Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

13 czerwca 2023 roku

Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W. w I Wydziale Cywilnym w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki

po rozpoznaniu na rozprawie 13 czerwca 2023 roku w W.

przy udziale protokolanta Gabrieli Banaszek

sprawy z powództwa B. K.

przeciwko R. D.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki 39 636,71 zł (trzydzieści dziewięć tysięcy sześćset trzydzieści sześć złotych siedemdziesiąt jeden groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 stycznia 2019 roku do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo w pozostałej części;

3.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki 3 040 zł (trzy tysiące czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;

4.  nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w W. 1 975,20 zł (tysiąc dziewięćset siedemdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu;

5.  nakazuje pobrać z zasądzonego na rzecz powódki w punkcie 1. świadczenia na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla miasta stołecznego Warszawy w W. 493,80 zł (czterysta dziewięćdziesiąt trzy złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieuiszczonej opłaty od pozwu.

UZASADNIENIE

I. Stanowiska stron

B. K. wniosła o zasądzenie od R. D. 49 363,55 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazała, że dochodzi zwrotu uiszczanych comiesięcznie pozwanemu części rat jego kredytu, ponieważ uiszczane one były celem przepisania przez pozwanego na powódkę udziału 1/2 we współwłasności lokalu i samochodu kupionych za ten kredyt oraz sfinansowania z pozostałych środków remontu wspólnej kamienicy, co nie doszło do skutku (pozew k. 2-5, pisma k. 320-322, 446-447, stanowisko końcowe – e-protokół rozprawy z 13.06.2023 r., 00:09:14-00:13:57).

Pozwany (którego stanowisko ewoluowało) ostatecznie wniósł o oddalenie powództwa. Wcześniej pozornie „uznawał” częściowo powództwo, jednakże w rzeczywistości dopuszczał częściowe zasądzenie dochodzonej przez powódkę kwoty pod warunkiem sprzedaży przez niego lokalu. Następnie zmieniał kwotę, którą skłonny byłby pod takim warunkiem zwrócić powódce, podając nowe sposoby jej wyliczenia, zaznaczając jednakże, że zgodzić się na to może wyłącznie „z powodów moralnych”, bowiem w rzeczywistości powódce nie należy się żaden zwrot, ponieważ po pierwsze, „spłacił przypadającą na powódkę część kredytu bankowi”, po drugie, niezwrócenie powódce uiszczanych przez nią rat miałoby stanowić ekwiwalent korzystania przez powódkę ze wspólnego korytarza w kamienicy i magazynowania tam swojego towaru w latach 2013-2021 (9 600 zł). Poza tym pozwany wnosił o uwzględnienie przy rozliczeniu poza wydatkami uwzględnionymi przez powódkę w pozwie ponadto: odsetek uiszczonych bankowi w związku z zaciągniętym w porozumieniu z powódką kredytem w zakresie 45 000 zł (połowy kwoty przeznaczonej na wspólny remont, który nie doszedł do skutku – 3 550,48 zł), połowy wydatków na samochód, który miał być w połowie przepisany na powódkę, do czasu rozstania z powódką (naprawy, opony, ubezpieczenie – 5 100 zł), połowy kosztów paliwa wykorzystanego przez pozwanego na dojazdy do powódki (1 920 zł), połowy kosztu projektu budowlanego w związku z planami wspólnego remontu kamienicy (4 000 zł). Twierdził też pozwany, że nie było planów ani uzgodnień co do przepisania na rzecz powódki udziałów 1/2 w nabytych za współfinansowany kredyt lokalu i samochodzie, a jedynie plan współkorzystania z samochodu i przepisania udziału 1/2 w lokalu, który dopiero byłby utworzony po adaptacji poddasza w wyniku remontu kamienicy (odpowiedź na pozew k. 297-300, 339-345, 395-396, 449-452, stanowisko końcowe – e-protokół rozprawy z 13.06.2023 r., 00:13:57-00:22:49).

II. Ustalenia faktyczne

Kamienica przy ul. (...) w T. składa się z 2 lokali: lokalu nr (...) (użytkowego) na parterze, będącego własnością powódki, gdzie prowadzi ona bar, oraz lokalu nr (...) na piętrze (mieszkalnego). Powódka i pozwany byli w nieformalnym związku w latach 2008-2018 ( bezsporne).

Powódka i pozwany postanowili okazyjnie nabyć lokal nr (...), który został wystawiony na przetarg. Powódka nie miała zdolności kredytowej, więc strony postanowiły, że to pozwany weźmie kredyt i przystąpi do przetargu, natomiast powódka będzie uiszczała połowę raty kredytu, natomiast po 5 latach, gdy nie będzie się to już wiązało z obowiązkiem podatkowym, pozwany przepisze na powódkę 1/2 udziału we współwłasności tego lokalu ( zeznania powódki, e-protokół rozprawy z 17 stycznia 2023 r., 00:10:21-01:15:21, e-protokół rozprawy z 19 stycznia 2023 r., 00:01:09-00:30:43, e-protokół rozprawy z 27 kwietnia 2023 r., 00:04:57-00:08:36, 00:19:42-00:32:39).

28 października 2012 r. pozwany przystąpił do przetargu i nabył mieszkanie przy ul. (...) w T. za 64 000 zł ( protokół przetargu k. 98-99).

Pozwany zaciągnął kredyt celem sfinansowania ww. zakupu. Rata wynosiła 700 zł, a strony uzgodniły, że powódka będzie płacić połowę tj. 350 zł ( zeznania powódki, e-protokół rozprawy z 17 stycznia 2023 r., 00:10:21-01:15:21, e-protokół rozprawy z 19 stycznia 2023 r., 00:01:09-00:30:43, e-protokół rozprawy z 27 kwietnia 2023 r., 00:04:57-00:08:36, 00:19:42-00:32:39, zob. ponadto częściowo zeznania pozwanego, e-protokół rozprawy z 19 stycznia 2023 r., 01:29:51-01:46:26).

Powódka zgodnie z ustaleniami uiściła po 350 zł tytułem połowy rat za miesiące od grudnia 2012 r. do czerwca 2014 r. – łącznie 6 650 zł. Poza uzgodnioną kwotą powódka uiszczała też przy okazji różne inne drobne kwoty (rzędu 5-50 zł) tytułem rozliczeń codziennych wydatków w związku tudzież pomniejszała przelew o kwotę rozliczoną w inny sposób ( potwierdzenia wpłat k. 17-32).

Zakupiony lokal wymagał remontu. Remontu wymagała też kamienica (w szczególności dach, stropy, elewacja, przyłącza). Pozwany potrzebował pieniędzy na spłatę byłej małżonki. Pojawiła się też okazja korzystnego zakupu samochodu F. (...) w firmie pozwanego. W związku z tym strony postanowiły, że pozwany zaciągnie kolejny kredyt, którym spłaci pierwszy, a dodatkowo pozyska pieniądze na remont, zakup samochodu i na spłatę byłej żony, przy czym powódka będzie partycypować w połowie części na spłatę starego kredytu (na zakup mieszkania) i w połowie części na remont i na zakup samochodu ( częściowo zeznania powódki, e-protokół rozprawy z 17 stycznia 2023 r., 00:10:21-01:15:21, e-protokół rozprawy z 19 stycznia 2023 r., 00:01:09-00:30:43).

20 czerwca 2014 r. pozwany zawarł z (...) S.A. umowę kredytu na 206 910,98 zł na 10 lat na: spłatę byłej małżonki pozwanego, remont lokalu, spłatę kredytu z 2012 r. oraz dowolny cel (jak ustaliły strony, zakup samochodu F. (...)). Zastrzeżono zmienne oprocentowanie w wysokości stopy referencyjnej WIBOR 3M powiększonej o marżę banku w wysokości 2,79 p.p. (umowa kredytu k. 305-311).

Pozwany opracował sposób podziału między strony rat kredytu w formie arkusza kalkulacyjnego, który 7 października 2014 r. przesłał powódce e-mailowo. W arkuszu tym kredyt 206 911 zł został podzielony na następujące części:

- 54 548,03 zł (26,36% kredytu) na „RD – za M w (...) (chodzi o spłatę byłej żony pozwanego w związku z przyznaniem w ramach podziału majątku wspólnego mieszkania w R. pozwanemu),

- 31 485,37 zł (15,22% kredytu) na „spłata STAREGO KREDYTU” (chodzi o kredyt zaciągnięty na zakup lokalu przy ul. (...) w T., do którego powódka uiszczała połowę rat),

- 90 000 zł (43,50% kredytu) na „? Wspólne ILE-budowa” (chodzi o planowany wspólny remont mieszkania i kamienicy),

- 30 877,60 zł (14,92% kredytu) na „ZOSTAJE na samochód” (chodzi o zakup F. (...)) ( e-mail k. 323, 83, wydruki części arkusza k. 324-325, 469, 84, plik z arkuszem kalkulacyjnym na CD k. 419).

Z kolei raty zostały podzielone między strony w ten sposób, że:

- na pozwanego przypadała w całości część na spłatę byłej żony (26,36%),

- na powódkę w całości część na spłatę kredytu na zakup mieszkania przy ul. (...) w T. (15,22%),

- pozostałe części (na zakup samochodu i na remont – łącznie 58,42%) strony spłacały po połowie (tj. po odpowiednio 7,46% i 21,75%) ( e-mail k. 323, 83, wydruki części arkusza k. 324-325, 469, 84, plik z arkuszem kalkulacyjnym na CD k. 419).

W rezultacie dało to:

- 44,43% raty kredytu przypadającej na powódkę,

- 55,57% raty przypadającej na pozwanego ( e-mail k. 323, 83, wydruki części arkusza k. 324-325, 469, 84, plik z arkuszem kalkulacyjnym na CD k. 419).

Jak chodzi o ratę powódki, to składała się ona: w 34,2561% z raty na spłatę „pierwszego kredytu” (tj. na zakup mieszkania), w 48,9534% z raty na remont i w 16,7905% z raty na zakup samochodu ( e-mail k. 323, 83, wydruki części arkusza k. 324-325, 469, 84, plik z arkuszem kalkulacyjnym na CD k. 419).

Pierwsza rata kredytu miała wynieść 3 123,16 zł, tym samym na powódkę przypadło 1 387,52 zł, z kolei kolejne miały wynieść 2 364,85 zł, tym samym na powódkę przypadło po 1 050,63 zł ( e-mail k. 323, 83, wydruki części arkusza k. 324-325, 469, 84, plik z arkuszem kalkulacyjnym na CD k. 419).

Powódka uiszczała swoją część rat zgodnie z powyższymi ustaleniami tj. we wrześniu 2014 r. 1 387,52 zł, a następnie od października 2014 r. do lipca 2018 r. łącznie 48 515,24 zł, nie wliczając 300 zł tytułem kosztu aneksowania umowy kredytowej z przyczyn leżących po stronie powódki (bezsporne, nadto potwierdzenia wpłat k. 33-79).

Pozwany nabył samochód F. (...), jednak jedynie w swoim imieniu, nie przepisując udziału 1/2 na rzecz powódki ( bezsporne).

Pozwany odmówił przepisania na rzecz powódki 1/2 udziału we współwłasności mieszkania przy ul. (...) w T. ( bezsporne, zeznania powódki, e-protokół rozprawy z 27 kwietnia 2023 r., 00:04:57-00:08:36; zeznania pozwanego, e-protokół rozprawy z 27 kwietnia 2023 r., 00:08:36-00:19:42).

Pozwany zapłacił z uzyskanego kredytu w uzgodnieniu z powódką za: przyłącz gazu (2 852,37 zł), zamurowanie otworów drzwiowych wewnątrz kamienicy (3 800 zł), zabezpieczenie dachu plandeką (1 876 zł) oraz przebudowę instalacji elektrycznej (3 200 zł) tj. łącznie 11 728,38 zł (bezsporne, vide k. 4-5).

Ponadto 25 sierpnia 2014 r. pozwany uiścił w uzgodnieniu z powódką 8 000 zł za opracowanie projektu budowlanego rozbudowy poddasza we wspólnej kamienicy ( faktura k. 312, potwierdzenie przelewu k. 313, projekt budowlany k. 350, 355-358, zezwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na realizację inwestycji k. 353, pismo powódki k. 349, wspólny wniosek powódki i pozwanego k. 359-362).

Remont w szerszym zakresie nie doszedł do skutku. Do czasu rozpadu związku stron (2018 rok) problem stanowił były mąż powódki (W. W.), będący współwłaścicielem wraz z powódką lokalu nr (...), ponieważ podział majątku wspólnego nie był jeszcze prawomocny. Tym samym bez jego zgody nie można było przeprowadzić poważniejszego remontu, a postępowanie nieprocesowe celem zezwolenia przez sąd na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu również nie zostało prawomocnie zakończone. Ponadto stronom brakowało wystarczających środków pieniężnych na zrealizowanie zamierzonego remontu (bezsporne).

Pismem z 27 listopada 2018 r. (doręczonym pozwanemu 6 grudnia 2018 r.) powódka wezwała pozwanego do zwrotu uiszczanych przez nią kwot w związku z nie przeniesieniem na nią udziałów w mieszkaniu ani samochodzie oraz niezrealizowaniem zamierzonego remontu, zakreślając termin do 31 grudnia 2018 r. ( pismo k. 85, potwierdzenie nadania k. 86, potwierdzenie doręczenia k. 87).

Pismem z 9 grudnia 2018 r. pozwany odmówił zwrotu pieniędzy powódce ( pismo k. 94).

Powódka stała się wyłącznym właścicielem lokalu przy ul. (...) w T. 7 marca 2019 r. z chwilę uprawomocnienia się postanowienia o podziale majątku wspólnego z jej byłym mężem W. W. ( postanowienie k. 96-97).

6 maja 2019 r. pozwany przedterminowo spłacił częściowo kredyt kwotą 29 000 zł, w zakresie przypadającej na powódkę niespłaconej części kredytu przeznaczonego na niedoszły do skutku remont kamienicy ( bezsporne, nadto potwierdzenie przelewu k. 364).

Jak chodzi o drugi kredyt, pozwany do 6 maja 2019 r. spłacił 117 415,28 zł tytułem kapitału i 36 780,36 zł tytułem odsetek ( zestawienie k. 453-454).

III. Ocena dowod ów

Zeznania pozwanego sąd ocenił w znacznej części jako niewiarygodne. Przede wszystkim niewiarygodne były w zakresie, w jakim pozwany twierdził, że nie było planu przepisania na powódkę udziału w nabywanym ze wspólnie finansowanego kredytu lokalu, a powódka jedynie chciała bezinteresownie pomagać pozwanemu, dokładając mu się do tego zakupu. Mając na uwadze nie najlepszą sytuację powódki jest to niewiarygodne, a tym bardziej biorąc pod uwagę tytuły wpłat („na poczet lokalu T. przy ul. (...)” k. 18, „rata marzec i kwiecień 2013 lokal B. G. 8/1” k. 19, „zak. Lokalu Pl. (...) T.” k. 21, „zakup lokalu T.. Pl. (...)” k. 22, (...). Zakup lokalu Pl. (...) T” k. 23, „zakup lok. Pl. (...) k. 24, „zakup lokalu Pl. (...) T T.” k. 25, (...). Zakup lokalu PL. (...)” k. 26, „ZAKUP PL. (...) T.” k. 27, „zakup B. G. 8/1 (...) k. 28, „Zakup lokalu G. 8/1 (...) k. 29, „WPŁATA Zakup lokalu Pl. (...)” k. 30, „WPŁATA zakup G. 8/1 tbg” k. 31, „Zakup lok. Pl. (...) k. 32). Do tej oceny przyczyniło się też, że pozwany nie był w stanie w żaden racjonalny sposób wyjaśnić, po co powódka uiszczała co miesiąc połowę raty kredytu („zaprotestowałem, ale ona i tak płaciła”, „to ona dyktowała kasjerce tytuły przelewów, ja nie mogłem przeciwdziałać”) i dlaczego płaciła od 2012 roku, skoro plany na stworzenie nowego wspólnego lokalu na poddaszu pojawiły się dopiero w 2014 roku. Z kolei zeznania powódki były wiarygodne, twierdziła bowiem, że chciała z pozwanym zamieszkać w tym wspólnie nabywanym mieszkaniu, co jest zgodne z doświadczeniem życiowym, mając na uwadze, że strony były wówczas w związku. Korelują też z nabyciem przez pozwanego tego lokalu, a następnie – jak chodzi o wzięcie większego kredytu – z nowymi planami, dotyczącymi przedsięwzięć remontowych, co ma odzwierciedlenie też w tytułach wpłat powódki (k. 33 i n.).

Podobnie niewiarygodne były zeznania pozwanego, że zawsze mówił powódce, że nie przepisze na nią udziału w samochodzie. Tu również nielogiczne by było, żeby przy takich deklaracjach powódka płaciła połowę części raty przeznaczonej na zakup samochodu. Co więcej, w piśmie z 9 grudnia 2018 r. pozwany przyznał, że uzgodnienia były, tak jak to zeznała powódka (k. 94).

Niewiarygodne były też zeznania pozwanego, że 1 050 zł, które uiszczała powódka, stanowiło ekwiwalent połowy części raty kredytu przeznaczonej na remont dachu i że remont ten był planowany na 100 000 zł. Z analizy arkusza kalkulacyjnego sporządzonego przez pozwanego i wysłanego powódce jasno wynika, że remont (nie tylko dachu) planowany był na 90 000 zł, natomiast 1 050 zł, które uiszczała powódka, odpowiadało nie tylko połowie części raty przeznaczonej na remont, ale ponadto połowie części raty przeznaczonej na zakup samochodu i całej części raty przeznaczonej na spłatę kredytu na zakup lokalu, co było niezgodne z ustaleniami między stronami i stanowiło wyraz wykorzystania niezorientowania powódki w kwestiach finansowych i rachunkowych, skoro w świetle ustaleń między stronami koszty zakupu i remontu miały być ponoszone po równo.

Zupełnie niewiarygodne są też zeznania pozwanego, że powódka płaciła 1 050 zł, bo „tak chciała to tak wpisaliśmy” tudzież że to „powódka ustaliła, że tyle będzie płacić”. Przeciwnie, jest to kwota wyliczona przez pozwanego w wyżej opisany sposób, którą powódka w zaufaniu do pozwanego przyjęła do wiadomości i uiszczała.

Z kolei zeznania powódki były niewiarygodne w tej części, w jakiej twierdziła, że „nie płaciła rat kredytu tylko połowę lokalu”. W ocenie sądu powódka doskonale wiedziała, że pozwany nie finansuje zakupów ani remontów z własnych środków tylko zaciąga kredyty. Jasne też było, że zaciąga je on dla obu stron, bo ma lepszą zdolność kredytową i tym samym możliwość uzyskania korzystniejszych warunków. Jednakże przedsięwzięcie było wspólne, tym samym nie mogą być skuteczne próby „odcięcia się” od kosztów, jakie wynikły z podjęcia tego wspólnego przedsięwzięcia (tylko dlatego że pozwany zaciągnął je w imieniu własnym), a kosztami tymi są odsetki, jakie trzeba było uiścić w związku z dysponowaniem pożyczonymi z banku na wspólny cel środkami.

Niewiarygodne z tego samego względu są zeznania powódki, że dopiero w 2018 roku pierwszy raz zobaczyła wyliczenie płaconych kwot, które pozwany przesłał jej e-mailowo 4 lata wcześniej, przy ustalaniu wysokości jej części raty. Zupełnie niezgodne z doświadczeniem życiowym jest, żeby powódka była tak niezainteresowana tą kwestią, mimo że mając na uwadze jej sytuację, były to dla niej poważne kwoty. Sąd miał też na uwadze, że powódka, co wykazał pozwany, obsługiwała pocztę e-mail (vide wydruki k. 398-415, pliki na płycie CD k. 419). Sąd jako niewiarygodne ocenia jej zeznania, że to pozwany sam do siebie pisał z jej e-maila, już w 2011 roku (jeszcze nawet przed zakupem mieszkania i zaciągnięciem pierwszego kredytu, na początku związku) planując obronę na potrzebę sporu sądowego. Co więcej, analiza złożonej przez pozwanego korespondencji mailowej pochodzącej od powódki wskazuje, że jest ona na poziomie, który zdecydowanie nie przekracza możliwości powódki, jak chodzi o jej wykształcenie. Nie sposób przyjąć, że powódka pisała i odbierała (skoro odpisywała na nie) wiadomości z poczty e-mail, a akurat nie odebrała e-maila z 2014 roku z podziałem raty kredytu.

Nie zasługiwało też stanowisko pełnomocnika powódki, żeby pominąć dowody złożone przez pozwanego na późniejszym etapie postępowania – potrzeba złożenia tych dowodów wynikła bowiem w związku z dynamiką postępowania, dopiero w toku przesłuchania stron powódka zaprzeczyła, że korzystała z e-maila, natomiast wcześniej sama do pozwu dołączyła jako dowód e-mail od pozwanego (k. 83).

Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut pełnomocnika powódki, że powódka korzystała z e-maila basiakrzemien@tlen.pl, tylko z basiakrzemien@o2.pl (k. 446) – jest to ta sama skrzynka pocztowa, do której przypisane są obydwa te adresy (wiedza notoryjna). Zaakcentować w tym miejscu należy, że sam pełnomocnik powódki przyznał, że powódka korzystała ze skrzynki basiakrzemien@o2.pl tj. właśnie tej skrzynki, na który pozwany wysłał jej podział rat.

Nie zasługiwało też na uwzględnienie stanowisko powódki, jakoby projekt budowlany został zamówiony przez pozwanego samowolnie, wbrew jej woli. Sąd miał na uwadze, że projekt został zakupiony w sierpniu 2014 roku, a więc wtedy, kiedy strony działały zgodnie, a powódka zgodziła się partycypować w zwiększonym kredycie. Sąd miał też na uwadze, że strony zgodnie działały w postępowaniach sądowych i administracyjnych mających na celu uzyskanie niezbędnych zezwoleń na planowany remont. Sąd miał też na uwadze, że powódka, jak sama zeznała, chciała, żeby to pozwany głównie zajmował się remontem i załatwiał sprawy z nim związane. Nie może teraz powódka skutecznie odciąć się od realizowanych przez pozwanego na wspólną rzecz wydatków. Powódka zdecydowała się na remont wspólnie z pozwanym i w takim modelu, że to pozwany się tym głównie zajmował, nie może tym samym obecnie wybierać, w których wydatkach będzie partycypować, a w których nie będzie.

Kwestie rozliczeń za paliwo czy dojazdy przed zakupem lokalu były dla rozstrzygnięcia irrelewantne, podobnie jak wszelkie inne rozliczenia stron w toku ich 10-letniego związku. Przedmiotem postępowania jest rozliczenie konkretnych wpłat powódki, które były dokonywane pod konkretnym tytułem i na konkretny cel. Po ustaleniu, że cel ten nie został osiągnięty, wpłaty podlegały zwrotowi jako świadczenie nienależne (art. 410 § 2 k.c.). Rozliczanie paliwa czy wynagradzanie pozwanemu korzystania przez powódkę ze wspólnego korytarza nie stanowiły celu wpłat powódki zgodnie między stronami uzgodnionego.

Co więcej, inne roszczenie nie mogły stanowić skutecznego zarzutu potrącenia. Przede wszystkim z tej racji, że jak chodzi o „wynagrodzenie korzystanie ze wspólnego z korytarza” tudzież „odszkodowanie za utracone zyski z najmu” nie spełniały wymogów z art. 2031 § 1 k.p.c. (jako sporne, niewynikające z tego samego stosunku prawnego oraz nieuprawdopodobnione dokumentem niepochodzącym od pozwanego), a także nie zostały wykazane co do wysokości. Zresztą w ostatnim piśmie pozwany sam przyznał, że w tej sprawie wystąpi z osobnym pozwem (k. 452).

IV. Ocena prawna

Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie.

Podstawą prawną rozliczenia stron był art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Zgodnie z tymi przepisami świadczenie spełnione na cel, który nie został osiągnięty, stanowi świadczenie nienależne i podlega zwrotowi.

Jednakże zgodnie z art. 409 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. obowiązek zwrotu wygasa, jeśli świadczenie zostało zużyte lub utracone, tak że accipiens nie jest wzbogacony.

Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, powódka uiściła na rzecz pozwanego łącznie 55 165,24 zł. Z tego:

- na zakup mieszkania 23 269,45 zł (6 650 zł uiszczonych na „pierwszy kredyt” i 34,2561% z wpłat na „drugi kredyt” tj. 16 619,45 zł),

- na zakup samochodu 8 145,93 zł (16,7905% z wpłat na „drugi kredyt”),

- na remont 23 749,86 zł (48,9534% z wpłat na „drugi kredyt”).

W zakresie zakupu mieszkania i samochodu, który zgodnie z zamierzonym celem świadczenia miały w 1/2 zostać przeniesione na powódkę, a nie zostały, pozwany obowiązany jest zwrócić powódce całość tj. łącznie 31 415,38 zł. Pozwany nadal dysponuje i mieszkaniem, i samochodem.

Z kolei w zakresie remontu (wpłaty na 23 749,86 zł) należy mieć na uwadze, że odliczeniu podlegają wydatki stron związane z remontem w połowie przypadającej na powódkę tj. zarówno te przyznane przez powódkę na łącznie 11 728,38 zł (z czego na powódkę przypada połowa tj. 5 864,19 zł), jak również koszt projektu budowlanego (8 000 zł, z czego na powódkę przypada 4 000 zł).

Co więcej, należało uwzględnić poniesiony koszt udostępnienia przez bank kapitału. Strony bowiem wspólnie zdecydowały się na finansowanie swojego przedsięwzięcia z kredytu. Wprawdzie kredyt zaciągnął pozwany w swoim imieniu, jednak za porozumieniem z powódką i na ich wspólny rachunek (powódka partycypowała w ratach kredytu i miała świadomość, że pieniądze pochodzą z kredytu). Z kredytowaniem wiążą się koszty w postaci pobieranych przez bank odsetek. Są to takie same koszty jak wydatki na materiały budowlane czy robociznę. Tak samo muszą być przez strony finansowane (co oczywiste, w skład każdej raty kredytu wchodzi część kapitałowa i odsetkowa). Ponieważ środki na remont zostały przez bank udostępnione w 2014 roku i do 2019 roku pozostawały do dyspozycji stron (wówczas pozwany dokonał przedterminowej spłaty w zakresie części powódki dot. remontu, tak żeby uniknąć dalszych kosztów tego kapitału, skoro ostatecznie strony porzuciły wspólne plany), w tym okresie naliczone zostały odsetki. Odsetki te wyniosły 23,85% ze spłat kredytu (36 780,36 zł z 154 195,60 zł). Z tego względu wpłaty powódki przeznaczone na remont podlegają zwrotowi w 76,15%, bo pozostała część została skonsumowana przez odsetki bankowe.

Mając na uwadze powyższe, jak chodzi o wpłaty na remont, które wyniosły ze strony powódki 23 749,86 zł, sąd zasądził od pozwanego na jej rzecz zwrot 76,15% tej kwoty (18 085,52 zł) pomniejszonej o przypadające na powódkę wydatki (łącznie 9 864,19 zł), co dało 8 221,33 zł.

Reasumując, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki 39 636,71 zł jako sumę 31 415,38 zł i 8 221,33 zł.

Odsetki sąd zasądził na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c., mając na uwadze, że roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego jest wymagalne po wezwaniu do zapłaty, Ponieważ powódka w wezwaniu z grudnia 2018 r. zakreśliła pozwanemu termin do końca roku, od 1 stycznia 2019 r. pozwany jest w opóźnieniu i obowiązany jest uiszczać odsetki ustawowe za opóźnienie niezależnie od swojej winy i szkody powódki.

Wnioski pozwanego o odroczenie płatności zasądzonej kwoty do czasu sprzedaży mieszkania przy ul. (...) w T. tudzież rozłożenie jej na 50 miesięcznych rat nie zasługiwały na uwzględnienie. Do odroczenia płatności brak było w ogóle podstawy prawnej, natomiast jak chodzi o rozłożenie na raty nie zachodził żaden szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 320 k.p.c. Argumentacja pozwanego w ogóle nie zasługiwała na uwzględnienie, pozwany zdawał się abstrahować od faktu, że powódka uiściła na jego rachunek realne pieniądze (gotówkę), którą on po prostu powinien jej zwrócić po pomniejszeniu o należne potrącenia. Jednocześnie pozwany uzyskał wypłatę z banku na ponad 200 000 zł w chwili zaciągnięcia kredytu. Miał więc i finansowanie z banku, i wpłaty powódki celem spłaty tego finansowania. Obrazowo mówiąc, „pieniądze nie znikły”, jeśli natomiast pozwany w jakiś sposób je wydał, musi co najwyżej zaciągnąć kolejne zobowiązanie celem spłaty powódki.

Z przyczyn wyżej omówionych nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko pozwanego dot. korzystania z korytarzy, paliwa, wydatków na samochód etc. Celem świadczeń powódki nie były te kwestie, tym samym nie są one relewantne dla oceny roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

V. Koszty procesu

O kosztach sąd orzekł na podstawie odpowiedzialności za wynik procesu stosownie do art. 100 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.c., stosunkowo rozdzielając koszty w stosunku do stopnia wygranej każdej ze stron. Ponieważ na rzecz powódki zasądzono 39 636,71 zł z dochodzonych 49 363,55 zł, wygrała ona w 80%, pozwany powinien więc ponieść 80% kosztów procesu. Wszystkie koszty procesu powstały dotychczas po stronie powódki: 3 600 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie) i dwie opłaty sądowe po 100 zł (k. 101 i 134). Jak chodzi o trzecią opłatę 100 zł (k. 130) to została ona powódce zwrócona (k. 132), natomiast z opłaty od pozwu powódka była zwolniona. Tym samym powódka poniosła łącznie 3 800 zł kosztów procesu, z czego pozwany powinien jej zwrócić 3 040 zł (80%) i taką kwotę sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki z tego tytułu.

Opłata od pozwu, z której powódka była zwolniona, wynosi 2 469 zł (art. 13 ust. 2 u.k.s.c.). Zgodnie z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. i art. 100 k.p.c. w 80% podlega ona ściągnięciu od pozwanego, dlatego sąd nakazał ściągnąć od pozwanego 1 975,20 zł. W pozostałym zakresie zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c. podlega ściągnięciu z zasądzonego na rzecz powódki od pozwanego świadczenia, dlatego sąd nakazał pobrać z tego świadczenia 493,80 zł.

W., 17 lipca 2023 roku asesor sądowy Mateusz Janicki

Z. ądzenia:

- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki adw. M. S.-S. przez umieszczenie w portalu informacyjnym;

- odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pozwanemu z pouczeniem, że w terminie 14 dni może wnieść apelację do Sądu Okręgowego w Warszawie za pośrednictwem tut. sądu (podlega opłacie 1 982 zł, na której poczet zalicza się uiszczoną opłatę 100 zł od wniosku o uzasadnienie);

- w miejsce epo z k. 466 wszyć aktualne epo, uwzględniające doręczenie pozwanemu przed rozprawą pisma.

W., 17 lipca 2023 roku asesor sądowy Mateusz Janicki