Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

Formularz UK 2

Sygnatura akt

VI Ka 943/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 26 maja 2025 roku w sprawie o sygn. akt II K 168/24 przeciwko M. P..

Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy i jego pełnomocnik

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji.

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Apelacja obrońcy oskarżonego

Lp.

Zarzut

3.1

1.  rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 180a k.k., polegające na błędnym zastosowaniu tego przepisu do stanu faktycznego sprawy i uznaniu oskarżonego za winnego czynu z art. 180a k.k., podczas gdy brak było znamion tego przestępstwa  w szczególności wobec braku w dacie czynu obowiązującej i wykonalnej decyzji o cofnięciu oskarżonemu uprawnień do kierowania pojazdami oraz wobec braku umyślności po stronie oskarżonego; zachowanie oskarżonego stanowiło co najwyżej wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., nie zaś występek z art. 180a k.k., czego sąd meriti nie dostrzegł, przypisując winę z rażącym naruszeniem prawa materialnego;

2.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na jego treść, polegający na błędnym przyjęciu, że M. P. w dniu objętym aktem oskarżenia świadomie i umyślnie prowadził pojazd mechaniczny nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podczas gdy zebrany materiał dowodowy (w tym wyjaśnienia oskarżonego oraz dokumentacja administracyjna w aktach sprawy) jednoznacznie wskazuje, że: (a) oskarżony nie posiadał wymaganej świadomości istnienia prawomocnej i wykonalnej decyzji o cofnięciu mu uprawnień  decyzja ta nie została mu skutecznie doręczona ani w inny sposób zakomunikowana a nadto (b) decyzja administracyjna Starosty o cofnięciu uprawnień nie była ostateczna ani wykonalna w chwili czynu z uwagi na wniesione od niej odwołanie (toczące się postępowanie odwoławcze przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym), co łącznie implikuje, iż oskarżony nie realizował znamion strony podmiotowej czynu z art. 180a k.k.

3.  obrazę przepisów postępowania mogącą mieć istotny wpływ na treść wyroku, w szczególności naruszenie

• art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k.  poprzez niezapewnienie pełnej, wszechstronnej oceny materiału dowodowego i pominięcie okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego wynikających z dokumentów urzędowych (dotyczących statusu decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień), a w konsekwencji wyprowadzenie wniosków sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego co do spełnienia przez oskarżonego znamion czynu z art. 180a k.k.;

• art. 410 k.p.k.  poprzez oparcie wyroku wyłącznie na części materiału dowodowego z pominięciem istotnych dowodów zawartych w aktach (m.in. informacji o odwołaniu oskarżonego od decyzji o cofnięciu uprawnień oraz dowodów z postępowania administracyjnego przed SKO), co doprowadziło do niepełnego ustalenia stanu faktycznego;

• art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, w sytuacji, gdy istniały istotne wątpliwości co do świadomości oskarżonego odnośnie do cofnięcia mu uprawnień oraz co do obowiązywania decyzji administracyjnej w chwili zdarzenia; o art. 424 § 1 pkt 1-2 k.p.k.  poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku pierwszej instancji w sposób nienależyty, w szczególności niewyjaśnienie w uzasadnieniu, na jakiej podstawie Sąd ustalił istnienie i obowiązywanie decyzji o cofnięciu uprawnień oraz zamiar oskarżonego jej naruszenia, mimo że kwestie te budziły w sprawie zasadnicze wątpliwości.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

1.

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

1.  Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się częściowo zasadna – częściowo zarzut w punkcie 2a, stąd uwzględniono jej wniosek i uniewinniono oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu.

2.  Rację ma obrońca, że sąd błędnie przypisał oskarżonemu znamię czynu z art. 180a k.k., czyli umyślnego nie zastosowania się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami.

3.  W pierwszej kolejności podać należy, że zgodnie z art. 180a k.k. karze podlega sprawca, który na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Przestępstwo z art. 180a k.k. można popełnić wyłącznie umyślnie, dlatego też, jak słusznie podnosi się w orzecznictwie, dla przypisania oskarżonemu tego występku, niezbędnym jest dokonanie ustalenia, że prowadzący pojazd miał świadomość, iż wydana została wobec niego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, a ponadto, że jest ona wykonalna. Wiedza jedynie w zakresie przekroczenia limitu dopuszczalnej liczby punktów karnych eliminuje w sferze podmiotowej możliwość przypisania oskarżonemu popełnienia przestępstwa z art. 180a k.k. 1

4.  Tym samym w pierwszej kolejności należało ustalić, czy oskarżony M. P. miał świadomość wydania wobec niego decyzji o cofnięciu uprawnień, gdyż to warunkuje możliwość przypisania mu popełnienia czynu z art. 180 a k.k.

