Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 sierpnia 2016 r.

Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie VII Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSO Lucyna Łaciak

Protokolant: st. sekr. sądowy Dominika Kołpa

po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 r. w Warszawie

sprawy T. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.

o wcześniejszą emeryturę (z warunków szczególnych)

na skutek odwołania T. K.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W.

z dnia 17 grudnia 2015 r. znak: (...)

zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu

prawo do emerytury od dnia 19 grudnia 2015 r.

UZASADNIENIE

W dniu 15 stycznia 2016 r. T. K. wniósł odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z dnia 17 grudnia 2015 r., znak: (...) odmawiającej przyznania mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Zaskarżonej decyzji ubezpieczony zarzucił nieuwzględnienie przez organ rentowy okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych
od dnia 15 października 1977 r. do dnia 31 lipca 1979 r. Odwołujący wskazał, że w pracy
w ww. okresie zajmował stanowisko montera pomp wtryskowych ( k. 2 a. s.).

W dniu 25 stycznia 2016 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż odwołujący nie spełnia wymaganych zgodnie
z treścią art. 184 w zw. z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. nie udowodnił 15-letniego okresu pracy
w warunkach szczególnych. Organ rentowy nie uwzględnił jako pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia ubezpieczonego od dnia 7 marca 1973 r. do dnia 31 lipca 1979 r. w Przedsiębiorstwie “ (...)”. Oddział stwierdził,
że na podstawie przedłożonych dokumentów nie można jednoznacznie stwierdzić,
iż wykonywana wówczas praca miała wyłącznie charakter wynikający z zapisów zawartych
w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego
( k. 3 a. s.).

Wykonując zarządzenie Sądu, Ministerstwo Infrastruktury przesłało kserokopie akt osobowych odwołującego z Przedsiębiorstwa (...) “ (...)” ( k. 11-29 a. s.).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

T. K. w dniu 26 listopada 2015 r. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wniosek o wcześniejszą emeryturę
z warunków szczególnych ( k. 1 a. r., tom II).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. wydał decyzję z dnia
1 grudnia 2015 r., znak: (...), którą odmówił prawa do wcześniejszej emerytury z warunków szczególnych, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. nie został udowodniony wymagany 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych wykonywanej stale w pełnym wymiarze czasu pracy, a na dzień wydania decyzji ubezpieczony nie ukończył
60-tego roku życia. Organ rentowy do ogólnego stażu pracy odwołującemu zaliczył 25 lat,
2 miesiące i 13 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 14 lat, miesiąc i 25 dni okresu pracy w warunkach szczególnych ( k. 8 a. r., tom II).

T. K. w dniu 15 grudnia 2015 r. złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W., wniosek o wcześniejszą emeryturę z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych ( k. 1 a. r., tom III).

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. po przeprowadzeniu całości postępowania wyjaśniającego ustalił, że ubezpieczony wykazał łączny staż pracy
na dzień 1 stycznia 1999 r. w wymiarze 25 lat, 2 miesięcy i 13 dni okresów składkowych
i nieskładkowych, w tym 14 lat, miesiąc i 25 dni okresu pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy nie uwzględnił okresów pracy w szczególnych warunkach od dnia 7 marca 1973 r. do dnia 31 lipca 1979 r. w Przedsiębiorstwie (...) “ (...)” z powodu braku świadectwa pracy
w szczególnych warunkach wystawionego według wzoru stanowiącego załącznik
do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wobec nie wykazania 15-letniego okresu pracy
w warunkach szczególnych, decyzją z dnia 17 grudnia 2015 r., znak: (...) zmieniająca decyzję odmowną z dnia 1 grudnia 2015 r., znak: (...) organ rentowy odmówił T. K. prawa do wcześniejszej emerytury z warunków szczególnych ( k. 11 a. r., tom III).

W toku postępowania sądowego Sąd ustalił, że T. K. od dnia
15 października 1977 r. do dnia 31 lipca 1979 r. w Przedsiębiorstwie (...) “ (...)” pracował wyłącznie na stanowisku montera pomp wtryskowych na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. W trakcie zatrudnienia odwołujący wykonywał wyłącznie pracę przy układach zasilania przy tzw. pompach wtryskowych, a zakres jego obowiązków polegał m.in. na wyjęciu wtrysków, wymianie końcówek oraz regeneracji pomp wtryskowych ( zeznania odwołującego
oraz świadków W. P. i J. N. k. 40-44 a. s. i kserokopia akt osobowych k. 13-29 a. s.).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt dokumentów,
w tym akt rentowych, kserokopii akt osobowych, zeznań świadków W. P.
i J. N. oraz przesłuchania odwołującego w charakterze strony. Dokumenty przedłożone przez strony niniejszego postępowania stanowią obiektywny oraz w pełni wiarygodny materiał dowodowy. Świadkowie to osoby, które pracowały z odwołującym
w spornym okresie, znały więc doskonale specyfikę jego pracy. Zeznania świadków oraz odwołującego były logiczne i spójne oraz korelowały z materiałem dowodowym w postaci dokumentów, zatem Sąd uznał je za wiarygodne i przyjął za podstawę ustaleń faktycznych niniejszej sprawy.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
II Oddział w W. z dnia 17 grudnia 2015 r., znak: (...) jest zasadne
i zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiocie określenia wymaganego wieku emerytalnego, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków na podstawie których przysługuje ubezpieczonemu prawo do tzw. wcześniejszej emerytury przepis art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej odsyła do „przepisów dotychczasowych”. Stosowne regulacje – stanowiące obecnie obowiązujące prawo - zawarte są w rozporządzeniu w sprawie wieku emerytalnego.

Art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2015 r., poz. 748 j. t.) zwana dalej ,,ustawą’’ stanowi,
że ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura
po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32. 33., 39 i 40. jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

•

okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

•

okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia
do Otwartego Funduszu Emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w Otwartym Funduszu Emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa.

Wykaz prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze o których mowa w powołanym art. 184 ustawy nie podlega wykładni rozszerzającej. Prace te ściśle
i jasno zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze. Jednakże nabycie uprawnień z tytułu wykonywania prac
w szczególnych warunkach lub w szczególnym, charakterze podlega dalszym ograniczeniom. Aby daną pracę uznać za wykonywaną w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, pracownik musi ją wykonywać stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy. Dodatkowo, zgodnie z powołanym rozporządzeniem mężczyzna nabywa prawo do emerytury po spełnieniu wszystkich przesłanek wymienionych w § 3 w zw. z §4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia tj.:

•

legitymuje się 25-letnim okresem pracy liczonym łącznie z okresami równorzędnymi
i zaliczanymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia);

•

wykonuje pracę wymienioną w wykazie A (Prace w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego), będącym załącznikiem
do rozporządzenia;

•

osiąga wiek emerytalny wynoszący 60 lat (§ 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) oraz

•

jest zatrudniony przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia).

Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze powinno być stwierdzone przez pracodawcę w świadectwie wykonywania pracy
w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze lub w świadectwie pracy ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 1997 r., sygn. akt II UKN 417/97 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 r., sygn. akt II UKN 398/00). Świadectwo pracy
w warunkach szczególnych jest jednak dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 245 k.p.c. i nie stanowi dowodu tego co zostało w nim odnotowane. Taki walor mają wyłącznie dokumenty urzędowe, do których w myśl stosowanego a contrario art. 244 § 1 k.p.c.
nie zalicza się świadectwa pracy, gdyż nie zostało sporządzone przez organy władzy publicznej ani inne organy państwowe ( por. w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa 783/13). Dodatkowo należy podkreślić,
że w razie wszczęcia postępowania sądowego, toczącego się wskutek odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji organu rentowego w sprawie przyznania uprawnień
do emerytury w wieku obniżonym dopuszczalne jest przeprowadzanie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo do owego świadczenia.
W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być więc udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego.

W niniejszej sprawie spornym była okoliczność, czy praca wykonywana przez odwołującego w Przedsiębiorstwie (...) “ (...)” od dnia 15 października 1977 r. do dnia 31 lipca 1979 r. miała charakter
i podlegała zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych. Spełnienie innych warunków,
od których zależy przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury pozostawało bezsporne. Nie podlega wątpliwości, że z dniem 19 grudnia 2015 r. ubezpieczony osiągnął wiek 60 lat. Nadto, strony nie kwestionowały faktu, że T. K. posiada 25 letni okres składkowy i nieskładkowy oraz nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego.

Jak wynika z zeznań świadków i odwołującego, pracował on w spornym okresie
w Przedsiębiorstwie (...) “ (...)” na stanowisku tylko i wyłącznie montera pomp wtryskowych, które zostało ujęte w Wykazie A dział XIV poz. 14, tj. prace przy naprawie pomp wtryskowych, wtryskiwaczy i gaźników do silników spalinowych oraz prac. Pracę tą ubezpieczony wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd podkreśla, że nieistotnym w sprawie była rozbieżność stanowisk zajmowanych przez odwołującego wynikająca ze świadectw pracy, gdyż istotny jest rodzaj wykonywanych czynności przez pracownika. Zgodnie z utrwalonym poglądem Sądu Apelacyjnego, ,,dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach,
nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden
z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.’’ ( wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 5 lutego
2015 r., sygn. akt III AUa 1232/14).

Zdaniem Sądu przeprowadzone postępowanie, w tym dowody z dokumentów, zeznania świadków i odwołującego wykazały, że wypełnia on niezbędne przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa do spornego świadczenia.

Z uwagi na prawidłowe wykazanie przez odwołującego charakteru wykonywania pracy na podstawie dokumentów oraz osobowego źródła dowodowego w postaci zeznań świadków, Sąd uznał za zbędne dopuszczać dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu BHP. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, ,,ustalenie wykonywania pracy
w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) nie wymaga wiadomości specjalnych uzasadniających prowadzenie dowodu z opinii biegłego’’ ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I UK 201/08).

Wobec tych wszystkich okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jest błędna
i podlega zmianie, albowiem odwołujący ma prawo do pobierania wcześniejszej emerytury
z tytułu zatrudnienia w warunkach szczególnych.

Odnośnie ustalenia terminu od jakiego Sąd Okręgowy uznał za zasadne przyznanie odwołującemu się prawa do emerytury, zastosowanie znajduje art. 129 pkt. 1. ustawy o FUS, w oparciu o który świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Ogólną zasadą prawa emerytalno-rentowego jest, że świadczenia wypłaca się na wniosek zainteresowanego, poczynając od dnia powstania prawa do emerytury
(tj. spełnienia ustawowych warunków), lecz nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie. Jednakże w niniejszej sprawie ubezpieczony osiągnął wiek predysponujący go do pobierania przedmiotowego świadczenia w dniu 19 grudnia 2015 r.
Sąd w związku z powyższym przyznał świadczenie od dnia 19 grudnia 2015 r., tj. w dniu osiągnięcia 60-tego roku życia.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.

Zarządzenie: (...)