Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni O. V. wniosła odwołanie od decyzji organu rentowego (...) Oddział we J. z dnia 9.04.2025 r. (znak (...)-(...)), w której organ odmówił jej prawa do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r.

W uzasadnieniu wnioskodawczyni podniosła, że pracodawca (...) sp. z o.o. był w upadłości i nie wypłacił jej zasiłku macierzyńskiego, czego potwierdzeniem są wyciągi z banku wnioskodawczyni.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy (...) Oddział we J. domagał się oddalenia odwołania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w zaświadczeniu Z-3 płatnik zawarł informacje, że zasiłek macierzyński za okres od dnia 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r. nie został wnioskodawczyni wypłacony, ale złożony został również imienny raport (...) potwierdzający, że za powyższy okres pracodawca dokonał wypłaty zasiłku macierzyńskiego.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Wnioskodawczyni O. V. była zatrudniona (...) sp. z o.o. we J. od 22.08.2016 r. do 31.07.2024 r. Spółka ta na dzień 30.11.2023 r. zgłosiła do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 ubezpieczonych i zobowiązana była do wypłaty zasiłku macierzyńskiego

(...) sp. z o.o. we J. w związku z trudną sytuacją finansową zwrócił się z wnioskiem o przejęcie przez (...) wypłaty zasiłku macierzyńskiego.

W dniu 19.08.2024 r. Dyrektor Oddziału (...) we J. wyraziła zgodę na przejęcie wypłaty zasiłku chorobowego za okres 6.05.2024 r. do 12.05.2024 r. i zasiłku macierzyńskiego za okres od 13.05.2024 r. do 31.07.2024 r.

W dniu 4.09.2024 r. Wnioskodawczyni poinformowała organ rentowy o otrzymaniu wypłaty zasiłku chorobowego za okres 6.05.2024 r. do 12.05.2024 r. i zasiłku macierzyńskiego za okres od 13.05.2024 r. do 31.05.2024 r.

W zaświadczeniu Z-3 płatnik zawarł informacje, że zasiłek macierzyński za okres od dnia 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r. nie został wnioskodawczyni wypłacony.

Złożony został również imienny raport (...) potwierdzający, że za powyższy okres pracodawca dokonał wypłaty zasiłku macierzyńskiego.

Pismem z 2.09.2024 r. organ rentowy zwrócił się do płatnika o wyjaśnienie sytuacji i nie otrzymał odpowiedzi.

Decyzją z dnia 9.04.2025 r. (znak (...)-(...)) organ odmówił wnioskodawczyni O. V. prawa do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r.

Dowód: okoliczności bezsporne, a nadto:

dokumenty zgromadzone w aktach (...) (załącznik)

raport imienny k. 28 – 29

(...) sp. z o.o. we J. jest obecnie spółką w likwidacji w upadłości.

Syndyk masy upadłości z uwagi na brak dostępu do historii rachunku bankowego spółki nie jest w stanie potwierdzić, czy zasiłek macierzyński za okres od 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r. został wypłacony O. V..

Dowód: odpis z KRS k. 7 – 10

pismo Syndyka z dnia 13.10.2025 r. k. 27

W imiennych raportach (...) wypełnionych 16.07.2024 r. i 1.08.2024 r. nieustalona osoba wskazała, że wnioskodawczyni wypłacono zasiłek macierzyński za czerwiec i lipiec 2024 r., w łącznej kwocie 15.462,89 zł.

Dowód: imienne raporty – w aktach (...)

C. E., która pracowała w (...) sp. z o.o. we J. jako starszy specjalista do spraw finansowych, przekazywała dokumenty syndykowi i do (...). Złożyła również dokument Z-3 do (...) w dniu 8.08.2024 r. Wskazała w nim, zgodnie ze swoją wiedzą, że zasiłek nie został wnioskodawczyni wypłacony za okres od 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r.

Dowód: przesłuchanie świadek C. E. k. 32

Zaświadczenie Z-3 w aktach (...)

Prokurent spółki (...) sp. z o.o. w J., która świadczyła w ramach usług outsourcingu kadrowo – płacowego usługi na rzecz (...) sp. z o.o. we J., nie posiada danych płacowo – kadrowych O. V., musiała je bowiem usunąć w związku z zakończeniem współpracy i obowiązkami wynikającymi z (...).

Dowód: pismo z 4.12.2025 r. k. 47

Wnioskodawczyni nie otrzymała przelewu z tytułu zasiłku macierzyńskiego za okres od 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r. Otrzymała przelew z tytułu wynagrodzenia za kwiecień i maj 2024 r.

Dowód: historia rachunku bankowego k. 41 - 44

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Odwołanie było uzasadnione.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. 2017 r., poz. 1368 ze zm.), zwanej dalej ustawą zasiłkową, świadczenia pieniężne na warunkach i w wysokości określonych ustawą przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, 863, 1243 i 1615), zwanym dalej "ubezpieczonymi".

Zgodnie z art. 61 ust 1 i 3 ustawy zasiłkowej, prawo do zasiłków określonych w ustawie i ich wysokość ustalają oraz zasiłki te wypłacają:

1) płatnicy składek na ubezpieczenie chorobowe, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, z zastrzeżeniem pkt 2 lit. d;

2) Zakład Ubezpieczeń Społecznych:

a) ubezpieczonym, których płatnicy składek zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych,

b) ubezpieczonym prowadzącym pozarolniczą działalność i osobom z nimi współpracującym,

c) ubezpieczonym będącym duchownymi,

d) osobom uprawnionym do zasiłków za okres po ustaniu ubezpieczenia,

e) ubezpieczonym podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu w Polsce z tytułu zatrudnienia u pracodawcy zagranicznego (ust. 1).

Jeżeli do wypłaty zasiłku obowiązany jest (...), płatnik składek przedkłada zaświadczenie zawierające zestawienie składników wynagrodzenia lub przychodu, stanowiących podstawę wymiaru zasiłku, którego wzór określi, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego (ust. 3).

Brak płynności finansowej płatnika składek, który zatrudnia powyżej 20 osób, może utrudniać mu regulowanie świadczeń na rzecz pracowników, takich jak zasiłek chorobowy, zasiłek macierzyński czy świadczenie rehabilitacyjne. W takiej sytuacji (...) może przejąć wypłatę świadczeń na wniosek płatnika lub ubezpieczonego.

Co do zasady płatnicy składek, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 ubezpieczonych, mają upoważnienie do ustalania uprawnień oraz wypłacania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) swoim pracownikom w czasie zatrudnienia. Jeżeli płatnik składek nie wywiązuje się z ustawowego obowiązku wypłaty zasiłków, gwarantem zabezpieczającym wypłatę świadczeń z FUS jest (...). Może on przejąć wypłatę świadczenia na wniosek płatnika lub samego ubezpieczonego. Uzasadnieniem do przejęcia wypłaty zasiłków przez (...) mogą być m.in. trudna sytuacja finansowa płatnika składek, przedłużające się postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne lub inne przyczyny, niezależne od płatnika składek, które powodują, że nie może on pokryć roszczeń ubezpieczonych.

Płatnik składek, który ma problemy z wypłatą zasiłków swoim ubezpieczonym, może wystąpić z wnioskiem o przejęcie wypłaty tych świadczeń przez (...). Aby to zrobić, powinien przekazać do (...) zaświadczenie płatnika składek ((...) Z-3) niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia i jego wysokości. Ubezpieczeni, którym płatnik nie wypłaca zasiłków, również mogą zwrócić się do (...) o przejęcie od niego wypłaty tych świadczeń.

Po otrzymaniu wniosku o przejęcie wypłaty zasiłków organ rentowy przeprowadza postępowanie wyjaśniające i wydajemy decyzję rozstrzygającą sprawę. W momencie gdy ustanie przeszkoda, która uniemożliwia płatnikowi składek wypłatę zasiłków, (...) informuje o tym ubezpieczonych i przekazuje płatnikowi wypłaty zasiłków do dalszej realizacji.

Stan faktyczny w sprawie był w przeważającym zakresie bezsporny, dlatego Sąd oparł swoje ustalenia na dowodach z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz w aktach organu rentowego, a także przesłuchaniu wnioskodawczyni.

Spór między stronami dotyczył jedynie okoliczności, czy wnioskodawczyni wypłacono zasiłek macierzyński za okres od 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r.

Organ rentowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, jednakże nie był w stanie ustalić, czy doszło do wypłaty spornego zasiłku na rzecz wnioskodawczyni, z uwagi na sprzeczne wskazania w dokumentach i brak odpowiedzi od podmiotów, które mogłyby posiadać wiedzę w tym przedmiocie. Sąd przeprowadził zatem na tę okoliczność postępowanie dowodowe.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uzasadnia przyjęcie, że wnioskodawczyni spornego zasiłku macierzyńskiego od płatnika nie otrzymała. Podkreślić należy, że kwestią ustalenia, czy wnioskodawczyni sporny zasiłek wypłacono, zajmowała się po ogłoszeniu upadłości spółki i przed przekazaniem dokumentacji Syndykowi zatrudniona jako starszy specjalista do spraw finansowych w (...) sp. z o.o. we J. C. E.. Ustaliła ona i potwierdziła w złożonej do (...) 8.08.2024 r. dokumentacji, że zasiłek macierzyński nie został wnioskodawczyni wypłacony za okres od 1.06.2024 r. do 31.07.2024 r. Dokument złożony został w (...) przez C. E. z datą 8.08.2024 r., wypełniony zaś - zgodnie z datą na dokumencie – w dniu 4.08.2024 r., a zatem po datach wskazanych w raportach imiennych. C. E. dokonywała przelewów w (...) sp. z o.o. Została poproszona o wskazanie, za jaki okres zasiłek nie został wypłacony i specjalnie w tym celu dokonywała ustaleń.

Ani Syndyk masy upadłości, ani Prokurent spółki (...) sp. z o.o. w J., która świadczyła w ramach usług outsourcingu kadrowo – płacowego usługi na rzecz (...) sp. z o.o. we J., nie posiadają informacji o dokonaniu lub niedokonaniu wypłaty spornego zasiłku. Prokurent (...) nie posiada danych płacowo – kadrowych O. V., musiała je bowiem usunąć w związku z zakończeniem współpracy i obowiązkami wynikającymi z (...). Syndyk nie posiada tych danych ani dostępu do historii rachunku bankowego.

Z przedstawionych przez wnioskodawczynię dowodów - wyciągu z historii rachunku bankowego - wynika, że na jej konto nie wpłynęły kwota z tytułu spornego zasiłku. Otrzymała przelew z tytułu wynagrodzenia za kwiecień i maj 2024 r., co stanowi zaległe zasi Ponadto w dniu 1.08.2025 r. otrzymała 19.956,89 zł środków z FGŚP. Kwota nie została przelana tytułem zasiłku (ani wynagrodzenia), ma również inną wysokość niż łączna kwota zasiłków macierzyńskich (15.462,89 zł). Z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych pracownicy otrzymują zaległe wynagrodzenia za pracę, odprawy i ekwiwalent za niewykorzystany urlop, nie otrzymują zaś zaległych zasiłków macierzyńskich, których wypłata spoczywa na (...).

W ocenie Sądu zgromadzone dowody pozwoliły na jednoznaczne ustalenie, że wnioskodawczyni nie otrzymała spornego zasiłku i przejęcie jego wypłaty przez (...) jest uzasadnione, stąd orzeczono jak w punkcie I wyroku.

Ponieważ powódka wniosła również o odsetki, a w tym zakresie w pierwszej kolejności decyzję winien wydać organ rentowy, o przekazaniu orzeczono w punkcie II wyroku.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.