Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

formularz UWŁ

sygnatura akt

skazany

XII 1 K 172 / 25

J. Z.

Jeżeli został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku jedynie co do rozstrzygnięcia o karze i o innych konsekwencjach prawnych, można wypełnić części 3-8 formularza

1.  USTALENIE FAKTÓW

0.1.Wyroki wydane wobec skazanego

Lp.

Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny

Data wyroku albo wyroku łącznego

Sygnatura akt sprawy

1.

Sąd Rejonowy w Przysusze

25.05.2016r.

II K 52 / 16

2.

Sąd Rejonowy

dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie

29.09.2020r.

III K 670 / 20

3.

Sąd Okręgowy w Warszawie

26.04.2022r.

XVIII K 16 / 22

4.

Sąd Rejonowy

dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie

23.04.2024r.

IV K 100 / 24

5.

Sąd Rejonowy w Ostródzie

VII Zamiejscowy Wydział Karny w Morągu

29.10.2024r.

VII K 146 / 22

0.1.1.2. Inne fakty

1.2.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

1.

dotychczasowa karalność skazanego

odpisy wyroków w sprawach wskazanych w punkcie 1.1. oraz informacja o karalności

48-49, 50, 52, 55, 57

34-36

2.

przebieg postępowań wykonawczych

odpisy posta­nowień dot. postępowań wykonawczych

55a, 58-59, 68

3.

okresy odbywania kar

wydruki sys­temu N.-Sad, informacja o pobytach

7-11, 60-63

4.

zachowanie skazanego w czasie odbywania kar

opinia o skazanym

70-72

1.2.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---

---

---

---

2.  Ocena Dowodów

0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.2.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1. i. 2.

odpisy wyroków, postanowień, infor­macja o karalności

dokumenty sporządzone przez uprawnione organy we właściwej formie

3.

wydruki z systemu N.-Sad

miarodajna informacja o okresach pozbawienia wolności skaza­nego i o tym, kiedy które kary były wykonywane

4.

opinia o skazanym

sporządzona przez organ uprawniony; przedstawia kompleksową ocenę zachowania skazanego w jednostce penitencjarnej ( szerzej o opinii w sekcji dotyczącej wymiaru kary)

0.1.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

0.2.(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.2.1 albo 1.2.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

---

---

---

3.  PODSTAWa KARY ŁĄCZNEJ

Lp.

Sąd, który wydał wyrok albo wyrok łączny, data wydania wyroku albo wyroku łącznego i sygnatura akt sprawy

Kary lub środki karne podlegające łączeniu

[ 3.]

[ 3.]

Sąd Okręgowy w Warszawie

26.04.2025r.

XVIII K 16/22

kara 3 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności

[5.]

[ 5.]

Sąd Rejonowy w Ostródzie – VII Zamiejscowy Wydział Karny w Morągu
29.10.2024r.

VII K 146/22

kara 8 miesięcy pozbawienia wolności

Zwięźle o powodach połączenia kar lub środków karnych z wyjaśnieniem podstawy prawnej

W pierwszej kolejności wskazać należało, że J. Z. jednego przestępstwa [ 1.] dopuścił się po dniu 1 lipca 2015r., a przed dniem 24 czerwca 2020r. Został za nie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Przysusze z dnia 25 maja 2016r. w sprawie II K 52/16. Kara wymierzona za to przestępstwo została już wykonana. Zarazem nie pozostawało ono w zbiegu realnym z żadnym innym czynem. Postępowanie w tym zakresie umorzono.

Kolejnych przestępstw (czyny przypisane wyrokami z pozycji [ 2.], [ 3.], [ 4.] i [ 5.]) skazany do­puścił się po dniu 23 czerwca 2020r. – siłą rzeczy wszystkie wyroki zostały wydane i uprawo­mocniły się po tej dacie.

