Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IX Ka 807/23

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy- Żoliborza w Warszawie z dnia 24 marca 2023 r., sygn. III K 674/19

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

-naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k., art. 366 § 1 k.p.k. (niezasadny),

-błędu w ustaleniach faktycznych, mających wpływ na treść wyroku (niezasadny)

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelacja oskarżonej nie zasługiwała na uwzględnienie, choć jej wniesienie doprowadziło do zmiany wyroku w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż Sąd I instancji w toku przewodu sądowego ujawnił wszystkie dowody, dokonał ich wnikliwej oceny z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego i w następstwie tak dokonanej oceny ustalił stan faktyczny nie zawierający błędów. Tak dokonana ocena w pełni korzysta z ochrony art. 7 k.p.k. Sąd orzekający dokonał wszechstronnej oceny wszystkich dowodów, przemawiających zarówno na korzyść jak i niekorzyść oskarżonej, a poczynione ustalenia faktyczne są wynikiem uznania za wiarygodne określonych dowodów, które to stanowisko Sąd szeroko i przekonywująco umotywował.

Podnoszony przez oskarżoną zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami Sądu, wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz do wykazania, jakich mianowicie konkretnie uchybień dopuścił się Sąd orzekający w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość zaś przeciwstawienia ustaleniom Sądu orzekającego odmiennego poglądu nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez Sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, nie może się sprowadzać do samej tylko odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz powinien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle zasad wiedzy i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd w dokonanej przez siebie ocenie materiału dowodowego. Analiza treści wywiedzionej przez oskarżoną apelacji prowadzi do wniosku, że stanowi ona jedynie nieuprawnioną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu orzekającego.

Chybiony zatem okazał się zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 7 k.p.k.. Podkreślenia wymaga, że skarżący, w celu wykazania słuszności tak sformułowanego zarzutu, obowiązany jest wskazać na konkretne uchybienia, które świadczą o tym, że oceniając materiał dowodowy Sąd orzekający naruszył zasady logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego czy też wskazań wiedzy. Skarżąca nie sprostała temu wymogowi, zaś jej twierdzenia mają charakter dowolnej i nieuprawnionej polemiki.

Niezasadnie skarżąca podnosiła także zarzut naruszenia art. 410 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem podstawę wyroku może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Do jego naruszenia może zatem dojść w sytuacji gdyby Sąd w swoich ustaleniach pominął dowód / dowody, które zostały ujawnione lub też oparł się na dowodach, które ujawnione na rozprawie nie zostały. Skarżąca skutecznie nie wskazała, aby którakolwiek z tych okoliczności zaszła w niniejszej sprawie.

Obowiązkiem Przewodniczącego składu orzekającego, zgodnie z art. 366 §1 k.p.k. jest wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, a ewentualne naruszenie wymogu określonego w powołanym przepisie musi być oceniane przez pryzmat realizacji zasady prawdy materialnej, a więc przez ocenę dokonanych ustaleń faktycznych. W realiach przedmiotowej spawy, zdaniem Sądu odwoławczego nie doszło po stronie Sądu orzekającego do obrazy tych przepisów postępowania, które regulują zasady oceny materiału dowodowego, co sprawiło, że poczynione w następstwie takiej oceny ustalenia faktyczne są prawidłowe i zasługiwały na uwzględnienie.

Odnosząc się merytorycznie do zarzutów i argumentacji zawartej w apelacji oskarżonej stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny zeznań pokrzywdzonych oraz świadków przesłuchanych w spawie w powiązaniu ze zgromadzoną w aktach sprawy dokumentacją, a także wyjaśnień oskarżonej, jakie złożyła na etapie postępowania przygotowawczego, która doprowadziła Sąd Rejonowy do dokonania właściwych ustaleń faktycznych w sprawie. Zaznaczenia wymaga, że oskarżona tak w złożonych w toku postępowania przygotowawczego wyjaśnieniach, co wynika także z argumentacji zawartej w apelacji forsuje tezę, iż pieniądze, które zostały jej zapłacone przez A. B., M. K. oraz P. F. z tytułu zawartych polis ubezpieczeniowych opisanych w zarzucie z punktu 1 - zostały przekazane do rąk G. C. (1). Sad Rejonowy dokonał – jak już wskazano prawidłowej oceny zeznań A. B., M. K. i R. Ł., przy czym oskarżona zdaje się nie dostrzegać, że z treści zeznań pokrzywdzonych, a także i G. C. (1) wynika jednoznacznie, że – pomimo, iż składki zawartych przez nich polis ubezpieczeniowych powinny zostać opłacone przelewem, co jednoznacznie wynika z dokumentacji – zostały opłacone gotówką. Pokrzywdzeni przy tym wskazywali zbieżnie, że to oskarżona prosiła o przygotowanie konkretnej kwoty celem opłacenia składki gotówką, pomimo, że w treści podpisywanych polis ubezpieczeniowych wyraźnie było wskazane, że składkę należy uiścić przelewem na wskazany w polisie numer konta. Dodatkowo świadek A. B. w swoich zeznaniach podawała, że to oskarżona wskazywała, że opłacenie polisy gotówką spowoduje naliczenie rabatu. Na uwagę zasługują także fragmenty zeznań pokrzywdzonych, z których wynika, w jaki sposób zachowała się oskarżona, gdy okazało się, że w istocie zawarte przez pokrzywdzonych polisy ubezpieczeniowe nie zostały opłacone, a ubezpieczyciel wezwał ich do uiszczenia składek wynikających z zawartych polis ubezpieczeniowych. Z zeznań A. B. wynikało, iż oskarżona – pomimo, że zapewniała, że sprawę opłacenia polisy wyjaśni, nic nie zrobiła w tym przedmiocie, a pokrzywdzona dodatkowo otrzymała pismo od G. C. (1), w którym wyjaśniła przyczyny nieopłacenia zawartych polis. W podobnym tonie zeznania złożył M. K., który wskazał, że oskarżona zapewniała go, że wszystko jest w porządku z opłaceniem zawartych polis i zapewniała, że sprawę wyjaśni, przy czym na tym etapie kontakt z oskarżoną się urwał. W ocenie Sądu odwoławczego powołana treść zeznań pokrzywdzonych w pełni koresponduje z zeznaniami G. C. (1). Powołane okoliczności, tj. pobranie od pokrzywdzonych gotówki, w sytuacji gdy polisy powinny zostać opłacone przelewem, fakt wezwania pokrzywdzonych do opłacenia zawartych polis przez ubezpieczyciela, a także opisywana przez pokrzywdzonych reakcja oskarżonej na informację o nieopłaconych polisach, w ocenie Sądu odwoławczego, prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż zapewnienia oskarżonej o przekazaniu pieniędzy z pobranych polis na rzecz G. C. (1) na uwzględnienie nie zasługują. Zasady doświadczenia życiowego i logiki prowadzą bowiem do wniosku, że w sytuacji gdyby oskarżona rzeczywiście przekazała pobrane pieniądze od pokrzywdzonych G. C. (1) (abstrahując już od faktu, że zapłata powinna nastąpić w formie przelewu na wskazy w polisie numer konta), to jej reakcja na informację związaną nieopłaceniem polis na pewno nie sprowadzałaby się jedynie do zapewnienia, że sprawę wyjaśni. Gdyby oskarżona faktycznie przekazała te pieniądze G. C. (1), poinformowałaby o tym pokrzywdzonych, którzy przecież zgłaszali się do oskarżonej o wyjaśnienie tej sytuacji, gdyż było dla nich niezrozumiałe, dlaczego są wzywani do ponownego opłacenia składki ubezpieczeniowej, a przede wszystkich zawiadomiłaby organy ścigania. Tymczasem oskarżona nie tylko nie złożyła doniesienia o popełnieniu przestępstwa, ale i także poza jednokrotnym zapewnieniem pokrzywdzonych o wyjaśnieniu sprawy, nie podejmowała z nimi dalszego kontaktu. W ocenie Sądu odwoławczego załączone przez oskarżoną zestawienia, które miałyby potwierdzać fakt przekazania uiszczonych składek przez oskarżoną na rzecz G. C. (1) nie stanowią przeciwdowodu wobec treści zeznań pokrzywdzonych w powiązaniu z treścią zeznań G. C. (1), która zakwestionowała fakt przekazania pieniędzy zgodnie z zestawieniami (k. 124,145, 150, 224, 235, 523). Zaznaczenia przy tym wymaga, że świadek G. C. (1) zakwestionowała prawdziwość tych zestawień, zwracając uwagę, że polisy powinny zostać opłacone przelewam, a nie gotówkowo. Podkreślenia przy tym wymaga, że świadek G. C. (1) szerzej opisała współpracę z oskarżoną w zakresie zawierania umów ubezpieczeniowych, w konsekwencji której sama zaczęła ponosić straty, gdyż ubezpieczyciel zaczął potrącać z jej prowizji nieopłacone składki klientów, co potwierdził dokument zawierający zestawienie prowizyjne (k. 326). Dodatkowo zaznaczenia wymaga, że na temat modelu współpracy z oskarżoną wypowiedział się także świadek M. O.. Choć jego zeznania nie dotyczyły przedmiotowej sprawy, to jednak wynika z nich, że i w zakresie współpracy świadka z oskarżoną także dochodziło do sytuacji, że przestała ona wpłacać na rzecz ubezpieczyciela pieniądze pobrane od ubezpieczających się z tytułu zawartych polis. Nie sposób przy tym podzielić argumentacji oskarżonej, że zeznania pokrzywdzonych oraz świadków są wzajemnie sprzeczne i nie korespondują ze sobą. Analiza treści zeznań pokrzywdzonych i świadków prowadzi do wniosku, że świadkowie ci złożyli zeznania jednorodne w swojej treści, wzajemnie ze sobą korespondujące. Pokrzywdzeni opisali przebieg zdarzeń związanych z zawieraniem poszczególnych polis ubezpieczeniowych zgodnie ze swoją wiedzą i pamięcią, nie pomijając żadnego szczegółu i treść zeznań koresponduje z dokumentacją w postaci zawartych przez nich polis ubezpieczeniowych. Okoliczność, iż świadek A. B. nie była w istocie pewna, jaką kwotę w gotówce przekazała na rzecz oskarżonej, wskazując ostatecznie, iż była to kwota 600 zł, nie może prowadzić do wniosku, że świadek A. B. jest niewiarygodna. Także i zeznania świadka R. Ł. należy ocenić jako wiarygodne. Świadek spójnie przecież podawał, w jakich okolicznościach została zawarta polisa numer (...), podając, iż za niego zawarł tą polisę P. F., którego poprosił o to, przekazując mu wcześniej ustaloną kwotę z tytułu składki. Jednoznacznie przy tym pokrzywdzony zaprzeczał, jakoby zobowiązał P. F. do zawarcia polisy (...), gdyż obejmowała ona mieszkanie, które nie było jego własnością. Świadek przy tym wskazał, że kiedy okazało się, że żadna z polis nie została faktycznie opłacona, dokonał ponownej wpłaty składki ubezpieczeniowej z tytułu zawarcia polisy o nr (...), nie opłacając składki z tytułu polisy (...), gdyż nie zobowiązywał P. F. do zawarcia tej polisy. W świetle tych zeznań nie sposób uznać argumentacji oskarżonej zawartej w tym zakresie w apelacji. Abstrahując już od tego, że P. F., który został poproszony o zawarcie polisy na rzecz P. Ł. o nr (...)- niezależnie od posiadanego upoważnienia w tym zakresie w żadnym razie nie powinien podpisywać się nazwiskiem R. Ł., a oskarżona jako osoba od lat trudniąca się zawieraniem polis ubezpieczeniowych powinna o tym doskonale wiedzieć - to nie ulega w świetle zeznań R. Ł. wątpliwości, że P. F. nie został w żaden sposób upoważniony do zawarcia drugiej z polis obejmującej ubezpieczenie mieszkania, które nie było własnością pokrzywdzonego. Dywagacje zatem oskarżonej dotyczące upoważnienia, jakim miał legitymować się P. F., co upoważniało go do zawarcia drugiej z polis na uwzględnienie w żadnym razie nie zasługiwało. Jak bowiem wskazano powyżej, P. F. w żadnym razie nie powinien podpisać się nazwiskiem P. Ł. na żadnej z zawartych polis, a swoim nazwiskiem z zaznaczeniem, że działa z racji udzielonego mu pełnomocnictwa przez R. Ł. do takiej czynności prawnej. Swoim zachowaniem P. F., podpisując się nazwiskiem innej osoby w istocie podrobił podpis R. Ł., niezależnie od uzgodnień, jakie między nimi miały miejsce w zakresie zawarcia obydwu polis. Jak już wskazano powyżej oskarżona zawierając taką umowę winna wiedzieć, że P. F. nie może podpisać się nazwiskiem osoby, która została wskazana jako zawierająca umowę ubezpieczenia.

Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, iż dowody przeprowadzone w toku postępowania, wbrew twierdzeniom oskarżonej w żadnej mierze nie mogły doprowadzić do odmiennych ustaleń faktycznych, od tych poczynionych przez Sąd Rejonowy.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, że Sąd I instancji w toku przewodu sądowego prawidłowo ujawnił materiał dowodowy sprawy, dokonał jego wszechstronnej oceny uwzględniającej wskazania wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego i w następstwie tak dokonanej oceny ustalił stan faktyczny nie zawierający błędów. Sąd Rejonowy dokonał również trafnej prawno – karnej oceny zachowania oskarżonej.

Odnosząc się w tym miejscu do pozbawienia prawa do obrony oskarżonej w toku postępowania przed Sądem I instancji należało stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia art. 6 k.p.k. Zaznaczenia wymaga, że pierwszy termin rozprawy, na którym doszło do otwarcia przewodu sądowego i przesłuchania świadków odbył się w dniu 6.10.2021 r. Przed terminem rozprawy, w tym samym dniu, oskarżona nadesłała wniosek o usprawiedliwienie nieobecności i odroczenie rozprawy załączając do wniosku zwolnienie lekarskie oraz zaświadczenie od lekarza sądowego, pomimo, że zwolnienie lekarskie zostało wystawione od dnia 20.09.2021 r., a oskarżona odebrała zawiadomienie o rozprawie w dniu 30.07.2021 r. Treść tego maila została dostarczona po przeprowadzeniu rozprawy. Na kolejnym terminie rozprawy w dniu 3.12.2021 r. oskarżona również mailowo w tym samym dniu, złożyła wniosek o usprawiedliwienie nieobecności i odroczenie rozprawy, załączając zwolnienie lekarskie i zaświadczenie od lekarza sądowego, które zostało dostarczone w toku rozprawy i skutkowało zaniechaniem przez Sąd Rejonowy dalszego przesłuchania świadków wezwanych na ten dzień. Kolejny merytoryczny termin rozprawy odbył się w dniu 9.03.2022 r., na którym zostali wezwani wszyscy świadkowie i ponownie przesłuchani, poza świadkiem J. G.. Na ten dzień oskarżona również mailowo nadesłała wniosek o usprawiedliwienie nieobecności i odroczenie rozprawy załączając do wniosku zwolnienie lekarskie wystawione od dnia 1.01.2022 r. do dnia 17.02.2022 r. oraz zaświadczenie od lekarza sądowego, które nie zawierało daty wystawienia tego zaświadczenia. Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż zwolnienie lekarskie było wystawione do dnia 17.02.2022 r., Sąd Rejonowy zasadnie zatem uznał, że nieobecność oskarżonej na tym terminie nie jest usprawiedliwiona i ponownie przeprowadził czynności w postaci przesłuchania świadków. W ocenie Sądu odwoławczego już na tym etapie postępowania przed Sądem I instancji postępowanie oskarżonej, która każdorazowo dopiero w dniu rozprawy usprawiedliwiała swoje niestawiennictwo i wnosiła o odroczenie rozprawy z powodu stanu zdrowia, należało potraktować jednoznacznie jako wyraz obstrukcji procesowej.

