Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 września 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SO Arkadiusz Zagrobelny

Protokolant: sekretarz sądowy Dominika Zajdowska

po rozpoznaniu w dniu 23 września 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania (...) S.A. w K.

przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki

o wymierzenie kary pieniężnej
na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 31 sierpnia 2023 r. r. Nr (...)

I.  oddala odwołanie;

II.  zasądza od (...) S.A. w K. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720,00 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

SSO Arkadiusz Zagrobelny

Sygn. akt XVII AmE 3/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 23 września 2025 r.

Prezes Urzędy Regulacji Energetyki decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 r., znak: (...) ( (...)), na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 18 w związku z art. 56 ust. 2 oraz art. 30 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy: (...) S.A. z siedzibą w K. (NIP: (...), KRS: (...)) orzekł, że:

1.  (...) S.A. z siedzibą w K. nie wydało w terminie, o którym mowa
w art. 7 ust. 8g pkt 1 ustawy – Prawo energetyczne warunków przyłączenia do sieci ciepłowniczej w stosunku do:

a. wniosku o przyłączenie do sieci ciepłowniczej złożonego w dniu 4 października 2019 r. - termin wydania warunków przyłączenia do sieci przekroczony został o 15 dni;

b. wniosku o przyłączenie do sieci ciepłowniczej złożonego w dniu 21 października 2019 r. - termin wydania warunków przyłączenia do sieci przekroczony został o 1 dzień.

2. Za działanie określone w pkt 1 lit a wymierzył (...) S.A. karę pieniężną
w kwocie 22 500 zł (dwadzieścia dwa tysiące pięćset złotych).

3. Za działanie określone w pkt 1 lit b wymierzył (...) S.A. z siedzibą
w K. karę pieniężną w kwocie 1 500 zł (tysiąc pięćset zł).

Od powyższej decyzji odwołanie złożył (...) S.A. z siedzibą w K. zaskarżając ją w całości.

Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1)  [zarzut nr 1] rażące naruszenie art. 56 ust. 6 pr. en. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na powierzchownej oraz arbitralnej ocenie stopnia szkodliwości czynu, w szczególności nieuwzględnieniu przy tej ocenie rozmiaru wyrządzonej i grożącej szkody oraz motywacji sprawcy, podczas gdy stopień szkodliwości czynu był znikomy, a działanie Strony Powodowej nie wyrządziło żadnej szkody; gdyby zatem dokonano należytej oceny tych okoliczności, to do nałożenia kary pieniężnej nie powinno dojść;

2)  [zarzut nr 2] rażące naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm. - dalej: „k.p.a") poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na niedokonaniu wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nieodniesieniu się do wszystkich podnoszonych przez Stronę Powodową argumentów, co skutkowało nieuwzględnieniem wszystkich elementów oceny stopnia szkodliwości czynu i stopnia zawinienia, o których mowa w art. 56 ust. 6 pr.en. i bezzasadnym przyjęciem przez Prezesa URE błędnej kwalifikacji stopnia szkodliwości czynu jako dużego, podczas gdy zdarzenia będące przedmiotem postępowania administracyjnego miały charakter incydentalny, Powódka niezwłocznie spełniła obowiązek, w żadnym z przypadków żadna faktyczna szkoda nie wystąpiła, a w konsekwencji spowodowało nałożenie na Powódkę kary pieniężnej pomimo, że w trakcie postępowania administracyjnego Powódka wskazywała na okoliczności, które potwierdzały jednoznacznie brak zawinienia i znikomą szkodliwość społeczną czynu;

3)  [zarzut nr 3] rażące naruszenie art. 56 ust. 6a pr. en. poprzez jego niezastosowanie w wyniku przekroczenia zasad uznania administracyjnego przez Prezesa URE, pomimo znikomej szkodliwości czynu oraz faktu zrealizowania obowiązku przez Powódkę, a w konsekwencji nieodstąpienie od wymierzenia kary pomimo spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie;

4)  [zarzut nr 4] naruszenie art. 107 § 1 pkt 3 i 5 oraz § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez: nieprawidłowe oznaczenie strony postępowania poprzez podanie niewłaściwego numeru NIP i KRS Powódki, a także nieprawidłowe oznaczenie sposobu naruszenia w treści rozstrzygnięcia, które prawdopodobnie stanowi konsekwencję bezrefleksyjnego powielenia w treści Decyzji brzmienia innej decyzji wydanej przez organ i w konsekwencji narusza zasadę zaufania do władzy publicznej, a także brak wykazania należytego uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie stopnia szkodliwości czynu zarzucanego Powódce w kontekście stanu faktycznego sprawy;

Mając na względzie powyższe zarzuty Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej Decyzji w całości,

ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku wniósł o zmianę zaskarżonej Decyzji w całości w ten sposób, że odstępuje się od wymierzenia Powódce kary pieniężnej;

ewentualnie, z najdalej posuniętej ostrożności procesowej, podtrzymując wszystkie zarzuty odwołania, jedynie na wypadek oddalenia odwołania – wniósł o sprostowanie Decyzji poprzez:

-

prawidłowe oznaczenie strony postępowania i podanie właściwego numeru NIP i KRS Powódki, tj- wskazanie, że Decyzja została wydana „po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej przedsiębiorcy: (...) S.A. z siedzibą w K. (NIP: (...), KRS: (...));

-

prawidłowe wskazanie w rozstrzygnięciu decyzji sposobu naruszenia, tj. w pkt 1 Decyzji zastąpienie dotychczasowej treści treścią następującą: „1. (...) S.A. z siedzibą w K. nie wydało w terminie, o którym mowa w art. 7 ust. 8g pkt 1 ustawy - Prawo energetyczne warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej w stosunku do:

a.  wniosku o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej złożonego w dniu 4 października 2019 r. - termin wydania warunków przyłączenia do sieci przekroczony został o 15 dni;

b.  wniosku o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej złożonego w dniu 21 października 2019 r. - termin wydania warunków przyłączenia do sieci przekroczony został o 1 dzień";

a w każdym wypadku:

wniósł o zasądzenie od Strony Pozwanej na rzecz Strony Powodowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

Odwołujący wskazał, że główne twierdzenia dotyczące faktów, z których Strona Powodowa wywodzi odwołanie to:

-

Powódka aktywnie współpracowała z Prezesem URE w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, udzielając w sposób rzetelny i terminowy wszelkich wyjaśnień i informacji;

-

Powódka wydała warunki przyłączenia wnioskodawcom;

-

późnienie w wydaniu warunków przyłączenia było nieznaczne i miało charakter incydentalny;

-

w przypadku wniosku o przyłączenie, o którym mowa w pkt 1 lit. a Decyzji, opóźnienie nie pozbawiło i nie mogło pozbawić podmiotu występującego z wnioskiem o przyłączenie pewności realizacji (bądź też braku takiej możliwości) swoich zamierzeń inwestycyjnych; opóźnienie w wydaniu warunków przyłączenia (które zostały wydane niezwłocznie po powrocie pracownika do pracy po nieplanowanej nieobecności), nie spowodowało żadnego uszczerbku ani szkody względem wnioskodawczyni, gdyż nie planowała ona rozpoczęcia poboru energii elektrycznej wcześniej niż w 2020 roku;

-

w przypadku wniosku o przyłączenie, o którym mowa w pkt 1 lit. b Decyzji, przekroczenie terminu wydania warunków przyłączenia, jak ustalił Prezes URE, wynosiło 1 dzień; w dniu następującym po dniu, w którym Powódka powzięła informację o zaistniałej sytuacji, określiła warunki przyłączenia, które zostały niezwłocznie wysłane do klienta; opóźnienie to było praktycznie irrelewantne, a wnioskodawca nie mógł odnieść z tego tytułu żadnej szkody;

-

Powódka podjęła działania mające na celu zapobieżenie podobnym zdarzeniom w przyszłości;

Odwołujący wskazał ponadto, że główne twierdzenia dotyczące prawa to:

-

Prezes URE nie dokonał w sposób prawidłowy oceny stopnia szkodliwości czynu, w szczególności nie uwzględnił w nim rozmiaru wyrządzonej i grożącej szkody oraz zamiaru, motywacji sprawcy, a także stopnia naruszenia reguł, a przy prawidłowej ocenie powinien ocenić go jako znikomy;

-

stopień szkodliwości czynu był znikomy, a Powódka zrealizowała nałożony na nią obowiązek, w związku z czym zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 56 ust. 6a pr.en.; Prezes URE przekroczył zasady uznania administracyjnego poprzez niezastosowanie art. 56 ust. 6a pr.en.;

-

Prezes URE nie wziął pod uwagę w całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie ocenił go w sposób prawidłowy, w związku z czym zaskarżona Decyzja nosi znamiona dowolności: opiera się na arbitralnych przesłankach, zawiera zdawkowe i ogólnikowe uzasadnienie, nie wyjaśnia motywów rozstrzygnięcia;

W odpowiedzi na odwołanie pozwany Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.

Powód został zobowiązany do wniesienia repliki na powyższe pismo (w trybie art. 205 ³ § 2 k.p.c.). Powód nie wniósł stosownego pisma.