Na przestrzeni ostatnich lat dochodziło do zmian przepisów dotyczących zasad wymierzania kary łącznej w wyroku łącznym. Z dniem 1 lipca 2015r. odstąpiono od konstrukcji zbiegu przestępstw zastępując ją konstrukcją zbiegu kar podlegających wykonaniu. Z dniem 24 czer­wca 2020r. nastąpiła kolejna zmiana przepisów dotyczących zasad wymierzania kary łącznej. Zasadniczo nastąpił powrót do obowiązującej przed dniem 1 lipca 2015r. konstrukcji zbiegu przestępstw.

Ustawodawca dokonując nowelizacji wprowadził przepis intertemporalny. Zawiera go art. 81 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzie­lanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...)19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...)19 (Dz. U. z 2020r., poz. 1086). Ustęp 1. stanowi, że przepisy rozdziału IX kodeksu karnego (czyli art. 85 i n.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020r. stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei z ustępu 2. wynika, że przepisy znoweli­zowane stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie ustawy.

Wyżej wspomniano, że – pomijając pierwszy [ 1.] – pozostałe wyroki wobec skazanego zostały wydane i uprawomocniły się w okresie obowiązywania aktualnego reżimu łączenia kar. Dlate­go zastosowanie znalazły przepisy kodeksu karnego obowiązujące od dnia 24 czerwca 2020r. Zmiana art. 86 § 1 kk od dnia 1 października 2023r. (podwyższenie górnej granicy kary pozba­wienia wolności) nie miała znaczenia w przypadku skazanego, gdyż suma kar podlegających łączeniu nawet nie zbliżała się nawet do pierwotnej granicy 20 lat pozbawienia wolności.

Stosownie do brzmienia art. 85 § 1 kk jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przes­tępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przes­tępstwa.

Art. 86 § 1 kk stanowi, że sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 sta­wek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 30 lat pozbawienia wolności, orzeka się tę karę jako karę łączną. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach.

J. Z. dnia 1 lipca 2020r. dopuścił się czynu z art. 62 ust. 1 Ustawy o przeciw­działaniu narkomanii, za który został skazany przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Pół­noc wyrokiem wydanym dnia 29 września 2020r. w sprawie III K 670/20 [ 2.]. Przestępstwo to nie pozostawało w zbiegu realnym z żadnym innym czynem. W tym zakresie postępowanie podlegało umorzeniu.

Natomiast datę graniczną wyznaczającą zbieg realny wyznacza dzień 26 kwietnia 2022r. [ 3.]. Zbieg realny stanowiły czyny, za które J. Z. został skazany wyrokami:



[ 3.] Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 26 kwietnia 2022r. (sygn. akt XVIII K 16/22);



[ 5.] Sądu Rejonowego w Ostródzie
– VII Zamiejscowy Wydział Karny w Morągu
z dnia 29 października 2024r. (sygn. akt VII K 146/22).

Przestępstwa, których dotyczą przywołane wyroki zostały popełnione – odpowiednio – od dnia 9 lutego 2021r. do dnia 10 lutego 2021r. i dnia 10 lutego 2021r. [ 5.] oraz dnia 11 sierp­nia 2021r. [ 3.], czyli przed dniem 26 kwietnia 2022r. (data wydania wyroku w sprawie XVIII K 16/22 [ 3.] – data graniczna realnego zbiegu przestępstw).

Zakresem rozstrzygnięcia o umorzeniu objęto też karę pozbawienia wolności wymierzoną wy­rokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie w sprawie IV K 100/24 [ 4.]. Została ona wymierzona za czyn popełniony od lipca 2023 roku do dnia 20 listopada 2023r., a zatem już po wydaniu wyroku w sprawie XVIII K 16/22 [ 3.] – data graniczna realnego zbie­gu przestępstw. Nie jest możliwe objęcie wyrokiem łącznym kary wymierzonej za przestęp­stwo popełnione po wydaniu wyroku skazującego za inne wcześniej dokonane przestępstwo (np. nadal aktualny wyrok SN z dnia 10.02.2005r., V KK 427/04, Lex nr 159366).

4.  WYMIAR KARY

Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy wymiarze kary łącznej

Orzekając w punkcie 1. wyroku karę łączną ograniczenia wolności Sąd kierował się dyrekty­wami określonymi w art. 85a kk i zastosował tzw. zasadę asperacji (zasadę mieszaną), sto­sownie do oceny stopnia związku podmiotowego, przedmiotowego oraz czasowego łączącego poszczególne przestępstwa.

Kara łączna ograniczenia wolności mogła zostać wymierzona w przedziale od 3 lat i 10 mie­sięcy (miesiąc powyżej najsurowszej kary jednostkowej wymierzonej za czyn opisany w punk­cie [ 3.]) do 4 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności (suma kar jednostkowych).

Od dnia 1 lipca 2015r. w kodeksie karnym pojawił się nowy przepis. To art. 85a stanowiący początkowo, że orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobie­ gawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Od dnia 1 października 2023r. przepis ten stanowi: orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego.

Wprowadzenie tego przepisu zostało ocenione pozytywnie, bowiem dotychczas w polskich us­tawach karnych bardzo brakowało regulacji określającej tzw. ogólne dyrektywy wymiaru kary łącznej (J. Majewski, Kodeks karny. Komentarz do zmian 2015, Warszawa 2015, s. 306). Z rozważań tego komentatora ( ibidem, s. 308) należy przyłączyć się do poglądu, że partykuła przede wszystkim eksponuje w art. 85a kk cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, to wyróżnia je w stosunku do potrzeb w zakresie kształto­ wania świadomości prawnej społeczeństwa. Po nowelizacji przyjmować wolno, że wyekspo­nowanie celów kary w zakresie społecznego oddziaływania nie dezawuuje konieczności uwz­ględniania również celów zapobiegawczych, ale i wychowawczych, skoro art. 67 § 1 kkw na­dal stanowi, iż wykonywanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności po­ czucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego i tym samym pow­ strzymania się od powrotu do przestępstwa.

W rezultacie przepis ten ustanawia osobny, zamknięty katalog ogólnych dyrektyw wymiaru kary łącznej (odrębny od katalogu z art. 53 kk) składający się z dwóch dyrektyw: dyrektywy prewencji indywidualnej (szczególnej) oraz dyrektywy prewencji generalnej (ogólnej), a jed­nocześnie wyznacza, że pierwsza z nich ma być dyrektywą wiodącą. Pogląd ten częściowo stracił na aktualności wobec nowelizacji art. 85a kk. Wydaje się zatem, że ustawodawca punkt ciężkości przesunął na prewencję generalną.

Niemniej stwierdzić trzeba, że ukonstytuowanie w art. 85a kk ogólnych dyrektyw wymiaru kary łącznej nie zdezaktualizowało dotychczasowej praktyki określania jej wysokości w zależ­ności od oceny nasilenia związku przedmiotowego, podmiotowego i czasowego spajającego przestępstwa, za które wymierzono kary podlegające łączeniu. Uzależnienie ukształtowania kary łącznej z wykorzystaniem dwóch zasad skrajnych lub jednej zasady pośredniej od istnie­nia (lub braku) związku przedmiotowego, podmiotowego i czasowego przestępstw nie wyni­kało wprost z żadnego przepisu kodeksu karnego z 1997 roku (tak samo wcześniej kodeksu karnego z 1969 roku). Był to wynik dorobku doktryny i judykatury. Zarazem i komentatorzy, i sądy wskazywały, że to właśnie wymogi prewencji indywidualnej i generalnej przemawiają by wymiar kary łącznej uzależniać od oceny nasilenia związku przedmiotowego, podmioto­wego i czasowego spajającego konkretne przestępstwa. Dlatego w ocenie Sądu Okręgowego art. 85a kk nie eliminuje trafności dotychczasowych rozwiązań orzeczniczych dotyczących zasad kształtowania kary łącznej (tak samo P. Kozłowska-Kalisz [w:] M. Mozgawa (red.), Ko­deks karny. Komentarz, Warszawa 2015, teza 1 in fine do art. 85a kk).

Przez związek podmiotowo-przedmiotowy rozumie się głównie podobieństwo rodzajowe zbie­gających się przestępstw, motywację i czas popełnienia każdego z nich (por. wyrok SA w Kra­kowie z dnia 2.07.1992r., II AKr 117/92, KZS 1992/3-9/50). Charakter więzi zachodzących między pozostającymi w realnym zbiegu przestępstwami, objawiającej się zwartością cza­sową, ale i popełnieniem czynów powiązanych ze sobą wspólnym zamiarem czy ciągiem dzia­łań sprawcy sprawia, że przy tego typu sytuacjach zaciera się indywidualny charakter poszcze­gólnych przestępstw, a ponownej oceny wymaga całe zjawisko, na które złożyły się wszystkie przypisane czyny (wyrok SA w Gdańsku z dnia 5.11.1998r., II AKa 260/98, Biul. SA w Gdań­sku 1999/1/108). Podobnie Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 8 marca 2001r. (II AKa 59/01, Prok. i Pr. 2002/3/21) zauważył, że zasadę absorpcji stosuje się, gdy przestępstwa objęte realnym zbiegiem w liczbie nie więcej niż dwa wskazują na bliską więź przedmiotową i podmiotową, są jednorodzajowe i popełnione zostały w bliskim związku czasowym i miej­scowym, stanowiąc jeden zespół zachowań sprawcy, objęty jednym planem, mimo godzenia w różne dobra osobiste. Całkowitą absorpcję można zastosować albo wtedy, gdy wszystkie czyny wykazują bardzo bliską więź podmiotową i przedmiotową, albo orzeczone za niektóre z czynów kary są tak minimalne, że w żadnym stopniu nie mogłyby rzutować na karę łączną, albo też istnieją jakieś inne szczególne okoliczności dotyczące osoby skazanego (wyrok SA we Wrocławiu z dnia 14.03.2012r., II AKa 51/12, Lex nr 1143438). Absorpcja lub wymierze­nie kary łącznej zbliżonej w swojej wysokości do najsurowszej kary jednostkowej jest uzasad­nione w sposób szczególny w dwóch przypadkach: zbiegu bardzo poważnego przestępstwa z przestępstwem lub przestępstwami wyraźnie mniej groźnymi oraz w sytuacji, gdy przyjęcie wielu przestępstw zamiast jednego jest merytorycznie wątpliwe ze względu na nieostrość kry­teriów jedności czynu czy przestępstwa, tzn. gdy między przestępstwami istnieje ścisły zwią­zek rzeczowy, np. objęcie jednym planem działania, choć art. 12 kk nie znalazł zastosowania. Nadto wymiar kary łącznej w oparciu o zasadę absorpcji może mieć miejsce w takich przypad­kach, gdy z dwóch lub więcej przestępstw pozostających w zbiegu jedno dominuje w ocenie całości zdarzenia lub gdy związek czasowo-przestrzenny między nimi jest ścisły (wyrok SA w Warszawie z dnia 22.10.2015r., II AKa 307/15, Lex nr 1940502). Tezy te przyjmować aktu­alnie można z tą korektą, że ustawodawca wyeliminował pełną absorpcję, gdyż sąd obo­wiązany jest wymierzyć karę łączną powyżej najsurowszej kary jednostkowej, czyli – w przy­padku kary pozbawienia wolności – karę co najmniej o miesiąc wyższą.

W węźle utworzonym w punkcie 1. wyroku połączono kary wymierzone za:



dwa – popełnione w warunkach ciągu przestępstw – czyny z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i z art. 190 § 1 kk, dokonane w lutym 2021 roku [ 5.];



czyn z art. 280 § 2 kk w zw. z art. 64 § 1 kk dokonany dnia 11 sierpnia 2021r. [ 3.].

Były to przestępstwa czasowo stosunkowo nieodległe (odstęp około 6 miesięcy), ale popełnio­ne w różnych miejscowościach i na szkodę różnych pokrzywdzonych. Okoliczność, że składo­wą wszystkich zachowań było użycie groźby nie zmienia faktu, że były to czyny różnorodza­jowe, gdyż podstawowym przedmiotem ochrony art. 190 § 1 kk jest wolność, a art. 280 kk – mienie.

Popełnienie przestępstw podobnych w bliskich odstępach czasu uzasadnia znaczną absorpcję w wymiarze kary łącznej, ale dopuszczenie się ich na szkodę różnych pokrzywdzonych – ods­tąpienie od absorpcji pełnej na rzecz częściowej kumulacji, gdyż oznacza niekompletność kry­teriów ścisłego związku przedmiotowego i podmiotowego zbiegających się realnie przes­tępstw (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 7.03.1991r., II AKr 15/91, KZS 1991 /3/12). Tak samo częściowa kumulacja jest uzasadniona w przypadku popełnienia przestępstw jednorodza­jowych, nawet na szkodę tego samego pokrzywdzonego, ale w znacznych odstępach czaso­wych bądź bliższych czasowo, ale na szkodę różnych pokrzywdzonych.

Uwzględniając wymowę opinii o skazanym (k. 70v-71) uznać należało, że kara łączna 4 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności stanowić będzie prawidłową syntetyczną, całościową ocenę zachowań sprawcy, będąc właściwą oraz celową – z punktu widzenia prewencyjnego – reakcją na popełnione przez niego czyny. Opinia ta wskazuje na przeciętny postęp procesu resocjaliza­cji. Skazany odbywa karę pozbawienia w systemie zwykłym – nie jest zainteresowany wdro­żeniem systemu programowanego oddziaływania. Był objęty oddziaływaniami terapeutyczny­mi z uwagi na uzależnienie, ale w stopniu minimalnym zrealizował zadania indywidualnego programu terapeutycznego. Nie był karany dyscyplinarnie, ani też nagradzany regulaminowo. Zgodnie układa relacje ze współosadzonymi. Regulaminowo odnosi się do przełożonych. Nie deklaruje przynależności do podkultury więziennej. Krytycznie odnosi się do popełnionych przestępstw.

Normy prawa karnego materialnego określają w sposób ogólny zasady orzekania kary łącznej. Nie zawierają one nakazu kierowania się wyłącznie dyrektywą pełnej absorpcji w odniesieniu do każdego skazanego. Skoro z przepisów nie wynika obowiązek kształtowania wymiaru kary łącznej przy zastosowaniu tylko jednej dyrektywy, najbardziej korzystnej dla skazanego, to posłużenie się zasadą częściowego pochłaniania nie może stanowić jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego (por. wyrok SN z dnia 17.05.2000r., IV KKN 39/99, Lex nr 51104).

5.  Wymiar Środka karnego

Przytoczyć okoliczności, które sąd uwzględnił przy łącznym wymiarze środka karnego

nie dotyczy

6.  Inne ROZSTRZYGNIĘCIA Zawarte w WYROKU łĄCZNym

Zwięźle o powodach uzasadniających inne rozstrzygnięcia z wyroku łącznego, w tym umorzenie postępowania, zaliczenie okresów na poczet kary łącznej

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

na podstawie art. 577 kpk na poczet wymierzonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczono skazanemu okres tymczasowego aresztowania w sprawie XVIII K 16/22 [ 3.]

3.

pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w wyrokach opisanych w punktach 3. i 5. (trzecim i piątym) części wstępnej orzeczenia, nie objęte wyrokiem łącznym podlegają odrębne­mu wykonaniu – wynika to z treści art. 576 § 1 kpk

4.

powody umorzenia postępowania w pozostałym zakresie wyjaśniono powyżej

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

5.

wynagrodzenie obrońcy z urzędu ustalono na podstawie § 17 ust. 5 i § 4 ust. 3 Rozpo­rządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 roku, poz. 763 ze zm.)

6.

skazanego zwolniono z obowiązku ponoszenia wydatków postępowania obciążając ni­mi Skarb Państwa

8.  PODPIS

sędzia Piotr Maksymowicz