością leczenia operacyjnego, w szczególności, że ubezpieczony jako 61-letnia osoba potrzebuje więcej czasu na regenerację.

Zastrzeżenia do opinii wydanej przez biegłego neurologa złożył organ rentowy, kwestionując kompetencję biegłego neurologa do sporządzania opinii oraz wnosząc o wydanie opinii uzupełniającej bądź sporządzenie opinii przez innego biegłego sądowego z zakresu neurologii, który to wniosek dowodowy Sąd pominął jako zmierzający do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 5 k.p.c. Jak celnie bowiem zauważył Sąd Najwyższych w postanowieniu z dnia 24 stycznia 2025 r., (sygn. akt I USK 307/23), specyfika dowodu z opinii biegłego polega między innymi na tym, że jeżeli taki dowód już został przez sąd dopuszczony, to opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie "w razie potrzeby". Nie można przyjąć, że sąd zobowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych w każdym przypadku, gdy złożona opinia jest niekorzystna dla strony, gdyż nie odpowiada jej stanowisku procesowemu. Potrzeba powołania innego biegłego powinna zatem wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Potrzebą taką nie może być przy tym przeświadczenie strony, że dalsze opinie pozwolą na udowodnienie korzystnej dla strony tezy.

Zgodnie z art. 286 k.p.c. Sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych, to jednak samo niezadowolenie stron z opinii biegłych nie uzasadnia zażądania dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Należy przy tym podkreślić, że Sąd w ramach zastrzeżonej dla niego swobody decyduje czy ma możliwość oceny dowodu w sposób pełny i wszechstronny, czy jest w stanie prześledzić jego wyniki oraz - mimo braku wiadomości specjalnych - ocenić rozumowanie, które doprowadziło biegłego do wydania opinii. Sąd czyni to zapoznając się z całością opinii, tj. z przedstawionym w niej materiałem dowodowym, wynikami badań przedmiotowych i podmiotowych. Wszystko to, a nie tylko końcowy wniosek opinii, stanowi przesłanki dla uzyskania przez sąd podstaw umożliwiających wyjaśnienie sprawy. Opinia biegłego sądowego podlega bowiem ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. – na podstawie właściwych dla jej przymiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków. Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 19 grudnia 1990 r. (sygn. akt I PR 148/90, OSP 1991/11/300) stwierdził, że „Sąd może oceniać opinię biegłego pod względem fachowości, rzetelności czy logiczności. Może pomijać oczywiste pomyłki czy błędy rachunkowe. Nie może jednak nie podzielać poglądów biegłego, czy w ich miejsce wprowadzać własnych stwierdzeń” .

W ocenie Sądu dopuszczona jako dowód w sprawie opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii w wyczerpujący sposób odnosiła się do tezy dowodowej. Stanowisko biegłego było jednoznaczne i stanowcze, a także wyjaśniło wszelkie zagadnienia wymagające wiadomości specjalnych w sposób kompleksowy i przejrzysty. Biegły szczegółowo odniósł się do zgromadzonej w postępowaniu dokumentacji medycznej ubezpieczonego stanowiącej podstawę konkluzji, a przedmiotowa opinia była w ocenie Sądu spójna i logiczna. Z treści opinii ponadto wynikało, że powstała ona w oparciu o badanie i wywiad z odwołującym się, po dokładnym zapoznaniu się z dokumentacją medyczną odwołującego się zawartą w aktach sprawy.

W konsekwencji, Sąd uznał opinię biegłego neurologa sporządzoną i uwzględnioną w niniejszej sprawie za w pełni wiarygodną, podzielając dokonane w niej ustalenia i uznając, że nie ma podstaw do zanegowania prezentowanego przez biegłego stanowiska ani uzupełniania go w świetle złożonych przez organ rentowy zastrzeżeń, które stanowiły jedynie nieuzasadnioną z nią polemikę.

Jednocześnie wyciągnięcie przeciwnych wniosków co do prawidłowości decyzji odmawiającej ubezpieczonemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego przez biegłego sądowego z zakresu ortopedii nie przekreślało uznania, że ubezpieczony był uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego. Biegli sądowi analizują bowiem stan zdrowia ubezpieczonego wyłącznie w zakresie swojej specjalności. Stwierdzenie, że ubezpieczony nie jest niezdolny do pracy z powodu schorzenia ortopedycznego, nie wykluczało pozostawania przez ubezpieczonego niezdolnym do wykonywanej pracy z powodu schorzenia neurologicznego.

Całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dał podstawę do ustalenia, że stan zdrowia odwołującego się uzasadniał przyznanie mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres 5 miesięcy po dniu 23 kwietnia 2024 r., gdyż odwołujący się był nadal niezdolny do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku oraz istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w następstwie kontynuowanego procesu leczenia lub rehabilitacji leczniczej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I sentencji wyroku, na mocy przepisu art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres dalszych pięciu miesięcy licząc od dnia 23 kwietnia 2024 r.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 959 t.j.), strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. Wobec powyższego w punkcie II sentencji wyroku Sąd koszty postępowania zaliczył na rachunek Skarbu Państwa.