Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 10 czerwca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie w VIII Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Dariusz Łubowski

Protokolant: Magda Derlacińska

przy udziale Prokurator Izabeli Jagnieża

po rozpoznaniu w sprawie A. M.

ściganego na podstawie Czerwonej Noty I. z dnia 22 października 2020 r. o numerze (...) wydanej przez władze Uzbekistanu w celu przeprowadzenia postępowania karnego

podejrzanego o czyn z art. pkt ,,a, b” ust. 4 art. 168, pkt ,,a, b” ust. 3 art. 188.1, pkt ,,a, b” ust. 2 art. 190 kodeksu karnego Republiki Uzbekistanu, mogących być odpowiednikiem art. 258 § 1, art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 polskiego kodeksu karnego

z wniosku Prokuratora Prokuratury Okręgowej w (...)o wydanie postanowienia w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie

na podstawie art. 604 § 1 pkt 5 i 7 k.p.k.

postanawia:

1.  stwierdzić prawną niedopuszczalność wydania A. M. , obywatela uzbeckiego, ur. (...) w T., syna V. i S. z domu K. , którego tożsamość ustalono na podstawie paszportu numer (...), wydanego w dniu 1 lipca 2019 r., ważnego do dnia 30 czerwca 2029 r., na podstawie wniosku o wydanie władz Republiki Uzbekistanu - celem przeprowadzenia postępowania karnego w zakresie objętym wnioskiem;

2.  kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

A. M. ścigany jest na podstawie Czerwonej Noty I. z dnia 22 października 2020 r. o numerze (...) wydanej przez władze Uzbekistanu w celu przeprowadzenia postępowania karnego.

A. M. jest podejrzany o oszustwa w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, nielegalną działalność polegającą na przejęciu środków pieniężnych i innego mienia, prowadzenie działalności bez licencji lub bez dokumentu o charakterze zezwalającym albo bez przekazania zawiadomienia, tj. o czyny z pkt ,,a, b” ust. 4 art. 168, pkt ,,a, b” ust. 3 art. 188.1, pkt ,,a, b” ust. 2 art. 190 kodeksu karnego Republiki Uzbekistanu, mogących być odpowiednikiem art. 258 § 1, art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 polskiego kodeksu karnego.

Przesłuchany w Prokuraturze nie przyznał się do zarzucanego czynu.

Wnioskiem z dnia 15 maja 2025 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w Warszawie wystąpił o wydanie postanowienia w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie.

Sąd zważył, co następuje.

W niniejszej sprawie bez wątpienia zachodzi bezwzględna przesłanka prawnej niedopuszczalności wydania ściganego stypizowana w art. 604 § 1 pkt 5 i 7 k.p.k.

Jak donoszą bowiem organizacje praw człowieka, w Uzbekistanie w toku postępowań karnych a także w zakładach karnych, stosowanie tortur i innych form nieludzkiego traktowania nadal są powszechne i systematyczne. Praktyka ta odgrywa kluczową rolę w systemie wymiaru sprawiedliwości tego państwa.

Zatrzymani są bowiem torturowani przez policję do momentu przyznania się do spreparowanych zarzutów oraz poddawani nieuczciwym procesom sądowym.

Jak donosi Amnesty International komisariaty policji posiadają podziemne sale tortur, a Narodowe Służby Bezpieczeństwa Uzbekistanu dysponują nawet specjalnie przygotowanymi salami tortur z wyściełanymi, dźwiękoszczelnymi ścianami.

Policja oraz służby specjalne wykorzystują przerażające techniki znęcania się, w tym duszenie, gwałt, elektrowstrząsy, wystawianie na działanie bardzo niską lub wysoką temperaturą, pozbawianie snu, jedzenia i wody, długotrwałe pobicia przez grupę osób.

Jakkolwiek wskutek doniesień o znęcaniu się nad podejrzanymi lub skazanymi pozbawionymi wolności, zdarzają się postępowania karne przeciwko funkcjonariuszom publicznym, to finalnie sprawcy torturowania oczyszczani są z zarzutów lub doniesienia te weryfikowane są przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i odrzucane jako bezpodstawne. Nagminna jest także przemoc ze strony współwięźniów1.

W świetle powyższego istnieje realna obawa naruszenia podstawowych wolności i praw ściganego w przypadku jego wydania władzom Uzbekistanu, tym bardziej, że nie przyznaje się on do postawionego mu zarzutu.

Ponadto wydane ściganego byłoby sprzeczne z prawem polskim – tym samym wystąpiła kolejna przesłanka bezwzględna niedopuszczalności wydania, a mianowicie z art. 604 § 1 pkt 5 k.p.k.

Ponieważ zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego w Polsce prawa są: Konstytucja RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, to w sytuacji gdy ekstradycja pozostaje w sprzeczności z tymi aktami normatywnymi, należy ją uznać za niedopuszczalną (tak Hofmański, Sadzik, Zgryzek, Kodeks, t. 3, 2012, s. 715). Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu w przedmiocie wniosku państwa obcego o wydanie osoby ściganej swobodę orzekania w tym sensie, że jest on władny stwierdzić, czy z obowiązujących przepisów prawa, w tym wiążących Polskę dwu- i wielostronnych traktatów międzynarodowych, wynika in concreto dopuszczalność czy niedopuszczalność wydania tej osoby państwu wnioskującemu (postanowienie SN z 29.07.1997 r., II KKN 313/97, OSNKW 1997/9–10, poz. 85).

Od dnia 19 stycznia 1993 roku Rzeczpospolita Polska jest stroną Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Niewątpliwie zatem w tej sytuacji wydanie ściganego, któremu realnie grozi naruszenie podstawowych praw zawartych w powołanej Konwencji, stanowiłoby rażące naruszenie przepisów prawa, tak krajowego jak i międzynarodowego.

Warto zauważyć także, że gwarancje przewidziane w art. 604 § 1 pkt 5 i 7 oraz art. 3 EKPC obowiązują niezależnie od charakteru przestępstw popełnianych przez osobę ściganą w państwie wzywającym (przestępstwo kryminalne czy też tzw. przestępstwo polityczne). Gwarancje te mają również zastosowanie niezależnie, np. od stwierdzonego faktu nagannego zachowania osoby ściganej. Sąd orzekający w sprawie dopuszczalności wydania osoby ściganej ogranicza się bowiem do skontrolowania, czy zachodzą przeszkody prawne czyniące niedopuszczalnym uwzględnienie wniosku (SN IV KK 422/10, LEX nr 846391).

W tym stanie rzeczy, wniosek władz Republiki Uzbekistanu nie zasługiwał na uwzględnienie. Dlatego też Sąd postanowił jak na wstępie.

Sędzia Dariusz Łubowski

1 www. amnesty.org.pl (Uzbekistan)

www.ecoi.net (Uzbekistan)