Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Wrocław, dnia 3 grudnia 2025r.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia w IV Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Motyczyńska

Protokolant: Magdalena Kubiak - Myśliwek

po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025r. we Wrocławiu

na rozprawie

z odwołania Ł. S.

od decyzji (...) Oddział we C. z dnia 7.03.2025 r. znak (...)

o świadczenie rehabilitacyjne

I.  oddala odwołanie;

II.  koszty sądowe zalicza na rachunek Skarbu Państwa.

Sygn. akt IVU 477/25

UZASADNIENIE

Decyzją z 7 marca 2025 r. (znak (...)) (...) Oddział we C. zmienił decyzję z 12 lutego 2025 r. (znak (...)) przyznającą ubezpieczonemu Ł. S. świadczenie rehabilitacyjne w ten sposób, że skrócił ubezpieczonemu okres na jaki przyznano mu świadczenie z okresu od 11 października 2024 r. do 8 kwietnia 2025 r. na okres od 11 października 2024 r. do 15 października 2025 r.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, iż ubezpieczonemu zostało przyznane świadczenie rehabilitacyjne na okres sześciu miesięcy, tj. z okres od 11 października 2024r. do 8 kwietnia 2025r. Jednocześnie organ rentowy wskazał, że w dniu 24 lutego 2025 r. wpłynęło do organu rentowego pismo pracodawcy ubezpieczonego informujące, że na podstawie orzeczenia lekarza medycyny pracy z dnia 16 października 2024 r. ubezpieczony powrócił do pracy.

Od powyższej decyzji ubezpieczony wniósł odwołanie, wskazując, że co prawda podjął pracę na podstawie orzeczenia lekarza medycyny pracy, ale polegało to jedynie na „usiłowaniu powrotu do pracy”. Ubezpieczony stwierdził, że nie był zdolny do pracy. Pracę podjął dopiero od dnia 18 marca 2025 r.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Organ rentowy powtórzył swoją argumentację z uzasadnienia ww. decyzji, wskazując, że ubezpieczony powrócił do pracy w dniu 16 października 2024 r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Ł. S. jest zatrudniony w (...) S.A. na stanowisku rewidenta taboru, ustawiacza.

bezsporne

W dniu 12 grudnia 2024 r. ubezpieczony złożył do (...) wniosek o świadczenie rehabilitacyjne w związku z niezdolnością do pracy spowodowaną ogólnym stanem zdrowia. Lekarz orzecznik (...) stwierdził, że ubezpieczony Ł. S. jest niezdolny do pracy i w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, istnieją okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego, na okres 6 miesięcy, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego.

Decyzją z 12 lutego 2025 r. (...) Oddział we C. przyznał odwołującemu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 11 października 2024 r. do 8 stycznia 2025 r. w wysokości 90% podstawy wymiaru, a od 9 stycznia 2025 r. do 8 kwietnia 2025 r. w wysokości 75% podstawy wymiaru.

Dowód: wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, orzeczenie lekarza orzecznika (...), decyzja (...) (znak (...)) – akta organu rentowego

Pismem z 24 lutego 2025 r. płatnik składek ubezpieczonego – (...) S.A. poinformował (...), że w dniu 16 lutego 2024 r. ubezpieczony Ł. S. otrzymał orzeczenie lekarskie o zdolności do pracy, a po tym fakcie świadczył pracę i przebywał na urlopie wypoczynkowym. Następnie otrzymał kolejne zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy na okres od 6 listopada 2024 r. do 8 stycznia 2025 r. Do wniosku płatnik składek ubezpieczonego dołączył orzeczenie lekarskie z przeprowadzonego badania, w którym lekarz orzekł, iż wobec braku przeciwskazań zdrowotnych ubezpieczony jest zdolny do wykonywania pracy na stanowisku rewident taboru, ustawiacz.

Dowód: pismo ogólne do (...) i orzeczenie lekarskie z dnia 16.10.2024r. – akta organu rentowego

Ubezpieczony wykonywał pracę w dniach 17 – 18 października 2024 r., natomiast w okresach 22 października 2024 – 24 października 2024, 28 października – 30 października 2024, 01 listopada 2024 – 05 listopada 2024 przebywał na urlopie wypoczynkowym. W pozostałych niewymienionych dniach ubezpieczony miał wolne zgodne z harmonogramem pracy. Za ww. okresy pracy i absencji ubezpieczony Ł. S. otrzymywał wynagrodzenie.

Ubezpieczony od dnia 6 listopada 2024r. do dnia 8 stycznia 2025r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, za które nie otrzymał wynagrodzenia chorobowego.

Dowód: pismo pracodawcy (...) spółka akcyjna z dnia 16.05.2025r. (k. 14),

pismo pracodawcy (...) spółka akcyjna z dnia 8.09.2025r. (k. 34),

Przesłuchanie ubezpieczonego Ł. S. (k. 27)

Decyzją z 7 marca 2025 r. (znak (...)) (...) zmienił decyzję z 12 lutego 2025 r. (znak (...)) przyznającą ubezpieczonemu Ł. S. świadczenie rehabilitacyjne w ten sposób, że skrócił okres na jaki przyznano świadczenie rehabilitacyjne z okresu od dnia 11 października 2024 r. do 8 kwietnia 2025 r. na okres od dnia 11 października 2024 r. do 15 października 2024 r.

Postanowieniem z dnia 25 marca 2025r. (...) Oddział we C. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w sentencji oraz uzasadnieniu decyzji z dnia 7 marca 2025r.

Dowód: decyzja (...) z dnia 7.03.2025r. – akta organu rentowego

postanowienie (...) z dnia 25/03.2025r. – akta organu rentowego.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów, których treść była jednoznaczna i niebudząca wątpliwości. Sąd wziął pod uwagę także dowód z przesłuchania odwołującego się, jednakże dokonał odmiennej oceny prawnej przedstawionego przez niego stanu faktycznego sprawy, aniżeli ocena ubezpieczonego.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 645) świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie to przysługuje ubezpieczonemu przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy (art. 18 ust. 2 ustawy zasiłkowej). Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje jednakże osobie uprawnionej do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów (art. 18 ust. 7 ustawy zasiłkowej).

Świadczenie rehabilitacyjne ma zatem charakter przejściowy, albowiem stwarza możliwość uprawnionemu kontynuowania leczenia lub rehabilitacji po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, jednocześnie zapewniając zabezpieczenie finansowe do czasu zakończenia leczenia.

Celem świadczenia rehabilitacyjnego jest umożliwienie osobie niezdolnej do pracy kontynuowania leczenia lub rehabilitacji w sytuacji, gdy okres zasiłku chorobowego jest zbyt krótki do odzyskania pełnej zdolności do pracy - a lekarz orzecznik (...) stwierdzi, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie to chroni tę samą rodzajowo sytuację co zasiłek chorobowy tj. czasową niezdolność do dotychczasowej pracy.

Zacytowany wyżej przepis pozwala na wyodrębnienie czterech przesłanek, które muszą zaistnieć kumulatywnie, aby ubezpieczonemu przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego:

- wyczerpanie okresu zasiłku chorobowego,

- dalsza niezdolność do pracy,

- pomyślne rokowania co do odzyskania zdolności do pracy w wyniku leczenia lub rehabilitacji stwierdzone orzeczeniem lekarza orzecznika (...),

- brak uprawnień do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego lub do świadczenia przedemerytalnego.

Uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego nie jest uzależnione od istnienia tej samej choroby po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, ale jest zależne od dalszego, nieprzerwanego występowania niezdolności do pracy, spowodowanej tą samą lub inną chorobą, albo też kilkoma współistniejącymi chorobami. Stosownie do art. 18 ust. 2 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. Wykładnia gramatyczna tego przepisu wyraźnie (bez wątpienia) przemawia więc za uznaniem, że świadczenie rehabilitacyjne jest kontynuacją zasiłku chorobowego (przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy) w tym znaczeniu, że prawo do tego świadczenia można nabyć tylko wówczas, gdy ustawowy okres pobierania zasiłku chorobowego został już wyczerpany a osoba pobierająca dotychczas zasiłek chorobowy jest nadal niezdolna do pracy. Użycie przez ustawodawcę w tym przepisie słowa "nadal" oznacza przy tym, że pomiędzy okresem pobierania zasiłku chorobowego a okresem pobierania świadczenia rehabilitacyjnego musi istnieć ciągłość. Innymi słowy, niezdolność do pracy jako stan uzasadniający prawo do zasiłku chorobowego a następnie prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, nie może zostać przerwany. Uprawnienie do świadczenia rehabilitacyjnego jest więc uzależnione od dalszego, nieprzerwanego występowania niezdolności do pracy. Po upływie maksymalnego terminu pobierania zasiłku chorobowego musi "nadal" (czyli bez przerwy, ciągle) występować niezdolność do pracy.

Zgodnie z art. 22 ww. ustawy do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 i 5, art. 12, art. 13 ust. 1, art. 15 i 17.

Zgodnie z art. 17 ww. ustawy ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.

Odnosząc się do drugiej z przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej stwierdzenie czy faktycznie wykonywanie przez odwołującego pracy zarobkowej było sprzeczne z celem udzielonego zwolnienia lekarskiego, jako mogące przedłużyć okres niezdolności do pracy, to w niniejszej sprawie nie prowadzono postępowania dowodowego w tym kierunku przez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, co było zresztą zbędne. Pozostawała bowiem otwarta pierwsza przesłanka, tj. wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, czego odwołujący nie kwestionował.

Ustawodawca uregulował odrębnie sytuacje, w których ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego (art. 17 ust. 1 i 2 ustawy zasiłkowej). Wiąże się to zawsze z negatywną oceną jego zachowań. Zalicza się do tych sytuacji między innymi działania ubezpieczonego polegające na wykonywaniu pracy zarobkowej w czasie zwolnienia lekarskiego. Pracą zarobkową, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, jest każda aktywność ludzka, niezależnie od stosunku prawnego, w ramach której jest realizowana, której skutkiem jest uzyskanie dochodu. Nie ma natomiast znaczenia, czy konkretna praca jest podejmowana w celu zarobkowym, a więc czy osiągnięcie dochodu było głównym motywem jej podjęcia. Spełnienie tej przesłanki było wielokrotnie przedmiotem oceny zarówno ze strony Sądu Najwyższego, jak i sądów powszechnych. W orzecznictwie dominuje podejście przypisujące zarobkowy charakter każdej działalności przynoszącej jakikolwiek dochód. Nie dotyczy to jedynie sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych okolicznościami przejawów aktywności zawodowej (por.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z 5 kwietnia 2005 r., z 12 maja 2005 r., I UK 275/04, I UK 44/05, z 15 czerwca 2007 r., II UK 223/06).

Przepis ten nie może zatem być stosowany, jeśli zamiaru do nadużycia prawa do zwolnienia lekarskiego nie było, a więc gdy ubezpieczony - w związku z uzyskaniem zaświadczenia właściwego lekarza o odzyskaniu zdolności do pracy - skrócił okres zwolnienia podejmując pracę zarobkową, o czym powiadomiono organ rentowy celem dokonania weryfikacji okresu, za jaki przysługuje zasiłek chorobowy.

W niniejszej sprawie bezspornym było, iż ubezpieczonemu organ rentowy skrócił okres świadczenia rehabilitacyjnego z okresu od dnia 11 października 2024r. do dnia 8 kwietnia 2025r. na okres od dnia 11 października 2024r. do dnia 15 października 2024r., jak również to, iż ubezpieczony w dniu 16 października 2024r. powrócił do pracy i świadczył ją do 18 października 2024r. , w okresach od dnia 22 – 24 października 2024r. , 28- 30 października 2024r., 01– 05 listopada 2024r. ubezpieczony przebywał na urlopie wypoczynkowym, jak również to, iż otrzymał za ten okres wynagrodzenie. Bezsporne w sprawie było także to, iż ubezpieczony w dniu 16 października 2024r. otrzymał orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań zdrowotnych i zdolność do wykonywania pracy na stanowisku rewidenta taboru, ustawiacza.

W sprawie kwestią sporną było ustalenie czy zasadna była decyzja organu rentowego o skróceniu okresu na jaki przyznano świadczenie rehabilitacyjne z okresu od 11 października 2024r. do 8 kwietnia 2024r. na okres od 11 października 2024r. do 15 października 2024r. przyznania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego w okresie od 15 listopada 2024 r. do dnia 30 listopada 2024 r.

Przenosząc powyższe rozważania, na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić, że ubezpieczony od dnia 16 października 2024r. wykazał aktywność zawodową, albowiem w tym dniu stawił się na badania lekarskie i lekarz orzekł, iż jest zdolny do świadczenia pracy na określonym stanowisku. Nieistotne zatem było, iż świadczył pracę przez okres trzech dni , a w pozostałych dniach przebywał na urlopie wypoczynkowym. A zatem jest to wystarczające, aby ubezpieczony utracił prawo do świadczenia rehabilitacyjnego , gdyż podjął działania, które zmierzały do uzyskania zarobku; ubezpieczony w trakcie przebywania na świadczeniu rehabilitacyjnym stworzył więc sytuację, w której jednocześnie mógł korzystać z prawa do świadczenia rehabilitacyjnego i pobierać wynagrodzenie. Do takiej sytuacji nie doszło, albowiem płatnika składek poinformował organ rentowy o uzyskaniu zdolności do pracy przez ubezpieczonego, stwierdzonym orzeczeniem lekarskim i podjęciem pracy od dnia 16 października 2024r. Na uwagę zasługuje także istotna kwestia, iż sam ubezpieczony o odzyskaniu zdolności do pracy i rozpoczęciu pracy u pracodawcy, nie poinformował organu rentowego.

Reasumując, Sąd uznał, iż odwołującemu się nie przysługiwało prawo do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia , w którym podjął zatrudnienie u pracodawcy. Wobec czego, Sąd na postawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c., w punkcie I wyroku oddalił odwołanie.

Zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 755, 807, 956, 2186), strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). Zgodnie zaś z art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. Wobec powyższego w punkcie II wyroku Sąd zaliczył koszty sądowe na rachunek Skarbu Państwa.