VI Ka 1345/24 - wyrok Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie z 2025-09-16
Warszawa, dnia 16 września 2025 r.
Sygn. akt VI Ka 1345/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: SSA del. Anna Kalbarczyk
Sędziowie: SO Michał Chojnowski
SO Justyna Dołhy
protokolant: protokolant sądowy Małgorzata Jaworska
przy udziale prokuratora Wojciecha Groszyka
po rozpoznaniu dnia 16 września 2025 r.
sprawy A. W., syna M. i J., ur. (...) w O.
oskarżonego o przestępstwo z art. 190a § 1 kk
na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Otwocku
z dnia 9 września 2024 r. sygn. akt II K 868/21
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Otwocku do ponownego rozpoznania.
SSA del. Anna Kalbarczyk SSO Michał Chojnowski SSO Justyna Dołhy
UZASADNIENIE |
|||||||||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
VI Ka 1345/24 |
|||||||
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
2 |
||||||||
|
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||||||||
|
Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||
|
Wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt II K 868/21 w sprawie Artura Witkowskiego. |
|||||||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
|||||||||
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||
|
☒ oskarżyciel posiłkowy |
|||||||||
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|||||||||
|
☒ obrońca |
|||||||||
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||
|
☐ inny |
|||||||||
|
1.3. Granice zaskarżenia |
|||||||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||||||
|
☒ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☐ w całości |
||||||||
|
☒ w części |
☐ |
co do winy |
|||||||
|
☒ |
co do kary |
||||||||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. |
|||||||||
|
☒ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||||||
|
☐ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||||||
|
☐ |
art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||||||
|
☒ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||||||
|
☐ |
|||||||||
|
☐ |
brak zarzutów |
||||||||
|
1.4. Wnioski |
|||||||||
|
☐ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
||||||
|
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
||||||
|
Lp. |
Zarzuty obrońcy oskarżonego |
|||||
|
1. |
Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. |
||||||
|
Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów sąd odwoławczy ograniczył rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym tylko do uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., o czym poniżej. |
||||||
|
Lp. |
Zarzuty pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej |
|||||
|
1. |
Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary |
☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny. |
||||||
|
Niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów sąd odwoławczy ograniczył rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym tylko do uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., o czym poniżej. |
||||||
|
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
||||||
|
Wskazać wszystkie okoliczności, które sąd uwzględnił z urzędu, niezależnie od granic zaskarżenia |
||||||
|
Naruszenie prawa do obrony – art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. |
||||||
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności. |
||||||
|
1. W dniu 6 września 2023 roku sąd I instancji powziął wątpliwości dotyczące stanu zdrowia psychicznego oskarżonego i dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatrów (k. 321). 2. W związku z powyższym udział obrońcy oskarżonego w toczącym się postępowaniu był obligatoryjny art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. 3. W dniu 19 sierpnia 2024 roku roku biegli sporządzili opinię sądowopsychiatryczną wskazując we wnioskach, że oskarżony nie jest osobą chorą psychicznie, nie jest także upośledzony umysłowo. W okresie zarzucanego czynu mógł prawidłowo rozpoznać znacznie czynu i pokierować swoim postępowaniem. Biegli stwierdzili także, że oskarżony może brać udział w postępowaniu sądowym i prowadzić obronę w sposób samodzielny oraz rozsądny (k. 381386). 4. Pomimo takiej treści decyzji sąd nie postanowił, by uznać obronę oskarżonego za nieobligatoryjną. 5. Obrońca oskarżonego uczestniczył w toczącym się postępowaniu i był obecny na rozprawie w dniach 30 stycznia 2023 roku. 6. Nie był obecny na rozprawach w dniach 3 kwietnia 2023 roku, 14 czerwca 2023 roku. Co istotne nie był także obecny na rozprawach w dniach 27 maja 2024 roku, kiedy odtworzono nagrania i 28 sierpnia 2024 roku, kiedy odebrano głosy stron, czyli po wydaniu postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych psychiatrów i zaistnieniu przesłanek z art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. 7. W dniu 28 sierpnia 2024 roku zamknięto przewód sądowy, a wyrok wydano 9 września 2024 roku. |
||||||
|
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
||||||
|
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
||||||
|
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia. |
||||||
|
1. W sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. udział obrońcy w toczącym się postępowaniu jest obligatoryjny. 2. Obrona obligatoryjna wynikająca z tych okoliczności może ustać wyłącznie wtedy, gdy zostanie wydane wskazane w § 4 tego artykułu postanowienie sądu i to niezależnie od tego, czy – między powstaniem wątpliwości co do poczytalności oskarżonego a wydaniem przez biegłych lekarzy psychiatrów opinii – oskarżony miał ustanowionego z wyboru lub wyznaczonego z urzędu obrońcę ( postanowienie SN z 28 stycznia 2020 roku, V KS 1/20). 3. Tym samym obrona obligatoryjna ustaje dopiero z chwilą wydania przez sąd postanowienia, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy, po uznaniu opinii biegłych lekarzy psychiatrów za uzasadnioną – art. 79 § 4 k.p.k. ( wyrok SN z 16 stycznia 2018 roku, V KK 450/17; wyrok SN z 20 lipca 2023 roku, I KK 390/22; wyrok SN z 19 lipca 2023 roku, III KK 628/22). 4. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, który kwestię tę pojmuje wysoce restrykcyjnie, nieobecność obrońcy obligatoryjnego (art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k.) na rozprawie w przypadku braku wydania przez sąd postanowienia stwierdzającego brak obligatoryjności obrony (art. 79 § 4 k.p.k.), stanowi uchybienie będące bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. także wówczas, gdy z opinii biegłych lekarzy psychiatrów wynika, iż poczytalność oskarżonego w czasie popełnienia czynu nie była wyłączona ani w znacznym stopniu ograniczona, a nadto że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala mu na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny ( postanowienie z 18 maja 2022 roku, I KZP 10/21, OSNK 2022/6, poz. 23, T. Markiewicz, aprobująca stanowisko glosa do tego postanowienia OSP 2022/9, poz. 75). 5. Mając powyższe na względzie uznać należy, że doszło do wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. z uwagi na prowadzenie postępowania dowodowego na rozprawie w dniu 27 maja 2024 roku i 28 sierpnia 2024 roku pod nieobecność obrońcy. Na rozprawie tego dnia obrona oskarżonego była obroną obligatoryjną, gdyż sąd nie wydał postanowienia w trybie art. 79 § 4 k.p.k. To uchybienie musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. 6. Artykuł 439 § 1 pkt 10 k.p.k. odnosi się do dwóch przypadków sytuacji, gdy oskarżony w postępowaniu sądowym nie miał obrońcy w wypadkach określonych w art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.k. lub obrońca nie brał udziału w czynnościach, w których jego udział był obowiązkowy. (vide: postanowienie SN z 17.12.2014 r., II KK 316/14, LEX nr 1565761). |
||||||
|
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
||||||
|
Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy sąd rejonowy zobligowany jest przeprowadzić w całości postępowanie zgodnie z przepisami kodeksu postępowania karnego. |
||||||
|
6. Koszty Procesu |
||||||
|
Wskazać oskarżonego. |
Przytoczyć okoliczności. |
|||||
|
A. W. |
Wobec uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, nie orzekano o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze. |
|||||
|
7. PODPIS |
||||||
|
Michał Chojnowski Anna Kalbarczyk Justyna Dołhy |
||||||
|
1.1. Granice zaskarżenia |
|||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonego |
||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt II K 868/21 w sprawie A. W.. |
||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☐ w całości |
||||
|
☒ w części |
☐ |
co do winy |
|||
|
☒ |
co do kary |
||||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||
|
☐ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||
|
☐ |
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||
|
☒ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||
|
☐ |
|||||
|
☐ |
brak zarzutów |
||||
|
1.4. Wnioski |
|||||
|
☐ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
||
|
1.2. Granice zaskarżenia |
|||||
|
Kolejny numer załącznika |
2 |
||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej |
||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego w Otwocku z dnia 9 września 2024 r., sygn. akt II K 868/21 w sprawie A. W.. |
||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||
|
☐ na korzyść ☒ na niekorzyść |
☐ w całości |
||||
|
☒ w części |
☐ |
co do winy |
|||
|
☒ |
co do kary |
||||
|
☐ |
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||
|
☒ |
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
||||
|
☐ |
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
||||
|
☐ |
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
||||
|
☐ |
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
||||
|
☒ |
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
||||
|
☐ |
|||||
|
☐ |
brak zarzutów |
||||
|
1.4. Wnioski |
|||||
|
☐ |
uchylenie |
☒ |
zmiana |
||
Podmiot udostępniający informację: Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
Osoba, która wytworzyła informację: Anna Kalbarczyk, Michał Chojnowski , Justyna Dołhy
Data wytworzenia informacji: