VI U 202/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 2025-06-09
Sygn. akt VI U 202/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 czerwca 2025 roku.
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący sędzia Przemysław Chrzanowski
Protokolant protokolant sądowy Angelika Lalik
po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2025 roku w Warszawie
na rozprawie
sprawy z odwołania W. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddziałowi w W.
z udziałem zainteresowanych Uniwersyteckiego Centrum (...) w W. oraz (...) w W.
o zasiłek opiekuńczy
1. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w W. z dnia 4 kwietnia 2024 roku w sprawie nr 440000/ (...), znak (...).604.81.2024 - (...)10 w ten sposób, że przyznaje W. S. prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego od 12 do 20 marca 2020 roku oraz zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego za dzień 10 marca 2021 roku i za dni od 20 lutego do 3 marca 2023 roku, a także uznaje, że W. S. nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego dodatkowego zasiłku opiekuńczego od 12 do 20 marca 2020 roku, zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 roku i za dni od 20 lutego do 3 marca 2023 roku w łącznej kwocie 7.157,30 zł brutto wraz z odsetkami w kwocie 1.705,29 zł,
2. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w W. z dnia 5 kwietnia 2024 roku w sprawie nr 440000/ (...), znak (...).604.82.2024 - (...)10 w ten sposób, że przyznaje W. S. prawo do zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego za dzień 10 marca 2021 roku i za dni od 20 lutego do 3 marca 2023 roku, a także uznaje, że W. S. nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 roku i za dni od 20 lutego do 3 marca 2023 roku w łącznej kwocie 1.635,66 zł brutto wraz z odsetkami w kwocie 213,39 zł,
3. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w W. na rzecz W. S. kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.
Sygn. akt VI U 202/24
UZASADNIENIE
W dniu 26 kwietnia 2024 r. (data prezentaty) W. S. złożył odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 kwietnia 2024 r. pozbawiającej go prawa do zasiłku za okres 10 marca 2021 r. oraz od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. Odwołujący wskazał, że jest zatrudniony na etacie starszego asystenta w Uniwersyteckim Centrum (...) oraz na etacie Nauczyciela Akademickiego (...), a także prowadzi działalność gospodarczą w formie indywidualnej praktyki lekarskiej, którą realizuje w godzinach popołudniowych po godzinach pracy etatowej. Odwołujący jest ojcem czwórki dzieci, gdy te chorowały W. S. brał zwolnienie na opiekę nad dziećmi w godzinach pracy etatowej, zaś wieczorami sporadycznie świadczył usługi w ramach jednoosobowej działalności. (odwołanie, k. 1-2)
Tego samego dnia wpłynęło również drugie odwołanie W. S. od decyzji ZUS z dnia 4 kwietnia 2024 r. pozbawiającej ubezpieczonego prawa do zasiłku opiekuńczego za okres od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. oraz prawa do zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 r. i od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. (odwołanie, k. 1-2, akt sprawy o sygn. VI U 203/24)
Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie obu odwołań oraz o połączenie obu spraw do wspólnego. Zaskarżoną decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r. ZUS odmówił ubezpieczonemu prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. oraz zasiłku za dzień 10 marca 2021 r. i od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. i zobowiązał do jego zwrotu za wskazane okresy w łącznej kwocie 7.157,30 zł brutto wraz z odsetkami w wysokości 1.705,29 zł brutto. W tym czasie ubezpieczony świadczył pracę u innego płatnika składek, za którą otrzymał wynagrodzenie. Drugą z zaskarżonych decyzji – z dnia 5 kwietnia 2024 r. ZUS odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego za dzień 10 marca 2021 r. oraz za okres od dnia 20 lutego 2023 r. do dnia 3 marca 2023 r. i zobowiązał go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego w łącznej kwocie 1.635,66 zł brutto z odsetkami w wysokości 213,39 zł. W okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim ubezpieczony wystawił łącznie 7 zwolnień lekarskich swoim pacjentom w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto, zwolnienie lekarskie nr (...) dotyczyło opieki nad inną osobą, która nie należy do kręgu członków rodziny, a w takim przypadku błąd lekarza wystawiającego zwolnienie winien zostać sprostowany, czego jednak nie uczyniono. (odpowiedź na odwołanie, k. 11-13 akt sprawy o sygn. VI U 203/24 oraz k. 11-12v)
Zarządzeniem z dnia 29 maja 2024 r. połączono sprawę o sygn. akt VI U 202/24 do łącznego rozpoznania ze sprawą o sygn. akt VI U 203/24, które to sprawy toczyły się pod sygn. akt VI U 202/24. (zarządzenie, k. 16)
(...) Medyczny w W., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o oddalenie odwołania ubezpieczonego i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zainteresowany wyjaśnił, że W. S. w tym samym miejscu i czasie jako nauczyciel akademicki – lekarz pozostaje w dwóch stosunkach pracy i wykonuje prace na rzecz dwóch pracodawców. Nauczyciel akademicki może także prowadzić własną działalność gospodarczą. W związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem ubezpieczony był nieobecny w pracy świadczonej na rzecz płatnika w dniach 10 marca 2021 r. oraz od dnia 20 lutego 2023 r. do dnia 3 marca 2023 r., wobec czego płatnik wypłacił mu zasiłek opiekuńczy. Niemniej jednak, skoro ubezpieczony w tym czasie wykonywał pracę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to traci prawo do zasiłku za cały okres jego obowiązywania, a pobrany zasiłek podlega zwrotowi. (wykonanie zobowiązania sądu, k. 39-41 akt sprawy o sygn. VI U 203/24)
Ze strony drugiego zainteresowanego Uniwersyteckiego Centrum (...) w W. nie przedłożono stanowiska w sprawie.