Na kolejnym merytorycznym terminie rozprawy w dniu 14.03.2023 r. została przesłuchana J. G. i ponownie G. C. (1). Przed tym dniem oskarżona włożyła wniosek o zmianę terminu rozprawy „ze względu na wcześniej złożone wnioski dowodowe”, w dalszej części maila oskarżona podała, że z uwagi na niemożność swobodnego poruszania się kolejną dokumentację prześle za pośrednictwem Poczty Polskiej. Wskazać należy, że oskarżona pismem z dnia 14.09.2022 r. (k. 416) wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków wskazanych w tym piśmie, a zarządzeniem z dnia 22.09.2022 r. została wezwana do wskazania adresów świadków, o których przesłuchanie wnosiła. Do dnia 14.03.2023 r. oskarżona nie uzupełniła wniosku dowodowego o wskazanie adresów osób, co do których złożyła wniosek o przesłuchanie w charakterze świadków. Sąd Rejonowy na rozprawie w dniu 14.03.2023 r. zasadnie uznał, że obecność oskarżonej jest nieusprawiedliwiona i przeprowadził czynności bez jej udziału, jednocześnie oddalając wniosek dowodowy oskarżonej, gdyż nie miał on znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie, a nadto oskarżona nie wskazała adresów świadków dla doręczeń, przez co dowodu nie dało się przeprowadzić, po czym zamknął przewód sądowy i odroczył wydanie wyroku. W dniu 22 marca 2023 r. oskarżona nadesłała maila, w którym wniosła o ponowne przeprowadzenie czynności dowodowych przeprowadzonych pod jej nieobecność w dniu 14.03.2023 r. w postaci posłuchania świadka G. C. (1), powołując się na treść art. 378 a k.p.k., nadsyłając jednocześnie zwolnienie lekarskie wystawione od dnia 15.03.2023 r. do 24.03.2023 r. i zaświadczenie od lekarza sądowego opiewające na ten sam okres. Zaznaczenia wymaga, że w realiach tej sprawy nie można było mówić o przeprowadzeniu czynności dowodowych w dniu 14.03.2023 r. pod nieobecność oskarżonej w trybie art. 378 a § 1 k.p.k., gdyż obecność oskarżonej była uznana zasadnie za nieusprawiedliwioną. W nadesłanym mailowo wniosku z dnia 13.03.2023 r. oskarżona wnosząc o zmianę terminu rozprawy (k. 521 i n.) nie powołała się w żadnym miejscu na swój stan zdrowia. Sąd Rejonowy słusznie zatem uznał, że nieobecność oskarżonej, która o terminie rozprawy była zawiadomiona prawidłowo, nie została usprawiedliwiona, a tym samym wniosek o zmianę terminu rozprawy nie zasługiwał na uwzględnienie, podobnie jak złożony wniosek dowodowy. Tym samym treść maila z dnia 22.03.2023 r. (k. 560), w którym oskarżona wnosiła o ponowne przesłuchanie w charakterze świadka G. C. (2) nie można było potraktować jako wniosek o uzupełniające przesłuchanie świadka w trybie art. 378 a § 3 k.p.k., gdyż należało uznać, że oskarżona przedkładając zwolnienie lekarskie wystawione od dnia 15.03.2023 r. i za ten sam okres zaświadczenie od lekarza sądowego w żadnym razie należycie nie usprawiedliwiła nieobecności na rozprawie w dniu 14.03.2023 r., a tym samym w piśmie nadesłanym mailowo w dniu 22.03.2023 r. nie wykazała, że jej gwarancje procesowe zostały naruszone. Zaznaczenia wymaga, że o treści art. 378 a k.p.k. oskarżona była pouczana każdorazowo przy zawiadomieniu jej o kolejnych terminach rozprawy.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w apelacji, a opartej na przesłance z art. 438 pkt 4 k.p.k., należy stwierdzić, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie w odniesieniu do wymiaru kar jednostkowych i kary łącznej ograniczenia wolności orzeczonej wobec oskarżonej. Zaznaczenia wymaga, że z rażąco niewspółmierną karą mamy do czynienia tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych oko­liczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można było przyjąć, że za­chodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez Sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowa­nia dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego. Nie chodzi przy tym o każdą ewentu­alną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu niedającym się wręcz zaakcepto­wać (np. wyrok SN z dnia 2.02.1995r., II KRN 198/94, OSNKW 1995/5-6). Analiza argumentacji w tym zakresie zawarta w apelacji nie zasługiwała na uwzględnienie. Twierdzenia oskarżonej dotyczące możliwości wznowienia postępowań karnych zakończonych prawomocnymi wyrokami na tym etapie jawią się jako gołosłowne. Zaznaczenia przy tym wymaga, że dotychczasowe skazania oskarżonej za czyny z art. 284 § 2 k.k. i art. 286 § 1 k.k. nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej sprawie, w odniesieniu do brzmienia art. 12 § 1 k.k. Odnosząc się do wymiaru kary orzeczonej wobec oskarżonej, należało stwierdzić, że Sąd Rejonowy dokonał oceny popełnionych przez oskarżoną czynów w perspektywie dyrektyw wymiaru kary z art. 53 k.k., w sposób wnikliwy i, w ocenie Sądu Okręgowego, poprawny, przeanalizował wszystkie okoliczności, w szczególności stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynów, motywację, z jaką działała oskarżona, fakt, że wykorzystała naiwność i zaufanie osób, z którymi współpracowała i z którymi zawierała polisy ubezpieczeniowe oraz uprzednią wielokrotną karalność oskarżonej za przestępstwa podobne. Sąd Rejonowy wymierzając karę miał na względzie także okoliczności łagodzące w postaci niekaralności oskarżonej w dacie czynu. Sąd orzekający słusznie uznał wymierzone kary jednostkowe za adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionych czynów jak również uwzględniającą pozostałe okoliczności zdarzeń, w szczególności prowadzące do narażenia reputacji ubezpieczyciela.

Biorąc pod uwagę powyższe nie sposób uznać, że okoliczności podnoszone przez skarżącą przemawiają za wymierzeniem kar łagodniejszych. Podkreślenia wymaga, że Sąd Rejonowy wziął pod uwagę tak okoliczności obciążające oskarżoną, jak również okoliczności łagodzące, co wyraźnie zaznaczył w pisemnych motywach wyroku. Wskazać należy, że wymiar kar jednostkowych w odniesieniu do czynów popełnionych przez oskarżoną nie może mieć charakteru symbolicznego i powinien odpowiadać dyrektywom prewencji ogólnej oraz szczególnej, jak celom zapobiegawczym i wychowawczym. Kara zawsze stanowi dolegliwość, nie można jednak uznać, że wymierzone przez Sąd Rejonowy kary jednostkowe są znacząco dotkliwe. Fakt, iż oskarżona dokonała czynów zabronionych umyślnie i pod wpływem zasługujących na dezaprobatę pobudek, jednoznacznie wskazuje na lekceważenie przez oskarżoną norm porządku prawnego. Słusznie zatem Sąd Rejonowy uznał, że jedynie kary jednego roku ograniczenia wolności mogą uświadomić oskarżonej naganność jej postępowania niezgodnego z porządkiem prawnym i że dalsze naruszanie porządku prawnego jest nieopłacalne.