W dalszym toku postępowania (tj. na rozprawie w dniu 23.09.2025 r.) strony zasadniczo nie zmieniły prezentowanych stanowisk. Jedyne Powód (w związku z tym, że Pozwany dokonał sprostowania zaskarżonej decyzji zgodnie z wnioskiem Powoda) oświadczył, że nie podtrzymuje już swojego wniosku o dokonanie sprostowania decyzji.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia 16 listopada 1998 r. nr (...) (późn. zm.) Prezes URE udzielił Przedsiębiorcy – (...) S.A. z siedzibą w K. koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na dystrybucji energii elektrycznej.

Na mocy decyzji Prezesa URE z dnia 31 grudnia 2008 r.
nr (...) (...) (...), Koncesjonariusz został wyznaczony Operatorem Systemu Dystrybucyjnego Elektroenergetycznego na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2025 r.

Zgodnie z art. 7 ust 3a ustawy – Prawo energetyczne „ Podmiot ubiegający się
o przyłączenie do sieci składa wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci, zwanych dalej „warunkami przyłączenia”, w przedsiębiorstwie energetycznym, do którego sieci ubiega się o przyłączenie.”

Natomiast w myśl art. 7 ust. 3b ustawy – Prawo energetyczne stanowi, że „ Wniosek o określenie warunków przyłączenia zawiera w szczególności oznaczenie podmiotu ubiegającego się o przyłączenie, określenie nieruchomości, obiektu lub lokalu, o których mowa w ust. 3, oraz informacje niezbędne do zapewnienia spełnienia wymagań określonych w art. 7a ”.

Termin wydania warunków przyłączenia do sieci reguluje art. 7 ust 8g pkt 1 i 2 ustawy – Prawo energetyczne (w treści obowiązującej w 2019 r.), zgodnie, z którym to przepisem:

„Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej, jest obowiązane wydać warunki przyłączenia w terminie:

1) 30 dni od dnia złożenia wniosku o określenie warunków przyłączenia przez wnioskodawcę przyłączanego do sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, a w przypadku przyłączania źródła – od dnia wniesienia zaliczki;

2) 150 dni od dnia złożenia wniosku o określenie warunków przyłączenia przez wnioskodawcę przyłączanego do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, a w przypadku przyłączania źródła – od dnia wniesienia zaliczki.”

I.  W zakresie wniosku o wydanie warunków przyłączenia z dnia 4 października 2019 r.:

W dniu 4 października 2019 r. złożony został wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej.

Przedsiębiorca pismem z dnia 18 listopada 2019 r. (...) (...) (...) nr sprawy (...) potwierdził podmiotowi przyłączanemu, że wniosek wpłynął w dniu 4 października 2019 r.

Warunki przyłączenia nr (...) zostały wydane w dniu 18 listopada 2019 r.

Termin wydania warunków przyłączenia do sieci został przekroczony o 15 dni.

II.  W zakresie wniosku o wydanie warunków przyłączenia z dnia 21 października 2019 r.:

W dniu 21 października 2019 r. złożony został wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej.

Przedsiębiorca pismem z dnia 20 listopada 2019 r. potwierdził złożenie wniosku w dniu 21 października 2019 r.

Natomiast warunki nr (...) przyłączenia zostały wydane w dniu 20 listopada 2019 r., a wysłane w dniu 21 listopada 2019 r.

Termin wydania warunków przyłączenia do sieci został przekroczony o 1 dzień.

Pismem z dnia 8 września 2022 r., Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zawiadomił (...) S.A. z siedzibą w K. („Przedsiębiorca”), o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z ujawnieniem w działalności prowadzonej przez Przedsiębiorcę nieprawidłowości, o której mowa w art. 56 ust. 1 pkt 18 ustawy - Prawo energetyczne polegającej na tym, że Przedsiębiorca w roku 2019 nie wydał w terminie, o którym mowa, o którym mowa w art. 7 ust. 8g pkt 1 ustawy – Prawo energetyczne (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania warunków przyłączenia) warunków przyłączenia do sieci ciepłowniczej w stosunku do:

1. wniosku o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej złożonego w dniu 4 października
2019 r. - termin wydania warunków przyłączenia do sieci przekroczony został o 15 dni;

2. wniosku o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej złożonego w dniu 21 października
2019 r. - termin wydania warunków przyłączenia do sieci przekroczony został o 1 dzień

Mając na uwadze dyspozycję art. 50, art. 77 § 1 i art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego Prezes URE wezwał Przedsiębiorcę m.in. do przedłożenia szczegółowych informacji co do przyczyn i okoliczności ujawnionych naruszeń.

Pismem z dnia 3 października 2022 r. Przedsiębiorca ustosunkował się do stawianego zarzutu i złożył szczegółowe wyjaśnienia jednocześnie przedkładając kopie dokumentów żądanych przez Prezesa URE.

W zakresie wniosku o wydanie warunków przyłączenia z dnia 4 października 2019 r. Przedsiębiorca wskazał, że:

„Wniosek o przyłączenie wpłynął do TD w dniu 4 października 2019 r. Dotyczył przyłączenia obiektu zlokalizowanego w miejscowości K.-P. w gminie L.. Obszar gminy L. obsługiwany jest przez dwa oddziały TD: Oddział w C. i Oddział w G.. Miejscowość K. – P. jest miejscowością zasilaną z sieci Oddziału w G. graniczącą z siecią Oddziału w C.. W Systemie Obiegu Dokumentów (dalej SOD) wnioski o przyłączenie kierowane są do poszczególnych Oddziałów wg zaprogramowanego klucza podziałowego opartego na adresach i kodach pocztowych przyłączanych obiektów.

Na podstawie podanego przez klienta kodu pocztowego wniosek o przyłączenie został skierowany do Oddziału w C.. Pracownik Oddziału w C. po weryfikacji wniosku ustalił potrzebę przekazania sprawy do Oddziału w G.. W tym celu nadał wniosek poprzez kancelarie do Oddziału w G.. Wniosek w formie papierowej został przekazany do przesłania pocztą wewnętrzną do Oddziału w G. w dniu 18 października 2019. Pracownik kancelarii obsłużył dokument wniosku w oparciu o kod pocztowy co spowodowało jego ponowne skierowanie do Oddziału w C.. Pracownik Oddziału po ponownym otrzymaniu wniosku o przyłączeni, w dniu 4 listopada 2019 wysłał go do Oddziału w G. z dodatkową bezpośrednią dekretacją do Wydziału Przyłączeń w G.. Na skanie wniosku widnieją odręczne zapiski robocze oraz dekretacja końcowa (...) jako informacja dla kancelarii do poprawnej dekretacji wniosku. W roku 2019 wnioski o przyłączenie w Oddziale w G. były odługowane przy wsparciu systemu kancelaryjnego w systemie Z. i trafił do pracownika obsługującego obszar gminy L. w Oddziale w G.. W dniu wpłynięcia wniosku pracownik rozpoczął opiekę nad chorym dzieckiem. Z uwagi na fakt nieplanowanej nieobecności nie ustanowił zastępstwa w systemie Z.. Warunki przyłączenia zostały wydane dopiero po powrocie pracownika w dniu 19 listopada 2019 r. Pracownicy oddziałów w C. oraz G. stosowali standardowe procedury obsługi procesu przyłączania w systemach wykorzystywanych w roku 2019 w tych oddziałach. Do czasu wystąpienia tego przypadku nie stwierdziliśmy opóźnień w wydawaniu warunków przyłączenia dla przypadków i obszarów obsługiwanych przez te Oddziały.”

W zakresie wniosku o wydanie warunków przyłączenia z dnia 21 października 2019 r. Przedsiębiorca wskazał, że:

„W dniu 21 października 2019 r. klient udał się do Punktu Obsługi Klienta z zamiarem zawarcia umowy kompleksowej dla wynajętego lokalu. Ponieważ istniejąca moc przyłączeniowa była niewystarczająca dla planowanej działalności klient zgłosił zapotrzebowanie na zwiększenie mocy przyłączeniowej. Konsultant w trakcie wizyty obsłużył zawarcie umowy kompleksowej oraz udzielił pomocy przy wypełnieniu wniosku o przyłączenie w zakresie zwiększenia mocy przyłączeniowej. W trakcie rozmowy konsultant wyjaśnił klientowi jak będzie przebiegać zwiększenie mocy przyłączeniowej po złożeniu wniosku o przyłączenie do TD i ustalił terminu zabudowy licznika w ramach zawartej umowy kompleksowej. Po dokonaniu ustaleń zarchiwizował wszystkie otrzymane od klienta dokumenty. Przez niedopatrzenie do zarchiwizowania dokumentów dołączył także wypełniony wniosek o określenie warunków przyłączenia. W dniu 19 listopada 2019 r. klient skontaktował się z Punktem Obsługi Klienta, ponieważ nie otrzymał warunków przyłączenia dla zwiększenia mocy. Pracownicy Punktu Obsługi Klienta po weryfikacji zgłoszenia, ustalili, że wniosek o przyłączenie został zarchiwizowany w teczce klienta oraz, że nie został przekazany do realizacji przez TD. W dniu następnym TD określiła warunki przyłączenia, które zostały wysłane do klienta w dniu 21 listopada 2019 r Do czasu wystąpienia tego przypadku TD nie stwierdziła opóźnień w wydaniu warunków przyłączenia, dla wniosków które były obsługiwane w Punktach Obsługi Klienta.”

Jednocześnie Koncesjonariusz przedstawił informacje dotyczące sytuacji finansowej przedsiębiorstwa oraz wskazał działania naprawcze eliminujące ujawnione nieprawidłowości. Dodatkowo wskazał, że „przyczyny ujawnionych nieprawidłowości w wydawaniu warunków przyłączenia wynikają ze szczególnych okoliczności zdarzeń, a nie z zaniechania realizacji obowiązków przez TD. Są to przypadki incydentalne, których występowanie nie było wcześniej odnotowane. W latach 2018-2019 TD zanotowała znaczący wzrost ilości wniosków o określenie warunków przyłączenia do sieci dystrybucyjnej: w roku 2019 wzrost o 9%w stosunku do roku 2018; w roku 2020 wzrost o 12% w stosunku do roku 2019; w roku 2021 wzrost o 19% w stosunku do roku 2020. (...) S.A. każdego roku podejmuje nowe działania dla zapewnienia realizacji jej obowiązków dotrzymania terminów wydania warunków przyłączenia oraz zapewnienia wysokiej jakości obsługi klientów. Rosnąca aktywność klientów stawia przed TD ciągle nowe wyzwania związane z organizacją pracy i obsługą klientów, którym stara się podołać w ramach dostępnych środków finansowych.”

Pismem z dnia 21 kwietnia 2023 r. Przedsiębiorca przedłożył dodatkowe informacje finansowe.

Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. skierowano do Przedsiębiorcy zawiadomienie
o zakończeniu postępowania dowodowego oraz poinformowano o możliwości zapoznania się
w terminie 10 dni od dnia otrzymania powyższego pisma z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Koncesjonariusz pismem z dnia 14 lipca 2023 r. nr (...) poinformował, że rezygnuje z prawa do zapoznania się zebranym materiałem dowodowym
i złożenia dodatkowych wyjaśnień.

Przychód z działalności związanej z dystrybucją energii elektrycznej w roku podatkowym 2022 r. stanowił kwotę (...) zł. /k. 73, k. 84, k. 86 akt adm./

Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o bezsporne twierdzenia stron postępowania oraz o dowody z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, które nie były przez żadną ze stron niniejszego postępowania kwestionowane, jak też w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości.

Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje.

Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne (P.e.) przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania i przyłączania, w pierwszej kolejności, instalacji odnawialnego źródła energii, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne odmówi zawarcia umowy o przyłączenie do sieci lub przyłączenia w pierwszej kolejności instalacji odnawialnego źródła energii, jest obowiązane niezwłocznie pisemnie powiadomić o odmowie Prezesa URE i zainteresowany podmiot, podając przyczyny odmowy , w myśl art. 7 ust. 1 ¹ P.e.

Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 8g P.e. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania warunków przyłączenia), przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej, jest obowiązane wydać warunki przyłączenia w terminie:

1)  30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku o określenie warunków przyłączenia przez wnioskodawcę przyłączanego do sieci o napięciu znamionowym nie wyższym niż 1 kV, a w przypadku przyłączania źródła - od dnia złożenia kompletnego wniosku lub wniesienia zaliczki, w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi później;

2)  150 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku o określenie warunków przyłączenia przez wnioskodawcę przyłączanego do sieci o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, a w przypadku przyłączania źródła - od dnia złożenia kompletnego wniosku lub wniesienia zaliczki, w zależności od tego, które z tych zdarzeń nastąpi później.

W odniesieniu do powyższego przepisu art. 7 ust. 8g P.e. wskazać należy, że określony konkretny termin 30 i 150 dni od dnia złożenia wniosku ustawodawca uznał za wystarczająco długi, aby przedsiębiorstwo obowiązane do wydania warunków mogło go dotrzymać, niezależnie od ewentualnych przeszkód i powstałych problemów. Równocześnie brak w powołanym przepisie jakichkolwiek wyjątków umożliwiających przekroczenie tego terminu. W związku z tym, treść powołanego przepisu w powiązaniu z treścią art. 56 ust. 2e P.e. oznacza, że powyższe terminy nie mogą ulec przedłużeniu, a ich przekroczenie podlega karze wymierzanej za każdy dzień zwłoki. Jest to równocześnie termin wystarczający do stwierdzenia braku możliwości wydania tych warunków z uwagi na brak technicznych lub ekonomicznych warunków przyłączenia. W takich przypadkach przedsiębiorstwo energetyczne winno odmówić wydania warunków przyłączenia. Takie uregulowanie obowiązku wydania warunków przyłączenia miało zapobiec sytuacjom nadmiernego wydłużania okresu oczekiwania na warunki przyłączenia przez podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci. Stąd też, zwłoka chociażby o jeden dzień jest czynem, którego szkodliwość społeczna jest wyższa niż znikoma.

Zgodnie z art. 56 ust. 2e P.e. wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 18, nie może być niższa niż 1500 zł za każdy dzień zwłoki w wydaniu warunków przyłączenia do sieci. Unormowanie wskazuje zatem wyraźnie, że ustawodawca przewidział kary pieniężne za przekroczenie chociażby jednego dnia zwłoki w wydaniu warunków przyłączenia.

Przechodząc zatem na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że czynu Odwołującego nie można zakwalifikować jako czynu o znikomym stopniu szkodliwości, albowiem sam ustawodawca konstruując sankcję za ten delikt uznał, że każdy dzień zwłoki stanowi podstawę do wymierzenia kary.

Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 56 ust. 6 P.e. wzięto pod uwagę stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia oraz dotychczasowe zachowanie powoda i jego możliwości finansowe.

Stosownie do tego przepisu Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli stopień szkodliwości czynu jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że Prezes URE może odstąpić od wymierzenia kary, jeżeli łącznie zostały spełnione dwie przesłanki: - stopień szkodliwości czynu jest znikomy i - podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek.

W przedmiotowej sprawie powód dopuścił się dwóch przekroczeń terminowości w wydaniu warunków przyłączenia – o 15 dni i o 1 dzień, co świadczy o braku przesłanki znikomego stopnia szkodliwości czynu. Ponieważ Odwołujący jest profesjonalnym podmiotem zobowiązanym do wykonywania koncesjonowanej działalności w zakresie dystrybucji energii elektrycznej z zastosowaniem ponadprzeciętnego poziomu staranności, to w niniejszej sprawie nie wykazał on, iż pomimo podjęcia aktów najwyższej staranności nie dopuścił się zawinionej zwłoki w wydaniu warunków przyłączenia. Podkreślenia wymaga też, że z uwagi na charakter terminu określonego w art. 7 ust. 8g pkt 1 i 2 P.e., którego przekroczenie skutkuje sankcją za każdy dzień zwłoki, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ocena przyczyn jego niedotrzymania, a także skutki wywołane niedotrzymaniem rzeczonego terminu, stąd też twierdzenia, jeszcze na etapie postępowania administracyjnego o niedoborach pracowniczych, czy wadliwym systemie obiegu korespondencji, należy uznać za bezzasadne, skoro ustawodawca jasno określił w powołanych wyżej przepisach konsekwencje naruszenia ustawowych terminów rozpoznawania wniosków o wydanie warunków przyłączenia.

Treść art. 56 ust. 2e P.e. stanowi jednoznacznie, że kara pieniężna nakładana jest za każdy dzień zwłoki w wydawaniu warunków przyłączenia. Dlatego dla oceny szkodliwości tego rodzaju czynu nie ma znaczenia, czy dany podmiot składający wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci poniósł szkodę. Ocenie podlega samo zachowanie przedsiębiorstwa energetycznego, a nie faktyczny efekt jego działania - karze podlega samo przekroczenie terminu wynikającego z ustawy, jednocześnie przy ocenie przesłanek z art. 56 ust. 6a P.e. nie uwzględnia się okoliczności, które pojawiły się po popełnieniu czynu, w tym jakie ten czyn wywiera faktyczne konsekwencje” (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30.10.2023 r., VII AGa 565/23; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 29 marca 2023 r., VII AGa 1198/22)

Wysokość kary pieniężnej wymierzonej w przypadku, o którym mowa w art 56 ust. 1 pkt 18, nie może być niższa niż 1.500 zł za każdy dzień zwłoki w wydaniu warunków przyłączenia do sieci. Zaskarżoną decyzją Prezes URE wymierzył odpowiednio karę pieniężną w wysokości 22.500 zł (15 dni x 1.500 zł) za przekroczenie terminu o 15 dni oraz karę pieniężną w wysokości 1.500 zł za przekroczenie terminu o 1 dzień. Tym samym zarzut naruszenia art. 56 ust. 6 P.e. jest całkowicie chybiony. Przede wszystkim znajduje to odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji (s. 4 - 5), jak również potwierdza to fakt, że kary pieniężne zostały wymierzone w najniższej możliwej wysokości przewidzianej w art. 56 ust. 2e P.e.

Odpowiedzialność za zachowanie wskazane w art 56 ust. 1 pkt 18 P.e., które zostało zagrożone karą pieniężną, oparta została na zasadzie bezprawności działania lub zaniechania. Adresat kary pieniężnej, o której mowa w przytoczonym przepisie, ponosi odpowiedzialność za każde zachowanie niezgodne z określoną normą. Odpowiedzialność ta posiada charakter obiektywny co oznacza, że nie podlega ona ograniczeniom z powodu braku wystąpienia elementu zawinienia (np. złej woli, niewłaściwej motywacji) lub braku negatywnych skutków zachowania (np. zaniechania). Wobec powyższego, argumentacja powoda, że wnioskodawcy nie ponieśli żadnego uszczerbku z powodu uchybienia terminu jest po pierwsze nieuzasadniona, a po wtóre bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy.

Podkreślenia wymaga, że uzyskanie warunków przyłączenia ma istotne znaczenie dla podmiotu ubiegającego się o przyłączenie, potwierdza ono bowiem, że przyłączenie jest w ogóle możliwe, a warunki określają prace i nakłady jakie muszą być spełnione, aby dany podmiot został przyłączony do sieci. Z kolei zadaniem powoda było terminowe wykonanie swoich obowiązków w zakresie wydania warunków przyłączenia. Z tego też względu opóźnienie w wydaniu warunków jest dotkliwe dla podmiotu ubiegającego się o przyłączenie. Możliwość korzystania z dobra cywilizacyjnego jakie stanowi energia elektryczna jest wartością podstawową, zatem po to ustawodawca ustalił terminy na wydanie warunków przyłączenia i ustanowił za to sankcję aby minimalizować samowole przedsiębiorstw energetycznych w ich wydawaniu. Każde zatem przekroczenie terminu wydania warunków jest uciążliwe dla podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci, pozbawia go bowiem pewności realizacji swoich zamierzeń inwestycyjnych. Wydanie warunków przyłączenia potwierdza natomiast gotowość przedsiębiorstwa sieciowego do zawarcia umowy o przyłączenie. Warunki przyłączenia określają wymagania, jakie muszą być spełnione, aby przyłączenie do sieci było możliwe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21.10.2014 r., III SK 9/14, Legalis nr 1084465). Uzyskanie warunków przyłączenia ma zatem istotne znaczenie dla podmiotu ubiegającego się o przyłączenie, albowiem potwierdza, że przyłączenie jest w ogóle możliwe, a dodatkowo warunki określają prace i nakłady jakie muszą być spełnione, aby dany podmiot został przyłączony do sieci. Takie też rozumienie omawianej normy bezwzględnie koreluje także z celem jej wprowadzenia oraz ma silne uzasadnienie aksjologiczne, ponieważ uwzględniając fakt powszechnej dostępności dobra jakie stanowi energia elektryczna, zawinione opóźnianie (zwłoka) o każdy dzień wydania warunków przyłączenia zdaniem ustawodawcy zasługuje na dolegliwą sankcję (zob. odpowiednio wyrok pełnego składu TK z 28.06.2000 r., K 25/99, Legalis nr 47998; wyrok SN z 31 sierpnia 2017 r. III UK 185/16, Legalis nr 1715289; czy uchwałę (7) Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2006 r., I KZP 11/06, Legalis nr 74996). Ponadto Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dysponuje więc pewnym luzem decyzyjnym przy interpretacji przesłanki znikomości szkodliwości społecznej czynu, a w razie ziszczenia się wspomnianej przesłanki - uznaniem administracyjnym przy wyborze wariantu rozstrzygnięcia: odstąpienia od kary pieniężnej bądź nieodstąpienia od kary. (...) Nadmierne ograniczenie uznania administracyjnego organu może skutkować utrudnieniem, a w skrajnych przypadkach uniemożliwieniem rzetelnego i sprawnego wykonywania zadań ustawowych. Problem ten dotyczy zwłaszcza tzw. regulatorów, czyli organów władzy publicznej odpowiedzialnych za egzekwowanie prawa w sektorach gospodarki o strategicznym znaczeniu dla interesów państwa i wrażliwym z punktu widzenia praw konsumentów (energetycznym, telekomunikacyjnym, radiofonii i telewizji itd.). Pozycja ustrojowa organu regulacyjnego wyposażonego w kompetencje do wymierzania dotkliwych kar pieniężnych za naruszenie przepisów prawa, jest uwarunkowana silną pozycją przedsiębiorców działających z reguły na rynkach regulowanych - profesjonalnych podmiotów gospodarczych dysponujących poważnymi zasobami kadrowymi i finansowymi oraz wywierających istotny wpływ na życie konsumentów i aktualne trendy gospodarcze. Mówiąc krótko, silna pozycja przedsiębiorców musi zostać zrównoważona odpowiednią pozycją organu regulacyjnego, aby ten ostatni był w stanie zagwarantować poszanowanie na rynku interesu publicznego oraz praw konsumentów. Należy podkreślić, że nawet w razie ziszczenia się przesłanki znikomości szkodliwości czynu przewidzianej w art. 56 ust. 6a Pe, prezes URE nie ma obowiązku odstąpienia od nałożenia kary. Wynika to z przyznanego w tym przepisie regulatorowi uznania administracyjnego, które zakłada możliwość wyboru różnych rozstrzygnięć w tym samym stanie faktycznym. Prezes URE, mając na względzie cele prawa energetycznego, realia rynkowe i sytuację konsumentów, może więc podjąć decyzję o nieskorzystaniu z kompetencji określonej w art. 56 ust. 6a Pe, nawet przy znikomej szkodliwości społecznej czynu, jako że są to kryteria słusznościowe, których stosowanie jest wpisane w istotę uznania administracyjnego, sąd nie powinien co do zasady zastępować Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w ocenie, czy w danych okolicznościach wspomniane kryteria wymagają nałożenia kary, czy raczej odstąpienia od jej nałożenia” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 27.11.2019 r., I NSK 95/18, Legalis nr 2294222).

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą zatem przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 3 i 5 oraz § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., należy wskazać, że zaskarżona decyzja została sprostowana: - postanowieniem z dnia 5 września 2023 r., znak: (...), oraz - postanowieniem z dnia 30 stycznia 2024 r., znak: (...). (ostatecznie, powód tego zarzutu nie podtrzymywał).

Z kolei odnosząc się do zarzutów naruszenia przez pozwanego szeregu przepisów postępowania administracyjnego mających w ocenie odwołującego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy należy wskazać, że postępowanie sądowe przed Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest postępowaniem kontradyktoryjnym, w którym uwzględnia się materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym, co nie pozbawia tym samym stron możliwości podnoszenia nowych twierdzeń faktycznych i nowych dowodów, według zasad obowiązujących w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązany jest do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu zasad rozkładu ciężaru dowodu i obowiązku stron w postępowaniu dowodowym (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt VI ACa 952/06). Ewentualne naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie jest przedmiotem postępowania przed tutejszym Sądem, jak również nie stanowi samoistnej podstawy uchylenia decyzji w tym postępowaniu, albowiem nie ma ono wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Wniesienie odwołania od decyzji administracyjnej wszczyna bowiem postępowanie sądowe, w którym Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpoznaje sprawę od nowa, w zakresie przedmiotu sprawy. Należy również stwierdzić, że specyficzny tryb postępowania, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, zasadza się na założeniu, że organ w toku postępowania administracyjnego gromadzi dowody na poparcie swoich twierdzeń, zaś strona odwołująca się czyli powód, w procesie zwalcza te dowody przedstawiając sądowi inne dowody, które zmierzają do obalenia twierdzeń organu. Sąd na nowo przeprowadza zatem postępowanie dowodowe, gromadząc materiał dowodowy w postępowaniu sądowym, z tego też względu przebieg postępowania administracyjnego nie ma wpływu na ostateczną decyzję podejmowaną przez Sąd. Do powoda należy zatem wykazanie, że zaprezentowane przez organ dowody nie pozwalają na konkluzję taką jak w decyzji, zaś rzeczą Sądu nie jest zastąpienie organu i przeprowadzenie postępowania od początku, a jedynie ocena legalności decyzji i w zależności od przewidzianych prawem możliwości bądź zmiana decyzji bądź jej uchylenie. W sytuacji, gdy organ stosownych dowodów nie dostarczył i decyzja nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, na odwołującym się nie spoczywa ciężar przeprowadzenia dowodu przeciwnego. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego Sąd dokonuje ustaleń faktycznych oraz dokonuje subsumcji przepisów do ustalonego stanu faktycznego, czego skutkiem jest wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 1991 r., sygn. akt III CRN 120/91, Lex nr 3724; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 r., sygn. akt I CKN 265/98, Lex nr 35385; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I CKN 351 /99, Lex nr 38556; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2001 r., sygn. akt I CKN 1036/98, Lex nr 52708) Sąd Ochrony konkurencji i Konsumentów nie może ograniczyć rozpoznania sprawy wynikającej z odwołania od decyzji tylko do funkcji sprawdzającej prawidłowość postępowania administracyjnego, które poprzedza postępowania sądowe. Przekazanie przez Prezesa URE odwołania wszczyna kontradyktoryjne postępowanie cywilne, którego celem nie jest przeprowadzenie kontroli postępowania administracyjnego ale merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Zarzut odwołującego w tym zakresie należy zatem uznać za niezasadny.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił na podstawie art. 479 ⁵³ § 1 k.p.c. odwołanie powoda ( pkt I sentencji orzeczenia).

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 99 k.p.c. Zasada odpowiedzialności za wynik procesu polega na obowiązku zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą sprawę, tj. powoda. W konsekwencji kosztami zastępstwa procesowego Prezesa Urzędu, określonymi na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) na 720,00 zł, obciążono odwołującą spółkę, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty ( pkt II sentencji orzeczenia).

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny/

Sygn. akt XVII AmE 3/24

ZARZĄDZENIE

1)  (...)

a)  (...)

b)  (...)

2)  (...)

a)  (...)

b)  (...)

/sędzia Arkadiusz Zagrobelny)