Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 16 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie VIII Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Dariusz Łubowski

Protokolant: Dariusz Markowski

przy udziale Prokuratora: Ariadna Ochnio

w sprawie A. B.

ściganego na podstawie czerwonej noty I.o numerze(...)z dnia 23 lipca 2025 roku wystawioną przez władze Republiki Kirgistanu w celu przeprowadzenia postępowania karnego

podejrzanego o czyn z artykułu 209 p. 4 kirgiskiego kodeksu karnego mogącego stanowić odpowiednik przestępstwa z art. 286 §1 polskiego kodeksu karnego

zatrzymanego w dniu 5 sierpnia 2025 roku o godzinie 20:05 przez funkcjonariuszy Straży Granicznej

z wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej w (...)z dnia 28 listopada 2025 r. o wydanie postanowienia w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie

na podstawie art. 603 k.p.k., art. 604 § 1 pkt 5 i 7 k.p.k.

postanawia:

1.  stwierdzić prawną niedopuszczalność przekazania do Republiki Kirgistanu ściganego A. B., syna A. i G., urodzonego (...) w N. (Federacja Rosyjska), obywatela Estonii, którego tożsamość stwierdzono na podstawie paszportu numer (...) wydanego przez władze Estonii w dniu 14 września 2020 roku, ważnego do dnia 14 września 2030 roku, celem przeprowadzenia postępowania karnego w zakresie objętym wnioskiem ekstradycyjnym;

2.  kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Ścigany został zatrzymany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 5 sierpnia 2025 roku o godzinie 20:05 przez funkcjonariuszy Straży Granicznej na podstawie czerwonej noty I. (...)wydanej przez władze Republiki Kirgiskiej w celu przeprowadzenia postępowania karnego. Zgodnie z zapisem w systemie I. poszukiwany A. B. poszukiwany był na podstawie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu wydanego w dniu 10 lipca 2025 roku przez Sędziego śledczego L. Sądu Rejonowego miasta B..

Zarzucany ściganemu czyn miał polegać na tym, że w dniu 2 maja 2024 roku, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej nadużywając zaufania pokrzywdzonego A. S., wprowadził go w błąd, doprowadzając go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, w ten sposób, że zakupiony ze środków własnych pokrzywdzonego, samolot (...)(numer seryjny (...)) o wartości 20 110 000 dolarów USA, został zarejestrowany nie na firmę (...), jak pierwotnie przewidywano, należącą do pokrzywdzonego lecz na firmę (...), która w chwili zawierania umowy nie dysponowała środkami na jego zakup. Ponadto, zawyżył ceny paliwa lotniczego powodując szkody przekraczające 3 000 000 dolarów USA i w rezultacie łączna wartość szkody jaką poniósł pokrzywdzony wyniosła ponad 23 110 000 dolarów USA, następnie A. B. zbiegł; co stanowi przestępstwo z artykułu 209 p. 4 kirgiskiego kodeksu karnego mogące być odpowiednikiem czynu z artykułu 286 paragraf 1 polskiego kodeksu karnego.

Przesłuchany w charakterze ściganego w Prokuraturze Okręgowej w (...) A. B. nie przyznał się do czynu, za który jest ścigany i złożył wyjaśnienia, z których wynika, że cała sprawa ma charakter sporu handlowego pomiędzy dwiema spółkami. W sprawie toczą się już procesy cywilne w Stanach Zjednoczonych (jeden już został rozstrzygnięty na korzyść jego firmy) oraz w Szkocji.

W dniu 20 września 2025 roku za pośrednictwem Prokuratury Krajowej do Prokuratury Okręgowej w (...)wpłynął wniosek Prokuratury Generalnej Republiki Kirgistanu o ekstradycję obywatela Estonii A. B. wraz z kompletną dokumentacją w języku polskim i rosyjskim.

Dnia 18 listopada 2025 roku do Sądu Okręgowego w (...)wpłynął wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej w (...)o wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia dopuszczalności ściganego organom wymiaru sprawiedliwości Kirgistanu.

Sąd zważył co następuje.

W niniejszej sprawie zachodzi bezwzględna przesłanka prawnej niedopuszczalności wydania ściganego stypizowana w art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k.

Jak donoszą bowiem organizacje praw człowieka, w Kirgistanie, pomimo zakazu stosowania tortur, okrutnych, nieludzkich i poniżających praktyk i kar, w Republice Kirgiskiej takie zachowania cały czas są stosowane, zwłaszcza w zakładach karnych. Ponadto, raporty wskazują na złe warunki panujące w kirgiskich zakładach karnych – występują braki jedzenia, środków medycznych i ogrzewania, lekarska opieka medyczna nie spełnia wymaganych standardów, a także występuje złe traktowanie więźniów narażające ich życie i zdrowie.

Zastrzeżenia budzi także stan sądownictwa w Republice Kirgiskiej. Liczne źródła, w tym organizacje pozarządowe, prawnicy, urzędnicy państwowi i osoby prywatne, twierdziły, że niektórzy sędziowie płacili łapówki, aby osiągnąć swoje stanowiska. Wielu prawników twierdziło, że sędziowie wszechobecnie przyjmują łapówki. Wiele organizacji pozarządowych opisywało wszechobecne naruszenia prawa do rzetelnego procesu, w tym przymusowe przyznanie się do winy, stosowanie tortur, odmowę dostępu do adwokata oraz wyroki skazujące w przypadku braku wystarczająco rozstrzygających dowodów lub pomimo dowodów uniewinniających. Międzynarodowi obserwatorzy zgłaszali groźby i akty przemocy wobec oskarżonych i obrońców na sali sądowej i poza nią, a także zastraszanie sędziów przez krewnych i przyjaciół ofiar.1

Jak wskazuje Amnesty International 35% osób, które przeżyły, było torturowanych podczas przesłuchań w charakterze podejrzanego, 28% było torturowanych podczas przesłuchań w charakterze świadków, a 24% podczas sprawdzania ich tożsamości przez policję.2

Kirgistan jest państwem całkowicie zanarchizowanym poprzez powszechną korupcję zarówno w organach ścigania jak i sądownictwie. Sądy są obsadzone przez ludzi często nie posiadających nawet wykształcenia prawniczego, a stanowiska sędziów czy prokuratorów można nabywać za łapówkę. Także decyzje organów ścigania, czy prokuratur i orzeczenia sądowe są wydawane w wyniku łapownictwa.

Funkcjonariusze państwowi częstokroć nie władają językiem kirgiskim posługując się językiem rosyjskim, dokumenty a nawet ustawy sporządzane są w języku rosyjskim, który nie jest językiem urzędowym w Kirgistanie.

W świetle powyższego istnieje realna obawa naruszenia podstawowych wolności i praw ściganego w przypadku jego wydania władzom Kirgistanu, tym bardziej, że nie przyznaje się on do postawionego mu zarzutu.

Ponadto wydane ściganego byłoby sprzeczne z prawem polskim – tym samym wystąpiła kolejna przesłanka bezwzględna niedopuszczalności wydania, a mianowicie z art. 604 § 1 pkt 5 k.p.k.

Ponieważ zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego w Polsce prawa są: Konstytucja RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, to w sytuacji gdy ekstradycja pozostaje w sprzeczności z tymi aktami normatywnymi, należy ją uznać za niedopuszczalną (tak Hofmański, Sadzik, Zgryzek, Kodeks, t. 3, 2012, s. 715). Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie osoby ściganej swobodę orzekania w tym sensie, że jest on władny stwierdzić, czy z obowiązujących przepisów prawa, w tym wiążących Polskę dwu- i wielostronnych traktatów międzynarodowych, wynika in concreto dopuszczalność czy niedopuszczalność wydania tej osoby państwu wnioskującemu (postanowienie SN z 29.07.1997 r., II KKN 313/97, OSNKW 1997/9–10, poz. 85).

Od dnia 19 stycznia 1993 roku Rzeczpospolita Polska jest stroną Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Niewątpliwie zatem w tej sytuacji wydanie ściganego, któremu realnie grozi naruszenie podstawowych praw zawartych w powołanej Konwencji, stanowiłoby rażące naruszenie przepisów prawa, tak krajowego jak i międzynarodowego.

Warto zauważyć także, że gwarancje przewidziane w art. 604 § 1 pkt 5 i 7 oraz art. 3 EKPC obowiązują niezależnie od charakteru przestępstw popełnianych przez osobę ściganą w państwie wzywającym (przestępstwo kryminalne czy też tzw. przestępstwo polityczne). Gwarancje te mają również zastosowanie niezależnie, np. od stwierdzonego faktu nagannego zachowania osoby ściganej. Sąd orzekający w sprawie dopuszczalności wydania osoby ściganej ogranicza się bowiem do skontrolowania, czy zachodzą przeszkody prawne czyniące niedopuszczalnym uwzględnienie wniosku (SN IV KK 422/10, LEX nr 846391).

W tym stanie rzeczy, wniosek władz Republiki Kirgiskiej nie zasługiwał na uwzględnienie.

Dlatego też Sąd postanowił jak na wstępie.

Sędzia Dariusz Łubowski

1 https://www.ecoi.net/en/document/2071208.html

2 Amnesty International Report 2021/2022, The State of the World’s human Rights