Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 19 sierpnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: sędzia Dariusz Łubowski

Protokolant: Dariusz Markowski

Przy udziale Prokuratora Piotra Stasiaka

po rozpoznaniu w sprawie przeciwko Y. H.

Ściganemu przez władze Konfederacji Szwajcarskiej, wpis do bazy danych Systemu Informacyjnego Schengen na podstawie decyzji o tymczasowym aresztowaniu Prokuratury Okręgowej w Z., numer (...), w celu przeprowadzenia postępowania karnego,

Zatrzymanemu w dniu 11 czerwca 2025 r. o godzinie 07:52 przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej W. (...)

z urzędu

w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności wydania ściganego władzom Konfederacji Szwajcarskiej

postanawia:

1)  na podstawie art. 602 § 2 k.p.k., art. 603 § 1 i § 2 k.p.k., art. 604 § 1 k.p.k. a contrario, a contrario stwierdzić prawną dopuszczalność wydania ściganego Y. H. , urodzonego (...), na Ukrainie, nie posiadającego stałego miejsca zamieszkania w Polsce, legitymującego się paszportem numer (...), wydanym przez władze Ukrainy w dniu 24.06.2016 r., ważnym do dnia 24.06.2026 r. oraz paszportem numer (...), wydanym przez władze Ukrainy w dniu 05.12.2022 r., ważnym do dnia 05.12.2032 r., władzom Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie wpisu do bazy danych Systemu Informacyjnego Schengen na podstawie decyzji o tymczasowym aresztowaniu Prokuratury Okręgowej w Z., numer (...), w celu przeprowadzenia postępowania karnego;

2)  kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Obywatel Ukrainy Y. H. jest ścigany przez władze Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie decyzji o tymczasowym aresztowaniu Prokuratury Okręgowej w Z., numer (...). Ścigany jest podejrzany o to, że co najmniej od 27 grudnia 2019 r. był członkiem zarządu organizacji przestępczej działającej na szczeblu międzynarodowym specjalizującej się w transporcie, przechowywaniu i przekazywaniu towarów pochodzących z przestępstw lub wykroczeń dotyczących własności. Działając w grupie doprowadził do nieautoryzowanych transakcji w kwocie 3700 CHF i zamówień towarowych w kwocie 2815,80 CHF. Ścigany miał być odpowiedzialny za prowadzenie portali internetowych oraz finanse, które dokonywane były za pomocą kryptowalut. Konto (...) zarejestrowane na jego dane zawierało transakcje na co najmniej 18 mln USD. Grupa dokonała transportu co najmniej 35 000 przesyłek towarów pochodzących z przestępstw. Czyny ten zakwalifikowano z art. 146,160, 260 oraz 305 szwajcarskiego kodeksu karnego, za które można orzec maksymalną karę 10 lat pozbawienia wolności. Czyny te mogą stanowić odpowiedniki czynów określonych w art. 286 § 1 (oszustwo), 291 § 1 (paserstwo), 299 § 1 (pranie pieniędzy) polskiego kodeksu karnego.

Y. H. przesłuchany w Prokuraturze Okręgowej w (...)
nie przyznał się do zarzucanych mu czynów i skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień, oświadczył, że wyjaśnienia złoży w Sądzie.

W dniu 13 czerwca 2025 roku zastosowany został tymczasowy areszt na 7 dni.

W dniu 17 czerwca 2025 roku Prokuratura Okręgowa w (...)wystąpiła przedłużenie czasu stosowania tymczasowego aresztowania na dalszy czas oznaczony. Sąd wniosek ten uwzględnił i przedłużył czas stosowania tymczasowego aresztowania na łącznie 40 dni tj. do dnia 21 lipca 2025 roku godz. 07:52.

W dniu 3 lipca 2025 roku Prokuratura wniosła o stwierdzenie prawnej dopuszczalności wydania ściganego władzom Konfederacji Szwajcarskiej.

W dniu 16 lipca 2025 roku przedłużony został czas stosowania wobec ściganego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na dalszy czas oznaczony tj. Do dnia 19.10.2025 roku.

Sąd zważył, co następuje.

Wniosek o przekazanie Y. H. organom wymiaru sprawiedliwości Konfederacji Szwajcarskiej zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest w niniejszej sprawie przeszkód ekstradycyjnych, czyniących wydanie ściganej niedopuszczalnym, bądź nieuzasadnionym.

W odniesieniu Y. H. dowodami uprawdopodobniającymi popełnienie czynu wymaganymi w postępowaniu ekstradycyjnym są dołączone dokumenty między innymi w postaci wniosku o ekstradycję, postanowienia o tymczasowym aresztowaniu, zaświadczenia wskazującego na popełnienie przestępstwa i aktu oskarżenia.

Powyższe dokumenty uprawdopodobniły w sposób wymagany w postępowaniu ekstradycyjnym, że ścigany mógł dopuścić się zarzucanego mu czynu, a całość dokumentacji ekstradycyjnej wskazuje, że ścigany może liczyć na rzetelny proces prowadzony przez szwajcarski wymiar sprawiedliwości.

W ramach postępowania o przekazanie osoby nie jest możliwe dokonanie kompleksowej weryfikacji zebranych w sprawie dowodów oraz ich oceny a tym samym poczynienia niepodważalnych ustaleń faktycznych. Nie można tu zatem rozstrzygać o sprawstwie i winie w sposób kategoryczny i pewny. Postępowanie ekstradycyjne jest postępowaniem wpadkowym, incydentalnym, niezwiązanym z toczącym się właściwym postępowaniem karnym. Ocena działań podejmowanych przez ściganą i ustalenie czy spełnią one przesłanki czynów zabronionych niewątpliwie należy do Sądu szwajcarskiego.

Ze zgromadzonych obecnie dokumentów wynika, że strona szwajcarska posiada dowody popełnienia przez Y. H. przestępstwa objętego wnioskiem ekstradycyjnym i prowadzony jest wobec ściganej rzetelny proces karny.

Zasada wzajemności stwarza domniemanie dobrej wiary dla każdego przypadku wystąpienia przez Konfederację Szwajcarską z wnioskiem o wydanie osoby ściganej i obliguje stronę Polską do zdecydowanie przychylnego przyjęcia takiego wniosku (postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2004 r., II AKz 407/03, OSA 2004/7/54).

Przechodząc do analizy prawnej, czy w sprawie zachodzą przesłanki obligatoryjne odmowy wydania ściganej wskazane w art. 604 § 1 k.p.k., należy wskazać, że ścigana nie jest obywatelką polską ani nie korzysta w Rzeczypospolitej Polskiej z prawa azylu.

Ponadto w niniejszej sprawie spełniony został standard podwójnej karalności, albowiem przestępstwo, za którego popełnienie Y. H. jest podejrzany, stanowi czyn zabroniony także w Polsce.

Pojęcie podwójnej karalności należy rozumieć szeroko, co oznacza, że badając spełnienie warunku podwójnej karalności, należy nie tylko odwołać się do treści przepisu polskiej ustawy karnej, który mógłby odpowiadać przepisowi prawa państwa obcego, ale i do obowiązującej wykładni odnoszącej się do zakresu stosowania tego przepisu w systemie prawa polskiego. Oceniać należy bowiem całą sytuację faktyczną w celu ustalenia, czy możliwe jest na podstawie polskiego prawa karnego postawienie sprawcy zarzutu dokonania danego czynu (SN IV KK 267/11, OSNKW 2012, nr 3, poz. 24). Trafnie wskazuje się, że weryfikacja wymogu podwójnej przestępności może być dokonywana jedynie w zakresie, w jakim umożliwia to postępowanie ekstradycyjne, a więc nie można badać tych przesłanek podwójnej przestępności czynu, które wymagają przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Jednocześnie jednak nie należy eliminować możliwości badania jakiejkolwiek okoliczności wyłączającej podwójną przestępność, jeżeli możliwe jest jej sprawdzenie w prosty sposób, zgodnie z charakterem procedury ekstradycyjnej (L. Gardocki, Podwójna..., s. 76-77). Warunek podwójnej przestępności spełniony jest również wówczas, gdy wprawdzie w prawie polskim brak identycznego typu przestępstwa jak w prawie państwa wzywającego, jednak czyn opisany we wniosku odpowiada znamionom któregoś z przestępstw przewidzianych w prawie polskim (L. Gardocki (w:) Z. Gostyński i in., Kodeks..., 2004, t. III, s. 889).

Z nadesłanych przez stronę szwajcarską dokumentów ekstradycyjnych jasno wynika, jaki jest zakres ścigania Y. H., a czyn zarzucany ściganemu został dokonany na terytorium Konfederacji Szwajcarskiej (art. 604 § 1 pkt 2 k.p.k.). Wobec ściganej za tożsamy czyn nie wszczęto w Polsce postępowania karnego, ani nie zapadło wobec ściganej prawomocne orzeczenie w tym zakresie. Brak też informacji, by w stosunku do ściganej zapadło w jakimś innym państwie prawomocne orzeczenie co do tego czynu, bądź by odbyła już za nie karę. Dokumenty nadesłane przez stronę szwajcarską z wnioskiem ekstradycyjnym są kompletne, nie wymagają uzupełnienia, materiał zgromadzony w sprawie jest jasny i czytelny.

Nie nastąpiło przedawnienie karalności czynu ani według prawa szwajcarskiego, ani według prawa polskiego. Według polskiego prawa w odniesieniu do przedawnienia karalności ma zastosowanie upływ okresów przewidzianych w art. 101 § 1 pkt 2a k.p.k. oraz art. 102 k.p.k.

Oceniając przesłanki z art. 604 § 1 pkt 5 k.p.k., należy mieć na względzie określony w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP katalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Postępowanie karne nie jest związane z rasą, narodowością, poglądami politycznymi lub orientacją seksualną ściganej. Ścigany jest obywatelem Ukrainy, a więc państwa, które wnosi o jej wydanie. Nie należy do żadnych mniejszości narodowych, nie podnoszono również aby ściganie to dotyczyło wyznania ściganej. Na żadne z tych okoliczności nie powoływała się również sama ścigana.

Czyn zarzucany ściganemu zagrożony jest karą do 10 lat pozbawienia wolności. Wobec czego należy rozumieć, że wobec ściganego nie zostanie wykonana kara śmierci gdyż nie jest ona możliwa do orzeczenia za dany czyn, a strona szwajcarska zapewnia, że wobec ściganego zostanie przeprowadzony rzetelny proces karny w myśl Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (art. 604 § 1 pkt 6 k.p.k.).

Zgodnie z art. 604 § 1 pkt 7 i 8 k.p.k. wydanie jest niedopuszczalne, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że w państwie żądającym wydania może dojść do naruszenia wolności i praw osoby wydanej, a także gdy dotyczy osoby ściganej za popełnienie bez użycia przemocy przestępstwa z przyczyn politycznych. Zgodnie z powyższym, w ocenie Sądu, żadna z tych przesłanek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.

Ustawodawca w przepisie art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k. w zasadzie nie ograniczył katalogu wolności i praw jednostki, których obawa naruszenia skutkować powinna uznaniem wydania za niedopuszczalne, choć niewątpliwie w grę będą wchodzić przede wszystkim wolności i prawa związane ze sferami, w które ingerować może postępowanie karne lub wykonawcze prowadzone przeciwko osobie wydanej. Chodzi tu zarówno o wolności i prawa gwarantowane w Konstytucji RP, jak i w aktach prawa międzynarodowego, przede wszystkim w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (dalej: EKPC). Do uznania ekstradycji za prawnie niedopuszczalną z uwagi na niezachowanie gwarancji respektowania przez kraj wzywający normy konwencyjnej przewidzianej w art. 3 EKPC konieczne jest wykazanie istnienia rzeczywistego ryzyka niezachowania tej normy w konkretnym wypadku i do konkretnej, a więc objętej wnioskiem o ekstradycję osoby.

Sformułowanie "uzasadniona obawa", użyte w art. 604 § 1 pkt 7, oznacza taki poziom prawdopodobieństwa, które - po pierwsze, wynika z ujawnionych faktów lub informacji o faktach, a po drugie - które w wystarczającym stopniu pozwala na obiektywną ocenę realności zagrożenia w państwie wzywającym (SA w Lublinie II AKz 114/05, OSA 2007, z. 9, poz. 44; SN IV KK 422/10, LEX nr 846391). "Obawa że w państwie żądającym wydania osoba wydana może zostać poddana torturom", by stanowić przeszkodę niedopuszczalności ekstradycji, o której mowa w art. 604 § 1 pkt 7, musi być "uzasadniona". Takowe ustalenie przecież nie może być czynione wyłącznie na podstawie gołosłownych twierdzeń samego zainteresowanego, ale tylko na podstawie obiektywnych faktów przekonywających o istnieniu rzeczywistego ryzyka traktowania go w sposób nieludzki czy poniżający i poddania jakimkolwiek torturom (SA w Lublinie II AKz 99/06, LEX nr 183567; podobnie SN IV KK 422/10, LEX nr 846391).

Ponadto wypowiadanie się na temat uzasadnionej obawy naruszenia wolności i praw osoby ściganej w przypadku jego przekazania do państwa wzywającego, leży wyłącznie w gestii oceny sądu meriti dokonanej na podstawie informacji pozyskanych z obiektywnych źródeł, w ocenie tut. Sądu - w głównej mierze z internetu, w zasobach którego mieszczą się zarówno doniesienia organizacji zajmujących się prawami człowieka, jak i te dotyczące sytuacji społecznej oraz politycznej niemal wszystkich państw.

Sąd zwrócił uwagę, że nie są znane raporty organizacji międzynarodowych obrazujące w sposób negatywny stan sądownictwa w Szwajcarii.

Odnośnie przesłanki z art. 604 § 1 pkt 8 k.p.k., należy uznać, że przestępstwo jest popełnione z przyczyn politycznych, jeżeli celem sprawcy jest prowadzenie walki politycznej, zwłaszcza walki o władzę, jeżeli sprawca działa umotywowanym udziałem w konflikcie dotyczącym celów, form i środków działalności państwa. W przypadku ściganej omawiana przesłanka nie występuje. W jego działaniach, o których popełnienie jest oskarżona trudno dopatrzeć się motywów politycznych. Zarzucany czyn nie nosi znamion przestępstwa przeciwko państwu, jego bezpieczeństwu zewnętrznemu i wewnętrznemu, jest przestępstwem pospolitym, nie popełnionym z przyczyn politycznych.

Zgodnie z art. 604 § 2 pkt 1 k.p.k. wydania można odmówić w szczególności, jeżeli osoba, której wniosek dotyczy ma w Rzeczypospolitej Polskiej stałe miejsce zamieszkania. Ścigany nie ma w Polsce stałego miejsca zamieszkania.

Wystąpienie okoliczności wymienionych w art. 604 § 1 k.p.k. powoduje prawną niedopuszczalność ekstradycji, natomiast stwierdzenie okoliczności wskazanych w art. 604 § 2 k.p.k. może, choć nie musi, prowadzić do odmowy wydania osoby ściganej. Ponieważ wyłącznie okoliczności, o jakich mowa w art. 604 § 1 k.p.k., mogą stanowić podstawę negatywnej opinii sądu w przedmiocie wydania, sąd zaś nie orzeka o wydaniu, lecz jedynie dokonuje oceny prawnej dopuszczalności ekstradycji, należy przyjąć, że przyczyny wymienione w art. 604 § 2 k.p.k. komentowanego artykułu dotyczą nie sądu, lecz organu uprawnionego do podjęcia ostatecznej decyzji w kwestii wydania, tj. Ministra Sprawiedliwości (zob. Hofmański, Sadzik, Zgryzek, Kodeks, t. 3, 2012, s. 713; Grajewski, Paprzycki, Steinborn, Kodeks, t. 2, 2010, s. 751; S. Steinborn [w:] Grajewski, Paprzycki, Steinborn, Kodeks, t. 2, 2015, komentarz do art. 604).

W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł o ich ponoszeniu przez Skarb Państwa.

Mając na uwadze powyższe, orzec należało jak w części dyspozytywnej postanowienia.