Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

N., 05 września 2025 roku

Referendarz sądowy A. G.

w Sądzie Rejonowym w Nysie, I Wydziale Cywilnym

po rozpoznaniu 05 września 2025 roku

na posiedzeniu niejawnym

sprawy ze skargi wierzyciela Prokura Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W.

na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W.

w sprawie egzekucyjnej sygn. akt Km 942/21 przeciwko dłużnikowi C. M.

o świadczenie pieniężne

postanawia:

1.  oddalić skargę na czynność komornika;

2.  oddalić wniosek wierzyciela o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania skargowego;

3.  na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. uchylić pkt 3) sentencji postanowienia Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W. z 30 kwietnia 2025 roku o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie o sygn. akt Km 942/21 w zakresie kwoty opłaty stosunkowej i zobowiązać Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W. do postanowienia na nowo o wysokości obciążającej wierzyciela opłaty stosunkowej ustalonej na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2018 roku o kosztach komorniczych przy uwzględnieniu, że kwota pozostała do wyegzekwowania od której liczona jest opłata stosunkowa wynosi 20.244,25 zł.

UZASADNIENIE

13 maja 2025 roku wierzyciel Prokura Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. wniósł skargę na czynność Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W. w postaci: wydanych w sprawie Km 942/21 30 kwietnia 2025 roku dwóch postanowień; pierwsze postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., drugie postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego. Podniesiono zarzut naruszenia art., 824 § 1 pkt 4 k.p.c. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezczynność wierzyciela po upływie sześciu miesięcy, pomimo iż wierzyciel dokonał czynności niezbędnych do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W związku z powyższym naruszeniem wniesiono o: 1) zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zmianę podstawy umorzenia z art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. na art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c.; 2) zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez obciążenie wierzyciela opłatą w wysokości 150 zł na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z 28 lutego 2018 roku o kosztach komorniczych; 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz opłaty sądowej od skargi; 4) wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w zakresie ustalenia kosztów postępowania, podlegających zwrotowi przez wierzyciela.

Komornika Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W. wniosła o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Zarządzeniem z 20 sierpnia 2025 roku, doręczonym pełnomocnikowi wnoszącego skargę 25 sierpnia 2025 roku, wezwano do uzupełnienia braku fiskalnego skargi na czynność komornika poprzez uiszczenie opłaty sądowej w kwocie 50 zł, w terminie tygodnia od doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. 27 sierpnia 2025 roku wnoszący skargę uiścił opłatę sądową w kwocie 50 zł.

Referendarz sądowy ustalił następujący stan faktyczny:

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W. postanowieniem z 10 lipca 2024 roku zawiesiła postępowanie na podstawie art. 819 k.p.c. z uwagi na zgon dłużnika C. M. 12 czerwca 2024 roku. Postanowienie zostało doręczone wierzycielowi Prokura Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. 12 lipca 2024 roku.

Dowód: postanowienie o zawieszeniu postępowania wraz z potwierdzeniem odbioru w aktach egzekucyjnych Km 942/21 – k. 40, k. 41.

30 grudnia 2024 roku do Kancelarii komorniczej wpłynęło pismo wierzyciela, w którym wskazano, że na dzień sporządzenia rzeczonego pisma (tj. 17 grudnia 2024 roku) wierzyciel zweryfikował sprawę w Rejestrze Spadkowym, czy został sporządzony notarialny akt poświadczenia dziedziczenia. W związku z informacją negatywną z w/w rejestru, wierzyciel wystąpił ze stosownym wnioskiem do sądu celem ustalenia spadkobierców dłużnika. Wskazano, że nie ustała przyczyna zawieszenia, a tym samym brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Do pisma wierzyciel dołączył treść wniosku złożonego do sądu.

Dowód: pismo wierzyciela z 17 grudnia 2024 roku wraz z załącznikiem w aktach egzekucyjnych Km 942/21 – k. 42-43.

17 kwietnia 2025 roku do Kancelarii komorniczej wpłynęło pismo wierzyciela nadane 15 kwietnia 2025 roku, w którym wierzyciel wskazał, że nie będzie korzystał z prawa do podjęcia postępowania egzekucyjnego z udziałem spadkobierców przewidzianego w art. 819 k.p.c. Podano, że wierzyciel zweryfikował sprawę w Rejestrze Spadkowym, czy został sporządzony dokument stwierdzający prawo do spadku. W związku z informacją negatywną z w/w rejestru, wierzyciel wystąpił ze stosownym wnioskiem do sądu celem ustalenia spadkobierców dłużnika. Uzyskana odpowiedź nie ujawniła spadkobierców, wobec których można by podjąć postępowanie egzekucyjne lub majątku, z którego egzekucja byłaby skuteczna. Jednocześnie w piśmie zawarto informację, ze przedmiotowe pismo nie jest w zmyśle wierzyciela wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c.

Dowód: pismo wierzyciela nadane 15 kwietnia 2025 roku w aktach egzekucyjnych Km 942/21 – k. 44-45.

Postanowieniem z 30 kwietnia 2025 roku w sprawie Km 942/21 Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W.: 1) stwierdziła umorzenie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie z urzędu na podstawie przepisu art. 814 § 1 pkt 4 k.p.c.; 2) postanowiła tytuł wykonawczy z adnotacją o wyniku egzekucji zwrócić wierzycielowi po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia; 3) koszty postępowania egzekucyjnego ustalić odrębnym postanowieniem.

Kolejnym postanowieniem z 30 kwietnia 2025 roku w sprawie Km 942/21 Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W.: 1) potwierdziła przyznanie wierzycielowi reprezentowanemu przez radcę prawnego postanowieniem z 21 listopada 20219 roku przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie A. P. w sprawie przekazanej do łącznego prowadzenia egzekucji uprzednio prowadzonej pod sygn. akt Km 3284/19 kosztów zastępstwa radcowskiego w postępowaniu egzekucyjnym na kwotę 900,00 zł; 2) ustaliła koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji na kwotę 265,46 zł i w całości obciążyła nimi dłużnika; 3) ustaliła opłatę stosunkową z art. 29 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2018 roku o kosztach komorniczych na kwotę 279,55 zł i w całości obciążyła nią wierzyciela; 4) rozliczyła zaliczkę na wydatki uiszczona przez wierzyciela w kwocie 18,15 zł w ten sposób, że kwotę 18,15 zł przeznaczyła na pokrycie wydatków postępowania oraz stwierdziła, iż powyższa wydatkowana zaliczka w zakresie kwoty 18,15 zł została wyegzekwowana od dłużnika i zwrócona wierzycielowi; 5) orzeczono o obowiązku zwrotu przez dłużnika na rzecz wierzyciela kwoty 42,04 zł tytułem poniesionych przez wierzyciela kosztów egzekucji. W uzasadnieniu wskazano, że na dzień umorzenia postępowania egzekwowane należności wynoszą 20.244,25 zł, w związku z czym opłata stosunkowa 5% wynosi 1.012,25 zł. Podano, że w toku postępowania egzekucyjnego wyegzekwowano od dłużnika i przekazano wierzycielowi kwotę 3.115,08 zł.

Dowód: postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego z 30 kwietnia 2025 roku oraz postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania z 30 kwietnia 2025 roku wraz z dowodem doręczenia wierzycielowi w aktach egzekucyjnych Km 942/21 – k. 48-51.

Referendarz sądowy zważył co następuje:

Skarga na czynność komornika jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Zgodnie z przepisami art. 767 § 1 k.p.c., na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika. Na gruncie § 2 art. 767 k.p.c. skargę może złożyć strona lub inna osoba, której prawa zostały przez czynności lub zaniechanie komornika naruszone bądź zagrożone. Według art. 767 § 3 k.p.c. skarga na czynność komornika powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego oraz określać zaskarżoną czynność lub czynność, której zaniechano, jak również wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem. Zgodnie z art. 767 § 4 k.p.c. skargę wnosi się w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona; w innych przypadkach - od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia - od dnia powzięcia wiadomości przez skarżącego o dokonanej czynności. Skargę na zaniechanie przez komornika dokonania czynności wnosi się w terminie tygodniowym od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana. Według art. 767 § 5 k.p.c. skargę wnosi się do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało ono sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. O uwzględnieniu skargi komornik zawiadamia skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy. Zgodnie z art. 767 § 6 k.p.c. w przypadku stwierdzenia oczywistego naruszenia prawa przez komornika, sąd uwzględniając skargę, stosownie do okoliczności, może go obciążyć kosztami postępowania wywołanego skargą. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie stronom oraz komornikowi.

W niniejszej sprawie skarga na czynność komornika została wniesiona w terminie i podlegała rozpoznaniu.

W ocenie referendarza sądowego, zapoznanie się z aktami egzekucyjnymi Km 942/21 daje podstawę do uznania zarzutów podniesionych w skardze na czynność komornika za niezasadne.

Utrata bytu przez osobę fizyczną w czasie toczącego się postępowania egzekucyjnego nie jest traktowana jako utrata zdolności sądowej, tak jak w postępowaniu rozpoznawczym, lecz jako śmierć strony, której skutki reguluje art. 819 k.p.c. Zgodnie z przepisami art. 819 § 1 k.p.c. organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu również w razie śmierci wierzyciela lub dłużnika. Postępowanie podejmuje się z udziałem spadkobierców zmarłego albo - w zakresie w jakim dotyczy ono praw i obowiązków wynikających z działalności gospodarczej - zarządcy sukcesyjnego, jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny. Śmierć dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego jest zatem podstawą do zawieszenia postępowania z urzędu, a nie do wezwania przez organ egzekucyjny wierzyciela do usunięcia braku w zakresie zdolności sądowej dłużnika.

W świetle powyższych regulacji prawnych, w przypadku śmierci dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny obowiązany jest do zawieszenia postępowania egzekucyjnego z urzędu na podstawie art. 819 k.p.c., co też uczyniono w sprawie Km 942/21 postanowieniem z 10 lipca 2024 roku. Od czasu powzięcia przez wierzyciela wiadomości o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego z powodu śmierci dłużnika (doręczenie postanowienia o zawieszeniu postępowania pełnomocnikowi wierzyciela 12 lipca 2024 roku), do wierzyciela należy decyzja o dalszych losach postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel może podjąć czynności mające na celu ustalenie spadkobierców dłużnika. Analiza akt sprawy Km 942/24 prowadzi do wniosku, że wierzyciel w ciągu 6 miesięcy od daty zawieszenia postępowania egzekucyjnego nie poinformował Komornika sądowego w sposób prawidłowy o podjęciu czynności mających na celu ustalenie spadkobierców dłużnika. Prawidłowym wywiązaniem się przez wierzyciela z nałożonego na niego przez ustawodawcę obowiązku podjęcia czynności potrzebnych do dalszego prowadzenia postępowania byłoby poinformowanie Komornika sądowego przez wierzyciela w terminie 6 miesięcy od zawieszenia postępowania, w sytuacji braku zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, o wstąpieniu w charakterze uczestnika postępowania do zainicjowanego przez inny podmiot postępowania o stwierdzenie nabycia spadku albo o złożeniu przez wierzyciela egzekwującego wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. Wówczas postępowanie byłoby zawieszone do czasu ukończenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Z akt Km 942/21 wynika, że wierzyciel początkowo poinformował Komornika sądowego o wystąpieniu do sądu z wnioskiem celem ustalenia spadkobierców dłużnika (pismo z 17 grudnia 2024 roku), jednak w kolejnym piśmie z 15 kwietnia 2025 roku poinformował o tym, że nie będzie korzystał z prawa do podjęcia postępowania egzekucyjnego z udziałem spadkobierców dłużnika przewidzianego w art. 819 § 1 k.p.c. W takiej sytuacji, wobec upływu ustawowego terminu na podjęcie przez wierzyciela czynności mających na celu ustalenie spadkobierców dłużnika, Komornik sądowy zasadnie stwierdził, stosownie do treści art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c., że postępowanie egzekucyjne wskutek braku aktywności wierzyciela podlegało umorzeniu z urzędu. Nie można zgodzić się ze skarżącym twierdzącym, że postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c., a zatem z powodu bezskuteczności egzekucji. Przepis ten znajduje zastosowanie wówczas, gdy oczywistym jest, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego wyegzekwowano od dłużnika i przekazano wierzycielowi kwotę 3.115,08 zł. Tym samym brak było podstaw do uznania egzekucji za bezskuteczną.

Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 k.p.c. skutkowało koniecznością ustalenia opłaty stosunkowej na podstawie przepisów art. 29 ust. 1 ustawy o kosztach komorniczych, zgodnie z którymi w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela albo na podstawie art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, wierzyciela obciąża opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania.

Wobec powyższego skarga na czynności komornicze jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym postanowiono w pkt 1 sentencji postanowienia.

Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Skoro skarga wierzyciela została oddalona, należy uznać wierzyciela za stronę przegrywającą. W efekcie wniosek wierzyciela o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania skargowego podlegał oddaleniu, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji postanowienia.

Jednocześnie na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. uchylono pkt 3) sentencji postanowienia Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W. z 30 kwietnia 2025 roku o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie o sygn. akt Km 942/21 w zakresie kwoty opłaty stosunkowej i zobowiązano Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie V. W. do postanowienia na nowo o wysokości obciążającej wierzyciela opłaty stosunkowej ustalonej na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2018 roku o kosztach komorniczych przy uwzględnieniu, że kwota pozostała do wyegzekwowania od której liczona jest opłata stosunkowa wynosi 20.244,25 zł. Wskazać należy, że podana w sentencji zaskarżonego postanowienia wysokość opłaty stosunkowej w stawce 5% nie odpowiada kwocie pozostałej do wyegzekwowania w wysokości 20.244,25 zł.