Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 12 lutego 2025 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym w składzie:

przewodniczący: SSA Agata Regulska (sprawozdawca)

sędziowie: SSA Cezariusz Baćkowski

SSA Andrzej Szliwa

po rozpoznaniu w sprawie (...) o możliwości popełnienia czynu z art. 284§2 k.k. w z w. z art. 294 §1 k.k. w z w. z art. 11 §2 k.k. skargi (...) Związku (...) w W., (...)we W. na naruszenie prawa pokrzywdzonego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

na podstawie art. 12 ust. 2 oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 17.06.2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2023.1725)

postanowił:

I.  stwierdzić, że w postępowaniu toczącym się w Prokuraturze (...) (...) nastąpiła przewlekłość, przez co naruszone zostało prawo pokrzywdzonego (...) Związku (...) w W., (...) we W., (...), do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawzym bez nieuzasadnionej zwłoki,

II.  zwrócić (...) Związkowi (...) w W., (...) we W. wniesioną opłatę od skargi w wysokości 200 zł.

UZASADNIENIE

Pismem z 12 grudnia 2024 roku (data wpływu do Prokuratury (...) 16 grudnia 2024 roku), (...) Związek (...) w W., (...) we W. (...) wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przygotowawczym toczącym się w Prokuraturze (...) o sygnaturze (...) wnosząc o stwierdzenie przewlekłości tego postępowania.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2023 poz 1725 ), z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy trwa ono dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego i pozostaje to w związku przyczynowym z działaniem lub bezczynnością sądu.

Przy ocenie, czy doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, uwzględniając łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 ustawy). Nie można pomijać również treści art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i rozumienia tego przepisu w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Zgodnie z powołanym przepisem każdy ma prawo do rozpoznania jego sprawy w rozsądnym terminie. O naruszeniu tej podstawowej zasady postępowania decyduje jednak nie sam upływ czasu, ale nieuzasadnione przewlekanie procesu.

W przedmiotowej skardze wnioskodawca podniósł, że zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przywłaszczenia środków finansowych (...) Związku (...) w W., (...) we W. (...) przez byłego prezesa T. K. w kwocie 240.000 zł. zostało złożone 21 września 2020r. Śledztwo zostało wszczęte 3 listopada 2020 roku. Początkowo wykonano szereg czynności: przesłuchano świadków związanych ze zdarzeniem oraz uzyskano i zabezpieczono dokumentację finansowo-księgową i bankową (...), a także laptop, z którego korzystał T. K. w ramach pracy w Zarządzie (...) Wykonano opinię biegłego z zakresu informatyki odnośnie do materiałów znajdujących się w zabezpieczonym laptopie.

26 października 2021r. Prokurator (...)we W.postanowił o przedłużeniu śledztwa na dalszy czas oznaczony – tj. do 3 lutego 2022r. z uwagi na konieczność uzyskania opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości. 29 grudnia 2021r. uzyskano opinię wstępną biegłej z zakresu finansów i rachunkowości, w której wskazała na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego Dopiero po pół roku, 20 czerwca 2022r. uzupełniono dokumentację i skontaktowano się ponownie z biegłą, która określiła, że do grudnia 2022r. sporządzi opinię w sprawie.

Postanowieniem z 23 czerwca 2022r powołano biegłą z zakresu finansów i rachunkowości, zlecając jej wykonanie opinii oraz zawieszono postępowanie.

Biegła wniosła o przedłużenie jej terminu na sporządzenie opinii do 31 marca 2023r. na co wyrażono zgodę.

5 czerwca 2023r zwrócono się do biegłej z zapytaniem dotyczącym terminu sporządzenia opinii. W odpowiedzi podała datę 30 września 2023r.

4 października 2023r. biegła przesłała email z informacją o wydłużeniu okresu o kolejne 2 miesiące.

11 grudnia 2023r. ponownie zwrócono się do biegłej, która oświadczyła, że prześle opinię w styczniu 2024r.

Sporządzona opinia biegłej A. G. wraz z całością dokumentacji księgowo-kasowej wpłynęła do Prokuratury (...) 22 stycznia 2024r.

Po analizie opinii biegłej organ nadzorujący postępowanie dostrzegł konieczność zasięgnięcia opinii uzupełniającej celem kompleksowego rozpoznania wszystkich zdarzeń będących przedmiotem postępowania. W tym celu 21 lutego 2024r. wydano postanowienie w tym przedmiocie – wyznaczając czas do 30 czerwca 2024r.