5.  Jak wynika z wyjaśnień oskarżonego w dacie czynu był zameldowany przy ul. (...) w W., czyli w miejscu zamieszkania swoich dziadków, z którymi od połowy 2022 roku nie utrzymywał kontaktów. Natomiast od 18 lat mieszka w N. przy ul. (...) wraz ze swoimi rodzicami i to jest jego miejsce zamieszkania.

6.  Jak wynika z akt sprawy – co nie było kwestionowane przez żadną ze stron  w dniu 3 października 2022 roku Komendant (...) Policji złożył do Prezydenta (...) W. wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oraz wniosek o poinformowanie o konieczności poddania się badaniu psychologicznemu.

7.  Po wszczęciu postępowania z urzędu  w dniu 6 października 2022 roku Prezydent (...) W. wystosował do oskarżonego dwa pisma z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego oraz z informacją o obowiązku poddania się badaniu psychologicznego. Pisma te zostały wysłane na adres ul. (...) w W.. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana i nie została odebrana przez M. P..

8.  Następnie w dniu 4 listopada 2022 roku Prezydent (...) W. wystosował kolejne pismo z kolejnym zawiadomieniem. Jak wynikało z pisma osobą do kontaktu w sprawie oskarżonego była I. D. z Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy (...). Pismo to zostało również wysłane na adres ul. (...) w W.. Przesyłka ta została odebrana przez T. P. – dziadka oskarżonego.

9.  W dniu 14 listopada 2022 roku T. P. sporządził oświadczenie, że odebrał list polecony na dane M. P. przez pomyłkę i nie utrzymuje z nim kontaktu. Zwrócił odebraną przesyłkę w stanie nienaruszonym. Oświadczenie to zostało skierowane do Urzędu (...) (...) Wydziału Obsługi Mieszkańców. Jak wynika z dekretacji na jego treści w dniu 16 listopada 2022 roku zostało zadekretowane na I. D..

10.  Mając powyższe na uwadze uznać należy, że z tym dniem organ prowadzący postępowanie powziął wiadomość o tym, że adres na który kierowana jest korespondencja od samego początku jest nieaktualny. Pomimo tego nie podjął żadnych czynności, by ustalić prawidłowy adres dla doręczeń do czego był zobligowany.

11.  Decyzja z dnia 20 kwietnia 2023 roku o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego wydana przez prezydenta (...) W. została wysłana do oskarżonego również na nieaktualny adres ul. (...) w W.. Była dwukrotnie awizowana, nie została odebrana przez M. P. i została zwrócona do nadawcy w dniu 10 maja 2023 roku. Przesyłka ta została uznana za doręczona w trybie art. 44 k.p.a. z datą 10 maja 2023 roku.

12.  Sąd zauważa, że postępowanie wobec M. P. zostało wszczęte z urzędu, o czym świadczy treść zawiadomień z dnia 6 października 2022 roku, 8 grudnia 2022 roku i 20 marca 2023 roku, gdyż wskazano w treści pisma art. 61 § 1 k.p.a. oraz podano § 4 wskazujący, że o wszczęciu postępowania z urzędu należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.

13.  Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie, gdyż obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest ustalenie prawidłowego adresu strony, w celu dokonywania doręczeń korespondencji w toku postępowania.

14.  W wypadku wszczęcia postępowania z urzędu, obowiązek ustalenia adresu osoby fizycznej będzie spoczywał na organie podejmującym czynności postępowania. Zakres podejmowanych przez organ działań nie może ograniczać się do ustalenia adresu w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Pojęcie „adresu” wynikające z przepisów tej ustawy (oznaczenie lokalu, w którym osoba fizyczna jest zameldowana na pobyt stały lub czasowy) nie jest tożsame z „adresem” w rozumieniu art. 41 k.p.a. Ze względu na zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.), organ ma obowiązek podjęcia wszelkich czynności skierowanych na ustalenie rzeczywistego adresu (zamieszkania, pobytu, miejsca pracy) strony postępowania. (por. Łaszczyca G. i inni, Komentarz do art. 41 k.p.a.)2

15.  Organ administracji powinien był ustalić adres zamieszkania oskarżony przed podjęciem doręczenia pierwszego zawiadomienia w sprawie, a już z pewnością po awizowaniu pierwszego pisma wysłanego do oskarżonego. W sposób oczywisty obowiązek ten zmaterializował się z dniem 14 listopada 2022 roku, po nadesłaniu oświadczenia przez dziadka oskarżonego. Wówczas organ administracji już wiedział, że adres ul. (...) w W. jest nieaktualny.

16.  Mając na uwadze art. 42 § 1 k.p.a., nakazujący doręczanie pism osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy działanie organu administracji polegające na uporczywym wysyłaniu korespondencji na nieaktualny adres było nieprawidłowe.

17.  Tym samym uznawanie za doręczone pierwszego zawiadomienia, jak i kolejnych pism i decyzji, z powołaniem się na treść art. 44 k.p.a. było nieskuteczne.

18.  Ustalenie adresu oskarżonego nie powinno nastręczać organowi administracji żadnego problemu, skoro oskarżony składał deklaracje podatkowe w urzędzie skarbowym właściwym dla miejscowości N. oraz ten adres był adresem właściwym dla zwolnień lekarskich, co bez problemu ustalił sąd okręgowy.

19.  To w konsekwencji prowadzi do wniosku, że nie sposób uznać, by oskarżony do dnia 25 stycznia 2024 roku został skutecznie poinformowany i wiedział, że wszczęto przeciwko niemu postępowanie administracyjne w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień, które z kolei, wobec niepoddania się przez oskarżonego sprawdzeniu kwalifikacji w wymaganym terminie, spowodowało wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

20.  Sąd ma pełną świadomość, że osoby wielokrotnie naruszające przepisy ruchu drogowego i świadome przekroczenia limitu 24 punktów karnych mogą podejmować różne działania mające na celu uniknięcie administracyjnych konsekwencji swoich działań, niemiej jednak na organie administracji spoczywa obowiązek dopełnienia wszelkich formalności tak by można było przypisać im świadome działanie, nie tylko z punktu widzenia odpowiedzialności administracyjnej ale także karnej.

21.  Oskarżony faktycznie poniósł konsekwencje administracyjne utraty prawa jazdy i zmuszony był przystąpić do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji oraz poddania się badaniom psychologicznym. Niemniej jednak by poniósł również konsekwencje karne prowadzenia pojazdu w dniu 25 stycznia 2025 roku po cofnięciu uprawnień musi być bezwątpliwie stwierdzone, że prowadząc pojazd miał świadomość, iż wydana została wobec niego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. A tego znamienia czynu z art. 180a k.k. nie udowodniono.

1.  Odnoszenie się do pozostałych zarzutów apelacji jest bezprzedmiotowe.

Wniosek

O uniewinnienie oskarżonego

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny lub niezasadny.

Zasadność zarzutów apelacji.

Apelacja prokuratora

Lp.

Zarzut

2.

błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na błędnej ocenie materiału dowodowego, a w konsekwencji na wprawdzie słusznym uznaniu, iż wina i społeczna szkodliwość czynu zarzucanego oskarżonemu M. P. nie są znaczne, zaś błędnym uznaniu, że ze względu na jego postawę po popełnieniu czynu zabronionego, zasługuje on na warunkowe umorzenie postępowania z orzeczeniem świadczenia pieniężnego w kwocie 1000 zł na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej ale bez orzeczenia wobec niego na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 3 k.k. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku oraz na zwolnienie z kosztów postepowania na podstawie art. 624 k.p.k. podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności liczba popełnionych przez M. P. wykroczeń drogowych) prowadzi do przeciwnego wniosku.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny lub niezasadny.

Odnoszenie się do zarzutu podniesionego w apelacji prokuratora jest bezprzedmiotowe z uwagi na zasadność wniosku obrońcy o uniewinnienie oskarżonego.

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Zamiana w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot zmiany

Wina

Zwięźle o powodach zmiany wyroku

Brak dowodów, że oskarżony prowadząc pojazd w dniu 25 stycznia 2024 roku miał świadomość, iż wydana została wobec niego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, tym samym niewypełnienie wszystkich znamion czynu z art. 180 a k.k.

6.  Koszty Procesu

Wskazać oskarżonego.

Wskazać punkt rozstrzygnięcia z wyroku.

Przytoczyć okoliczności.

M. P.

2.

zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. B. kwotę 1239,84 zł w tym podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym, obejmujący dwa terminy rozpraw apelacyjnych.

3.

koszty procesu przejęto na rachunek Skarbu Państwa.

7.  PODPIS

SSA (del.) Anna Kalbarczyk

7. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 26 maja 2025 roku w sprawie o sygn. akt II K 168/24

7.1.2. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

7.1.3. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

7.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

7. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

2

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 26 maja 2025 roku w sprawie o sygn. akt II K 168/24

7.1.2. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

7.1.3. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

7.1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana