Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 września 2013 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie XXVI Wydział Gospodarczy

w składzie:

Przewodniczący: SSR del. Jolanta Stasińska

Protokolant: Dariusz Rogowski

po rozpoznaniu w dniu 26 września 2013 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy ze skargi (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.

przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.

o uchylenie wyroku sądu polubownego

1.  oddala skargę,

2.  zasądza od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na rzecz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 1.217,00 zł (jeden tysiąc dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

SSR del. Jolanta Stasińska

sygn. akt: XXVI GC 220/13

UZASADNIENIE

Skarżący „(...)Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dawniej (...) sp. z o.o.) wniósł o uchylenie wyroku Sądu Polubownego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. wydanego w dniu 6 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt: SA 400/10, przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., w części oddalającej powództwo w zakresie odsetek ustawowych od zasądzonej należności głównej 175.266,35 zł liczonych od dnia 12 września 2007 roku do dnia 25 listopada 2010 roku.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że podstawą prawną jego roszczenia jest art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c., tj. sprzeczność wyroku sądu polubownego z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie skarżącego sprzeczność ta polegała na pominięciu podstawowej zasady, zgodnie z którą odsetki należą się od dnia popadnięcia dłużnika w opóźnienie, nie zasądzeniu zwrotu pełnej wartości bezpodstawnego wzbogacenia oraz oczywistej sprzeczności między treścią wyroku a rzeczywistym stanem faktycznym, która pojawiła się w pominięciu, że strona pozwana była wzywana do zapłaty przez stronę powodową. W ocenie skarżącego stanowisko sądu polubownego w kwestii, iż odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty należą się dopiero od dnia wniesienia pozwu do sądu polubownego jest błędne, gdyż skrażący wysyłał pozwanemu wezwania do zapłaty, a ponadto w dniu 2 listopada 2007 roku wniósł pozew o zapłatę do sądu powszechnego.

W odpowiedzi na skargę pozwany wniosła o oddalenie skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego oraz o zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko pozwany podniósł, iż sformułowany przez skarżącego zarzut stanowi zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego, nie ma zatem mowy o jakimkolwiek naruszeniu prawa materialnego. Pozwany wskazał, że wykładnia przepisów prawa materialnego została dokonana w sposób prawidłowy. Strona pozwana wskazała, że obowiązek zapłaty odsetek wynika z przepisów mających charakter dyspozytywny, zatem na tej podstawie nie można uznać, iż doszło do naruszenia zasad porządku prawnego. Pozwany zakwestionował także twierdzenia skarżącego, iż sąd polubowny pominął załączone przez powoda wezwania do zapłaty, natomiast w kwestii wniesionego pozwu, to zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż pozew ten został odrzucony, wobec czego nie wywołał żadnych skutków prawnych. (k. 44-52)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 1 stycznia 2002 roku została zawarta pomiędzy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. i (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialności z siedzibą w W. a (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (obecnie: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.), ramowa umowa współpracy handlowej, w której strony zawarły zapis na sąd polubowny. (umowa – k. 30-33 akt Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej o sygn. akt I SA 400/10)

W dniu 2 listopada 2007 roku (...) sp. z o.o. wniósł pozew do Sądu Okręgowego w Warszawie o zasądzenie od (...) sp. z o.o. kwoty 175.266,35 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. (pozew wraz z dowodem nadania – k. 122-137 akt Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej o sygn. akt I SA 400/10)

W dniu 4 marca 2008 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie, I Wydział Cywilny, w sprawie pod sygnaturą akt I ACz 279/08, wydał postanowienie o oddaleniu zażalenia na odrzucenie pozwu przez Sąd Okręgowy z uwagi na zapis na Sąd Polubowny. (postanowienie Sądu Apelacyjnego – k. 138-141 akt Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej o sygn. akt I SA 400/10)

Postanowieniem z dnia 5 lutego 2009 roku Sąd Najwyższy w sprawie pod sygnaturą akt I CSK 311/08 oddalił skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Apelacyjnego jako pozbawioną uzasadnionych podstaw. (postanowienie Sądu Najwyższego – k. 142-146 akt Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej o sygn. akt I SA 400/10

W dniu 26 listopada 2010 roku, (...) sp. z o.o. wniósł do Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W., pozew o zasądzenie od (...) sp. z o.o. kwoty 175.266,35 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwot:

- 48.248,80 zł od dnia 4 listopada 2004 roku do dnia zapłaty,

- 8.481,96 zł od dnia 7 stycznia 2005 roku do dnia zapłaty,

- 16.657,85 zł od dnia 29 kwietnia 2005 roku do dnia zapłaty,

- 20.422,12 zł od dnia 5 lipca 2005 roku do dnia zapłaty,

- 6.344,00 zł od dnia 11 sierpnia 2005 roku do dnia zapłaty,

- 7.779,46 zł od dnia 10 listopada 2005 roku do dnia zapłaty,

- 7.930,00 zł od dnia 9 grudnia 2005 roku do dnia zapłaty,

- 5.911,22 zł od dnia 15 grudnia 2005 roku do dnia zapłaty,

- 22.529,93 zł od dnia 5 stycznia 2006 roku do dnia zapłaty,

- 6.574,46 zł od dnia 14 kwietnia 2006 roku do dnia zapłaty,

- 12.121,03 zł od dnia 9 maja 2006 roku do dnia zapłaty,

- 12.265,52 zł od dnia 9 maja 2006 roku do dnia zapłaty

oraz zasądzenie kosztów procesu.

(pozew – k. 2-22 akt Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej o sygn. akt I SA 400/10)

W uzasadnieniu pozwu, powód wskazał, że jego roszczenie wynika z tytułu bezpodstawnie uzyskanych przez stronę pozwaną korzyści, gdyż pozwany dopuścił się czynu nieuczciwej konkurencji polegającego na pobieraniu innych niż marża handlowa opłat z tytułu dopuszczenia towarów do sprzedaży. Do niniejszego pozwu powód załączył skierowane do (...) sp. z o.o. wezwanie z dnia 4 września 2007 roku, nadane w dniu 5 września 2007 roku, do zapłaty kwoty 175.266,35 zł wraz z odsetkami tytułem zwrotu zapłaty za tzw. „opłaty za dopuszczenie towaru do sprzedaży”. (pozew – k. 2-22, wezwanie do zapłaty wraz z dowodem nadania – k. 374-377 akt Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej o sygn. akt I SA 400/10)

W odpowiedzi na pozew (...) sp. z o.o. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany uzasadniając swoje stanowisko podniósł zarzut przedawnienia oraz wskazał na brak znamion czynu nieuczciwej konkurencji w jego działaniu. (odpowiedź na pozew – k. 400-426 akt Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej o sygn. akt I SA 400/10)

W dniu 6 grudnia 2012 roku Sąd Polubowny przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W., w sprawie pod sygnaturą akt SA 400/10 wydał wyrok, w którym zasądził od pozwanego (...) sp. z o.o. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. kwotę 175.266,35 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 26 listopada 2010 roku do dnia zapłaty; oddalił powództwo w pozostałej części oraz zasądził na rzecz strony powodowej od strony pozwanej kwotę 12.716,00 zł tytułem zwrotu opłaty arbitrażowej oraz kwotę 2.000,00 zł tytułem zwrotu opłaty rejestracyjnej, zasądził także na rzecz powoda od pozwanego kwotę 6.000,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (wyrok Sądu Polubownego z dnia 6 grudnia 2012 roku wraz z uzasadnieniem – k. 782-800 akt Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej o sygn. akt I SA 400/10; k. 16-34)

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i dlatego nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie art. 1205 § 1 k.p.c., wyrok sądu polubownego wydany w Rzeczypospolitej Polskiej może zostać uchylony przez sąd wyłącznie w postępowaniu wszczętym na skutek wniesienia skargi o jego uchylenie. Wskazać należy, że instytucja skargi o uchylenie wyroku sadu polubownego nie jest środkiem prowadzącym do merytorycznego rozpoznania przez sąd powszechny sporu rozstrzygniętego przez sąd polubowny. Może ona mieć jedynie charakter kasatoryjny i niedopuszczalne jest wydanie orzeczenia merytorycznego. Uchylenie wyroku sądu polubownego wskutek uwzględnienia skargi następuje z przyczyn dotyczących głównie dopuszczalności lub wadliwości postępowania przed sądem polubownym (wyrok SN z dnia 13 grudnia 1967 r., I CR 445/67, OSNC 1968, nr 8-9, poz. 149).

Orzeczenie sądu polubownego jest – co do zasady – wiążące dla stron, zaś ingerencja w jego treść przez sąd powszechny jest dopuszczalna jedynie w granicach wyznaczonych przez treść art. 1206 k.p.c., który przewiduje zamknięty katalog przyczyn, które mogą stanowić podstawę uchylenia wyroku sądu polubownego. Sąd rozpoznający skargę jest przy tym co do zasady związany wskazanymi w skardze podstawami, z urzędu bierze pod uwagę wyłącznie podstawy wymienione w art. 1206 § 2 k.p.c. Tym samym, rozpoznając skargę sąd z urzędu uwzględnia niedopuszczalność rozstrzygnięcia sporu przez sąd polubowny (art. 1206 § 2 pkt 1 k.p.c.) oraz sprzeczność wyroku sądu polubownego z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c.).

Sąd nie stwierdził, by w niniejszej sprawie rozpoznanie sporu przez sąd polubowny było niedopuszczalne, stosownie do art. 1206 § 2 pkt 1 k.p.c.

W niniejszej sprawie, skarżący wniósł skargę o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. z dnia 6 grudnia 2012 roku, sygn. akt SA 400/10 w części dotyczącej odsetek ustawowych od zasądzonej należności głównej w wysokości 175.266,35 zł. Zarzucił powyższemu wyrokowi sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując na treść art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c. Skarżący podniósł, że sąd polubowny rozstrzygając sprawę i zasądzając odsetki ustawowe od należnej kwoty od dnia wniesienia pozwu do sądu polubownego, pominął podstawową zasadę, zgodnie z którą odsetki należą się od dnia popadnięcia dłużnika w opóźnienie, bowiem nie uwzględnił okoliczności, że strona pozwana była wcześniej wzywana do zapłaty przez powoda.

Zgodnie z art. 1206 § 2 pkt 2 uchylenie wyroku sądu polubownego następuje także wtedy, gdy sąd stwierdził, że wyrok sądu polubownego jest sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej (klauzula porządku publicznego). Zatem przesłanką uchylenia takiego wyroku jest niemożliwość pogodzenia skutków, jakie wywarła jego treść na określoną normę zaliczaną do podstawowych zasad porządku publicznego. Pojęcie podstawowych zasad porządku prawnego wskazuje, że chodzi o takie naruszenie przepisów prawa materialnego, które prowadzi do pogwałcenia zasad państwa prawa (praworządności), a wyrok narusza naczelne zasady prawne obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej oraz godzi w obowiązujący porządek prawny, czyli narusza pryncypia ustrojowo-polityczne i społeczno-gospodarcze (wyrok SN z dnia 11 maja 2007 r., I CSK 82/07, OSNC 2008 nr 6 poz. 64).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należało uznać, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – wyrok Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej z dnia 6 grudnia 2012 roku nie pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami porządku prawnego w Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wskazał, że materialnoprawną podstawą zasądzenia należności głównej był art. 18 ust. 1 pkt 5 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który to odsyła do zasad ogólnych w kontekście przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Przesłanką zaś do uchylenia wyroku sądu polubownego jest naruszenie zasad odpowiedzialności odszkodowawczej, w szczególności zasady pełnego naprawienia szkody, również w zakresie odsetek ustawowych, co w ocenie powoda również dotyczy odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Zauważyć tu należy, że sąd polubowny dokonał wykładni powyższych przepisów, wskazując w uzasadnieniu do wyroku z dnia 6 grudnia 2012 roku, iż dochodzone roszczenie wiązało się z bezpodstawnym wzbogaceniem, zaś art. 18 ust. 1 pkt 5 u.z.n.k. odwołuje się do zasad ogólnych odnoszących się do instytucji bezpodstawnego wzbogacenia unormowanego w kodeksie cywilnym. Sąd polubowny wskazał, iż w niniejszym przypadku do terminu naliczania odsetek miał zastosowanie art. 455 k.c., zgodnie z którym jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani też nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Sąd polubowny podkreślił, że termin spełnienia świadczenie nie jest równoznaczny z jego wymagalnością.

W orzecznictwie i nauce prawa wyrażany jest pogląd, że ochronie, jaka wynika z treści art. 1206 § 2 pkt 2 k.p.c., podlegają również podstawowe zasady prawa procesowego (wyrok SN z dnia 9 marca 2012 r., I CSK 312/11). Skarżący podniósł, iż sąd polubowny dokonał nieprawidłowego rozstrzygnięcia w zakresie terminu naliczania odsetek ustawowych wobec pominięcia takich dokumentów jak wezwanie do zapłaty z dnia 4 września 2007 roku oraz wniesienie pozwu do sądu powszechnego w dniu 2 listopada 2007 roku. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Arbitrażowy w uzasadnieniu wyroku wyraźnie wskazał, z jakich przyczyn uwzględnił żądanie odsetek od daty nie wcześniejszej niż dzień wniesienia pozwu do sądu polubownego. Sąd polubowny podkreślił, iż pomimo, że roszczenie z bezpodstawnego wzbogacenia jest natychmiast wymagalne, nie oznacza to, że od tej daty dłużnik popada w zwłokę. Z tych względów wezwanie do zapłaty z dnia 4 września 2007 roku oraz pozew skierowany do sądu powszechnego, w ocenie Sądu polubownego nie stanowiły wezwania pozwanego do zapłaty roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

Wobec powyższego sąd stwierdził brak podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia klauzuli porządku publicznego, a co za tym idzie wyrok sądu polubownego nie został uznany za sprzeczny z podstawowymi zasadami porządku prawnego. Rozstrzygniecie sądu polubownego nastąpiło na podstawie wnikliwej analizy materiału dowodowego i jego oceny pod względem prawnym, co znajduje potwierdzenie w sporządzonym przez sąd polubowny uzasadnieniu. Jednocześnie należy wskazać, iż powoływanie się na błędy w ustaleniach stanu faktycznego przez sąd polubowny stanowi w istocie domaganie się merytorycznego rozpoznania sprawy i zajęcia odmiennego stanowiska, co jednakże, jak zostało podniesione powyżej, jest niedopuszczalne.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje na uwzględnienie skarga o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. wydanego w dniu 6 grudnia 2012 roku w sprawie o sygn. akt: SA 400/10 i dlatego podlegała oddaleniu.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Kosztami postępowania po stronie pozwanego były koszty wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 1.200,00 zł oraz kwota 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Z uwagi na powyższe Sąd orzekł jak w sentencji.

SSR del. Jolanta Stasińska

(...)