Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

7 października 2025 r.

Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Remigiusz Drzewiecki

Protokolant: sekretarz sądowy Patrycja Szatanik

po rozpoznaniu 18 września 2025 r. na rozprawie w N.

sprawy z wniosku J. L.

z udziałem B. C.

o zniesienie współwłasności

postanawia:

1.  dokonać zniesienia współwłasności nieruchomości gruntowej położonej przy ul. (...) w P., gmina P., powiat (...), województwo (...), obejmującej działkę ewidencyjną nr (...), o łącznej powierzchni 0,0036 ha, stanowiącej tereny mieszkaniowe, dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym w Nysie prowadzona jest księga wieczysta (...), zabudowanej wolnostojącym budynkiem niemieszkalnym o powierzchni użytkowej 32,46 m ², w ten sposób, że przyznać ją w całości na własność wnioskodawcy J. L.,

2.  wartość przedmiotu zniesienia współwłasności ustalić na 31 500 zł (trzydzieści jeden tysięcy pięćset złotych),

3.  zasądzić od wnioskodawcy J. L. na rzecz uczestniczki postępowania B. C. 15 750 zł (piętnaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem spłaty wartości udziału uczestniczki postępowania w nieruchomości wspólnej płatne w terminie 7 dni od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności,

4.  zasądzić od uczestniczki postępowania B. C. na rzecz wnioskodawcy J. L. 6000 zł (sześć tysięcy złotych) tytułem zwrotu wydatków na nieruchomość wspólną w postaci ceny nabycia płatne w terminie 7 dni od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności,

5.  zasądzić od uczestniczki postępowania B. C. na rzecz wnioskodawcy J. L. 8650 zł (osiem tysięcy sześćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu połowy wartości nakładów poczynionych przez wnioskodawcę na nieruchomość wspólną płatne w terminie 7 dni od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności,

6.  kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego obciążyć wnioskodawcę i uczestniczkę postępowania w zakresie w jakim je ponieśli,

7.  nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Nysie od wnioskodawcy J. L. 1579 zł (tysiąc pięćset siedemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem kosztów opinii biegłej poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa-Sąd Rejonowy w Nysie,

8.  nakazać ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Nysie od uczestniczki postępowania B. C. 1579 zł (tysiąc pięćset siedemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem kosztów opinii biegłej poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa-Sąd Rejonowy w Nysie.

UZASADNIENIE

Wnioskiem z 5 czerwca 2024 roku wnioskodawca J. L. reprezentowany przez adwokata wniósł o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) oznaczonej numerem ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadzi księgę wieczystą numer (...) o wartości 40 000 zł, poprzez przyznanie jej na jego wyłączną własność i zasądzenie na rzecz uczestniczki postępowania B. C. tytułem spłaty kwoty 20 000 zł. Ponadto wniósł o ustalenie, że wnioskodawca J. L. poczynił na ww. opisaną nieruchomość wydatki w łącznej kwocie 98 000 zł i zasądzenie od uczestniczki postępowania na jego rzecz połowy ww. kwoty, tj. kwoty 49 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie liczonymi od daty prawomocności postanowienia. J. L. wniósł także o orzeczenie o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 12 października 2018 roku wnioskodawca nabył wraz z uczestniczką prawo własności nieruchomości położonej w P. przy ul. (...) oznaczonej nr ew. 311/2, dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadzi księgę wieczystą nr (...), przy czym każdy z uczestników nabył udział w prawie własności ww. nieruchomości, za łączną cenę 12 000 zł. Podkreślono, że cała cena nabycia udziałów w prawie własności nieruchomości została pokryta przez wnioskodawcę, a uczestniczka nigdy nie przekazała mu kwoty, która przypadła na jej udział. Następnie strony podjęły decyzję o przeprowadzeniu remontu posadowionego na niej budynku, polegającego na przystosowaniu pomieszczeń znajdujących się w tym budynku do celów mieszkaniowych. Prace dotyczyły m. in. dachu, ścian, stropu, podłogi, wykonaniu kuchni, łazienki, mebli, tynków, przyłącza wody oraz prądu, bramy wjazdowej do garażu, drzwi do garażu, okien w garażu i dachowych, docieplenia budynku, wykonaniu bramy wjazdowej na posesję z furtką i innych. Koszt wskazanych prac wyniósł ponad 86 000 zł i poniesiony został w całości przez wnioskodawcę prowadzącego wówczas działalność gospodarczą, której przedmiotem było prowadzenie prac remontowo-budowlanych. Oprócz kosztów zw. z materiałami, wnioskodawca pokrył też koszty wynagrodzenia pracowników wykonujących te prace, którzy zatrudnieni byli przez wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wyjaśniono, że z uwagi na odległość wnioskodawca zapewniał też pracownikom nocleg, co wpłynęło na zwiększenie kosztów procesu remontowo-budowlanego. Zdaniem wnioskodawcy aktualnie wartość nieruchomości wynosi 40 000 zł. Uzasadniając sposób zniesienia współwłasności wskazano, że wnioskodawca jest w posiadaniu przedmiotu współwłasności, więc przemawia za tym dotychczasowy stan posiadania. Wnioskodawca domagał się rozliczenia wydatków poczynionych na nieruchomość, a także wydatku na nabycie udziałów w prawie własności tej nieruchomości, a następnie zwaloryzowanie ich względem wartości nieruchomości, na którą zostały poczynione.