Wobec powyższego wymierzonych oskarżonej kar ograniczenia wolności w żadnej mierze nie można uznać za nadmiernie surowych. Kary wymierzone za czyny, jakich dopuściła się oskarżona powinny być adekwatne do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynów. Kary wymierzone oskarżonej spełniają swoje cele, są sprawiedliwe i wyważone. W ocenie Sądu odwoławczego wymierzone kary jednostkowe spełniają cele prewencji indywidualnej i generalnej i nie można ich uznać za rażąco surowych i przynoszących oskarżonej nadmierną dolegliwość, a tym samym niewspółmiernych.

Mimo tego, w ocenie Sądu Okręgowego całokształt okoliczności, w tym charakter popełnionych przez oskarżoną przestępstw, jej roli w inicjacji poszczególnych czynności sprawczych potwierdza przekonanie, że orzeczona wobec oskarżonej kara łączna ograniczenia wolności nie jest adekwatna do stopnia społecznej szkodliwości czynów oraz w niewłaściwy sposób uwzględnia ustawowe cele kary. Wymierzona kara łączna, w ocenie Sądu odwoławczego, choć nie przekracza granic art. 86 § 1 k.k. i jej wymiar uwzględnia charakter dóbr naruszonych przez oskarżoną, to jednak Sąd Rejonowy nie uwzględnił właściwie zbieżności czasowej pomiędzy czynami oraz faktu, iż zdarzenie stanowiące podstawę zarzutu z punktu 2 było powiązane ze zdarzeniem opisanym w punkcie 1, a dotyczącym polisy zawartej na nazwisko R. Ł.. Powyższe powinno doprowadzić Sąd Rejonowy do wniosku o zasadności wymierzenia kary łącznej przy zastosowaniu zasady asperacji zbliżonej do absorpcji, a nie zastosowania zasady kumulacji. Z tych względów, zdaniem Sądu odwoławczego zasadnym było złagodzenie wymiaru orzeczonej kary łącznej do 1 roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności.

Wniosek

- o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonej od popełnienia zarzucanych jej czynów.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na nieuwzględnienie zarzutów i argumentacji zawartej w apelacji oskarżonej, o czym była mowa w punkcie 3 formularza uzasadnienia sekcja „zarzut” wniosek o zmianę wyroku w postulowanym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie. Wniesiona apelacja skutkowała jednak zmianą wyroku w zakresie wymiaru orzeczonej kary łącznej.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Punkt I-II, IV-V

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Sąd odwoławczy uznał, że wywiedziona apelacja była niezasadna i miała charakter wyłącznie polemiczny, zaś orzeczenie Sądu Rejonowego w zakresie winy, jak też wymiaru orzeczonych kary jednostkowych ograniczenia wolności należało uznać za trafne. Szczegółowa odpowiedź na podnoszone przez skarżącą zarzuty, a zatem także i powody nieuwzględnienia apelacji w zakresie ustalenia winy i sprawstwa oskarżonej, zostały omówione w punkcie 3 formularza uzasadnienia sekcja „zarzut” i „wnioski”. Sąd odwoławczy nie stwierdził przy tym z urzędu istnienia podstaw do uchylenia wyroku poza zakresem zaskarżenia, tj. przesłanek określonych w art. 439 k.p.k.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Punkt III

Zwięźle o powodach zmiany

Zaskarżony wyrok zmienia w punkcie III w ten sposób, że łagodzi wymierzoną karę łączną do 1 (jednego) roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności.

O przyczynach zmiany mowa była powyżej w punkcie 3 formularza uzasadnienia sekcja „zarzut” i „wniosek”.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3,4

Na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 78/21 z dnia 20.12.2022 r., a tym samym stawek wynikających z § 11 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zasądził na rzecz obrońcy oskarżonej kwotę 840 zł powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej z urzędu w instancji odwoławczej.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k.

PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

oskarżona

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Żoliborza w Warszawie z dnia 24 marca 2023 r., sygn. II K 674/19

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana