Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 22 października 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Dariusz Łubowski

Protokolant: sekr. sąd. Dariusz Markowski

przy udziale Prokuratora: Małgorzaty Ślęzak

w sprawie V. B.

skazanego za czyny przewidziane w części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części drugiej artykułu 303 Kodeksu karnego Republiki Kirgiskiej i skazany na 20 (dwadzieścia) lat pozbawienia wolności z konfiskatą mienia oraz pozbawieniem prawa do działalności w sektorze bankowym na okres 3 (trzech) lat, z odbywaniem kary w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze

na wniosek Prokuratury Okręgowej o wydanie postanowienia w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie

w przedmiocie prawnej dopuszczalności przekazania ściganego władzom Republiki Kirgistanu

na podstawie art. 603 k.p.k., art. 604 § 1 pkt 5 i 7 k.p.k.

postanawia:

1.  stwierdzić prawną niedopuszczalność przekazania V. B., s. V. i D. z domu F., obywatel republiki Łotwy, legitymującego się dowodem osobistym wydanym przez Republikę Łotwy o nr (...), urodzonego (...) na Łotwie, obywatela Republiki Łotewskiej celem wykonania kary w zakresie objętym wnioskiem ekstradycyjnym,

2.  kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Ścigany został zatrzymany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 26 lipca 2025 roku zgodnie z informacją otrzymaną od Biura Krajowego I. w W.

W dniu 29 lipca 2025 roku Prokuratura Generalna Republiki Kirgiskiej wystąpiła do Ministerstwa Sprawiedliwości Rzeczypospolitej Polskiej z wnioskiem o ekstradycję na terytorium Kirgistanu V. B. celem wykonania orzeczonej kary za popełnienie przestępstw przewidzianych w części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części trzeciej artykułu 183, części czwartej artykułu 30 oraz części drugiej artykułu 303 Kodeksu karnego Republiki Kirgiskiej i skazany na 20 (dwadzieścia) lat pozbawienia wolności z konfiskatą mienia oraz pozbawieniem prawa do działalności w sektorze bankowym na okres 3 (trzech) lat, z odbywaniem kary w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze.

Dnia 27 sierpnia 2025 roku Prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie złożył do Sądu Okręgowego w Warszawie wniosek o wydanie postanowienia stwierdzającego prawną niedopuszczalność wydania obywatela Łotwy przed kirgiski wymiar sprawiedliwości.

Sąd zważył co następuje.

W niniejszej sprawie zachodzi bezwzględna przesłanka prawnej niedopuszczalności wydania ściganego stypizowana w art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k.

Jak donoszą bowiem organizacje praw człowieka, w Kirgistanie, pomimo zakazu stosowania tortur, okrutnych, nieludzkich i poniżających praktyk i kar, w Republice Kirgiskiej takie zachowania cały czas są stosowane, zwłaszcza w zakładach karnych. Ponadto, raporty wskazują na złe warunki panujące w kirgiskich zakładach karnych – występują braki jedzenia, środków medycznych i ogrzewania, lekarska opieka medyczna nie spełnia wymaganych standardów, a także występuje złe traktowanie więźniów narażające ich życie i zdrowie.

Zastrzeżenia budzi także stan sądownictwa w Republice Kirgiskiej. Liczne źródła, w tym organizacje pozarządowe, prawnicy, urzędnicy państwowi i osoby prywatne, twierdziły, że niektórzy sędziowie płacili łapówki, aby osiągnąć swoje stanowiska. Wielu prawników twierdziło, że sędziowie wszechobecnie przyjmują łapówki. Wiele organizacji pozarządowych opisywało wszechobecne naruszenia prawa do rzetelnego procesu, w tym przymusowe przyznanie się do winy, stosowanie tortur, odmowę dostępu do adwokata oraz wyroki skazujące w przypadku braku wystarczająco rozstrzygających dowodów lub pomimo dowodów uniewinniających. Międzynarodowi obserwatorzy zgłaszali groźby i akty przemocy wobec oskarżonych i obrońców na sali sądowej i poza nią, a także zastraszanie sędziów przez krewnych i przyjaciół ofiar.1

Jak wskazuje Amnesty International 35% osób, które przeżyły, było torturowanych podczas przesłuchań w charakterze podejrzanego, 28% było torturowanych podczas przesłuchań w charakterze świadków, a 24% podczas sprawdzania ich tożsamości przez policję.2

Kirgistan jest państwem całkowicie zanarchizowanym poprzez powszechną korupcję zarówno w organach ścigania jak i sądownictwie. Sądy są obsadzone przez ludzi często nie posiadających nawet wykształcenia prawniczego, a stanowiska sędziów czy prokuratorów można nabywać za łapówkę. Także decyzje organów ścigania, czy prokuratur i orzeczenia sądowe są wydawane w wyniku łapownictwa.

Funkcjonariusze państwowi częstokroć nie władają językiem kirgiskim posługując się językiem rosyjskim, dokumenty a nawet ustawy sporządzane są w języku rosyjskim, który nie jest językiem urzędowym w Kirgistanie.

W świetle powyższego istnieje realna obawa naruszenia podstawowych wolności i praw ściganego w przypadku jego wydania władzom Kirgistanu, tym bardziej, że nie przyznaje się on do postawionego mu zarzutu.

Ponadto wydane ściganego byłoby sprzeczne z prawem polskim – tym samym wystąpiła kolejna przesłanka bezwzględna niedopuszczalności wydania, a mianowicie z art. 604 § 1 pkt 5 k.p.k.

Ponieważ zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego w Polsce prawa są: Konstytucja RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, to w sytuacji gdy ekstradycja pozostaje w sprzeczności z tymi aktami normatywnymi, należy ją uznać za niedopuszczalną (tak Hofmański, Sadzik, Zgryzek, Kodeks, t. 3, 2012, s. 715). Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie osoby ściganej swobodę orzekania w tym sensie, że jest on władny stwierdzić, czy z obowiązujących przepisów prawa, w tym wiążących Polskę dwu- i wielostronnych traktatów międzynarodowych, wynika in concreto dopuszczalność czy niedopuszczalność wydania tej osoby państwu wnioskującemu (postanowienie SN z 29.07.1997 r., II KKN 313/97, OSNKW 1997/9–10, poz. 85).

Od dnia 19 stycznia 1993 roku Rzeczpospolita Polska jest stroną Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Niewątpliwie zatem w tej sytuacji wydanie ściganego, któremu realnie grozi naruszenie podstawowych praw zawartych w powołanej Konwencji, stanowiłoby rażące naruszenie przepisów prawa, tak krajowego jak i międzynarodowego.

Warto zauważyć także, że gwarancje przewidziane w art. 604 § 1 pkt 5 i 7 oraz art. 3 EKPC obowiązują niezależnie od charakteru przestępstw popełnianych przez osobę ściganą w państwie wzywającym (przestępstwo kryminalne czy też tzw. przestępstwo polityczne). Gwarancje te mają również zastosowanie niezależnie, np. od stwierdzonego faktu nagannego zachowania osoby ściganej. Sąd orzekający w sprawie dopuszczalności wydania osoby ściganej ogranicza się bowiem do skontrolowania, czy zachodzą przeszkody prawne czyniące niedopuszczalnym uwzględnienie wniosku (SN IV KK 422/10, LEX nr 846391).

W tym stanie rzeczy, wniosek władz Republiki Kirgiskiej nie zasługiwał na uwzględnienie.

Dlatego też Sąd postanowił jak na wstępie.

1 https://www.ecoi.net/en/document/2071208.html

2 Amnesty International Report 2021/2022, The State of the World’s human Rights