W odpowiedzi na wniosek złożonej 10 lipca 2024 roku (k. 93-97) uczestniczka B. C. zaprzeczyła możliwości zawarcia ugody na warunkach we wniosku. Zaznaczyła, że zasądzenie nieruchomości na rzecz wnioskodawczy byłoby usankcjonowaniem bezprawia, gdyż została przez niego pozbawiona bezprawnie możliwości korzystania z nieruchomości, tym bardziej, że uczestniczka ponosi wszelkie koszty utrzymania nieruchomości. Wskazała, że partycypowała w zakupie i remoncie garażu, a także że koszty przedstawione przez wnioskodawcę odnoszą się do kosztów poniesionych w ramach działalności gospodarczej, więc rzeczywisty koszt poniesiony przez wnioskodawcę należy pomniejszyć o zredukowane w ten sposób należności podatkowe. Zdaniem uczestniczki, wnioskodawca nie bierze pod uwagę wkładu jej pracy, również czysto fizycznej jaką wniosła pomagając przy budowie, jak również ponoszonych aktualnie kosztów utrzymania nieruchomości, których suma wszystkich kosztów to kwota 5900 zł. Swoją pracę, polegającą na załatwianiu wszystkich spraw administracyjnych związanych z wykupieniem nieruchomości, podłączeniem mediów, znalezieniem firm, wykonaniem prac budowlanych przy garażu, zajmowaniem się zorganizowaniem materiałów budowalnych dla pracowników, odwożeniem pracowników do domu, obsługą, przywożeniem materiałów budowlanych, uczestniczka wyceniła na kwotę 18 000 zł. Dotychczasowe prace porządkowe oraz związane z bieżącą obsługą nieruchomości wyceniła na 10 000 zł. Podkreśliła też, że centrum życiowe wnioskodawcy znajduje się w K., więc garaż w P. z praktycznego punktu widzenia jest mu zbędny. Natomiast 22 sierpnia 2024 roku, do sprawy zgłosił swój udział pełnomocnik uczestniczki w osobie radcy prawnego.

W replice na odpowiedź na wniosek z 18 września 2024 roku(k. 112-114) wnioskodawca podtrzymał żądanie wniosku i zawarte w nim twierdzenia i wnioski. Jednocześnie wnioskodawca zaprzeczył, by przedmiotowa nieruchomość pełniła wyłącznie funkcję garażu, wskazując, że na piętrze znajdują się pomieszczenia mieszkalne, które zostały wyremontowane i wyposażone celem zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Zaprzeczył, by przymusem doprowadził do stanu braku możliwości korzystania z nieruchomości przez uczestniczkę, która bez wiedzy i zgody wnioskodawcy zaczęła wynosić z budynku rzeczy stanowiące elementy wyposażenia, jak też stanowiące własność wnioskodawcy. Zaprzeczył, by uczestniczka ponosiła wydatki wyszczególnione w odpowiedzi na wniosek. Podniósł, że gdy zachodziła konieczność uiszczania opłat związanych z nieruchomością, wnioskodawca przekazywał uczestniczce środki pieniężne na ten cel. Zaprzeczył, by owe należności były ponoszone z pieniędzy stanowiących własność uczestniczki, a także, by uczestniczka wykonywała czynności podlegające na wykonywaniu prac porządkowych, załatwianiu wszystkich spraw administracyjnych, związanych z podłączeniem mediów, znalezieniem firm, wykonaniem prac budowlanych przy garażu, nabywaniem materiałów budowalnych dla pracowników, odwożeniem pracowników, obsługą, przywożeniem materiałów budowlanych. Zaprzeczył, by uczestnicy ponieśli koszty zakupu nieruchomości po połowie oraz, by remont został wykonany w sposób sprzeczny z zasadami sztuki budowlanej.

Na rozprawie 8 października 2024 roku(k. 159-161) wnioskodawca przyznał, że do chwili obecnej korzysta z nieruchomości, przechowuje tam samochód i nocuje. Zawnioskował o przyznanie całej nieruchomości na wyłączną własność. Wskazał, że ponosił wszelkie opłaty, a w 2024 roku przebywał łącznie w tym budynku przez 14 dni, w różnych okresach. Uzupełniająco zeznał, że otrzymuje 4460 zł netto emerytury miesięcznie. W 2024 roku zarobił też 40 000 zł za opracowanie dokumentacji projektowej, posiada oszczędności około 300 000 zł i 3600 dolarów.

Na tej samej rozprawie wnioskodawczyni przyznała, że uczestnik zapłacił całość ceny nabycia i za wszystkie remonty. Potwierdziła większość prac wskazanych przez uczestnika. Przyznała, że nie wykonywała żadnych prac budowlanych na tej nieruchomości. Wniosła o przyznanie budynku na jej wyłączną własność, gdyż mieszka w P.. Wskazała, że zarabia 5900 zł netto, posiada 30 000 zł oszczędności i opłaca wszystkie opłaty za tą nieruchomość, a uczestnik nic nie płacił i płaci dopiero od 2 lat, a także, że jest w stanie odkładać około 500 zł miesięcznie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. L. i B. C. są właścicielami w udziałach po 1/2 nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ewidencyjną (...) o powierzchni 0,0036 ha, położonej w P. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadzi księgę wieczystą (...).

Na działce posadowiony jest budynek garażowy o powierzchni zabudowy 36m ².

Nieruchomość została nabyta przez J. L. i B. C. od Gminy P. na mocy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego 12 października 2018 roku przed notariuszem G. H. w Kancelarii Notarialnej w N., rep. A: (...). Za czynności notarialne, w tym wypisy i wniosek wieczystoksięgowy notariusz wystawiła fakturę VAT nr (...) opiewającą na 1157,90 zł.

Z tytułu sprzedaży Gmina P. 31 października 2018 roku wystawiła fakturę nr (...), opiewającą na 12 000 zł. Należność w wysokości 10 820 zł została wpłacona na rachunek Urzędu Miasta P. przelewem z 17 września 2018 roku, z rachunku Zakładu (...). Uprzednio, J. L. 5 września 2018 roku uiścił w Urzędzie Miasta P. 1180 zł.

Do przekazania nieruchomości doszło 3 października 2018 roku, z czego sporządzono protokół.

Z własnością powyższej nieruchomości związana jest na mocy umowy z 19 lutego 2019 roku ustanowiona na czas nieoznaczony służebność gruntową polegającą na prawie przejazdu i przechodu przez działkę (...) pasem gruntu o powierzchni 20m ² biegnącym wzdłuż granicy z działką (...), w celu umożliwienia dojścia do bocznych drzwi garażu, jako wejście przeciwpożarowe i awaryjne.

dowód: wydruk księgi wieczystej (...) k. 11-15, wypis z rejestru gruntów k. 16, wypis z kartoteki budynków k. 17, wyrys z mapy ewidencyjnej k. 18, protokół zdawczo-odbiorczy k. 19, fotografie nieruchomości k. 20-24, faktura nr (...) k. 25 i 53, akt notarialny z 12 października 2018 roku wraz z fakturą k. 25v.-30v., potwierdzenie przelewu z 17 września 2018 roku k. 31, historia operacji k. 32, dowód wpłaty na 1180 zł k. 32, faktura VAT nr (...) k. 34, przesłuchanie wnioskodawcy J. L. z 8 października 2024 roku k. 159v.-160.

J. L. i B. C. znali się od dłuższego czasu przed zakupem nieruchomości w P., a przez 11 lat byli w nieformalnym związku. J. L. prowadził firmę budowlaną. Większość prac remontowo-budowlanych na nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadzi księgę wieczystą (...), wykonał sam albo przy pomocy swoich pracowników. Nakłady poczynione przez J. L. obejmowały: wymianę pokrycia dachu, wymianę konstrukcji dachu, wykonanie obróbek blacharskich, wzmocnienie ścian, odtworzenie stropu z podsufitką, wykonanie łazienki i kuchni, wymianę tynków, wykonanie przyłącza wody i prądu, wykonanie posadzki, wymianę bramy wjazdowej i drzwi bocznych, wymianę okien, wykonanie okien dachowych, wykonanie dojścia wokół garażu, ocieplenie budynku i wykonanie elewacji, wykonanie bramy wjazdowej na posesję z furtką, wykonanie cokołu wokół budynku.

W związku z powyższym J. L. dokonał zakupu niezbędnych materiałów, za co wystawiano faktury na jego działalność Zakład (...), w tym na 3580 zł za montaż, łącznie 6435,82 zł za materiały z Centrum Budowlanego (...) z K., 1070,10 zł za papę podkładową, 1785,33 zł za tarcicę budowlaną, 1676,45 zł za materiały w (...), 3737,94 zł za materiały z Castoramy, 2642,71 zł (z uwzględnieniem korekty) za materiały dekarskie w (...) sp. z o. o. w K., 622,63 zł za deski sosnowe, 225,43 zł za płyty tarasowe.

J. L. opłacał podatek za nieruchomość objętą współwłasnością w latach 2023-2024, jednakże za pierwszy kwartał 2023 roku należność w wysokości 69 zł (z 273 zł ustalonych decyzją Burmistrza Gminy P.), zapłaciła przelewem B. C..

B. C. od 2019 roku ubezpieczała budynek w P. przy ul. (...). Ponadto, od 2019 roku opłacała ona należności za dostawę wody i odprowadzanie ścieków do Zakładu (...) w P., przy czym miesięczny koszt za te media wynosił nie więcej niż 37 zł. Poniosła także koszt związany z wymianą zaworu na instalacji wewnętrznej w wysokości 145,61 zł. B. C. od 2019 roku uiszczała także należności za energię elektryczną do (...) sp. z o. o., średni miesięczny koszt za tego typu media wynosił w 2024 roku 28,42 zł, w 2023 roku 58,88 zł, w 2022 roku 41,81 zł – 46,49 zł, w 2021 roku 82,77 zł, w 2020 roku 47,13 zł – 58,90 zł.

dowód: przesłuchanie wnioskodawcy J. L. z 8 października 2024 roku k. 159v.-160, przesłuchanie uczestniczki B. C. z 8 października 2024 roku k. 160-160v., polisy ubezpieczeniowe wraz z dowodami wpłat k. 162-200, opinia biegłej sądowej M. P. z 17 lutego 2025 roku k.418-471, faktury k. 40-80, potwierdzenia przelewów za podatek k. 117-122, wyciągi z rachunku bankowego Zakładu (...) k. 123-151v., faktury z dowodami przelewów i płatności za dostawę wody k. 201-297 i 303-309, faktury za wymianę zaworu k. 298-300, decyzja o podatku wraz z potwierdzeniem płatności k. 301-302, faktury i potwierdzenia płatności za energię elektryczną k. 310-404.

Wartość rynkowa nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym pełniącym funkcję garażu, dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadzi księgę wieczystą (...), według stanu na 13 stycznia 2025 roku (po dokonaniu nakładów) a cen obecnych oszacowano na 31 500 zł.

Wartość rynkowa tej nieruchomości przed dokonaniem nakładów, to jest w dacie jej nabycia przez strony, oszacowana została na 14 200 zł.

Wartość rynkowa nakładów poniesionych na powyższą nieruchomość przez J. L. oszacowano na 17 300 zł.

dowód: opinia biegłej sądowej M. P. z 17 lutego 2025 roku k.418-471, opinia uzupełniająca biegłej sądowej M. P. z 12 maja 2025 roku k. 495-505.

B. C. osiąga dochody rzędu 5900 zł miesięcznie, posiada około 30 000 zł oszczędności. J. L. otrzymuje emeryturę w wysokości 4460 zł, poza tym posiada około 300 000 zł i 3600 dolarów oszczędności.

J. L. leczy się onkologicznie i korzysta z rehabilitacji, na którą jeździ do P.. Wówczas zatrzymuje się w nieruchomości w P.. Korzysta także z garażu, ponieważ w przeszłości miała miejsce sytuacja, że jego samochód został porysowany. B. C. nie korzysta z nieruchomości.

dowód: przesłuchanie wnioskodawcy J. L. z 8 października 2024 roku k. 159v.-160, przesłuchanie uczestniczki B. C. z 8 października 2024 roku k. 160-160v., uzupełniające przesłuchanie J. L. z 18 września 2025 roku k. 535v.

Sąd zważył co następuje:

Wniosek co do zasady zasługiwał na uwzględnienie.

Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się na dowodach dokumentarnych przedłożonych przez obie strony postępowania i na osobowych źródłach dowodowych, bowiem w sprawie przesłuchano wnioskodawcę J. L. oraz uczestniczkę B. C.. Ponadto, w sprawie zasięgnięto wiadomości specjalnych, a to w postaci opinii biegłej sądowej z zakresu szacowania nieruchomości, której to opinia była rzetelna i korespondowała z pozostałym materiałem dowodowym.

Należy podkreślić, iż obowiązek wynikający z art. 6 k.c. w procesie jest realizowany poprzez zgłaszanie stosownych wniosków dowodowych celem udowodnienia okoliczności, na które powołuje się strona procesu. Stosownie do art. 232 k.p.c. strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Ewentualne ujemne skutki nieprzedstawienia dowodu obciążają stronę, która nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku. W myśl art. 13 § 2 k.p.c., przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w niniejszym kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Przedmiotem niniejszego postępowania było zniesienie współwłasności nieruchomości, stanowiącej współwłasność stron w równych częściach ułamkowych. Na wstępie wskazać należy, że współwłasność nie stanowi odrębnej instytucji prawa rzeczowego, lecz jest szczególnym rodzajem własności. Instytucja ta uregulowana jest w art. 195 k.c., który stanowi, iż własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom. Z tak sformułowanej definicji współwłasności wynika, iż stosunek ten ma trzy podstawowe cechy: jedność przedmiotu, wielość podmiotów i niepodzielność wspólnego prawa. Określenie, że w wypadku współwłasności prawo własności przysługuje kilku osobom niepodzielnie, oznacza, iż pomimo istnienia takiej współwłasności rzecz nie jest podzielona i żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje wyłączne prawo do jej fizycznie określonej części, a – wręcz przeciwnie – każdy ze współwłaścicieli ma jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem innych współwłaścicieli.

Współwłasność w swej istocie jest przy tym stosunkiem o charakterze nietrwałym i tymczasowym, o czym świadczy treść art. 210 k.c., wskazując, że każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności, jeżeli umownie nie wyłączono tego uprawnienia. Zgodnie z przepisem art. 210 k.c. w zw. z art. 211 k.c. każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności przez podział rzeczy wspólnej, chyba, że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby za sobą istotna zmianę rzeczy lub znacznie zmniejszenie jej wartości. Zniesienie współwłasności może być dokonane poprzez fizyczny podział i przyznanie poszczególnych części współwłaścicielom, stosownie do posiadanych udziałów, z ewentualnym wyrównaniem udziałów za pomocą dopłat, albo poprzez przyznanie całego przedmiotu jednemu z nich z dokonaniem spłat na rzecz pozostałych stosownie do ich udziałów lub też poprzez tzw. podział cywilny, czyli sprzedaż i podział uzyskanej w ten sposób kwoty między współwłaścicieli stosownie do ich udziałów (vide: uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 roku sygn. akt II CKN 347/98).

Przedmiotem niniejszego postępowania było zniesienie współwłasności nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej przy ul. (...) w P., gmina P., powiat (...), województwo (...), obejmującej działkę ewidencyjną nr (...), o łącznej powierzchni 0,0036 ha, stanowiącej tereny mieszkaniowe, dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym w Nysie prowadzona jest księga wieczysta (...). Jej wartość Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, która nie była w tym zakresie przez nikogo kwestionowana. Wyniosła ona na chwilę obecną 31 500 zł. Obie strony wystąpiły o przyznanie przedmiotowej nieruchomości wyłącznie na swoją rzecz. Przyznanie rzeczy wspólnej na wyłączną rzecz jednego współwłaściciela z obowiązkiem spłaty pozostałych współwłaścicieli, zostało przewidziane przez ustawodawcę jako jeden ze sposobów zniesienia współwłasności. W granicach uprawnień wynikających z art. 212 k.c. sąd jest władny, nawet bez zgody uczestników, dokonać samodzielnie wyboru sposobu zniesienia współwłasności stosownego do okoliczności rozpoznawanej sprawy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 23 lipca 1982 roku sygn. III CRN 161/82, L.; postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2000 roku, I CKN 268/00, L.). Zakres okoliczności, które powinny być wzięte pod uwagę, ustala sąd, a rozstrzygnięcie o tym, któremu ze współwłaścicieli należy przyznać na własność w naturze całą nieruchomość, Sąd poprzedził rozważaniem usprawiedliwionych interesów wszystkich uprawnionych (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 8 czerwca 1983 roku, III CRN 111/83, L.).

Sąd wziął pod uwagę fakt, że wnioskodawca jest w posiadaniu przedmiotu współwłasności, korzysta z niej co najmniej kilkanaście razy w roku, zarówno poprzez zaparkowanie samochodu jak i nocleg oraz dotychczasowy stan posiadania. Jednocześnie jak wykazało postępowanie dowodowe, to za środki finansowe w całości pochodzące wyłącznie od wnioskodawcy strony nabyły przedmiotową nieruchomość oraz dokonano istotnych jej remontów, również w całości za środki J. L., który zapewnił także niezbędnych pracowników i materiały na budowę. Jednocześnie uczestniczka nie wykazała, by wnioskodawca bezprawnie pozbawił ją możliwości korzystania z ww. nieruchomości w momencie kiedy wyrażała chęć korzystania z działki, budynku, garażu. Nie zainicjowała żadnego postępowania o naruszenie posiadania, nie zgłosiła sprawy do organów ścigania, ani nawet nie przedłożyła wezwania do zaniechania naruszeń i żądania do dopuszczenia jej do współposiadania. W świetle powyższego stanowiska uczestniczki, nielogiczne jest regulowanie przez nią opłat związanych z nieruchomością wspólną, mimo braku dostępu do niej. Jednocześnie uczestniczka nie złożyła nawet wniosku o rozliczenie nakładów i wydatków poniesionych przez nią na nieruchomość wspólną. Przesłuchiwana zeznała sprzecznie, że to ona opłaca wszystkie opłaty za tę nieruchomość, a wnioskodawca nic nie płaci, po czym dodała, że J. L. płaci jednak od dwóch lat.

Z uwagi na przyznanie całej rzeczy wspólnej wnioskodawcy, Sąd zasądził spłatę udziału uczestniczki na jej rzecz w wysokości 1/2 wartości nieruchomości tj. 15 750 zł (1/2 z 31 500 zł).

Wnioskodawca domagał się nadto rozliczenia wydatków i nakładów poczynionych na nieruchomość, a także wydatku na nabycie udziałów w prawie własności tej nieruchomości, a następnie zwaloryzowanie ich względem wartości nieruchomości, na którą zostały poczynione. Wartość ceny nabycia wynosiła 12 000 zł, dlatego Sąd zasądził 6000 zł, tj. połowę tej kwoty od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy, odstępując od waloryzacji tej kwoty, a to wobec rozliczenia wartości nieruchomości według cen obecnych oraz rozliczenia nakładów. Trafnie przyjął Sąd Najwyższy w postanowieniu z 17 marca 2017 roku w sprawie III CSK 137/16, że współwłaściciele, którzy nakładów nie dokonali i nie pokryli ich w cenie nabycia udziałów, a zwiększyły one wartość całej rzeczy, nie mogą być przy zniesieniu współwłasności bezpodstawnie wzbogaceni kosztem ponoszącego nakłady, jeżeli wartość nieruchomości ustalona została z uwzględnieniem tych nakładów i tak określona została wysokość dopłat wyrównujących nakłady. Na trafność powyższej zasady rozliczania nakładów Sąd Najwyższy wskazał także w uchwale z 5 października 1990 roku w sprawie III CZP 55/90 wskazując, że taka zasada pozwala na rozliczenie dokonanego nakładu z zachowaniem proporcji wzrostu wartości nakładu do wzrostu wartości nabytej rzeczy. W sytuacji zatem, gdy między datą nabycia rzeczy i chwilą orzekania o zwrocie nakładu zmieniła się wartość rzeczy, a nakład był poczyniony w postaci kwoty pieniężnej, roszczenie o zwrot obejmuje wartość, która powstała wskutek tego nakładu, a nie zwrot wpłaconej sumy pieniężnej. Zapłata ceny przez wnioskodawcę wynika z przedłożonych potwierdzeń przelewów oraz przesłuchania stron. Podczas przesłuchania uczestniczka przyznała, że to J. L. zapłacił całość ceny nabycia oraz za wszystkie remonty. Żądana waloryzacja znalazła zatem odzwierciedlenie w aktualnej cenie nieruchomości.

Wartość nakładów na nieruchomość wspólną dokonana przez wnioskodawcę, a wyliczona przez biegłego wyniosła 17 300 zł, dlatego tytułem zwrotu nakładów zasądzono 1/2 tej kwoty tj. 8650 zł.

W zakresie kosztów postępowania, Sąd nie odstąpił od ogólnej zasady w postępowaniu nieprocesowym, wyrażonej w art. 520 § 1 k.p.c. Obie strony w równym stopniu były zainteresowane wynikiem postępowania. Powołany przepis stanowi, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Na powyższej zasadzie, orzeczono kosztach zasądzonych od stron na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nysie, w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd orzekł o obowiązku zwrotu wydatków w zakresie wynagrodzenia biegłej sądowej, które przewyższyło wysokość wpłaconych zaliczek, a które to wydatki tymczasowo zostały pokryte z sum budżetowych Skarbu Państwa. Sąd zatem obciążył tymi kosztami strony po połowie, tj. po 1579 zł. Zgodnie z przywołanym przepisem z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.