Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 15 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: sędzia Dariusz Łubowski

Protokolant: Dariusz Markowski

Przy udziale Prokuratora Anny Marii Sitkowskiej

po rozpoznaniu w sprawie przeciwko M. A. ściganego przez władze Turcji na podstawie wniosku o ekstradycję z dnia 20 maja 2024 roku

oskarżonemu z art. 314/2, 53/1, 54, 58/9 Ustawy numer 3713 oraz ustawy Antyterrorystycznej numer 3713, mogących być odpowiednikiem art. 258 § 2 polskiego k.k.

z wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 roku o stwierdzenie prawnej niedopuszczalności wydania ściganego władzom Turcji

postanawia:

1)  na podstawie art. 603 § 1 i § 2 k.p.k., 604 § 1 pkt 1, 5, 6 i 7 k.p.k. stwierdzić prawną niedopuszczalność przekazania M. A. – numer PESEL: (...), urodzonego (...) w S. (Turcja), syna N. i N. z domu K., obywatela (...), legitymującego się kartą pobytu (...), wydaną 19 lipca 2023 roku przez wojewodę (...) – ważna do 19 lipca 2033 roku władzom Turcji w celu przeprowadzenia postepowania karnego w zakresie objętym wnioskiem ekstradycyjnym;

2)  kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa

UZASADNIENIE

M. A., obywatel turecki, jest oszukiwany przez władz Turcji na podstawie wniosku ekstradycyjnego z dnia 20 maja 2024 roku sporządzonego w związku z wydaniem nakazu are4sztowania przez Sąd rejonowy w A.. M. A. jest oskarżony o to, że w dniu 15 lipca 2016 roku w centrum A. (Turcja) brał udział w zbrojnej organizacji terrorystycznej, to jest o czyn z art. 314/2, 53/1, 54, 58/9 Ustawy numer 3713 oraz ustawy Antyterrorystycznej numer 3713 , mogących być odpowiednikiem art. 258 § 2 polskiego k.k. M. A. w dniu popełnienia czynu pracował. W telefonach zarejestrowanych na ściganego o znanych numerach używano aplikacji (...), która jest szyfrowaną aplikacją komunikacyjną oparta o Internet, wykorzystywaną jako narzędzie komunikacji wewnątrz organizacji (...)/ (...) ( Organizacja (...) / Organizacja (...)). M. A. miał według zeznań świadka organizować spotkania tej organizacji pod przykrywka konwersacji, uczestniczył w nich i był członkiem tej organizacji. I Wydziale w G. jako zastępca kierownika ds. egzekucji wyroków.

Wnioskiem z dnia Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 roku Prokurator wystąpił o stwierdzenie prawnej niedopuszczalności wydania ściganego władzom Turcji.

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek Prokuratora zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki stypizowane w art. 604 § 1 pkt 1, 5, 6 oraz 7 k.p.k., skutkujące stwierdzeniem prawnej niedopuszczalności wydania ściganej M. A. władzom tureckim.

Zgodnie z art. 604 § 1 pkt 1 k.p.k. wydanie jest niedopuszczalne, jeżeli osoba, której dotyczy wniosek jest obywatelem polskim. Z otrzymanych przez sąd informacji i posiadanych dokumentów wynika, że M. A. ma prawo długotrwałego pobytu w Polsce, a ponadto na stałe zamieszkuje wraz z rodziną w Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto, wydanie jest niedopuszczalne jeżeli byłoby ono sprzeczne z polskim prawem (art. 604 § 1 pkt 5 k.p.k.).

Dokonując oceny w sprawie zgodności przekazania ściganej z prawem polskim należy mieć na uwadze przede wszystkim określony w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP katalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa w Polsce. Zgodnie z nim są to m. in.: Konstytucja RP oraz ratyfikowane umowy międzynarodowe, a więc m. in. Europejska Konwencja Praw Człowieka podpisana w R. dnia 4 listopada 1950 r. (EKPC). Jeżeli przekazane osoby ściganej mogłoby doprowadzić do złamania postanowień EKPC, to przekazanie należy uznać za prawnie niedopuszczalne. W postepowaniu ekstradycyjny należy zbadać, czy w państwie żądającym wydania nie doszłoby do złamania art. 3 EKPC - zgodnie z którym nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu oraz art. 6 EKPC – zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia jego sprawy przez niezwisły lub bezstronny sąd.

Nie należy także wydawać władzom Turcji ściganej, ze względu na uzasadnioną obawę, że w państwie tym może dojść do naruszenia wolności i praw osoby ściganej w przypadku jego wydania (art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k.) oraz jeżeli, zachodzi uzasadniona obawa, że w państwie żądającym wydania wobec osoby wydanej może zostać orzeczona lub wykonana kara śmierci (art. 604 § 1 pkt 6 k.p.k.).

Analizując powyższe, Sąd miał przy tym na uwadze, w oparciu o zewnętrzne źródła np. opinia za 2019 rok o prawach człowieka w Turcji1, że Turcja nie w pełni przestrzega podstawowych praw człowieka, ścigana nie może liczyć na rzetelny proces karny, a ponadto w przypadku jej przekazania będzie ona narażona są na represje ze strony władz tureckich w związku z przynależnością ściganej do organizacji (...)/ (...).

Pod pojęciem praw człowieka należy rozumieć także prawo do rzetelnego procesu sądowego. Prawo to należy do jednego z podstawowych praw człowieka określonego w art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w R. w dniu 4 listopada 1950 r. Polska oraz inni sygnatariusze Konwencji mają na celu zapewnienie każdej osobie prawa do rzetelnego Sądu. Natomiast faktem powszechnie znanym jest, że władze tureckie, zwłaszcza do osób należących do organizacji (...) ( (...)/ (...)) uciekają się do praktyk zabronionych w krajach przestrzegających praw człowieka. W 2016 r. Prezydent Turcji oficjalnie ogłosił organizację (...) jako zbrojną organizację terrorystyczną - z języka tureckiego - (...). W rzeczywistości jest to organizacja, która promuje ideę tolerancji, dialogu międzyreligijnego oraz poszanowania dla zasad demokracji liberalnej. Nieoficjalnym jej celem jest wykształcenie nowych elit muzułmańskich, które przejęłyby władzę w Turcji, poprzez opanowanie kluczowych instytucji państwowych, a następnie transformacje polityczną oraz kulturową społeczeństwa tureckiego.

W świetle wyżej przytoczonych celów organizacji, które nie są w zgodzie z poglądami urzędującego Prezydenta w Turcji, władze tureckie, rozpoczęły stosowanie brutalnych technik mających na celu skłonienie oskarżonych o przynależność do organizacji (...) do wskazania osób powiązanych z organizacją. Do wspomnianych technik wydobywania informacji należą ciężkie pobicia, rażenie prądem, przetrzymywanie w lodowatej wodzie, pozbawienie snu i molestowanie seksualne.

Mając powyższe na uwadze, jak również fakt, że stan sądownictwa i praworządności w Republice Tureckiej budzi zastrzeżenia, istnieje uzasadniona obawa czy postępowanie karne wobec ściganej M. A. byłoby przeprowadzone w sposób uwzględniający jego prawa jako człowieka i obywatelki.

Czynności podejmowane przez aparat państwowy wobec osób należących do organizacji (...)/ (...) budzą poważne wątpliwości, czy nawet wobec ww. może zostać wykonana kara śmierci.

Podkreślenia wymaga fakt, że Organizacja (...)/ (...) jest uważana jedynie w Turcji za organizację terrorystyczną, nie jest natomiast uważana za tego typu organizację na arenie międzynarodowej, zarówno w ocenie (...), jak i Unii Europejskiej.

Sąd nie stwierdził wystąpienia pozostałych przesłanek niedopuszczalności wydania ściganej ponad wyżej omówione.

Przestępstwo, o którego popełnienie ścigana jest podejrzana, znajduje odpowiednik w polskim systemie prawnym, oraz jako miejsce jego popełnienia wskazano Republikę Turcji.

Wobec M. A. za tożsamy czyn nie wszczęto w Polsce postępowania karnego ani nie zapadło wobec ściganej prawomocne orzeczenie w tym zakresie. Brak też informacji, by w stosunku do ściganej zapadło w jakimkolwiek innym państwie prawomocne orzeczenie co do tego samego czynu. Niewątpliwie także nie nastąpiło przedawnienie karalności przedmiotowego czynu.

W świetle powyższych okoliczności, to jest wobec wystąpienia czterech bezwzględnych przesłanek niedopuszczalności wydania ściganej, Sąd orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Sędzia Dariusz Łubowski

1 Amnesty International, Human Rights in Europe – Review of 2019 – Turkey https://www.ecoi.net/en/document/2028219.html

HRW – Human Rights Watch – Annual report on the human rights situation in 2019 – Turkey 14 January 2020r.

https://www.ecoi.net/en/document/2022684.html