9 czerwca 2023r. biegła przesłała sporządzoną przez siebie opinię uzupełniającą wraz z wnioskiem o zebranie dodatkowych dokumentów, które są niezbędne do sporządzenia opinii uzupełniającej. (...) nie przesłał żądanej przez biegłą dokumentacji, nie wydał też oświadczenia o jej braku. Co uniemożliwiło sporządzenie opinii uzupełniającej.

2 grudnia 2024r. wydano postanowienie o przeszukaniu i zabezpieczeniu dokumentacji w siedzibie (...). Dokumentacja ta do dnia dzisiejszego nie została przekazana.

31 grudnia 2024r. biegła, na żądanie Prokuratury zwróciła akta.

W międzyczasie pokrzywdzony (...) Związek (...) w W., (...) we W. (...) kilkakrotnie zwracał się do Prokuratury o przyśpieszenie sprawy i podjęcie postępowania: 11.12.2023r., 7.05.2024r. 12.09.2024r. Na pismo z 12 września 202r. nie udzielono pokrzywdzonemu odpowiedzi. Dopiero po wpłynięciu skargi na przewlekłość postępowania zażądano udzielono odpowiedzi na pismo.

Oceniając postępowanie toczące się w niniejszej sprawie przez pryzmat wskazanych na wstępie przesłanek przewlekłości postępowania, stwierdzić należy, iż doszło do rażącej przewlekłości postępowania toczącego się przed Prokuraturą Rejonową dla Wrocławia Krzyki Wschód.

Sprawa została zainicjowano zawiadomieniem pokrzywdzonego złożonym w 2020 roku. Realne czynności zostały wykonane w 2020 i 2021 roku. Od czasu wydania postanowienia o dopuszczeniu opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości 23 czerwca 2023r. i zawieszeniu postępowania, organ je prowadzący w najmniejszym stopniu nie czuwał nad jego przebiegiem. Czego skutkiem jest nie uzyskanie do dnia dzisiejszego kompleksowej opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości, a nawet nie zgromadzenie kompletnej dokumentacji w oparciu, o którą opinia taka miałaby zostać sporządzona. Nie może być również mowy o obszernym materiale dowodowym, skoro akta sprawy liczą zaledwie 6 tomów czy utrudnianie postępowania wynikające z postawy pokrzywdzonego. To rolą prowadzącego postępowanie jest podejmowanie takich czynności, w tym odpowiednie oddziaływanie na pokrzywdzonego, by doprowadzić do jak najszybszego jego zakończenia. Podczas gdy prokuratorowi pół roku zajęło wydanie postanowienia o zażądaniu dokumentów w 2022 roku i podobnie – wydanie postanowienia o przeszukaniu i zabezpieczeniu dokumentacji – poł roku po oświadczeniu biegłej, że dokumenty są niezbędne do sporządzenia opinii. Mając zatem na uwadze czas trwania tego postępowania ( niemal 4 i pół roku) i czynności dowodowe, które należało w niej wykonać, stwierdzić należy, że trwało ono dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Mając zatem na względzie czas trwania tego postępowania i podjęte do tej pory czynności, stwierdzić należy, że doszło do rażącej nieuzasadnionej zwłoki, skutkującej naruszeniem prawa pokrzywdzonego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Prokurator Prokuratury (...) (...) powinien niezwłocznie podjąć czynności zmierzające do uzyskania stosownej dokumentacji od pokrzywdzonego, zobligować biegłą do wydania kompleksowej opinii i jak najszybciej zmierzać do wydania decyzji zamykającej śledztwo, zintensyfikować zatem czynności w celu merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy w rozsądnym terminie.

Sąd Apelacyjny stwierdza, że w postępowaniu toczącym się w Prokuraturze (...) (...)nastąpiła przewlekłość, przez co naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym bez nieuzasadnionej zwłoki.

W związku z wymienionym rozstrzygnięciem, wnioskodawcy należało też zwrócić wniesioną opłatę od skargi w wysokości 200 zł.

W tym stanie rzeczy, orzeczono jak na wstępie.

SSA Cezariusz Baćkowski

SSA Agata Regulska

SSA Andrzej Szliwa