Pismem z dnia 29 listopada 2024 r. (data prezentaty) swój udział w sprawie zgłosił zawodowy pełnomocnik ubezpieczonego, który wniósł o uchylenie obu zaskarżonych decyzji. W pierwszej kolejności poddał w wątpliwość, czy incydentalne podejmowanie przez ubezpieczonego czynności w ramach działalności gospodarczej w okresie pobierania zasiłku opiekuńczego z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę można potraktować jako wykonywanie pracy zarobkowej prowadzącej do utraty prawa do zasiłku za cały okres jego pobierania. Po drugie zakwestionował, czy jeżeli ubezpieczony utracił prawo do zasiłku w związku z wykonywaniem pracy zarobkowej to można uznać takie świadczenie za nienależnie pobrane, w związku z czym ubezpieczony obowiązany jest do jego zwrotu. Pełnomocnik ubezpieczonego zaznaczył, że W. S. wystawia zwolnienia lekarskie nie tylko w ramach osobistej konsultacji z pacjentem w gabinecie, lecz także w ramach teleporady przez telefon. Odwołujący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której prowadzi leczenie szeregu pacjentów, przy czym zazwyczaj jest to leczenie długotrwałe, wymagające szeregu wizyt i porad lekarskich oraz związane z wystawianiem zwolnień lekarskich często w ramach kontynuacji leczenia. W czasie pobierania zasiłku opiekuńczego ubezpieczony znacznie ograniczył swoją aktywność zawodową w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zaś wystawione zwolnienia lekarskie miały charakter incydentalny. Nie jest również prawdą, że w okresie od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. W. S. świadczył pracę u innego płatnika. Co się zaś tyczy obowiązku zwrotu świadczenia to wskazano, że ubezpieczony nie został pouczony przez organ rentowy o przesłankach ustania prawa do świadczeń z ubezpieczenia. Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2024 r. Przewodniczący zwrócił pismo pełnomocnika ubezpieczonego z uwagi na niezachowanie warunków formalnych, niemniej jednak pełnomocnik ubezpieczonego uzupełnił owe braki w ustawowym terminie. (stanowisko pełnomocnika ubezpieczonego, k. 69-73; zarządzenie o zwrocie pisma, k. 77; uzupełnienie braków formalnych, k. 80-81, 83-96 akt sprawy o sygn. VI U 203/24)
Do zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy modyfikacji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W. S. jest ojcem czwórki małoletnich dzieci: J. S., N. S. oraz M. S. (1) (ur. (...)) i M. S. (ur. (...)). (odpisy skrócone aktów urodzenia, k. 7-10)
W Sądzie Okręgowym Warszawa - Praga w Warszawie pod sygn. akt II C 1662/20 toczy się sprawa rozwodowa z powództwa W. S. z M. S. (2) – matką J. S. i N. S.. W wyniku zabezpieczenia udzielonego przez Sąd w toku postępowania obie dziewczynki mieszkają z matką, zaś ojciec ma zabezpieczone kontakty z córkami w określonych w postanowieniu dniach i godzinach – zazwyczaj popołudniowych (od 16:00 do 19:00). W. S. został również zobowiązany do łożenia tytułem alimentów na córki łącznej kwoty 10.000 zł, zaś od dnia 17 stycznia 2022 r. – kwoty 7.000 zł, płatnych do rąk matki małoletnich. (postanowienia, k. 3-6)
W. S. z wykształcenia jest lekarzem ortopedą. Wykonuje pracę w wielu miejscach, w tym na podstawie umowy o pracę jest zatrudniony w (...) Uniwersytecie Medycznym na oddziale ortopedii i traumatologii narządu ruchu na stanowisku starszego asystenta i jednocześnie nauczyciela akademickiego. Prowadzi również indywidualną praktykę lekarską w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, w ramach której wykonuje zabiegi operacyjne w prywatnych poradniach i szpitalach. W 2020 r. jedna z córek W. S. doznała zapalenia migdałków i musiała zostać poddana operacji. Na oddziale pediatrycznym dziecko musi przebywać w asyście rodzica. W. S. wymieniał się wówczas opieką z mamą dziewczynki, z tego tytułu przebywał za zwolnieniu chorobowym w okresie od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. W dniu 12 marca 2020 r. wystawił swoim pacjentom z placówki Szpital (...) zwolnienia lekarskie, z których 2 zostały anulowane. Kolejno w dniu 10 marca 2021 r. W. S. przebywał na zwolnieniu z tytułu opieki nad dzieckiem. W (...) urodziło się trzecie dziecko, a W. S. opiekował się matką dziewczynki – swoją partnerką, z tego tytułu przebywał na zwolnieniu w okresie od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. W godzinach popołudniowych świadczył pracę w prywatnej służbie zdrowia, bowiem nie mógł odwołać wszystkich konsultacji z uwagi na dobro pacjentów. W okresie sprawowania osobistej opieki nad dziećmi w godzinach popołudniowych i wieczornych W. S. wystawił kilka zwolnień lekarskich pacjentom. Zwolnienia lekarskie w liczbie 7 zostały wystawione przez W. S. z placówki B. Centrum Medyczne w dniach: 21 lutego 2023 r. (4 zwolnienia), 22 lutego 2023 r. (1 zwolnienie), 24 lutego 2023 r. (2 zwolnienia). (zeznania odwołującego, k. 107v-108; zestawienie zaświadczeń wybranego ubezpieczonego, k. 5-5v akt rentowych; rejestr zaświadczeń lekarskich, k. 40 i 43 akt rentowych; zaświadczenie lekarskie, k. 41, 44-45 akt rentowych)
W. S. jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z trzech tytułów:
1. umowy o pracę w Akademii Medycznej w W. ( (...) Medyczny),
2. umowy o pracę w Uniwersyteckim Centrum (...)
3. oraz z tytułu działalności gospodarczej.
(pismo ZUS k. 6 akt rentowych)
Ubezpieczony brał przedmiotowe zwolnienia lekarskie na opiekę jedynie z tytułu zatrudnienia z Uniwersyteckiego Centrum (...) w W. oraz (...) w W.. Nie brał zwolnień z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
(okoliczności bezsporne)
(...) Medyczny z tytułu zwolnienia na opiekę nad dzieckiem w okresie od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. potwierdził, że W. S. świadczył pracę w tym zakładzie pracy na podstawie umowy o pracę. W. S. jest nauczycielem akademickim i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie z góry. W dniu 31 marca 2020 r. (...) wypłacił W. S. zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad dzieckiem w wysokości 3.319,20 zł brutto za okres od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. Następnie w dniu 31 marca 2021 r. wypłacono pracownikowi zasiłek opiekuńczy w wysokości 339,38 zł brutto w dniu 10 marca 2021 r. W dniu 31 marca 2023 r. płatnik wypłacił W. S. zasiłek opiekuńczy w wysokości 3.498,72 zł brutto za okres od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. (pisma, k. 37-38; pismo ZUS z odpowiedzią (...), k. 51-52; karta zasiłkowa, k. 56 akt rentowych)
W dniu 25 stycznia 2024 r. ZUS zawiadomił W. S. o wszczęciu kontroli prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w dniu 10 marca 2021 r. przedłożonego płatnikom składek (...) Uniwersytetowi Medycznemu oraz Uniwersyteckiemu Centrum (...), a także dodatkowego zasiłku opiekuńczego za okres od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. z tytułu zatrudnienia u płatnika składek Uniwersyteckiemu Centrum (...). Z informacji uzyskanych przez organ rentowy wynikało bowiem, że w okresach wskazanych wyżej zwolnień ubezpieczony osiągał również przychód z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponadto drugi płatnik składek – (...) nie wykazał w tych okresach wypłaty dodatkowego zasiłku opiekuńczego. Organ rentowy zwrócił się do ubezpieczonego z prośbą o złożenie pisemnych wyjaśnień. Protokół kontroli ZUS przesłał do ubezpieczonego pismem z dnia 13 lutego 2024 r. z prośbą o ponowne nadesłanie informacji dotyczącej wykorzystania zwolnienia lekarskiego w dniu 10 marca 2021 r. z zastrzeżeniem, że brak uwag w wyznaczonym terminie skutkować będzie pozbawieniem prawa do zasiłku opiekuńczego. (zawiadomienie, k. 33-34; pismo przewodnie i protokół kontroli, k. 47-49)
Decyzją z dnia 4 kwietnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. w sprawie nr 440000/ (...) odmówił W. S. prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. oraz zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego za dzień 10 marca 2021 r., od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego dodatkowego zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 r., od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. w łącznej kwocie 7.157,30 zł brutto wraz z odsetkami w kwocie 1.705,29 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z posiadanej przez organ rentowy dokumentacji wynika, iż z tytułu zatrudnienia u płatnika składek Uniwersyteckiego Centrum (...) w W. Ubezpieczony był niezdolny do pracy w związku z koniecznością sprawowania dodatkowej opieki przyznanej od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. oraz w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym dzieckiem oraz inną osobą i z tego tytułu przedłożył on płatnikowi składek zaświadczenia lekarskie nr (...) na dzień 10 marca 2021 r. oraz nr (...) od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. Zaświadczenie nr (...) zostało wystawione z tytułu sprawowania opieki nad inną osobą, która nie należy do kręgu członków rodziny, nad którymi opieka uprawnia do zasiłku opiekuńczego. Płatnik składek od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. wypłacił ubezpieczonemu dodatkowy zasiłek opiekuńczy za 10 marca 2021 r. oraz od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w okresie orzeczonych niezdolności do pracy ubezpieczony świadczył pracę u innego płatnika składek od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., za którą otrzymał wynagrodzenie. Ponadto, ubezpieczony wystawił w dniach: 12 marca 2020 r. – 4 zwolnienia lekarskie pacjentom, z których 2 zostały później anulowane, 21 lutego 2023 r. – 4 zwolnienia lekarskie pacjentom, 22 lutego 2023 r. – 1 zwolnienie lekarskie pacjentce oraz 24 lutego 2023 r. – 2 zwolnienia lekarskie pacjentowi. Organ rentowy zawiadomił ubezpieczonego o wszczętej z urzędu kontroli oraz prosił o udzielenie dodatkowych informacji, a także przesłał ubezpieczonemu protokół kontroli z prośbą o złożenie wyjaśnień. Ubezpieczony na żadne z tych pism nie odpowiedział. W związku z tym organ rentowy uznał, że W. S. utracił prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego za okres do 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. w kwocie 3.319,20 zł brutto, zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 r. w kwocie 339,38 zł brutto oraz zasiłku opiekuńczego od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. w kwocie 3.498,72 zł brutto. Kwota należnych odsetek została ustalona od dnia następującego po dniach, w których nastąpiła wypłata świadczenia. (k. 58-61 akt rentowych)
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. w sprawie nr 440000/ (...) odmówił W. S. prawa do zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego za dzień 10 marca 2021 r. oraz od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. i zobowiązał ubezpieczonego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 r. oraz od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. w łącznej kwocie 1.635,66 zł brutto wraz z odsetkami w kwocie 213,39 zł. Organ rentowy zaznaczył, że z posiadanej dokumentacji wynika, iż z tytułu zatrudnienia u płatnika składek (...) z siedzibą w W. ubezpieczony był niezdolny do pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad chorym dzieckiem oraz inną osobą i z tego tytułu złożył płatnikowi składek zaświadczenia lekarskie nr (...) na dzień 10 marca 2021 r. oraz nr (...) za okres od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. Zaświadczenie lekarskie nr (...) zostało wystawione z tytułu sprawowania opieki nad inną osobą, która nie należy do kręgu członków rodziny nad którymi opieka uprawnia do zasiłku opiekuńczego. Płatnik składek wypłacił zasiłek opiekuńczy zarówno za dzień 10 marca 2021 r., jak również za okres od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ rentowy ustalił, że w dniach: 21 lutego 2023 r. Ubezpieczony wystawił 4 zwolnienia lekarskie pacjentom, 22 lutego 2023 r. – 1 zwolnienie lekarskie pacjentce oraz w dniu 24 lutego 2023 r. – 2 zwolnienia lekarskie pacjentowi. Ubezpieczony nie odpowiedział na żadne pismo organu rentowego w sprawie ani nie złożył żadnych wyjaśnień. Z uwagi na powyższe organ rentowy ustalił, że ubezpieczony utracił prawo do zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 r. w kwocie 106,50 zł brutto, zasiłku opiekuńczego od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. w kwocie 1.529,16 zł brutto. Kwota należnych odsetek została ustalona od dnia następującego po dniach, w których nastąpiła wypłata świadczenia. (k. 63-66 akt rentowych)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane powyżej dowody z dokumentów, w tym w szczególności znajdujących się w aktach nadesłanych przez organ rentowy. Zeznania odwołującego Sąd ocenił jako wiarygodne w części odnoszącej się do okoliczności przebywania na zwolnieniach lekarski, w jakiej zeznania te znajdowały potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt sprawy. Sąd dał wiarę zeznaniom odwołującego dotyczącym tego, że wykonywał on w trakcie zwolnień lekarskich jedynie niezbędne czynności, które były podyktowane przede wszystkim dobrem pacjentów. Sąd dostrzegł, że ubezpieczony załączył do odwołania postanowienie zabezpieczające obowiązek alimentacyjny na rzecz dwóch starszych córek podkreślając, że praca na dwa etaty w (...) jest niewystarczająca, aby utrzymać rodzinę. W ocenie odwołującego, praca świadczona w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy, była niezbędna także do zapewnienia bytu rodzinie.
Strony procesu nie wniosły o uzupełnienie ww. materiału dowodowego.
Sąd zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie spór dotyczył prawa do zasiłku opiekuńczego należnego W. S. z tytułu opieki nad członkiem najbliższej rodziny w następujących okresach: od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., 10 marca 2021 r. oraz od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. Odwołujący powołał zarzut przedawnienia dochodzenia zwrotu świadczenia za okres od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. jako nienależnego, zaś w odniesieniu do wszystkich okresów podkreślał również, że świadczył w ramach działalności gospodarczej w godzinach wieczornych usługi tylko w ramach niezbędnych dla dobra pacjentów czynności. Odnosząc się do podniesionego zarzutu przedawnienia Sąd wskazuje, że zostanie on omówiony po ustaleniu, czy świadczenie za okres od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r. można zakwalifikować jako nienależnie pobrane, a co za tym idzie, czy powstał w ogóle obowiązek jego zwrotu. Od tego bowiem zależy, czy w sprawie znajdzie zastosowanie art. 84 i 85 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 350; dalej również jako ustawa systemowa).
Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 501; dalej jako ustawa zasiłkowa) zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się określonymi w ustawie cechami bądź innym chorym członkiem rodziny. Za członków rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, uważa się małżonka, rodziców, rodzica dziecka, ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat - jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie sprawowania opieki (ust. 2). Za dzieci w rozumieniu ust. 1 i 2 uważa się dzieci własne ubezpieczonego lub jego małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie (ust. 3). Zgodnie z art. 33 ust. 2 zd. 1 ustawy zasiłkowej zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny co do zasady za okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym.
Możliwość pobierania zasiłku opiekuńczego nie przysługuje zgodnie z art. 34 ustawy zasiłkowej, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat. Na mocy art. 35 ust. 2 ustawy zasiłkowej, do zasiłku opiekuńczego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 oraz art. 12 i 17 ustawy.
Dodatkowy zasiłek opiekuńczy, który ubezpieczony pobierał w okresie przypadającym od dnia 12 marca 2020 r. do dnia 20 marca 2020 r. ustalony został w art. 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 340 ze zm.), niemniej jednak do trybu i zasad jego przyznawania stosuje się przepisy ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2780) z jedynym wyłączeniem, że okresu jego pobierania nie wlicza się do okresu zasiłkowego, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy zasiłkowej i w okresie pobierania dodatkowego zasiłku opiekuńczego, ogólny zasiłek opiekuńczy ustalony na podstawie przepisów ustawy zasiłkowej nie przysługuje.
W rozpoznawanej sprawie u podstaw obu decyzji organu rentowego odmawiających ubezpieczonemu prawa do zasiłku opiekuńczego za wszystkie trzy wskazane wyżej okresy przebywania na zwolnieniu z tytułu opieki legło ziszczenie się jednej z przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, polegającej na wykonywaniu pracy zarobkowej w okresie orzeczonego zwolnienia od pracy.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Przesłanki, o których mowa w tym przepisie są niezależne od siebie i mają samoistny charakter. Oznacza to, że spełnienie się którejkolwiek z nich pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku opiekuńczego w okresie orzeczonej niezdolności do pracy. O ile praca zarobkowa odnosi się do ekonomicznej strony życia człowieka, to wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem może dotyczyć każdej działalności ubezpieczonego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał wobec W. S. dwie decyzje odmawiające mu prawa do zasiłku opiekuńczego w okresach od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., 10 marca 2021 r. oraz od 20 lutego 2023 r. do 3 marca 2023 r. Każda z decyzji dotyczy innego płatnika składek, który wypłacił ubezpieczonemu zasiłek opiekuńczy za okresy niezdolności do pracy. Zdaniem organu rentowego, ubezpieczony w czasie orzeczonego zwolnienia od pracy, które miało zostać spożytkowane na sprawowanie opieki nad dzieckiem świadczył pracę w ramach indywidualnej praktyki lekarskiej z prowadzonej przez ubezpieczonego jednoosobowej działalności gospodarczej w przychodniach i szpitalach prywatnych. O tym fakcie świadczyć miała liczba wystawionych w tych okresach zwolnień lekarskich na rzecz pacjentów ubezpieczonego.
