Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 955/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1  Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV K 955/24 w sprawie przeciwko M. T. (1) emu.

1.2  Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Wskazać oskarżonego.

Wskazać fakt.

Dowód ze wskazaniem numeru karty, na której znajduje się dowód.

1.

M. T. (1)

Oskarżony jest osobą niekaraną

k. 611 - Informacja z KRK

2.

Sytuacja majątkowa oskarżonego

k. 607 - EPUAP

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Wskazać fakt

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu.

1.

Dane o karalności z systemu KRK

Załączony dokument urzędowy został sporządzony w przepisanej prawem formie przez organ do tego uprawniony. Stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Strony nie kwestionowały autentyczności dokumentu.

2.

Sytuacja majątkowa oskarżonej z systemu EPUAP

Załączony dokument urzędowy został sporządzony w przepisanej prawem formie przez organ do tego uprawniony. Stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Strony nie kwestionowały autentyczności dokumentu.

3.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzuty obrońcy oskarżonego

1.1.

1) naruszenie przepisów postępowania:

a) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. polegającego na sprzecznej z zasadami logiki formalnej, nakazami doświadczenia życiowego i dowolnej ocenie okoliczności sprawy co skutkowało błędną - wybiórczą oraz jednostronną oceną materiału dowodowego oraz brak oparcia wyroku na całokształcie okoliczności ujawnionych w toku rozprawy prowadzącą do wydania wyroku, w tym ocenę dowodu z wyjaśnień oskarżonego poprzez brak oparcia wyroku na części wyjaśnień oskarżonego w zakresie w jakim wskazał on, że w czasookresie w jakim miało dojść do zrealizowania znamion czynu z art. 209 k.k. pozostawał on w trudnej sytuacji finansowej, które to wyjaśnienia sąd rejonowy uznał za niewiarygodne w całości z tego względu, iż nie pokrywały się z obraną przez sąd Rejonowy wersją zdarzeń, przyjmując jednocześnie, że oskarżony nie mógł być w trudnej sytuacji materialnej z uwagi na jego wykształcenie, rzekomy zakup markowych ubrań dla dzieci, brak zgłoszenia się do w czasookresie do pomocy społecznej, czy wystąpienia przeciwko matce dzieci z natychmiastowym pozwem o ustalenie obowiązku alimentacyjnego matki wobec syna,

b) art. 410 k.p.k. poprzez błędną ocenę dowodu z przesłuchania świadka A. D. (1) i uznanie, że pomimo wskazań świadka o udzielaniu oskarżonemu pomocy finansowej w czasookresie, oskarżony nie pozostawał w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej realizację pełnego obowiązku alimentacyjnego wobec córki,

c) art. 410 k.p.k. poprzez błędną ocenę dowodu z przesłuchania świadka A. T. (1) i uznanie, że pomimo wskazań świadka na pokrywanie przez ojca jego usprawiedliwionych potrzeb oraz sięganiu po pomoc finansową od matki w czasookresie, oskarżony nie pozostawał w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej realizację pełnego obowiązku alimentacyjnego wobec córki,

d) art. 410 k.p.k., poprzez błędną ocenę dowodu z przesłuchania świadka M. T. (2) i uznanie, że pomimo wskazań świadka na pokrywanie przez ojca kosztów odzieży oraz wypoczynku córki, oskarżony w żaden sposób nie spełniał obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej,

e) art. 410 k.p.k., poprzez błędną ocenę dowodu z przesłuchania świadka A. S. i uznanie, że pomimo wskazań świadka na pokrywanie przez ojca kosztów odzieży oraz wypoczynku córki, oskarżony w żaden sposób nie spełniał obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej.

2) błąd ustaleń faktycznych, który mógł mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegający na:

a) przyjęciu, że oskarżony w czasookresie nie pozostawał w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej realizację pełnego obowiązku alimentacyjnego wobec córki,

b) przyjęciu, że oskarżony w czasookresie nie realizował w żadnym stopniu obowiązku alimentacyjnego wobec córki ani nie podejmował działań, które miały na celu częściową realizację obowiązku alimentacyjnego,

c) pominięciu, że oskarżony w pełni łożył na utrzymanie małoletniego syna,

d) pominięciu, że oskarżony ponosił wysokie koszty leczenia małoletniego syna,

e) pominięciu, że oskarżony zapożyczał się u matki oraz przyjaciół w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb swoich i małoletniego syna,

f) pominięciu, że oskarżony nie otrzymywał wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu w spółce (...) sp. z o.o.

3) obraza przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie przepisu art. 209 § 1 k.k. poprzez błędną wykładnię oraz przyjęcie, że oskarżony uchylał się od wykonania obo­wiązku alimentacyjnego wobec małoletniej córki, podczas gdy łożył w części na jej utrzymanie, a sytuacja materialna oskarżonego nie pozwa­lała na przekazywanie większej ilości środków na rzecz dziecka.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

1.  Przed przystąpieniem do oceny głównych zarzutów apelacji zauważyć należy, że obrońca postawił wykluczające się zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia prawa materialnego. Z utrwalonego od lat orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych wynika, że „O obrazie prawa materialnego można mówić jedynie wtedy, gdy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sąd wadliwie zastosował normę prawną lub bezzasadnie jej nie zastosował. Natomiast jeżeli zarzucona wadliwość zaskarżonego orzeczenia w istocie dotyczy przyjęcia za jego podstawę błędnych ustaleń, to ocenie instancyjnej podlega trafność ustaleń faktycznych, a nie obraza przepisów prawa materialnego.”1 Obrońca natomiast kwestionując ocenę dowodów oraz podnosząc zarzut błędu w ustaleniach fatycznych dodatkowo zarzuca obrazę art. 209 § 1 k.k.

2.  Wbrew twierdzeniom obrońcy nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.k., czy też art. 410 k.p.k. „Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną procesową, a mianowicie art. 7 k.p.k. wtedy, gdy m.in. stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających tak na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego”.2

3.  W uzasadnieniu apelacji obrońca przedstawił w zasadzie wersję zaprezentowaną w wyjaśnieniach oskarżonego, która nie znalazła w całości potwierdzenia z dowodach, którym nadano walor wiarygodności. Sąd wyrokujący ma natomiast obowiązek dążyć do ustalenia prawdy materialnej, co wiąże się z działaniami weryfikującymi wyjaśnienia oskarżonego, który nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności. Jednakże, jeśli oskarżony decyduje się na składanie wyjaśnień, to podlegają one ocenie na równi z innymi dowodami, ale także w powiązaniu z innymi dowodami. Brak dowodu w postaci przyznania się do winy nie pozbawia sądu możliwości wnioskowania i ustalenia tego faktu na podstawie całości dowodów.

4.  Wyjaśnienia oskarżonego o rzekomym pozostawianiu w tak trudnej sytuacji finansowej, by nie móc zapłacić 800 zł miesięcznie na rzecz małoletniej córki M. T. (2), słusznie zostały ocenione jako niewiarygodne. W tym zakresie należy ponowić argumentację sądu pierwszej instancji, którą sąd odwoławczy w całości podziela, że M. T. (1) jest mężczyzną w sile wieku, nie ma problemów zdrowotnych, zamieszkuje w W., gdzie możliwość podjęcia dodatkowego zatrudnienia nie nastręcza większych trudności, tym bardziej uwzględniając wykształcenie oskarżonego i znajomość języków obcych. Materiał dowody nie dostarczył żadnych podstaw do przyjęcia, że oskarżony nie wywiązywał się z nałożonego na niego obowiązku z okoliczności przez niego niezawinionych. Jeżeli oskarżony rzeczywiście znajdował się z trudnej sytuacji majątkowej, to niewątpliwie nie kupowałby dodatkowych, nieuzgodnionych z matką dzieci ubrań. Oskarżony w rzeczonym czasookresie nie korzystał z pomocy społecznej, nie wystąpił niezwłocznie z wnioskiem o alimenty przeciwko matce małoletniego na rzecz syna, który w tym okresie pozostawał na jego utrzymaniu. Skoro dysponował środkami na zakup różnego rodzaju prezentów, to nic nie stało na przeszkodzie, by przeznaczył je na poczet alimentów. Natomiast wręczane przez oskarżonego małoletniej córce prezenty, pokrywanie kosztów wycieczek szkolnych w żaden sposób nie zwalniały oskarżonego z obowiązku alimentacyjnego, do którego M. T. (1) był zobowiązany prawomocnym orzeczeniem sądu. Alimenty to świadczenie pieniężne, które zmierza do pokrycia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Wbrew twierdzeniom obrońcy sąd wziął pod uwagę zeznania A. D. (2) (uzasadnienie część fakty uznane za udowodnione), które wbrew twierdzeniom obrońcy nie wskazują na pozostawanie przez oskarżonego w daleko idącym finansowym niedostatku. Świadek ten zeznał, że oskarżony miał środki finansowe skoro stać go było na finansowanie pasji syna do piłki nożnej, opłacania treningów, wyjazdów czy sprzętu.

5.  Prezenty babci na rzecz A. T. (1) i przekazywanie określonych kwot wnukowi nie ma znaczenia dla ustaleń odnoszących się do trudnej sytuacji finansowej oskarżonego. Gdyby rzeczywiście tak było, że oskarżony borykał się z trudnościami finansowymi to jego matka z pewnością czyniłaby wpłaty na rzecz rodzica, zobowiązanego do łożenia na rzecz dziecka a nie niepełnoletniego wnuka.

6.  Natomiast zeznania A. T. (1) w zasadzie nic do sprawy nie wnoszą, gdyż syn nie znał powodów nieopłacania alimentów na rzecz swojej siostry przez ojca.

7.  Reasumując ustalenia sądu pierwszej instancji w tym zakresie są prawidłowe.

Lp.

Zarzuty obrońcy oskarżonego

2.

błąd ustaleń faktycznych, który mógł mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegający na przyjęciu, że oskarżony nie spełnił przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania podczas, gdy właściwa ocena rodzaju i charakteru naruszonego dobra prawnego, jak również całokształt elementów przedmiotowych prowadzi do uznania, iż stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego oraz stopień zawinienia nie są znaczne, a jego postawa, właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia nie uzasadniają przypuszczenia, że pomimo warunkowego umorzenia postępowania będzie on przestrzegał porządku prawnego, w sytuacji gdy prawidłowa ocena okoliczności niniejszej sprawy, w tym przede wszystkim uprzednia niekaralność oskarżonego, prowadzi do wniosku przeciwnego.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

1.  Apelacja obrońcy oskarżonego w zakresie błędnych ustaleń odnoszących się do warunkowego umorzenia postępowania jest zasadna.

2.  W pierwszej kolejności sąd odwoławczy zauważa, że pomiędzy stronami, byłymi małżonkami istnieje zaogniony konflikt, daleko wykraczający poza niepłacenie alimentów na rzecz córki M. T. (2). Jest to zauważalne nawet w sytuacji krótkotrwałego kontaktu zarówno z oskarżonym, jak i oskarżycielką posiłkową na rozprawie odwoławczej, słuchając wystąpień stron i zakresu argumentacji wykraczającej znacząco poza ramy określone tym postępowaniem karnym. Sąd karny, rozstrzygając sprawę zawinienia w zakresie płacenia alimentów, nie jest ani powołany, ani uprawniony do rozwiązania wszelkich problemów stron, czy też ukarania oskarżonego za jego ogólną postawę wobec byłej żony. To, w jaki sposób będą funkcjonować M. T. (1) i jego była żony A. T. (2)  S., jako rodzice i byli partnerzy leży tylko i wyłącznie w ich gestii i jest zależne od ich dobrej woli.

3.  Natomiast celem tego postępowania karnego jest ochrona dóbr, które chroni art. 209 § 1 k.k., a tym są przede wszystkim dzieci i obowiązek opieki nad nimi. Sprawa o alimenty to nie tylko sprawa pomiędzy zwaśnionymi rodzicami, ale przede wszystkim sprawa która chroni dobro dziecka i przypomina o odpowiedzialności rodzicielskiej. Sprawiedliwość w takich okolicznościach nie polega wyłącznie na karaniu, ale ma służyć także ochronie dziecka i umożliwić rodzicowi wywiązywania się z obowiązków w przyszłości.

4.  Warunkowe umorzenie postępowania jest środkiem probacyjnym, który opiera się na zaniechaniu skazania i wymierzenia kary sprawcy winnego popełnienia przestępstwa. Zgodnie z art. 66 § 1 k.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

5.  Zgodnie z art. 115 § 2 k.k. przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia.

6.  W niniejszej sprawie okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, oskarżony jest niekarany za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że będzie przestrzegał porządku prawnego.

7.  Rozważając stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez oskarżonego wskazać należy to, że byli małżonkowie T. mają dwójkę dzieci, które były w czasie zarzucanym, czyli w okresie od 9 października 2021 roku do 14 lipca 2023 roku  niepełnoletnie. W drugiej połowie 2021 roku małoletni syn A. T. (1) wyprowadził się od matki i zamieszkał z ojcem, który pokrywał jego koszty utrzymania. Oskarżony początkowo nie występował o alimenty na syna od oskarżycielki posiłkowej A. T. (2)  S., która czasowo pobierała również świadczenie z programu 500+ pomimo tego, że syn z nią nie mieszkał.

8.  Sąd zauważa, że w czasie zarzucanej niealimentacji, która obejmuje okres 1 roku i 9 miesięcy oskarżony utrzymywał bieżący kontakt z córką, osobisty i telefoniczny, chodził z nią na spacery, czasami wyjeżdżał na wycieczki oraz kupował jej odzież. Córka ma dobry kontakt z ojcem, zapewnia jej bezpieczeństwo, interesuje się jej potrzebami, wspiera ją w jej zainteresowaniach i pasjach.

9.  Biorąc te wszystkie okoliczności pod uwagę uznać należy, że rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych obowiązków, jak również postać zamiaru, motywacja oskarżonego nie jest znaczna. Właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia M. T. (1) uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Tym samym zaistniały przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania karnego i apelacja obrońcy oskarżonego w tej części jest zasadna.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

ewentualny  o warunkowe umorzenie postępo­wania na podstawie art. 66 § 1 k.p.k. z uwagi na fakt, że wina i spo­łeczna szkodliwość czynu nie są znaczne oraz ustalenie okresu próby na czas 1 roku oraz zwolnienie od kosztów sądowych.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.

Wniosek o uniewinnienie oskarżonego w świetle niebudzących wątpliwości ustaleń co do jego winy był niezadany.

Zasadny był wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego, aczkolwiek nie na okres 1 roku tytułem próby.

1Sąd uznał, że postępowanie karne wobec oskarżonego należało warunkowo umarzyć na okres 3 lat tytułem próby oraz zobowiązać go do bieżącego wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w postaci łożenia na utrzymanie córki M. T. (2) w okresie próby. W takim czasie, adekwatnym do winy oskarżonego, okoliczności popełnienia czynu możliwa będzie weryfikacja postawionej względem M. T. (1) pozytywnej prognozy kryminologicznej.

4.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Przedmiot i zakres zmiany.

Sąd na podstawie art. 66 § 1 k.k., art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne wobec oskarżonego warunkowo umarzył na okres 3 lat tytułem próby oraz na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 3 k.k. zobowiązał go do bieżącego wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w postaci łożenia na utrzymanie córki M. T. (2) w okresie próby.

Zwięźle o powodach zmiany.

Zasadność ewentualnego zarzutu apelacji, o czym była mowa powyżej.

6.  Koszty Procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

M. T. (1)

II.

zasądzono od oskarżonego kwotę 100 zł tytułem opłaty za obie instancje oraz pozostałe koszty sądowe poniesione w toku postępowania przed sądem pierwszej i drugiej instancji.

7.  PODPIS

SSA (del.) Anna Kalbarczyk

1.1.  Granice zaskarżenia

Numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego M. T. (1)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV K 955/24.

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana