Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Wrocław, dnia 28 listopada 2025 roku

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:

Przewodniczący: Asesor Sądowy Krzysztof Trnka

Protokolant: Patvakan Sahakyan

po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 roku we Wrocławiu na rozprawie

sprawy z odwołania E. H.

od decyzji (...) Oddziału w J.

o zasiłek chorobowy

I.  zmienia zaskarżoną decyzję (...) Oddziału w J. z dnia 8 maja 2025 roku znak (...) w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonej E. H. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia 30 maja 2025 roku;

II.  nieuiszczone koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

Sygnatura akt IV U 640/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 maja 2025 roku znak (...) Ubezpieczeń (...) Oddział w J. odmówił ubezpieczonej E. H. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia 30 maja 2025 roku.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczona kontynuowała działalność zarobkową w postaci wykonywania umowy zlecenia zawartej z (...) N., (...) spółką jawną, w związku z czym nie ma prawa do zasiłku chorobowego.

Pismem z dnia 27 maja 2025 roku ubezpieczona odwołała się od powyższej decyzji. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za sporny okres.

Ubezpieczona argumentowała, że w spornym okresie nie wykonywała umowy zlecenia i nie odnotowała z tego tytułu jakiegokolwiek przychodu.

W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik organu rentowego powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Ubezpieczona E. H. była od dnia 10 lipca 2024 roku do dnia 9 kwietnia 2025 roku zatrudniona na podstawie umowy o pracę przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą we O.. Z tego tytułu ubezpieczona była zgłoszona do ubezpieczenia chorobowego. Umowa o pracę rozwiązała się z dniem 9 kwietnia 2025 roku i ubezpieczona została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych.

W okresie od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia 30 maja 2025 roku ubezpieczona była niezdolna do pracy, co zostało orzeczone zaświadczeniem lekarskim.

W dniu 1 sierpnia 2024 roku ubezpieczona zawarła z (...) N., V. spółką jawną z siedzibą we O. umowę zlecenia. Umowa została rozwiązana z dniem 22 maja 2025 roku. Ubezpieczona otrzymywała wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia tylko za te dni, w których umowę faktycznie wykonywała. W dniach od 6 marca 2025 roku do dnia 30 maja 2025 roku ubezpieczona nie wykonywała umowy zlecenia zawartej z (...) N., V. spółką jawną z siedzibą we O. i nie otrzymała z tego tytułu żadnego wynagrodzenia.

dowód:

- oświadczenie (...) N., V. spółki jawnej z siedzibą we O., k. 16 i 24;

- rachunki wystawione przez ubezpieczoną zleceniodawcy, k. 21-22v;

- porozumienie o rozwiązaniu umowy zlecenia, k. 23;

- przesłuchanie ubezpieczonej, k. 30v;

- informacja o tytułach ubezpieczenia E. H. (w aktach administracyjnych ZUS).

Ubezpieczona złożyła wniosek o zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia, za okres od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia 30 maja 2025 roku.

Decyzją z dnia 8 maja 2025 roku znak (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. odmówił ubezpieczonej E. H. prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia 30 maja 2025 roku.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w okresie orzeczonej niezdolności do pracy ubezpieczona kontynuowała działalność zarobkowa w postaci wykonywania umowy zlecenia zawartej z (...) N., (...) spółką jawną, w związku z czym nie ma prawa do zasiłku chorobowego.

dowód:

decyzja (w aktach administracyjnych ZUS).

Sąd Rejonowy ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów oraz z przesłuchania ubezpieczonej.

Strony nie kwestionowały wiarygodności dowodów z dokumentów i Sąd Rejonowy również nie dostrzegł z urzędu powodów do odmówienia tym dowodom przymiotu wiarygodności.

Sąd obdarzył dowód z przesłuchania ubezpieczonej przymiotem wiarygodności, albowiem osoba ta wypowiedziała się szczerze i spontanicznie, zaś jej zeznania znajdowały oparcie w pozostałym materiale dowodowym.

Pełnomocnik organu rentowego nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających mających wykazać, że ubezpieczona w spornym okresie wykonywała umowę zlecenia.

W tym miejscu należy podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c. ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne. Strona powołująca się na zaistnienie określonej okoliczności obowiązana jest przedstawić stosowny materiał dowodowy potwierdzający jej istnienie. Zaniechanie wykazania powoływanych twierdzeń skutkuje poniesieniem przez tę stronę ryzyka niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia, o ile obowiązek dowodowy w tym zakresie na niej ciążył. Sąd, w razie niewykazania faktów przywoływanych na uzasadnienie żądań lub zarzutów, zobligowany jest do wyciągnięcia negatywnych konsekwencji procesowych z braku ich udowodnienia.

Statuowana na podstawie tych przepisów zasada kontradyktoryjności obowiązuje także w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponieważ w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych organ rentowy ma status strony (art. 477(11) § 1 k.p.c.), obciąża go obowiązek wykazywania (dostępnymi środkami dowodowymi) prawdziwości formułowanych przez niego twierdzeń oraz zasadności dochodzonych racji.

Biorąc pod uwagę, że z dokumentów (oświadczenie spółki, rachunki wystawione przez ubezpieczoną za sporny okres w kwocie 0,00 złotych) oraz z przesłuchania ubezpieczonej wynika, że w spornym okresie umowy zlecenia nie wykonywała , zaś pełnomocnik organu rentowego nie przedstawił jakichkolwiek przeciwnych dowodów, Sąd uznał tę okoliczność za wykazaną.

Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:

W niniejszej sprawie ubezpieczona domagała się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie jej prawa do zasiłku chorobowego za sporny okres.

Z kolei organ rentowy wnosił o oddalenie odwołania.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej powoływanej jako ustawa zasiłkowa), świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej powoływanej jako ustawa systemowa), zwanymi dalej „ubezpieczonymi”.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej, zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.

W myśl art. 7 pkt 1 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego;

Ponadto, stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy zasiłkowej, zasiłek chorobowy z tytułu niezdolności do pracy powstałej w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, jak i z tytułu niezdolności do pracy powstałej po ustaniu tytułu ubezpieczenia nie przysługuje za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli osoba niezdolna do pracy kontynuuje działalność zarobkową lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Sąd Rejonowy podziela pogląd, zgodnie z którym wspólną cechą wszystkich przyczyn określonych w art. 13 ust. 1 ustawy zasiłkowej wyłączającą prawo do zasiłku chorobowego jest istnienie innych źródeł dochodu. Ratio legis tego przepisu sprowadza się bowiem do dostarczenia środków utrzymania byłemu ubezpieczonemu, który z powodu ustania pracy zarobkowej traci dotychczasowe dochody, a któremu choroba przeszkadza w znalezieniu i podjęciu nowej pracy zarobkowej, a tym samym uzyskaniu nowego źródła dochodu. Wyłączenie prawa do zasiłku chorobowego na podstawie przepisu art. 13 ust. 1 powołanej ustawy dotyczy sytuacji, gdy osoba niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie podlega żadnemu ubezpieczeniu, natomiast kontynuuje lub podejmuje działalność zarobkową uprawniającą ją do objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2001 roku sygnatura akt III ZP 11/2001). Zasiłek chorobowy zastępuje utracony zarobek. Ryzykiem chronionym jest w tym przypadku niemożność wykonywania (kontynuowania lub podjęcia) każdej działalności zarobkowej zarówno tej, której wykonywanie dawało tytuł do objęcia ubezpieczeniem, jak i wykonywanej równolegle z taką działalnością, a ponadto jakiejkolwiek nowej działalności dającej źródło utrzymania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2012 roku sygnatura akt I UK 13/12).

W związku z powyższym, za działalność zarobkową można uznać jedynie taką działalność, która stanowi dla ubezpieczonego źródło dochodu z tytułu jego własnej pracy. Samo bowiem posiadanie w okresie niezdolności do pracy umowy zlecenia, fakt samego zgłoszenia pracownika do systemu ubezpieczeń społecznych, czy też posiadanie zarejestrowanej działalności gospodarczej, nie uzasadnia odmowy przyznania prawa do zasiłku chorobowego. Istotne jest bowiem faktyczne wykonywanie działalności zarobkowej, nie zaś sam fakt istnienia umowy, zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych , czy też posiadania zarejestrowanej działalności gospodarczej.

Za Sądem Najwyższym należy podkreślić, że nie może budzić wątpliwości, że dopiero wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia - a nie tylko zawarcie umowy - stwarza obowiązek ubezpieczenia emerytalnego i rentowego lub możliwość wyboru tego tytułu ubezpieczenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2008 roku sygnatura akt I UK 402/07). Tylko w razie wykonywania umowy zlecenia będzie bowiem można mówić o braku funkcjonalnego celu zasiłku chorobowego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. Zarobek uzyskany w ten sposób stanowił będzie substytut zasiłku chorobowego. Nie dojdzie więc do ziszczenia się ryzyka ubezpieczeniowego, który w przypadku prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia jest spowodowana chorobą niemożność wykonywania działalności zarobkowej dającej źródło utrzymania po tym, jak zakończona została wcześniejsza działalność, zapewniająca możliwość korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Istotnie przyznać jednak należy, iż zawarcie przez ubezpieczonego umowy zlecenia i trwanie tej umowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia z tytułu stosunku pracy, stwarza domniemanie kontynuowania działalności zarobkowej przez wnioskodawcę po ustaniu stosunku pracy. Niemniej jednak, wskazane domniemanie jest wzruszalne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2012 roku sygnatura akt I UK 13/12).

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy dokonał ustalenia faktycznego, że w okresie od dnia 10 kwietnia do dnia 22 maja 2025 roku ubezpieczona miała zawartą z (...) N., V. spółką jawną z siedzibą we O. umowę zlecenia, której jednak w tym okresie w ogóle nie wykonywała i co za tym idzie - nie otrzymała z tego tytułu jakiegokolwiek wynagrodzenia . A zatem w spornym okresie ubezpieczona nie kontynuowała i nie podjęła działalności zarobkowej. Sam fakt zawarcia umowy, bez jej rzeczywistego wykonywania, pozostaje prawnie irrelewantny w niniejszej sprawie. Nic w zgromadzonym materiale dowodowym nie wskazuje również na to, żeby ubezpieczona wykorzystywała zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z przeznaczeniem.

Ubezpieczona stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jej niezdolność do pracy trwała bez przerwy 45 dni i powstała 1 dzień od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. Ubezpieczona spełniła zatem wszystkie przesłanki do uzyskania zasiłku chorobowego określone w art. 7 pkt 1 ustawy zasiłkowej. jednocześnie nie ziściły się negatywne przesłanki określone w art. 13 ust. 1 pkt i art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 477(14) § 2 k.p.c., zmienił w punkcie I sentencji wyroku zaskarżoną decyzję (...) w J. z dnia 8 maja 2025 roku znak (...) w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej E. H. prawo do zasiłku chorobowego za okres od dnia 10 kwietnia 2025 roku do dnia 30 maja 2025 roku.

Natomiast w punkcie II sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach sądowych zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa, gdyż zarówno ubezpieczona, jak i organ rentowy byli zwolnieni od obowiązku ich uiszczenia, odpowiednio na mocy art. 96 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c. (ubezpieczona) oraz art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (organ rentowy).

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.