Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych w składzie:

Przewodniczący:SSO Monika Skalska

Protokolant:Michał Orzechowski

po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa U. G. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku „(...)”

przeciwko (...) spółce akcyjnej w W.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanej

od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie

z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn. akt XVII GC 2061/23

1.  zmienia zaskarżony wyrok i w punkcie I. oddala powództwo, a w punkcie II. zasądza od U. G. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku „(...)” na rzecz (...) spółki akcyjnej w W.
3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia 29 października 2025r. do dnia zapłaty;

2.  zasądza od U. G. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku „(...)” na rzecz (...) spółki akcyjnej
w W. 3634 zł (trzy tysiące sześćset trzydzieści cztery złote) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się punktu 2. niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

SSO Monika Skalska

Sygn. akt XXIII Ga 2102/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 29 października 2025 roku

Pozwem z dnia 30 stycznia 2023 roku powód U. G. - zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa w spadku: (...) w spadku wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 36 666 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 września 2022 roku do dnia zapłaty oraz koszów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód wraz z współkonsorcjantem - (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytową złożyli ofertę do prowadzonego przez pozwanego (...) S.A. postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego pod nazwą: Wykonanie skrzyżowania dwupoziomowego w K., realizowanego w ramach projektu „Prace na linii (...) na odcinku S. - C. wraz z robotami pozostałymi na odcinku W. - R. - S.” o numerze (...). Na zlecenie powoda została wystawiona przez gwaranta Towarzystwo (...) S.A. gwarancja ubezpieczeniowa zapłaty wadium nr (...) na kwotę 440 000 zł, której beneficjentem był pozwany. Przesłankami wypłaty kwoty gwarancji było m. in. zaistnienie przynajmniej jednej z przesłanek zatrzymania wadium określonych w art. 98 ust. 6 ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1320, dalej: ustawa PZP). Pozwany wskazał na nieprawidłowości w dokumentacji przedłożonej przez konsorcjum w zakresie wykazu osób i zażądał wyjaśnienia. Strona powodowa złożyła wyjaśnienia i przedstawiła nowe osoby na stanowisku kierownika budowy i kierownika robót torowych. Po weryfikacji pozwany stwierdził, że osoba na stanowisku kierownika budowy nie posiada wymaganych 48 miesięcy doświadczenia na tym stanowisku i odrzucił ofertę konsorcjum. Następnie pozwany skierował do gwaranta żądanie zapłaty wadium. Konsorcjum przedstawiło gwarantowi swoje stanowisko co do niezasadności uczynienia zadość wezwaniu. Pomimo tego gwarant wypłacił środki na rzecz pozwanego. W konsekwencji powód otrzymał od gwaranta wezwanie do zapłaty kwoty wypłaconej tytułem gwarancji. Niniejszym pozwem powód domaga się zwrotu części uiszczonej gwarancji na rzecz gwaranta z tytułu zwrotu kwoty wadium. W ocenie powoda nie zaistniały przesłanki zatrzymania wadium, o których mowa w art. 98 ust. 6 ustawy PZP ( pozew, k. 4-11).

W dniu 18 maja 2023 roku Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie VIII Wydział Gospodarczy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VIII GNc 1151/23, w którym uwzględnił żądanie pozwu w całości ( nakaz zapłaty, k. 99).

Od powyższego nakazu zapłaty pozwany (...) S.A. złożył sprzeciw, domagając się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie pozwany zakwestionował żądanie co do zasady. Wskazał, że mimo wezwania, powód nie przedstawił środków dowodowych, z których wynikałoby, że kierownik budowy wskazany przez powoda spełnia warunki udziału w postępowaniu. Pozwany wskazał, że miał prawo zatrzymać wadium wobec niezłożenia lub nieuzupełnienia środków dowodowych z przyczyn leżących po stronie wykonawcy. Powód co prawda złożył dokument, ale z jego treści nie wynikało potwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP. Pozwany wskazał, że ograniczenie stosowania tych przepisów do sankcjonowania zupełnej bierności wykonawcy w niczym nie ograniczy zmów przetargowych skoro do uniknięcia zatrzymania wadium wystarczy złożenie jakiegokolwiek dokumentu czy oświadczenia, które wcale nie będzie musiało wykazywać wymaganych okoliczności, co pozwoli na łatwe omijanie tak wykładanej regulacji prawnej przez nieuczciwych wykonawców. Zdaniem pozwanego powód nie dołożył należytej staranności przekładając dokumentację, co miało wpływ na wynik postępowania, bowiem oferta wykonawcy mogłaby być wybrana jako najkorzystniejsza ( sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 106-108).

W odpowiedzi na sprzeciw, powód wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że działania powoda miały charakter zmowy przetargowej. Podkreślił, że konsorcjum złożyło niewadliwą ofertę, odpowiedziało na wszystkie wezwania pozwanego. Ostatni z dokumentów - wykaz osób nie został zaakceptowany przez pozwanego z uwagi na zbyt krótki okres doświadczenia osoby proponowanej do objęcia stanowiska kierownika budowy. Zdaniem powoda doszło do błędu, nienacechowanego celowością. Występując z żądaniem wypłaty kwoty wadium pozwany postąpił sprzecznie z wytycznymi z przepisów prawa. W ocenie powoda pozwany nie wykazał istnienia zmowy przetargowej ( odpowiedź na sprzeciw od nakazu zapłaty, k 140- 142v).

W dniu 14 czerwca 2024 roku Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XVII Wydział Gospodarczy w sprawie o sygn. akt XVII GC 2061/23 z powództwa U. G. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku „(...)” przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę w punkcie I zasądził od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda U. G. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku „(...)” kwotę 36 666 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 2 września 2022 roku do dnia zapłaty, zaś w punkcie II zasądził od pozwanego (...) S.A. na rzecz powoda U. G. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku „(...)” kwotę 5 451 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w tym kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Dokonując ustaleń stanu faktycznego w sprawie Sąd Rejonowy podał, że w dniu 26 października 2021 roku J. G. (zleceniodawca) zawarł z Towarzystwem (...) spółką akcyjną z siedzibą we W. (gwarant) umowę o odnawialny limit gwarancyjny nr (...). Przedmiotem umowy było określenie zasad udzielania przez gwaranta na zlecenie zleceniodawcy gwarancji ubezpieczeniowych kontraktowych i wadialnych (§ 1 umowy). Umowa została zawarta na czas nieokreślony (§ 3 ust 4). W przypadku spełnienia przez gwaranta żądania zapłaty otrzymanego od beneficjenta, w związku z realizacją gwarancji udzielonej w ramach umowy, zleceniodawca zobowiązał się zwrócić wypłaconą kwotę w terminie 5 dni od dnia poinformowania zleceniodawcy przez gwaranta o wypłaconej kwocie beneficjentowi z tytułu tej gwarancji. Zleceniodawca nie mógł podnosić jakichkolwiek zarzutów dotyczących zasadności wypłaty dokonanej na rzecz beneficjenta przez gwaranta na skutek wezwania do realizacji gwarancji (§ 5 ust. 5 i 6). Na mocy aneksu z dnia 6 grudnia 2022 roku doszło do zmiany danych zleceniodawcy na (...) w spadku ( umowa, k. 25-29, aneks numer (...) do umowy, k. 31-31v).

Jak wynika z ustaleń Sądu Rejonowego, J. G. wystąpił do (...) S.A. o wydanie gwarancji wadialnej w ramach umowy o odnawialny limit w wysokości 440 000 zł w ramach kontraktu - Wykonanie skrzyżowania dwupoziomowego w K., realizowanego w ramach projektu „Prace na linii (...) na odcinku S. - C. wraz z robotami pozostałymi na odcinku W. - R. - S.” nr (...). Gwarancja obejmowała okres od 9 grudnia 2021 roku do 11 kwietnia 2022 roku.

Kolejno ustalono, że w dniu 8 grudnia 2021 roku (...) S.A. jako gwarant wystawił gwarancję ubezpieczeniową na kwotę 440 000 zł. Zgodnie z jej treścią gwarant miał zapłacić nieodwołalnie i bezwarunkowo na pierwsze żądanie zamawiającego kwotę gwarancji w przypadku zaistnienia w stosunku do oferenta co najmniej jednej z przesłanek zatrzymania wadium określonych w art. 98 ust. 6 ustawy PZP (pkt 2 gwarancji). Wypłata gwarancji miała nastąpić w ciągu 14 dni po złożeniu oświadczenia o zaistnieniu w stosunku do wykonawcy co najmniej jednej z przesłanek zatrzymania wadium określonych w Prawie zamówień publicznych tj.:

1) wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 107 ust. 2 ustawy PZP lub art. 128 ust. 1 ustawy PZP, z przyczyn leżących po jego stronie nie przedstawi podmiotowych środków dowodowych lub przedmiotowych środków dowodowych potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP, oświadczenia o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy PZP lub innych dokumentów lub oświadczeń lub nie wyraził zgody na poprawienie omyłki, o której mowa w art. 233 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP, co spowodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej przez wykonawcę jako najkorzystniejszej,

2) wykonawca, którego oferta została wybrana:

a) odmówił podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego na warunkach określonych w ofercie,

b) nie wniósł wymaganego zabezpieczenia należytego wykonania umowy,

3) zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego stało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wykonawcy, którego oferta została wybrana.

Aneksem gwarancja została przedłużona do 9 czerwca 2022 roku ( wniosek, k. 32-32v, gwarancja, k. 33-33v, aneks, k. 34).

Jak ustalono konsorcjum (...) - lider i (...) sp. z o.o. sp. k. złożyło ofertę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez (...) S.A. na wykonanie skrzyżowania dwupoziomowego w K., realizowanego w ramach projektu „Prace na linii (...) na odcinku S. - C. wraz z robotami pozostałymi na odcinku W. - R. - S.” o numerze (...). Łącznie wpłynęło 11 ofert ( okoliczności bezsporne, informacja o otwarciu ofert, k 145-145v).

Następnie Sąd Rejonowy relacjonował, że w dniu 3 lutego 2022 roku na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy PZP (...) S.A. wezwał konsorcjum do złożenia podmiotowych środków dowodowych m.in. wykazu osób, skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, kontrole jakości lub kierowanie robót budowlanych wraz z informacjami na temat kwalifikacji zawodowych, uprawnień, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez te osoby czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami - załącznik numer 7 do IDW. Termin na złożenie podmiotowych środków dowodowych został ustalony na dzień 14 lutego 2022 roku. Na prośbę konsorcjum zamawiający (...) S.A. przedłużył termin na złożenie dokumentacji do dnia 22 lutego 2022 roku ( pismo z 3 lutego 2022 roku, k. 35-3 7, pismo z 11 lutego 2022 roku, k. 38).

W dniu 22 lutego 2022 roku konsorcjum złożyło do zamawiającego (...) S.A. załącznik numer (...) do IDW - wykaz osób skierowanych do realizacji zamówienia ( pismo, k. 39-41, załącznik nr 7, k. 42-50v).

Zamawiający (...) S.A. zwrócił się do wszystkich oferentów o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą do dnia 6 czerwca 2022 roku tj. o 60 dni z jednoczesnym przedłużeniem okresu ważności wadium. Konsorcjum wyraziło zgodę na przedłużenie terminu związania ofertą ( pismo z 31 marca 2022 roku, k. 51, pismo z dnia 7 kwietnia 2022 roku, k. 53).

Pismem z dnia 12 kwietnia 2022 roku (...) S.A. poinformował konsorcjum o stwierdzonych nieprawidłowościach w wykazie osób skierowanych do realizacji zamówienia. Zgodnie z pkt. 6.6.2 IDW zamawiający wymagał, aby osoba na stanowisko kierownika budowy posiadała co najmniej 4 lata doświadczenia zawodowego. Na przedmiotowe stanowisko konsorcjum wskazało A. N.. Zamawiający (...) S.A. wezwał do wyjaśnienia czy roboty, w których ww. osoba była kierownikiem budowy dotyczyły robót związanych z budową kolejowych obiektów inżynieryjnych. Z informacji jakie posiadał zamawiający wynikało, że pełniona funkcja nie była z tym związana. Tym samym warunek posiadania 4-letniego okresu doświadczenia uzyskanego na robotach związanych z budową bądź przebudową kolejowych obiektów inżynieryjnych nie został spełniony. Nie został również spełniony warunek posiadania 3-letniego okresu doświadczenia uzyskanego na robotach związanych z budową infrastruktury kolejowej w zakresie robót torowych odnośnie osoby Ł. S., zaproponowanego przez konsorcjum do pełnienia funkcji kierownika robót torowych. (...) S.A. wezwał konsorcjum do złożenia wyjaśnień również co do tej osoby, bowiem wykazano jedynie 13-miesięczne doświadczenie tej osoby. (...) S.A. wyznaczył termin na złożenie wyjaśnień do dnia 20 kwietnia 2022 roku. Na prośbę konsorcjum zamawiający (...) S.A. przedłużył termin do dnia 25 kwietnia 2022 roku ( pismo z 12 kwietnia 2022 roku, k. 55-56, pismo z 14 kwietnia 2022 roku, k. 57).

W dniu 25 kwietnia 2022 roku konsorcjum poinformowało (...) S.A., że dotychczasowe funkcje kierownika budowy pełnione przez A. N. nie były związane z budową kolejowych obiektów inżynieryjnych. Odnośnie osoby Ł. S., konsorcjum wskazało, że pełnił on funkcję kierownika robót torowych pomimo braku takiego wpisu w dzienniku budowy, a zatem podane w wykazie daty sprawowania przez niego funkcji są prawidłowe ( pismo, k. 58-60, oświadczenie Ł. S., k. 61).

Pismem z dnia 6 maja 2022 roku zamawiający (...) S.A. stwierdził, że A. N. nie posiada 4-letniego okresu doświadczenia uzyskanego na robotach związanych z budową kolejowych obiektów inżynieryjnych jako kierownik budowy, bowiem legitymuje się jedynie 33 miesięcznym doświadczeniem w tym zakresie. Ponadto (...) S.A. stwierdził, że Ł. S. nie spełnia 3-letniego okresu doświadczenia uzyskanego na robotach związanych z budową infrastruktury kolejowej w zakresie robót torowych. (...) S.A. stwierdził również, że Ł. M. nie posiada wymaganego 3-letniego doświadczenia uzyskanego na robotach związanych z budową dróg, koniecznego do zajęcia stanowiska kierownika robót drogowych. Zamawiający (...) S.A. wezwał do złożenia uzupełnionego wykazu osób poprzez przedstawienie dodatkowego doświadczenia dotyczącego wyżej wymienionych osób lub wskazania nowych osób w terminie do dnia 11 maja 2022 roku ( pismo, k. 62-63).

W dniu 11 maja 2022 roku konsorcjum przekazało (...) S.A. uzupełniony wykaz osób, wskazując nowe osoby: R. K. na stanowisko kierownika budowy i P. M. na stanowisko kierownika robót torowych oraz wskazało dodatkowe doświadczenie dla Ł. M. dedykowanego na stanowisko kierownika robót drogowych ( pismo, k. 64, załącznik nr(...)do IDW, k. 65-72).

W dniu 31 maja 2022 roku (...) S.A. poinformował uczestników postępowania o wyborze najkorzystniejszej oferty - numer (...) konsorcjum Sarinż spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wskazano, że oferta konsorcjum firm (...) sp. z o.o. sp.k. została odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b i c ustawy PZP, bowiem wykonawca nie spełniał warunków udziału w postępowaniu. Wskazano, że R. K. nie spełniał warunku udziału opisanego w IDW z uwagi na zbył małe doświadczenie jakie jest wymagane dla osoby dedykowanej na stanowisko kierownika budowy ( informacja o wyborze oferty, k. 73-75).

W dniu 1 czerwca 2022 roku zamawiający (...) S.A. poinformował (...) S.A., że konsorcjum firm (...) sp. z o.o. sp.k. z przyczyn leżących po jego stronie nie złożyło podmiotowych środków dowodowych lub przedmiotowych środków dowodowych potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub art. 106 ust 1 ustawy PZP. W związku z tym zwrócił się do (...) S.A. o zapłatę kwoty 440 000 zł z tytułu gwarancji ubezpieczeniowej zapłaty wadium ( żądanie zapłaty, k. 73).

Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 7 czerwca 2022 roku konsorcjum firm (...) sp. z o.o. sp.k. w piśmie do (...) S.A. wskazało, że nie zgadza się z zasadnością żądania zapłaty. Podniesiono, że udzielano odpowiedzi na każde wezwanie zamawiającego (...) S.A. Zwrócono uwagę na zbyt krótki termin na uzupełnienie wykazu osób. Wezwanie otrzymano bowiem 6 maja 2022 roku (piątek). Konsorcjum przyznało, że błędnie przyjęło, że wystarczającym okresem doświadczenia osoby R. K. będzie okres 38 miesięcy. Wskazało, że gdyby otrzymało dłuższy okres na uzupełnienie wykazu nie doszłoby do omyłki i ich oferta wybrana zostałaby jako najkorzystniejsza. Pismo w podobnym tonie zostało skierowane również do zamawiającego (...) S.A. ( pismo, k. 77-78v, pismo, k 79-81, korespondencja mailowa, k. 82-84v).

W dniu 23 czerwca 2022 roku (...) S.A. poinformował (...) (...), że wypłacił na rzecz (...) S.A. wadium ( informacja o wypłacie, k. 83 i k. 91).

W dniu 19 lipca 2022 roku (...) S.A. wezwał (...) do zapłaty w terminie 5 dni od otrzymania wezwania do zapłaty kwoty 440 000 zł ( wezwanie do zapłaty, k. 86).

Sąd Rejonowy referował, że w dniu 3 sierpnia 2022 roku (...) S.A. zawarł z (...) (dłużnik) porozumienie. Zgodnie z § 2 dłużnik zobowiązał się do spłaty zadłużenia (440 000 zł) w 13 ratach, począwszy od 25 sierpnia 2022 roku w kwocie 36 666 zł (rata 1-11), 36 674 zł (12 rata), odsetki (13 rata). W dniu 26 września 2022 roku (...) wpłacił na rzecz (...) S.A. kwotę 36 666 zł tytułem zapłaty I raty porozumienia ( porozumienie, k. 87-87v, potwierdzenie wpłaty, k. 88).

Kolejno ustalono, że w dniu 18 sierpnia 2022 roku (...) wezwał (...) S.A. do zapłaty na rzecz konsorcjum kwoty 440 000 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma ( wezwanie do zapłaty, k. 89-89v).

J. G. zmarł w dniu 7 października 2022 roku wobec czego z dniem 25 października 2022 roku ustanowiono zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwa w spadku, gdzie jako zarządcę sukcesyjnego powołano U. G. ( informacja z CEIDG, k. 17-19).

Sąd Rejonowy ustalił przedstawiony powyżej stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz w części w jakiej pozostawał niesporny - na podstawie oświadczeń stron.

Sąd Rejonowy zważył, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

W niniejszym postępowaniu strona powodowa domaga się od pozwanego zwrotu części wypłaconego przez gwaranta na jego rzecz wadium.

W ocenie Sądu I instancji powód U. G. będąca zarządcą sukcesyjnym przedsiębiorstwa w spadku: (...) w spadku jest podmiotem czynnie legitymowanym do dochodzenia niniejszego roszczenia. Przedsiębiorca J. G. będący liderem konsorcjum zmarł w październiku 2022 roku. Wobec tej okoliczności ustanowiony został zarząd sukcesyjny będący tymczasowym zarządem przedsiębiorstwa po śmierci jego właściciela. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 5 lipca 2018 roku o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. 2021.17) - zarząd sukcesyjny obejmuje zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku. Zarządca działa w imieniu własnym na rachunek przedsiębiorstwa w spadku.

Dodatkowo Sąd Rejonowy wskazał, że jego zdaniem w niniejszej sprawie wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego nie są łącznie legitymowani w postępowaniu sądowym o zwrot wadium. Uprawnienie takie przysługuje tylko liderowi konsorcjum bowiem z ustaleń faktycznych wynika jednoznacznie, że wadium (zapłacone przez gwaranta) ostatecznie obciążyło powoda w sposób wyłączny. Nie doszło więc do przesunięcia majątkowego z tego tytułu między majątkami uczestników konsorcjum innymi niż powód. Wierzycielem z tytułu zwrotu wadium jest zatem jedynie powód i nie ma potrzeby, aby zwrotu wadium domagali się łącznie wszyscy konsorcjanci ( podobnie: Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 26 października 2012 roku, sygn. akt VACa 188/12, opubl. Portal Orzeczeń). Ponadto legitymacja czynna strony powodowej nie była kwestionowana przez pozwanego.

Sąd I instancji przyjął, że podstawę prawną roszczeń powoda stanowią przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Podstawy prawnej roszczenia o zwrot wadium nie stanowi art. 98 ust. 2 pkt 2 ustawy PZP, który reguluje sytuacje, gdy powstaje po stronie zamawiającego obowiązek zwrotu wadium wykonawcy, którego oferta została odrzucona. Przepis ten reguluje bowiem jedynie obowiązek określonego zachowania podmiotu zamawiającego w odniesieniu do wadium. Nie reguluje natomiast stosunku prawnego, jaki powstaje w razie zachowania odmiennego, sprzecznego z obowiązkiem wynikającym z art. 98 ust. 2 pkt 2 ustawy PZP. W takiej sytuacji dochodzi zaś albo do świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 410 § 2 k.c., gdy zamawiający, mając obowiązek zwrotu wpłaconego wadium, zatrzymuje je bez podstawy prawnej i uzyskuje w ten sposób świadczenie nienależne, jakim staje się wpłacone wadium po odpadnięciu podstawy prawnej świadczenia (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c.), albo do bezpodstawnego wzbogacenia w rozumieniu art. 405 k.c., kiedy zamawiający korzysta z gwarancji mimo braku podstaw do zatrzymania wadium i otrzymuje z tego tytułu zapłatę, która w takich okolicznościach stanowi korzyść majątkową bezpodstawnie uzyskaną kosztem innej osoby (art. 405 k.c.) ( podobnie: Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 26 października 2012 roku, sygn. akt VACa 188/12, opubl. Portal Orzeczeń).

Sąd Rejonowy przywołał treść art. 405 k.c., zgodnie z którym kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Wskazano, iż zgodnie z dyspozycją przytoczonego wyżej przepisu, powstanie roszczenia o zwrot wzbogacenia uzależnione jest od zaistnienia trzech podstawowych przesłanek. Są nimi: 1) dojście do wzbogacenia majątku jednej osoby, uzyskanego kosztem majątku innej osoby, 2) pozostawanie ze sobą w związku wzbogacenia i zubożenia w tym rozumieniu, iż wzbogacenie jest wynikiem zubożenia, a zatem mają one wspólne źródło, 3) nastąpienie wzbogacenia bez podstawy prawnej ( por. E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2019, komentarz do art. 405, uwaga 2).

Zdaniem Sądu I instancji fakt zatrzymania przez pozwanego wadium w sytuacji, gdy to nie oferta konsorcjum, którego liderem był J. G. została wybrana jako najkorzystniejsza stanowił wzbogacenie pozwanego.

Sąd Rejonowy przyjął, że powód w toku postępowania wykazał, że przedsiębiorstwo J. G. doznało uszczerbku w majątku w związku ze spłatą wypłaconej pozwanemu przez gwaranta kwoty wadium. Doszło więc do jego zubożenia o zapłaconą sumę pieniężną, odpowiadającą części wysokości zatrzymanego wadium. W toku postępowania strona powodowa domagała się zwrotu I części raty, bowiem zgodnie z zawartym porozumieniem spłata wypłaconego wadium odbywa się ratalnie. Rata ta w wysokości 36 666 zł została uiszczona na rzecz gwaranta w dniu 26 września 2022 roku. Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez Sąd I instancji pomiędzy wzbogaceniem pozwanego, a zubożeniem powoda zatem zachodził związek przyczynowo skutkowy.

Jak uznał Sąd Rejonowy przesłanką roszczenia - do której sprowadzała się istota sporu w niniejszej sprawie - było to, czy wzbogacenie pozwanego kosztem powoda nastąpiło bez podstawy prawnej.

Strona pozwana wskazywała, że istniały podstawy do zatrzymania wadium powołując się w tym zakresie na treść art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy PZP, zgodnie z którym zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, a w przypadku wadium wniesionego w formie gwarancji lub poręczenia, o których mowa w art. 97 ust. 7 pkt 2-4 ustawy PZP, występuje odpowiednio do gwaranta lub poręczyciela z żądaniem zapłaty wadium, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na wezwanie, o którym mowa w art. 107 ust. 2 ustawy PZP lub art. 128 ust. 1 ustawy PZP, z przyczyn leżących po jego stronie, nie złożył podmiotowych środków dowodowych lub przedmiotowych środków dowodowych potwierdzających okoliczności, o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP, oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy PZP, innych dokumentów lub oświadczeń lub nie wyraził zgody na poprawienie omyłki, o której mowa w art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy PZP, co spowodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej przez wykonawcę jako najkorzystniejszej.

Sąd Rejonowy wywodził, że w orzecznictwie wskazuje się, że wykładnia art. 46 ust. 4a ustawy PZP (obecnie art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy PZP) wymaga uwzględnienia celu jego wprowadzenia do systemu prawnego. Przepis ten z uwagi na wysoką sankcyjność i restrykcyjność powinien być stosowany wyłącznie dla zapobiegania zmowom wykonawców. Obowiązek zatrzymania wadium powstaje zatem tylko w przypadku zawinionego działania wykonawcy polegającego na nieuzupełnieniu dokumentów i oświadczeń, o złożenie których wykonawca został zasadnie wezwany przez zamawiającego, gdy to zaniechanie wykonawcy zmierza do obejścia prawa, w szczególności przez stworzenie warunków ku temu, by zamówienie udzielone zostało temu wykonawcy, który zaoferuje najwyższą cenę. W każdym wypadku odmowy zwrotu wadium zatrzymanego w związku z niewywiązaniem się przez wykonawcę z obowiązku uzupełnienia dokumentów i oświadczeń badaniu podlegają także przyczyny niewykonania wezwania, bowiem obowiązek zatrzymania wadium przez zamawiającego nie powstaje wówczas, gdy niewykonanie wezwania było następstwem okoliczności, na które wykonawca nie miał i nie mógł mieć wpływu. Do przyjęcia zawinienia wykonawcy konieczna jest zatem jego całkowita bierność, umyślność i celowość oraz nasilenie złej woli w niepodporządkowaniu się wezwaniu zamawiającego ( Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2013 roku, sygn. akt VI ACa 991/13, LEX nr 1397005). Dodatkowo wyrażono pogląd, który Sąd Rejonowy podzielił, iż skoro wpłata wadium ma jedynie zabezpieczać interesy zamawiającego przed nieuczciwymi praktykami wykonawców, to niezasadnym jest rozszerzająca interpretacja tego przepisu, a w konsekwencji „niezłożenie” dokumentów należy rozumieć jako ich fizyczne nieprzedłożenie, a nie również nienależyte wykonanie tej czynności ( Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 26 października 2012 roku, sygn. akt VACa 188/12, opubl. Portal Orzeczeń).

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd Rejonowy przyjął, że lider konsorcjum był wzywany kilkukrotnie do złożenia środków dowodowych i oświadczeń z uwagi na nieprawidłowości w wykazie osób skierowanych do realizacji zamówienia. Lider składał wyjaśnienia co do doświadczenia osób wskazywanych przez siebie na kierowników, jednakże osoby te w dalszym ciągu nie spełniały wymagań. Finalnie lider dokonał zmiany wskazując nowe osoby: R. K. na stanowisko kierownika budowy i P. M. na stanowisko kierownika robót torowych. Oferta nie została jednakże wybrana bowiem R. K. również nie spełniał wymogu posiadania 4 letniego (48 miesięcznego) doświadczenia na stanowisku kierownika budowy lub kierownika robót lub inspektora nadzoru w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że osoba ta posiadała jedynie 37 miesięcy doświadczenia pracy na takim stanowisku co nie odpowiadało treści oferty. Powód w toku niniejszego postępowania nie przeczył, że R. K. nie spełniał wymagań do objęcia funkcji kierownika budowy. Wskazywał jedynie, że pozwany błędnie wyliczył okres doświadczenia, bowiem wynosiło ono 38 a nie 37 miesięcy. Powód błędnie zaś założył, że wymagany okres to 38 miesięcy, a nie 48 miesięcy doświadczenia i doszło w tym zakresie do omyłki. Mając na uwadze okoliczności sprawy Sąd Rejonowy wskazał, że powód nie przedłożył dokumentów i oświadczeń, które pozwoliłyby wybrać jego ofertę jako najkorzystniejszą. Nie dochował on należytej staranności i nie sprawdził czy wskazany przez niego kandydat spełnia wszystkie wymagania. Nie mniej jednak mimo powyższego okoliczność ta nie uzasadniała zdaniem Sądu Rejonowego zatrzymania wadium. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że postawa lidera konsorcjum przejawiająca się w odpowiadaniu na wszelkie zapytania zamawiającego, zgoda na wydłużenie terminu związania ofertą, wskazanie nowych osób do pełnienia funkcji kierowników wskazuje, że dążył on do wygrania przetargu. W ocenie Sądu Rejonowego okoliczności sprawy nie wskazywały zaś, aby zachowanie lidera konsorcjum nacechowane było złą wolą i aby w sposób celowy wskazywał osoby niespełniające kryteriów bowiem dążył do umożliwienia wygrania przetargu przez innego oferenta, z którym pozostawał w zmowie. Takim zaś sytuacjom przeciwdziałać ma wyżej wskazana norma prawna. Zdaniem Sądu Rejonowego, nie sposób uznać, aby w każdym przypadku nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, bądź przedłożenie takich dokumentów i oświadczeń, które nie spełniają wymagań dawało podstawy do zatrzymania wadium. Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji uwzględnił powództwo w całości o czym orzeczono w punkcie I wyroku.

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Powód wzywał pozwanego do zapłaty kilkukrotnie, najwcześniej pismem z dnia 18 sierpnia 2022 roku wyznaczając termin 14 dni na spełnienie świadczenia. Pozwany nie kwestionował odebrania wezwania. Termin na spełnienie świadczenia upływał w dniu 1 września 2022 roku, a zatem roszczenie odsetkowe Sąd Rejonowy uznał za uzasadnione od dnia 2 września 2022 roku, bowiem w dacie tej roszczenie stało się wymagalne, a dłużnik pozostawał w zwłoce ze spełnieniem swojego świadczenia.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach procesu przed Sądem I instancji stanowił art. 98 § 1 k.p.c. zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W niniejszej sprawie wobec uwzględnienia przez Sąd Rejonowy powództwa w całości stroną przegrywającą jest pozwany, a stroną wygrywającą powód. Z tego względu Sąd I instancji zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5 451 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na którą to kwotę składały się: kwota 1 834 zł z tytułu opłaty sądowej od pozwu, kwota 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz koszt zastępstwa procesowego reprezentującego powódkę pełnomocnika w wysokości 3 600 zł ustalony zgodnie z § 2 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Podstawę prawną zasądzenia odsetek od ww. kosztów procesu stanowi zaś art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Zrelacjonowane orzeczenie Sądu Rejonowego zaskarżył w całości pozwany (...) S.A. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1)  art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy PZP poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że pozwany (...) S.A. bezpodstawnie zatrzymał wadium wpłacone przez powoda;

2)  art. 405 k.c. poprzez jego zastosowanie jako następstwo niepoprawnej oceny, zgodnie z którą wadium wniesione przez powoda stało się bezpodstawnym wzbogaceniem podlegającym zwrotowi, mimo, że pozwany, w okolicznościach wynikających z materiału dowodowego, był uprawniony do jego zatrzymania;

3)  przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dowolną ocenę dowodów i uznanie m.in., że powód błędnie przyjął, że wystarczającym okresem doświadczenia osoby R. K. będzie okres 38 miesięcy, podczas gdy wykazanie przez powoda wśród personelu dedykowanego do wykonania zamówienia osoby niespełniającej wymagań pozwanego stanowiło zawinione działanie powoda.

Wobec powyższego wniesiono o:

1)  zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości;

2)  zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu z uwzględnieniem kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według stawek prawem przewidzianych wraz z opłatą od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł;

3)  rozpoznanie sprawy pod nieobecność pozwanego lub jego pełnomocnika;

4)  zarządzenie przeprowadzenia posiedzenia przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jego przeprowadzenie na odległość (posiedzenie zdalne), gdyż nie stoi temu na przeszkodzie wzgląd na charakter czynności, które mają być dokonane na posiedzeniu, a przeprowadzenie posiedzenia zdalnego zagwarantuje pełną ochronę praw procesowych stron i prawidłowy tok postępowania.

Powód w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania drugoinstancyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odsetek od kwoty zasądzonej tytułem kosztów postępowania w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w którym te koszty zasądzono do dnia zapłaty.

Na rozprawie apelacyjnej przed Sądem Okręgowym dnia 29 października 2025 roku pełnomocnik powoda oświadczył, że powód nie składał odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej od decyzji o wykluczeniu i zwróceniu się przez zamawiającego o wadium do ubezpieczyciela (...) S.A. Także pełnomocni pozwanego potwierdził, że konsorcjum z udziałem powoda nie składało odwołania od decyzji zamawiającego w przedmiocie wykluczenia oraz zatrzymania wadium.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego (...) S.A. w ocenie Sądu Okręgowego zasługiwała na uwzględnienie w całej rozciągłości.

W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż Sąd Odwoławczy co do zasady podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy stanowiące zrelacjonowanie przebiegu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego przez pozwanego zamawiającego (...) S.A. pod nazwą: Wykonanie skrzyżowania dwupoziomowego w K., realizowanego w ramach projektu „Prace na linii (...) na odcinku S. - C. wraz z robotami pozostałymi na odcinku W. - R. - S.” o numerze (...). Prawidłowe były także ustalenia faktyczne odwzorowujące kolejność i treść czynności związanych z ustanowieniem, wypłatą oraz żądaniem zwrotu sumy gwarancyjnej przez (...) S.A. w ramach gwarancji ubezpieczeniowej stanowiącej wadium zabezpieczone w tym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego przez konsorcjum (...), (...) sp. z o.o. sp. k.

Sąd Okręgowy absolutnie natomiast nie zgadza się z dokonaną subsumpcją i rozważaniami prawnymi poczynionymi przez Sąd I instancji.

W tym miejscu wskazania wymaga, iż środki ochrony prawnej w ramach procedury udzielania zamówień publicznych to odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, skarga do Sądu Zamówień Publicznych oraz skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego. System środków ochrony prawnej ma więc charakter dwuinstancyjny, w którym rolę sądu pierwszej instancji pełni Krajowa Izba Odwoławcza, sądu odwoławczego zaś – Sąd Zamówień Publicznych. Uzupełniający charakter ma przysługująca stronom oraz Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych od wyroku sądu zamówień publicznych lub postanowienia kończącego postępowanie skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego.

Środki ochrony prawnej określone w dziale IX – „Środki ochrony prawnej” ustawy Prawo zamówień publicznych przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy (art. 505 ust. 1 ustawy PZP).

Z kolei jak stanowi art. 513 ustawy PZP odwołanie przysługuje na:

1) niezgodną z przepisami ustawy czynność zamawiającego, podjętą w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, w tym na projektowane postanowienie umowy;

2) zaniechanie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia, o zawarcie umowy ramowej, dynamicznym systemie zakupów, systemie kwalifikowania wykonawców lub konkursie, do której zamawiający był obowiązany na podstawie ustawy;

3) zaniechanie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia lub zorganizowania konkursu na podstawie ustawy, mimo że zamawiający był do tego obowiązany.

Na orzeczenie Izby oraz postanowienie Prezesa Izby, o którym mowa w art. 519 ust. 1, stronom oraz uczestnikom postępowania odwoławczego przysługuje skarga do sądu (art. 579 ust. 1 ustawy PZP). Od wyroku sądu lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego (art. 590 ust. 1 ustawy PZP).

Tym samym Sąd Zamówień Publicznych rozpoznaje skargi od wyroków wydanych przez Krajową Izbę Odwoławczą w wyniku złożenia odwołań na czynności i zaniechania zamawiających w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Funkcją środków ochrony prawnej unormowanych w ustawie Prawo zamówień publicznych jest przyznanie wykonawcom ubiegającym się o udzielenie zamówienia instrumentów ochrony prawnej, broniących ich przed niezgodnymi z prawem działaniami i zaniechaniami zamawiającego.

Powstanie odrębnego systemu środków ochrony prawnej w obszarze zamówień publicznych ma na celu zapewnienie szybkiego, specjalistycznego i skutecznego rozstrzygania sporów w ramach postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Zamówienia publiczne to dziedzina wysoce skomplikowana i szczegółowa. Stworzenie eksperckich w tej dziedzinie organów ma zapewniać wysoki poziom merytoryczny orzeczeń, sprzyja spójności orzecznictwa oraz przewidywalności prawa w tak wrażliwej sferze jaką jest wydawanie środków publicznych.

W sytuacji zatem gdy tak jak w niniejszej sprawie wykonawca nie kwestionuje w przewidzianej procedurze odwoławczej zgodnej z ustawą Prawo zamówień publicznych podstawy wykluczenia oraz odrzucenia oferty i składa pozew do sądu powszechnego o zwrot wadium, to w ocenie Sądu Okręgowego w ten sposób omija przepisy bezwzględnie obowiązujące wskazujące jak należy kwestionować decyzje zamawiającego.

Sąd Okręgowy podkreśla, iż sąd powszechny, który nie jest sądem zamówień publicznych, rozpoznającym skargi na skutek zakwestionowania orzeczenia wydanego przez Krajową Izbę Odwoławczą, nie może wkraczać w kompetencje Izby i nie może badać czy istniały podstawy wykluczenia wykonawcy z postępowania, odrzucenia jego oferty, bo w ten sposób wkracza w obszar orzeczniczy, który do niego nie należy. Sąd Rejonowy jako sąd cywilny nie ma uprawnień do badania istnienia podstaw wykluczenia z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego i zasadności odrzucenia oferty – stanowiłoby to bowiem obejście przepisów prawa dotyczących wniesienia odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej. Kierując pozew do sądu powszechnego wykonawca omija także terminy, które są uregulowane w Prawie zamówień publicznych do zakwestionowania decyzji zamawiającego. Z takim zachowaniem Sąd Okręgowy zgodzić się nie może. Terminy uregulowane w Prawie zamówień publicznych mają zagwarantować sprawny przebieg postępowania i w rezultacie efektywne, zgodne z bieżącymi uzasadnionymi potrzebami zamawiających wydatkowanie środków publicznych, a zatem są to terminy relatywnie krótkie. Zgodnie z art. 515 ust. 1 ustawy PZP odwołanie wnosi się:

1) w przypadku zamówień, których wartość jest równa albo przekracza progi unijne, w terminie:

a) 10 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana przy użyciu środków komunikacji elektronicznej,

b) 15 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana w sposób inny niż określony w lit. a;

2) w przypadku zamówień, których wartość jest mniejsza niż progi unijne, w terminie:

a) 5 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana przy użyciu środków komunikacji elektronicznej,

b) 10 dni od dnia przekazania informacji o czynności zamawiającego stanowiącej podstawę jego wniesienia, jeżeli informacja została przekazana w sposób inny niż określony w lit. a.

Jak stanowi z kolei art. 580 ust. 2 zd. 1 ustawy PZP skargę wnosi się za pośrednictwem Prezesa Izby, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia Izby lub postanowienia Prezesa Izby, o którym mowa w art. 519 ust. 1 ustawy PZP, przesyłając jednocześnie jej odpis przeciwnikowi skargi.

Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych wynosi sześć miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, a jeżeli strona zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem - od chwili doręczenia orzeczenia stronie (art. 398 ⁵ k.p.c. w zw. z art. 590 ust. 1 i 2 ustawy PZP).

Ustawodawca ustanowił określoną procedurę, terminy na zgłaszanie odwołań, skarg, skarg kasacyjnych, aby zarówno wykonawcy jak i zamawiający się ich trzymali. Stworzenie jednolitej ścieżki odwoławczej w ramach wyspecjalizowanych organów sprzyja przejrzystości w ramach postępowań o udzielenie zamówień publicznych. Procedury te nie są ustanowione po to, aby skomplikować drogę dochodzenia praw wykonawców, ale po to, aby inni wykonawcy mieli jasność, aby zamawiający miał pewność, że jeśli wykonawca nie składa odwołania od jego decyzji to oznacza, że się z nią zgodził i że nie będzie jej kwestionował w innej procedurze, która przewiduje już inne zasady odwoławcze, inny sposób dowodzenia.

W związku z tym w ocenie Sądu Okręgowego, jeśli wykonawca w określonym w ustawie Prawo zamówień publicznych terminie nie zakwestionował w tej ściśle określonej procedurze podstaw wykluczenia i odrzucenia oferty to de facto zgodził się z tym, że one istniały. Żądanie zaś w takiej sytuacji zwrotu zatrzymanego przez zamawiającego wadium jest obejściem przepisów o terminie do wniesienia odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej.

Inną kwestią jest to, że zgodnie z przyjmowanym przez część doktryny stanowiskiem skarżenie wadium pozostaje do wyłącznej kompetencji Krajowej Izby Odwoławczej. W ramach przedmiotowego postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy nie musi tego rozstrzygać. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że według wielu komentatorów w związku ze zmianą przepisów wynikających z tego, że od 1 stycznia 2021 roku obowiązuje nowa ustawa Prawo zamówień publicznych, to obecnie jedynym podmiotem uprawnionym do badania zasadności zatrzymania wadium jest Krajowa Izba Odwoławcza, a nie sądy powszechne. Obecnie obowiązująca ustawa Prawo zamówień publicznych rozszerza bowiem czas trwania postępowania. Zgodnie z art. 7 pkt 18 ustawy PZP postępowanie o udzielenie zamówienia, to postępowanie wszczynane przez przekazanie albo zamieszczenie ogłoszenia, przekazanie zaproszenia do negocjacji albo zaproszenia do składania ofert, prowadzone jako uporządkowany ciąg czynności, których podstawą są warunki zamówienia ustalone przez zamawiającego, prowadzące do wyboru najkorzystniejszej oferty lub wynegocjowania postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego, kończące się zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego albo jego unieważnieniem, z tym że zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego nie stanowi czynności w tym postępowaniu.

Co więcej nawet na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy stanowisko o zasadności podjęcia ścieżki odwoławczej określonej w Prawie zamówień publicznych dla dochodzenia zwrotu wadium było przyjmowane. W postanowieniu z 7 maja 2010 roku, sygn. akt V CSK 456/09 Sąd Najwyższy zauważył: „Wniesienie wadium stanowi element postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, umożliwia ono branie udziału w takim postępowaniu, stanowi zatem niewątpliwie instytucję właściwą dla postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Należy w konsekwencji przyjąć, że wykonawcy przysługują środki prawne określone pzp”.

Niezależnie od powyższego w ocenie Sądu Okręgowego argumentacja, która skłoniła Sąd Rejonowy do uwzględnienia powództwa była całkowicie nieprawidłowa.

Za nieuprawnione należało uznać przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że fakt zatrzymania przez pozwanego wadium w sytuacji, gdy to nie oferta konsorcjum, którego liderem był J. G. została wybrana jako najkorzystniejsza, stanowił wzbogacenie pozwanego.

Po pierwsze istniały podstawy do wykluczenia wykonawcy z postępowania na podstawie, która została wskazana przez zamawiającego. Także podstawy odrzucenia oferty zostały zastosowane prawidłowo. Konsorcjum nie wykazało, aby spełniało warunki udziału w postępowaniu i aby w sposób właściwy przedstawiło wymagany podmiotowy środek dowodowy wskazujący, że spełnia warunki udziału w postępowaniu.

W ramach uzasadnienia decyzji o odrzuceniu oferty konsorcjum (...), (...) sp. z o.o. sp.k. z dnia 31 maja 2025 roku zamawiający wskazał, że zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy PZP odrzuceniu podlega oferta złożona przez wykonawcę, niespełniającego warunków udziału w postępowaniu. W analizowanym przypadku wykonawca nie spełnia warunku udziału w postępowaniu opisanego w punkcie 8.6.2 IDW (poz. 2 Tabeli) w zakresie doświadczenia osoby dedykowanej na stanowisko Kierownika Budowy. Po weryfikacji doświadczenia R. K., zamawiający stwierdził, iż nie posiada on wymaganych 4 lat doświadczenia na stanowisku kierownika budowy lub kierownika robót lub inspektora nadzoru na robotach, o których mowa w pkt 8.6.2 IDW. Legitymuje się on jedynie 37 - miesięcznym doświadczeniem uwzględniając roboty budowlane wskazane w uzupełnionym wykazie osób. W związku z powyższym, R. K. nie spełnia warunku udziału postawionego w pkt 8.6.2 IDW (poz. 2 Tabeli) dla osoby dedykowanej na stanowisko kierownika budowy.

Zgodnie zaś z art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy PZP zamawiający odrzuca ofertę, jeśli została złożona przez wykonawcę, który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy PZP (w tym JEDZ), lub podmiotowego środka dowodowego, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, przedmiotowego środka dowodowego, innych dokumentów lub oświadczeń. Wykonawca przedłożył podmiotowy środek dowodowy, który nie potwierdza, że spełnia on warunki udziału w postępowaniu. W konsekwencji zamawiający uznał, że oferta konsorcjum (...), (...) sp. z o.o. sp.k. podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) i c) ustawy PZP.

Przypomnieć przy tym należy, iż w niniejszej sprawie była tzw. odwrócona procedura zamówieniowa co oznacza, że nie wszystkie dokumenty musiały zostać złożone wraz z ofertą. Wspomnianą kwestię reguluje przepis art. 139 ustawy PZP opisujący możliwość dokonania badania i oceny ofert, a następnie dokonania kwalifikacji podmiotowej wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, w zakresie braku podstaw wykluczenia oraz spełniania warunków udziału w postępowaniu, o ile taka możliwość została przewidziana w Specyfikacji Warunków Zamówienia lub w ogłoszeniu o zamówieniu. Wykonawca nie musi składać podmiotowych środków dowodowych wraz z ofertą, natomiast jeśli jego oferta jest najkorzystniejsza to jest do tego wzywany. Przewidziana procedura ma na celu ograniczenie ilości dokumentów, z którymi ma się zapoznawać zamawiający przed badaniem ofert, ale również to, aby wykonawcy nie musieli składać szeregu dokumentów wraz ze złożeniem oferty, co może wpłynąć na większe zainteresowanie przetargami publicznymi potencjalnych wykonawców, a tym samym wzrost konkurencyjności składanych ofert, wpływający pozytywnie na jakość i cenę tychże ofert. Ideą tej regulacji jest także usprawnienie postępowania i ograniczenie ilość dokumentacji, która jest składana przez wszystkich wykonawców. Powoduje to, że wykonawcę, którego oferta jest najkorzystniejsza, najlepsza, zamawiający wzywa do przedstawienia dokumentów potwierdzających, że rzeczywiście spełnia warunki udziału w postępowaniu. Nie jest tak, że wykonawca jest tym wezwaniem zaskoczony. Wykonawcom znane są te warunki udziału w postępowaniu od momentu ukazania się ogłoszenia o zamówieniu. Od tej chwili ma czas na skompletowanie dokumentacji i przygotowanie oferty. Wiadomym jest, że rzetelny wykonawca nie będzie przygotowywał oferty, jeśli nie spełnia warunków udziału w postępowaniu i ma tego świadomość.

W tych okolicznościach działanie konsorcjum (...), (...) sp. z o.o. sp. k. należało ocenić co najmniej jako nieracjonalne, ponieważ nie przedstawiło podmiotowych środków dowodowych potwierdzających, że spełnia warunki udziału w postępowaniu znając te wymagania już w momencie zapoznawania się z ogłoszeniem o zamówieniu i pomimo wezwań i wydłużania terminów na złożenie tychże środków. To właśnie rzetelna analiza dokumentacji przetargowej powinna być kluczowa przy podejmowaniu decyzji przez podmiot profesjonalny o złożeniu oferty w konkretnym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Tym bardziej gdy w danym przetargu powstanie obowiązek wniesienia wadium oraz związana z tym możliwość jego zatrzymania przez zamawiającego na podstawie art. 98 ust. 6 ustawy PZP. Podkreślenia wymaga, iż w niniejszej sprawie zamawiający wielokrotnie przedłużał konsorcjum terminy, udzielał kolejnych terminów na wymianę osób, które wskazywałyby, że ten wykonawca może wykonać zamówienie, może złożyć ofertę w postępowaniu, a mimo to konsorcjum w ostateczności złożyło dokumenty, które w oczywisty sposób wskazywały na to, że nie spełnia ono warunków udziału w postępowaniu. Konsorcjum wskazywało, że błędnie przyjęło, że wystarczającym okresem doświadczenia osoby R. K. będzie okres 38 miesięcy. Wskazało, że gdyby otrzymało dłuższy okres na uzupełnienie wykazu nie doszłoby do omyłki i ich oferta wybrana zostałaby jako najkorzystniejsza. Sąd Odwoławczy stanął na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie można mówić o jakimkolwiek błędzie. Żadna z osób przedstawionych z ofertą, a następnie na skutek wezwania zamawiającego nie spełniała warunków udziału w postępowaniu. Różnica 10 miesięcy doświadczenia nie jest różnicą pomijalną. Już na etapie składania oferty konsorcjum powinno być przygotowane na to, że będzie wezwane do wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Przygotowanie oferty stanowi bowiem wielodniowy i skomplikowany proces. Warunki udziału w postępowaniu są znane oferentom od momentu ogłoszenia o zamówieniu. To nie jest tak, że oferent dowiedział się o nich dopiero w momencie wysłania wezwania przez zamawiającego i na wykazanie spełnienia warunków miał relatywnie krótki czas. Wykonawca przygotowując ofertę powinien te wszystkie dokumenty i informacje mieć przygotowane. Skoro ich nie przygotował to oznacza, że niewłaściwie przygotował ofertę.

Oczywiście należy zgodzić się z zamawiającym (...) S.A., że miał on pełne podstawy w oparciu o brzmienie treści art. 98 ust. 6 ustawy PZP do zażądania wadium od gwaranta ubezpieczeniowego. W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do zatrzymania wadium i literalne brzmienie art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy PZP, a więc wskazanie na podmiotowe środki dowodowe lub przedmiotowe środki dowodowe potwierdzające okoliczności o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub w art. 106 ustawy PZP bez wątpienia wskazuje, że treść złożonych dokumentów nie może być jakakolwiek, lecz powinna potwierdzać spełnienie przez wykonawcę okoliczności o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub w art. 106 ust. 1 ustawy PZP.

Podkreślić należy, iż Sąd Okręgowy zna orzecznictwo na które powoływał się Sąd Rejonowy, ale bynajmniej to orzecznictwo nie jest oparte o treść aktualnie obowiązującego przepisu Prawo zamówień publicznych. Sąd Okręgowy nie widzi podstaw, aby przyjmować, iż uprawnione jest powoływanie się na orzecznictwo mówiące o tym, że prawo do zatrzymania wadium przez zamawiającego ma stanowić przeciwdziałanie zmowie przetargowej w sytuacji, gdy przepis w ogóle na to nie wskazuje i bynajmniej literalna treść tego nie wymaga. Także stanowiska o możliwości zatrzymania wadium jedynie w sytuacji bierności wykonawcy w sytuacji wezwania przez zamawiającego nie sposób podzielić.

Wskazać bowiem należy, że przepis o zatrzymaniu wadium jest pochodną przepisu dotyczącego uzupełnienia dokumentów (art. 128 ust. 1 ustawy PZP oraz art. 107 ust. 2 ustawy PZP). Przepis został wprowadzony do Prawa zamówień publicznych w 2014 roku, a następnie zmieniony w 2016 roku, i od początku wzbudzał wątpliwości i kontrowersje, przede wszystkim ze względu na formalizm postępowania zamawiającego. Powstało pytanie, czy jeżeli w wyniku wezwania do uzupełnienia dokumentów wykonawca nie przedstawi żądanych oświadczeń i dokumentów lub też przedłoży takie dokumenty i oświadczenia, które nie spełniają wszystkich wymagań im postawionych, np. odnośnie do daty ich wystawienia lub ważności, formy, wreszcie treści, to zachodzi pierwszy warunek zatrzymania wadium. W opinii prawnej Urzędu Zamówień Publicznych dotyczącej zatrzymania wadium na podstawie art. 46 ust. 4a p.z.p. z 2004 roku,(...), dostęp: 5.05.2021 r.) wyrażono pogląd, że nie każdy brak w przedstawieniu oświadczeń i dokumentów w wyniku uzupełnienia powinien być podstawą do zatrzymania wadium – do takich sytuacji opinia zalicza m.in. niespełnienie przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu. Argumentacja Urzędu Zamówień Publicznych opiera się przy tym m.in. na uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej wprowadzającej ten przepis, gdzie wskazywano na zapobieganie zmowom wykonawców. W piśmiennictwie wyrażano podobny pogląd, że jedynie brak jakiejkolwiek odpowiedzi na wezwanie jest podstawą do zatrzymania wadium, w odróżnieniu od sytuacji, gdy wykonawca przedstawił jakieś stanowisko. Ostatecznie sprawy rozstrzygały sądy powszechne; m.in. Sąd Okręgowy w Gliwicach zauważył: „ Nawet jeśli u podstaw zmiany przepisu art. 46 ust. 4a ustawy Pzp [art. 46 ust. 4a ustawy z 29.01.2004 r. odpowiadający art. 98 ust. 6 pkt 1 p.z.p. – dop. M.S.] legła potrzeba przeciwdziałania procederowi umyślnego i celowego nieuzupełniania dokumentacji na wezwanie zamawiającego dla uzyskania zamówienia za cenę wyższą niż faktycznie umożliwiająca jego wykonanie, z treści wskazanego przepisu nie wynika takie zawężenie jego zastosowania, tj. aby jedynie w takim przypadku miał on zastosowanie. Wręcz przeciwnie, przepis ten jest sformułowany szeroko i powinien mieć zastosowanie do każdej sytuacji, gdy wykonawca nie wypełni należycie wezwania zamawiającego, bowiem przedłożenie na wezwanie dokumentu innego niż żądał zamawiający de facto oznacza fizyczny brak prawidłowego dokumentu ”. ( M. Stachowiak [w:] W. Dzierżanowski, Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M. Kittel, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art. 98.).

Także zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 roku, sygn. akt III CZP 27/17 jako niezłożenie dokumentów lub oświadczeń należy rozumieć nie tylko bierność wezwanego wykonawcy, czyli sytuację, w której wykonawca w ogóle nie składa żadnego dokumentu, ale również sytuację, w której wykonawca składa dokument lub oświadczenie, z którego jednak nie wynika potwierdzenie warunków udziału w postępowaniu lub spełnienie przez oferowane przez niego dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego.

Niezłożenie podmiotowych środków dowodowych lub przedmiotowych środków dowodowych będzie zachodzić również wtedy, gdy wykonawca złożył dokument (oświadczenie), ale z jego treści nie wynikało potwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP. Uzasadnieniem takiego, a więc szerokiego sposobu interpretacji pojęcia „niezłożenie podmiotowych środków dowodowych lub przedmiotowych środków dowodowych” jest wykładnia językowa przepisu art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy PZP. Literalne brzmienie art. 98 ust. 6 pkt 1 ustawy PZP, a więc wskazanie na podmiotowe środki dowodowe lub przedmiotowe środki dowodowe potwierdzające okoliczności, o których mowa w art. 57 lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP, bez wątpliwości wskazuje, że treść złożonych dokumentów nie może być jakakolwiek, lecz powinna potwierdzać spełnienie przez wykonawcę okoliczności, o których mowa w art. 57 ustawy PZP lub art. 106 ust. 1 ustawy PZP. Mimo braku wyraźnej wskazówki w ustawie również złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy PZP, oraz innych dokumentów lub oświadczeń, z których treści nie wynika potwierdzenie wymaganych okoliczności, należy kwalifikować jako niezłożenie dokumentów (oświadczeń) ( Prawo Zamówień Publicznych. Komentarz. Urząd Zamówień Publicznych, pod red. Huberta Nowaka, Mateusza Winiarza, wydanie II, 2023 roku).

Z takim też ostatecznie wypracowanym stanowiskiem zarówno judykatury jak i doktryny Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie się zgadza.

Podstawy zatrzymania wadium są zatem określone w Prawie zamówień publicznych. Nie jest tym samym uprawnione tworzenie nowych nieprzewidzianych w ustawie okoliczności, które wskazują na dezaktualizację uprawnienia zamawiającego do zatrzymania wadium, tak jak to uczynił Sąd Rejonowy – poprzez badanie czy doszło do zmowy przetargowej. Jeśli zatem uprzednio wykonawca nie zaskarżył w procedurze odwoławczej przewidzianej w Prawie zamówień publicznych podstaw wykluczenia oraz odrzucenia jego oferty z postępowania, co nie było kwestionowane na gruncie przedmiotowej sprawy, to de facto zgodził się z tym, że one istniały. Na zakwestionowanie podstaw wykluczenia i odrzucenia jego oferty miał określony w ustawie termin 10 dni od dnia przekazania informacji o odrzuceniu oferty konsorcjum. Czynności takiej nie dokonał. Finalnie zatem spełniła się przesłanka zatrzymania wadium na podstawie art. 98 ust. 6 pkt 1ustawy PZP, wobec nieprzedstawienia na wezwanie zamawiającego podmiotowych środków dowodowych.

Reasumując Sąd Odwoławczy uznał, że powództwo absolutnie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zamawiający miał podstawy do wykluczenia konsorcjum i odrzucenia ich oferty, a kolejno także był uprawniony do zatrzymania wadium. Przede wszystkim zaś procedura, z której skorzystał powód stanowiła obejście przepisów prawa o zaskarżaniu czynności zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego za pomocą środków ochrony prawnej przewidzianych w ustawie Prawo zamówień publicznych.

W wyniku tego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok uwzględniając apelację na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i w puncie pierwszym oddalił powództwo.

Konsekwencją wydania orzeczenia reformatoryjnego była również zmiana rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu. Wobec oddalenia powództwa w całości Sąd Okręgowy stosownie do dyspozycji art. 98 § 1 k.p.c. kosztami postępowania przed Sądem I instancji obciążył w całości stronę powodową jako przegrywającą spór.

Koszty postępowania pierwszoinstancyjnego poniesione przez pozwanego (...) S.A. sprowadzają się do wynagrodzenia pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 3 600 zł na podstawie § 2 pk 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.) oraz opłaty od złożenia dokumentu pełnomocnictwa w kwocie 17 zł ustalonej na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z częśią IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1154). Łącznie koszty postępowania przed Sądem I instancji poniesione przez pozwanego wyniosły łącznie 3 617 zł.

Stosownie do treści art. 98 § 1 ¹ zd. 1 i 3 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu.

Mając na względzie, iż orzeczenie Sądu Odwoławczego w zakresie w jakim zmieniało orzeczenie Sądu Rejonowego stało się prawomocne z chwilą jego wydania, odsetki ustawowe za opóźnienie od kosztów procesu należne są od dnia wydania orzeczenia w tym zakresie, a więc od 29 października 2025 roku.

W rezultacie Sąd Odwoławczy w ramach zmiany kosztów należnych w zakresie postępowania przed Sądem Rejonowym zasądził od U. G. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku „(...)” na rzecz (...) S.A. w W. kwotę 3 617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia 29 października 2025 roku do dnia zapłaty (punkt 1 wyroku).

Sąd Okręgowy o kosztach postępowania apelacyjnego orzekł stosownie do treści art. 98 § 1 k.p.c. statuującego zasadę odpowiedzialności za wynik sporu i tym samym obciążył powoda kosztami postępowania w całości jako stronę przegrywającą.

Koszty postępowania poniesione przez pozwanego (...) S.A. sprowadzają się do kwoty wynagrodzenia pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 3 600 zł ustalonej na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłat od dokumentów pełnomocnictw w kwocie 34 zł. Łącznie koszty postępowania apelacyjnego poniesione przez pozwanego wyniosły 3 634 zł

W konsekwencji Sąd Okręgowy zasądził od U. G. - zarządcy sukcesyjnego przedsiębiorstwa w spadku „(...)” na rzecz (...) spółki akcyjnej w W. 3 634 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się punktu 2. niniejszego wyroku do dnia zapłaty (punkt 2 wyroku).

Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji wyroku.

SSO Monika Skalska