Zasiłek opiekuńczy pełni bardzo zbliżoną funkcję do zasiłku chorobowego odnośnie do ryzyka, które chroni. Ryzyko ubezpieczeniowe w tym przypadku związane jest z niemożnością świadczenia pracy, a co za tym idzie – utraty zarobku. Należy wspomnieć, że wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, która wyłącza prawo do pobierania zasiłku chorobowego (odpowiednio opiekuńczego), choć zazwyczaj wiąże się z uzyskaniem świadczenia ekwiwalentnego (pieniężnego), nie jest uzależnione od faktycznego osiągniecia dochodu, bowiem ochronę ubezpieczeniową wyłącza sama możliwość uzyskania zarobku.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie o sygn. akt II USKP 123/23 (LEX nr 3713580) przyjrzał się warunkom, jakie mogą świadczyć o utracie prawa do zasiłku chorobowego/opiekuńczego zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą i stwierdził, że przy ocenie, czy doszło do wypełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, konieczna jest pewna "stopniowalność" zachowań osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, uwzględniająca specyfikę tej działalności. W konsekwencji przyjęcie, że taka osoba wykonywała w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową w rozumieniu powołanego przepisu będzie możliwe wówczas, gdy wykazuje się ona w tym okresie taką samą lub zbliżoną aktywnością zawodową jak w okresach, w których była zdolna do prowadzenia działalności. Natomiast gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy osoba prowadząca pozarolniczą działalność ogranicza swoją normalną aktywność wyłącznie do podejmowania sporadycznych, incydentalnych i wymuszonych, np. regulacjami prawnymi, czynności takich jak złożenie podpisu na dokumencie, zwłaszcza urzędowym, sporządzenie rachunku lub faktury, których niedopełnienie prowadziłoby do niedochowania ustawowego lub umówionego z kontrahentem terminu i które dodatkowo nie są sprzeczne z celem zwolnienia, oraz gdy ceduje pozostałe czynności charakteryzujące prowadzoną przez nią działalność na inne osoby (zatrudnionych, w tym celu zleceniobiorców lub ustanowionego na czas trwania niezdolności do pracy pełnomocnika), należałoby przyjąć, że zastosowanie w stosunku do niej regulacji art. 17 ust. 1 ustawy nie jest uzasadnione. Stan faktyczny w tej sprawie dotyczył także lekarza (w tym przypadku internisty), który poza stosunkiem pracy świadczył także usługi w ramach działalności gospodarczej na podstawie umów cywilnoprawnych.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na niezwykle istotną kwestię, że okres czasowej niezdolności do pracy stwierdzony zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym czasową niezdolność do pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, podobnie jak zaświadczeniem lekarskim o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, pobytu w szpitalu albo innym przedsiębiorstwie podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, jest określane liczbą dni (zob. § 4 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim (Dz. U. poz. 2013)).
Z istoty rzeczy zasiłek opiekuńczy nie zakłada ciągłego zwolnienia od wykonywania pracy, bowiem opieka nad dzieckiem osoby uprawnionej do niego nie musi być nieprzerwana. Co więcej - biorąc pod uwagę model normalnie funkcjonującej rodziny należy założyć, że najczęściej w tygodniu matka korzysta ze zwolnienia od pracy, bo musi opiekować się osobiście dzieckiem w wieku do lat (...). Natomiast w czasie popołudniowym opiekę tę przejmuje lub może przejąć inny członek rodziny, by matka mogła wówczas świadczyć pracę zarobkową. (por. wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 11 lipca 2024 r. VI Ua 22/24, podobnie wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 14 marca 2023 r., XI Ua 2/23, LEX nr 3518875.
Należy podkreślić w niniejszej sprawie, że ubezpieczony brał przedmiotowe zwolnienia lekarskie na opiekę jedynie z tytułu zatrudnienia z Uniwersyteckiego Centrum (...) w W. oraz (...) w W.. W. S. nie brał zwolnień z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Faktycznie z mocy art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Stosownie do art. 35 ust. 2 tej ustawy powyższy przepis stosuje się odpowiednio do zasiłku opiekuńczego. Istotą prawa do zasiłku chorobowego w nieprzerwanym okresie jest bowiem ciągła niezdolność do pracy potwierdzona zwolnieniem lekarskim. Świadczenie pracy w jakimkolwiek dniu tego zwolnienia powoduje utratę prawa do zasiłku przyznanego za cały okres tego zwolnienia. Oznacza to bowiem nadużycie prawa do tego świadczenia, skoro pewnego dnia ubezpieczony jako osoba uchodząca za niezdolną do pracy świadczy pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie niezgodnie z jego celem.
Całkowicie odmiennie wygląda sytuacja w przypadku prawa do zasiłku opiekuńczego. Z istoty rzeczy nie zakłada on ciągłego zwolnienia od wykonywania pracy, bowiem opieka nad dzieckiem osoby uprawnionej do niego nie musi być nieprzerwana. Tę opiekę może wykonywać inna, kolejna osoba, gdy okoliczności faktyczne i czasowe tej kolejnej osobie na to pozwolą.
Mając na uwadze powyższe rozważania, jako zasadne w realiach niniejszej sprawy jawi się tłumaczenie ubezpieczonego, że potrzebował zwolnienia na opiekę nad chorym dzieckiem jedynie w ciągu dnia od godziny 7:35 do godziny 15:35, to jest w czasie świadczenia pracy z tytułu umowy o pracę, bowiem tylko w tym czasie nie sposób było znaleźć osoby do opieki nad chorym dzieckiem. Przepis art. 17 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 2 ustawy zasiłkowej nie dawał podstaw do pozbawienia go prawa do tego świadczenia w dniach roboczych w godzinach popołudniowych, kiedy to nie wykorzystywał zwolnienia od pracy (które nie było zwolnieniem lekarskim) w sposób niezgodny z jego celem. Liczba wystawionych przez ubezpieczonego zwolnień lekarskich w ramach indywidualnej praktyki lekarskiej to w okresie od 12-20 marca 2020 r. 4 zwolnienia lekarskie, dwa z nich zostały następnie anulowane, zaś w okresie od 20 lutego do 3 marca 2023 r. było to 7 zwolnień lekarskich. W. S. twierdził, że w okresie niezdolności do pracy wykonywał jedynie incydentalne czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i kierował się przy tym przede wszystkim dobrem pacjentów wynikającym z kontynuacji leczenia.
Zgodnie z brzmieniem art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Z mocy art. 84 ust. 2 tej ustawy za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się:
1. świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania oraz
2. świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia.
Ww. przepis nie miał zastosowania w okresach objętych niniejszą sprawą. Żadna ze wskazanych tam przesłanek nie wystąpiła bowiem tym czasie. Sporny zasiłek opiekuńczy został wypłacony za dni, w których ubezpieczony był zwolniony od wykonywania pracy z powodu faktycznego sprawowania opieki, zaś ustaloną powyżej pracę wykonywał już po południu. Pobrane przez niego za sporne okresy świadczenie nie było zatem świadczeniem nienależnym. Organ rentowy nie miał więc najmniejszych podstaw do domagania się jego zwrotu.
Odnośnie zaś do dnia 10 marca 2021 r., w którym W. S. był także niezdolny do pracy z uwagi na konieczność osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił ubezpieczonemu prawa do zasiłku opiekuńczego jedynie z uwagi na podejrzenie wykonywania w tym dniu pracy zarobkowej. Ani z akt sprawy niniejszej ani też z dokumentów zebranych w aktach rentowych nie wynika, aby w tym dniu ubezpieczony wykonywał jakakolwiek pracę zarobkową. ZUS podjął decyzję o odmowie przyznania prawa do zasiłku opiekuńczego za ten dzień jedynie dlatego, że ubezpieczony nie ustosunkował się w żaden sposób do zapytania ZUS, czy w tym dniu taką pracę wykonywał. Nie można uznać, że zostały w odniesieniu do tego dnia spełnione przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej w oparciu jedynie o to podejrzenia organu rentowego, że w tym dniu ubezpieczony świadczył pracę oraz że nie udzielił on odpowiedzi na pytanie ZUS.
Zgodnie z art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy systemowej, za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Zgodnie zaś z art. 84 ust. 3 ustawy systemowej nie można żądać zwrotu kwot nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych za okres dłuższy niż ostatnie 12 miesięcy, jeżeli osoba pobierająca świadczenia zawiadomiła organ wypłacający świadczenia o zajściu okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, a mimo to świadczenia były nadal wypłacane, a w pozostałych przypadkach – za okres dłuższy niż ostatnie 3 lata. Jak zaś stanowi art. 84 ust. 7 zd. 1 ustawy systemowej, należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej te należności. Zgodnie z przepisem art. 84 ust. 7a u.s.u.s. w przypadku osoby, która nienależnie pobrała świadczenie, decyzji zobowiązującej do zwrotu nie wydaje się później niż w terminie 5 lat od ostatniego dnia okresu, za który pobrano nienależne świadczenie. Jak zauważono w doktrynie, ustawodawca stanął na stanowisku, że 5 lat od ostatniego dnia okresu, za który pobrano nienależne świadczenie, jest wystarczającym okresem, by wyspecjalizowana państwowa jednostka organizacyjna – ZUS – mogła zweryfikować posiadaną dokumentację i ewentualnie wydać decyzję w przedmiocie zwrotu świadczeń nienależnych (A. N., Zwrot..., s. 57).
W niniejszej sprawie zarzut odwołującego dotyczył w istocie naruszenia art. 84 ust. 3 ustawy systemowej, a nie przedawnienia, o którym mowa w art. 84 ust. 7 tej ustawy. Ustawodawca połączył bowiem termin przedawnienia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z uprawomocnieniem się decyzji organu rentowego ustalającej wysokość tych kwot, a nie zaś z samą możliwością dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia, o której mowa w art. 84 ust 3 ustawy systemowej. Przepis art. 84 ust. 3 u.s.u.s. wprowadza ograniczenia czasowe możliwości żądania przez organ rentowy zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Ogólne ograniczenie obejmuje okres 3 lat wstecz liczony do ostatniej wypłaty (pobrania) nienależnego świadczenia (uchwała SN (7) z 16.05.2012 r., III UZP 1/12, OSNP 2012/23–24, poz. 290; por. też M. Bartnicki, B. Suchacki [w:] Komentarz..., red. K. Antonów, 2019, komentarz do art. 138, pkt 4). Pobrany przez W. S. dodatkowy zasiłek opiekuńczy za okres niezdolności do pracy przypadający od dnia 12 marca 2020 r. do dnia 20 marca 2020 r. został mu wypłacony w dniu 31 marca 2020 r., zatem od tego dnia biegnie 3-letni termin upoważniający organ rentowy do żądania zwrotu nienależnie pobranego dodatkowego zasiłku opiekuńczego.
Należy podkreślić, że żaden z przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 340 ze zm.), w tym w szczególności art. 15zzs czy art. 15zzzzzn nie spowodował ani zawieszenia, ani spoczywania terminu z art. 84 ust. 3 ustawy systemowej, który nie jest terminem przedawnienia.
W niniejszej sprawie nie znajdzie także zastosowania 5-letni termin na wydanie decyzji ustalającej zwrot nienależnie pobranego świadczenia z art. 84 ust. 7a ustawy systemowej. Organ rentowy podjął jakiekolwiek czynności związane z wyjaśnianiem okoliczności pobrania dodatkowego zasiłku opiekuńczego przez W. S. dopiero w dniu 25 stycznia 2024 r., zatem już po upływie 3-letniego terminu z art. 84 ust. 3 ustawy systemowej, który skończył się w dniu 31 marca 2023 r. Organ rentowy wydał decyzję ustalającą zwrot nienależnie pobranego świadczenia dopiero w dniu 4 kwietnia 2024 r., a zatem z naruszeniem terminu z art. 84 ust. 3 ustawy systemowej. ZUS miał prawo do ustalenia, że W. S. nie przysługuje zasiłek opiekuńczy za czas niezdolności do pracy od 12 do 20 marca 2020 r., niemniej jednak w dacie wydania decyzji ustalającej zwrot tego świadczenia nie był uprawniony do żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia od ubezpieczonego. W związku z powyższym odnośnie spornego zasiłku opiekuńczego za okres od 12 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., to upłynął już okres, w którym organ rentowy mógł dochodzić zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Zarzut odwołującego, który zarzucał naruszenie terminu do możliwości dochodzenia zwrotu tego świadczenia okazał się zatem zasadny.
Reasumując, Sąd na podstawie ww. okoliczności oraz ww. przepisów:
1. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w W. z dnia 4 kwietnia 2024 roku w sprawie nr 440000/ (...), znak (...).604.81.2024 - (...)10 w ten sposób, że przyznaje W. S. prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego od 12 do 20 marca 2020 roku oraz zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego za dzień 10 marca 2021 roku i za dni od 20 lutego do 3 marca 2023 roku, a także uznaje, że W. S. nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego dodatkowego zasiłku opiekuńczego od 12 do 20 marca 2020 roku, zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 roku i za dni od 20 lutego do 3 marca 2023 roku w łącznej kwocie 7.157,30 zł brutto wraz z odsetkami w kwocie 1.705,29 zł oraz
2. zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w W. z dnia 5 kwietnia 2024 roku w sprawie nr 440000/ (...), znak (...).604.82.2024 - (...)10 w ten sposób, że przyznaje W. S. prawo do zasiłku opiekuńczego z funduszu chorobowego za dzień 10 marca 2021 roku i za dni od 20 lutego do 3 marca 2023 roku, a także uznaje, że W. S. nie jest zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku opiekuńczego za dzień 10 marca 2021 roku i za dni od 20 lutego do 3 marca 2023 roku w łącznej kwocie 1.635,66 zł brutto wraz z odsetkami w kwocie 213,39 zł.
Ponadto Sąd zasądził od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w W. na rzecz odwołującego się kwotę 720 zł, gdyż niniejsze postępowanie dotyczyło dwóch odwołań od dwóch decyzji organu rentowego, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tj. zgodnie z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy dla Warszawy-Pragi Południe w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: sędzia Przemysław Chrzanowski
Data wytworzenia informacji: