Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 czerwca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Piotr Królikowski

Protokolant: stażysta Aleksandra Sieńczewska

po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa J. B.

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę odszkodowania, zadośćuczynienia i renty

I.  zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda J. B. kwotę 14.600,00 zł (czternaście tysięcy sześćset złotych 00/100) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 13 czerwca 2025 r. do dnia zapłaty;

II.  w pozostałym zakresie oddala powództwo;

III.  koszty postępowania pomiędzy stronami wzajemnie znosi;

IV.  stwierdza, iż powód winien ponieść koszty sądowe w całości pozostawiając ich

szczegółowe rozliczenie referendarzowi sądowemu.

sędzia Piotr Królikowski

Sygn. akt I C 1753/21

UZASADNIENIE WYROKU

z 13 czerwca 2025 r. (k. 1280)

Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie 12.06.2017 r. (koperta k. 99) i zmodyfikowanym w toku postępowania J. B. domagał się od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W.:

1)  zasądzenia kwoty 194.600 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zakresie kwoty 10.600 zł od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty zaś w zakresie kwoty 90.000 zł od dnia doręczenia pozwanemu odpisu modyfikacji pozwu do dnia zapłaty,

2)  zasądzenia kwoty 74.483,80 zł tytułem odszkodowania za sprawowaną opiekę i koszty leczenia poniesione przez powoda w związku z wypadkiem z 16.10.2015 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 5.572,30 zł od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu do dnia zapłaty natomiast od kwoty 68.911,50 zł od dnia doręczania pozwanemu odpisu modyfikacji do dnia zapłaty,

3)  renty z tytułu zwiększonych potrzeb za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia poprzedzającego wniesienie modyfikacji w kwocie po 1.300 zł miesięcznie, zaś poczynają od dnia wniesienia modyfikacji powództwa w kwocie po 8.595 zł miesięcznie, płatnej z góry do 10 dnia każdego miesiąca wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi którejkolwiek z płatności rat,

4)  ustalenia na podstawie art. 189 k.p.c. odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za szkody wynikające z wypadku z 16.10.2015 r. w R.,

a także zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. (pozew k. 2 – 98, ograniczenie powództwa k. 114, modyfikacja powództwa z 15.02.2018 r. k. 285 - 317).

Powód wskazywał, że został pokrzywdzonym w wypadku którego sprawca – S. P., skazany za ten czyn prawomocnym wyrokiem karnym był ubezpieczony w zakresie OC w pozwanym Towarzystwie. Skutkiem wypadku powód doznał uszkodzenia lewego kolana, prawej ręki, żeber czego skutki odczuwa do chwili wniesienia pozwu, pomimo przeprowadzonego leczenia i rehabilitacji. Po ok 6 miesiącach od wypadku w klatce piersiowej powoda pojawiła się zmiana guzowata, która wymagała konsultacji onkologicznej. Efektem wypadku były także ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu powoda – zarówno w zakresie możliwości poruszania się, spędzania czasu wolnego jak i dotychczasowego zarobkowania jako prezes spółdzielni. Wypadek wpłynął także na stres związany z poruszeniem się powoda po drogach – powód obecnie odczuwa stany lękowego związane z obecnością pojazdów co utrudnia mu codzienne funkcjonowanie w społeczeństwie. orzeczeniem z 15.04.2016 r. powód został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym na stałe. Powód dochodził początkowo kwoty nawiązki orzeczonej w postępowaniu karnym w wysokości 20.000 zł, którą ograniczył o kwotę 3.800 zł uiszczoną przez sprawcę wypadku przed doręczeniem odpisu pozwu pozwanemu. Pozwany uznał w postępowaniu likwidacyjnym swoją odpowiedzialność co do zasady ale ograniczył przyznane zadośćuczynienie do kwoty 1.600 zł zaś na skutek odwołania – dodatkowo 1.400 zł. Powód dochodził także odszkodowania za leki i koszty zabiegów, dojazdów na zabiegi oraz opieki osób trzecich w początkowym okresie po wypadku. Pozwany z tytułu odszkodowania przyznał powodowi jedynie 206,71 zł w związku z czym żądanie powoda objęte pozwem opiewało na kwotę 5.572,30 zł. Powód ponosi stale zwiększone wydatki związane z leczeniem w kwocie 1.300 zł miesięcznie, co uzasadniało żądanie rentowe. Także ze względu na niezakończenia leczenia na datę wniesienia pozwu, powód domagał się ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość.

W odpowiedzi na pozew (...) (...) w W. wnosił o oddalenie powództwa w całości a także o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, tudzież o zawiadomienie o toczącym się procesie i wezwanie do wzięcia w nim udziału S. P. (odpowiedź na pozew k. 126 – 270) .

Pozwany kwestionował aby kwoty objęte pozwem pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem z 16.10.2015 r. Dokumentacja medyczna powoda wskazywała bowiem że jeszcze przed wypadkiem cierpiał on na cały szereg różnych schorzeń samoistnych. Posiadał rozległe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, kolan i nadgarstków, cierpiał na cukrzycę i choroby układu krążenia – wyłącznie te dolegliwości stanowiły postawę orzeczenia u powoda umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W wypadku z 16.10.2015 r. powód doznał jedynie powierzchownych urazów które nie spowodowały żadnych poważnych uszkodzeń ciała. Powód w 2009 r. uczestniczył w aż trzech zdarzeniach drogowych co miało mieć wpływ na obecnie odczuwane dolegliwości. Pozwany negował także wysokość dochodzonego zadośćuczynienia, jako nadmiernie wygórowaną. Pozwany wskazywał też, że żądanie odszkodowania w zakresie zakupu leków jest nieuzasadnione, bowiem nie są one związane z następstwami zdarzenia szkodzącego a innymi schorzeniami powoda. W zakresie żądania zasądzenia nawiązki Ubezpieczyciel podnosił, że kara orzeczona w postepowaniu karnym nie wiąże sądu w postępowaniu cywilnym. Orzeczenie środków karnych o charakterze kompensacyjnym i ich wyegzekwowanie pomniejsza obowiązek odszkodowawczy pozwanego ubezpieczyciela OC sprawcy wypadku ale niemożność wyegzekwowania nie prowadzi do zwiększenia zakresu tej odpowiedzialności. Pozwany kwestionował także zasadność roszczenia od zasądzenie odsetek za okres poprzedzający wyrokowanie.

Pozwany zakwestionował aby zdiagnozowane u powoda w klatce piersiowej guzy miały jakikolwiek związek z urazem doznanym 16.10.2015 r.

W odpowiedzi na modyfikację powództwa pozwany wnosił także o oddalenie żądania w zakresie w jakim zostało rozszerzone pismem z 15.02.2018 r. (pismo pozwanego z 30.04.2018 r. k. 405 – 407).

W pozostałym zakresie w toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Pozwany (...) Spółka Akcyjna w W. (poprzednio (...) Spółka Akcyjna w W. (KRS nr (...), dalej też: Ubezpieczyciel) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych (wydruk z KRS pozwanego k. 136 – 141). W dacie zdarzenia w którym powód został poszkodowany tj. 16.10.2015 r., kierujący samochodem posiadał polisę OC wykupioną u pozwanego Ubezpieczyciela nr (...) (...) (bezsporne).

Powód został odwołany z dniem 06.07.2015 r. z funkcji prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej (...) – otrzymywał z tytułu pełnienia funkcji 2530 zł netto. Do 2011 r. powód pracował w (...) Przedsiębiorstwie (...), po przejściu na emeryturę powód pracował tam na umowę zlecenie. Dodatkowo społecznie pełnił funkcję w Spółdzielni (...). (informacja z 15.08.2015 r. k. 416 wraz z PIT-11 powoda wystawionym przez Spółdzielnię k. 417 – 429, zeznania powoda k. 435 znacznik 01:12:36). Powód został poszkodowany we wcześniejszych wypadkach komunikacyjnych w dniach 11.03.2009 r., 20.02.2009 r. i 08.04.2009 r. – każdorazowo uzyskiwał odszkodowanie (dokumentacja (...) k. 143 – 148). Powód leczył się na cukrzycę typu 2, miał problemy krążeniowe i wstawione w 2014 r. by-passy, jednakże w życiu codziennym funkcjonował normalnie, był samodzielny, korzystał z rehabilitacji, cierpiał z powodu problemów ortopedycznych, stwierdzono u niego także przerost gruczołu krokowego. (opinia biegłego ortopedy k. 1016, zeznania E. B. k. 430 – 433 znacznik 00:08:13 – 00:35:43, zeznania R. W. k. 433 – 434 znacznik k. 00:41:35 – 00:53:56).

Do zdarzenia szkodowego doszło 16.10.2015 r., gdy powód wraz z żoną pojechał na działkę. J. B. przewoził taczką liście - szedł drogą pchając przed sobą taczkę. Zachowanie powoda było nieprawidłowe, bowiem nie ustąpił miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi i znajdował się z taczką blisko środka jezdni. Samochód prowadzony przez nietrzeźwego S. P. wypadł z drogi na łuku, kierowca stracił panowanie i auto uderzyło w taczkę lewym przednim narożnikiem pojazdu. S. P. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości nieprawidłowo obserwował drogę przed pojazdem i nie dostosował prędkości do panujących warunków drogowych. Na skutek uderzenia powód został odrzucony do rowu. Na miejsce zdarzenia została wezwana policja i pogotowie. Powód został przewieziony do Szpitala w M.. (opinia interdyscyplinarna k. 609 – 638, opinia interdyscyplinarna uzupełniająca k. 668 – 678, ustne wyjaśnienia opinii k. 715 – 717 znacznik 00:03:55 – 01:19:08, zeznania E. B. k. 430 – 433 znacznik 00:08:13 – 00:35:43, zeznania R. W. k. 433 – 434 znacznik k. 00:41:35 – 00:53:56).

Na skutek zdarzenia z 16.10.2015 r. powód doznał obrażeń w postaci:



stłuczenia klatki piersiowej ze złamanie żeber VIII i X po lewej stronie przy przedniej ścianie klatki piersiowej,



stłuczenia nadgarstka i ręki prawej,



skręcenia stawu kolanowego lewego z częściowym uszkodzeniem więzadła (...),



złamania wgniecenia kłykcia bocznego lewej kości piszczelowej, ze współistniejącymi wcześniej zmianami zwyrodnieniowymi obu stawów kolanowych (gontaroza).

W zakresie chirurgicznym spowodowało to stały uszczerbek na zdrowiu w wymiarze 10%, natomiast leczenie zostało zakończone ok 5 tygodnia od zdarzenia. W związku z tym nie występują u powoda zwiększone potrzeby wynikające z wypadku z 2015 r. W zakresie chirurgicznym nie było potrzeby aby powód pozostawał w łóżku, ani nie wymagał specjalistycznej rehabilitacji związanej ze złamaniem żeber. Natomiast ginekomastia, która wystąpiła u powoda nie wynikała ze stłuczenia klatki piersiowej – jej przyczyną jest nieprawidłowa gospodarka hormonalna w organizmie, o podłożu fizjologicznym lub patologicznym. Choroba ta występuje samodzielnie, jest powikłaniem innego schorzenia lub jego objawem. W zakresie ortopedycznym powód doznał 8% uszczerbku na zdrowiu w o charakterze długotrwałym, który został usunięty w październiku 2018 r. kiedy wykonano u powoda endoprotezoplastykę stawu kolanowego lewego co definitywnie zakończyło leczenie zmian po skręceniu stawu kolanowego z wgnieceniem kłykcia bocznego kości piszczelowej. Stłuczenie nadgarstka nie spowodowało uszczerbku na zdrowiu. Obrażenia klatki piersiowej wygoiły się, nie pozostawiając skutków ubocznych. Rokowania co do stawu kolanowego należy oceniać jak dla każdego stawu po całkowitej endoprotezoplastyce a nie po jego skręceniu ze stosunkowo niedużymi szkodami kostno – więzadłowymi. Implantowanie sztucznego stawu kolanowego skończyło problemy pourazowe. Wskutek wypadku nie doszło także do powstania różnicy w długości kończyn dolnych – nogi powoda są równe a ich długość względna wynosi po 96 cm. Powód na skutek wypadku z 16.10.2015 r. wymagał tylko rehabilitacji stawu kolanowego lewego, zarówno z powodu obrażeń jak i wcześniejszej obustronnej gontarozy. Na datę badań wykonywanych przez biegłych u powoda zdiagnozowano chorobę zwyrodnieniowo – dyskopatyczną kręgosłupa i chorobę wielostawową. Rozległe zmiany degeneracyjno – zwyrodnieniowe w odcinku szyjnym o charakterze przewlekłym istniały przed wypadkiem. Powód leczył się z tego powodu od 2005 r. Z przyczyn neurologicznych nie doszło do żadnego trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda w wyniku wypadku, a istniejąca choroba dyskopatyczno - zwyrodnieniowa kręgosłupa pozostaje bez związku przyczynowego - istniała już przed wypadkiem. Powód do momentu wypadku był osobą bardzo aktywną i samodzielną, lubił przebywać wśród ludzi – od wypadku nie uprawiał działki, zrezygnował z aktywności społecznych. Sytuacja mocno wpłynęła na jego tryb życia, powód ma duży żal, aczkolwiek nie występują u niego objawy depresji. Powód funkcjonuje poniżej swoich oczekiwań i możliwości psychicznych, a ograniczenia związane z urazem nogi ograniczają istotnie jego kontakty z innymi ludźmi. (dokumentacja medyczna powoda k. 19 – 40, k. 304 – 317, zestawienie świadczeń powoda z NFZ k. 339 – 350, pismo z ZUS k. 352, dokumentacja z leczenia powoda po wypadku z 16.10.2015 r. w Szpitalu w M. k. 355-363, 559 , dokumentacja medyczna ze Szpitala (...) k. 367 – 376, dokumentacja powoda z (...) sp. z o.o. k. 381 – 385, akta szkody nr (...) k. 152 – 270, dokumentacja medyczna powoda z (...) Publicznego Zespołu zakładów (...) k. 387, 509, 524 – 527, 788 dokumentacja medyczna powoda z (...) Instytut Medycznego k. 391 -395v, dokumentacja medyczna powoda z (...) k. 473 -480, dokumentacja medyczna powoda z (...) k. 488 – 508, 510, 791 – 834, dokumentacja medyczna powoda z Krajowej Fundacji (...) k. 512-520, dokumentacja medyczna z przychodni (...) k. 530, dokumentacja medyczna powoda (...) k. 537 – 556, dokumentacja medyczna powoda ze Szpitala (...) k. 603, dokumentacja medyczna powoda ze Szpitala (...) k. 752 – 760v, dokumentacja medyczna powoda z (...) Szpitala (...) w C. k. 763 – 785, dokumentacja medyczna powoda z (...) S. k. 836 – 846, dokumentacja medyczna powoda z Sanatorium (...) k. 841 – 855, opinia ortopedy k. 1014 -1049, 1181 – 1185, opinia chirurga k. 947 – 952, 994 – 995, 1131 – 1133, 1243 -1244, opinia neurologa k. 1050 – 1082).

Orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności z 15.04.2016 r. nr (...) powód został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od 24.03.2016 r. na stałe, wraz koniecznością częściowej pomocy usługowej ze względu na ustalenie symboli przyczyn niepełnosprawności: 07-S, 11-I, 05-R - z których tylko ten ostatni może mieć potencjalny związek z wypadkiem. (orzeczenie k. 41)

Pismem z 12.10.2015 r. powód zgłosił pozwanemu szkodę z OC sprawcy wraz z dokumentacją z leczenia (k. 42 – 51., potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia k. 52, korespondencja w trakcie postepowania k. 53)54, dokumentacja dosłana przez powoda k. 55 -58).

Decyzją z 31.12.2015 r. Ubezpieczyciel przyznał powodowi zadośćuczynienie w łącznej kwocie 1600 zł, zwrot poniesionych kosztów leczenia 206,71 zł, kopii dokumentacji 8 zł oraz opieki osób trzecich w wysokości 896 zł – w pozostałym zakresie odmawiając wypłaty (decyzja k. 59). Na skutek odwołania od decyzji Ubezpieczyciel zaproponował powodowi ugodę w ramach której wypłaciłby J. B. kwotę 1.400 zł jako rekompensatę całości jego żądań. W pozostałym zakresie Ubezpieczyciel odmawiał wypłaty świadczeń na rzecz powoda i podtrzymywał swoje stanowisko (korespondencja k. 60 – 61v, pismo (...) z 28.01.2016 r. k. 62 – 62v, dalsza korespondencja powoda wraz z dokumentacją z leczenia i rachunkami k. 63 – 64, pismo (...) z 11.01.2017 r. (k. 65-65v, dokumentacja powoda k. 66 - 82)

Prawomocnym wyrokiem z 13.10.2016 r. Sąd Rejonowy w Mińsku Mazowieckim uznał S. P. winnym tego, że 16.10.2015 r. w miejscowości R. ul. (...) gm. D. pow. (...) woj. (...) umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że znajdując się w stanie nietrzeźwości z wynikiem 1,12 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, kierując samochodem marki O. (...) nr rej (...) w trakcie jazdy nie zachował należytych środków ostrożności, nieprawidłowo obserwował drogę przed pojazdem oraz nie dostosował prędkości do panujących warunków drogowych i wyjeżdżając z łuku drogi potrącił idącego z taczką z przeciwnego kierunku jazdy pieszego J. B. na skutek czego doznał on obrażeń ciała w postaci stłuczenia nadgarstka i ręki prawej, stłuczenia klatki piersiowej ze złamanie żeber VIII i IX po stronie lewej oraz zmian pourazowych w stawie kolanowym lewym: zerwania więzadła pobocznego piszczelowego z oderwaniem fragmentu kości udowej, pęknięcia łąkotki przyśrodkowej o prawdopodobnego złamania kłykcia bocznego kości piszczelowej, które spowodowały u niego rozstrój zdrowia na okres powyżej 7 dni. Sąd zasądził także od S. P. na rzecz J. B. nawiązkę w kwocie 20.000 zł (pkt VII). (wyrok w sprawie II C 1278/15 k. 14-14v).

Powód wystąpił przeciwko S. P. z wnioskiem o wszczęcie egzekucji na podstawie wyroku karnego z 13.10.2016 r. sygn. akt II K 1278/15 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności – egzekucja okazała się bezskuteczna (pismo do wierzyciela z 03.04.2017 r. w sprawie Km 65/17 k. 83, wysłuchanie przed umorzeniem postępowania k. 84, postanowienie o umorzeniu postepowania z 13.06.2017 r. k. 109).

Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił w pierwszej kolejności na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, załączonej do pism procesowych oraz przedłożonych na żądanie Sądu w trybie art. 248 k.p.c., której autentyczność i rzetelność nie była kwestionowana przez strony a i Sąd nie znalazł podstaw aby odmówić jej mocy dowodowej.

Sąd oparł się na zeznaniach świadków przesłuchanych w sprawie:

1)  E. B. (protokół k. 430 – 433 znacznik 00:08:13 – 00:35:43) – żony powoda, którym dał wiarę w części; wiarygodna była relacja świadka na temat przebiegu zdarzeń z 16.10.2015 r. natomiast świadek częściowo wewnętrznie sprzecznie zeznawał na temat schorzeń powoda z okresu przed wypadkiem i podejmowanego przez niego leczenia, stąd Sąd w tej części uwzględnił zeznania świadka w niewielkim zakresie - w jakim korespondowały one z dokumentacją medyczną,

2)  R. W. (protokół k. 433 – 434 znacznik k. 00:41:35 – 00:53:56) powinowatego powoda, dając mu wiarę w zakresie w jakim wskazywał on, że zawoził powoda do placówek medycznych i w związku z tym wystawił rachunki za przewóz złożone do akt sprawy, opisał ogólnie stan powoda w okresie przed wypadkiem jak i po wypadku – zeznania świadka były wiarygodne bowiem przedstawiał on zdarzenia w których brał udział bezpośrednio a także zaznaczał w jakim zakresie jego wiedza pochodziła od osób trzecich,

3)  W. Z. (protokół k. 434, znacznik 00:59:32 – 01:08:35), powinowatego powoda, który w sposób wiarygodny zeznał na temat obserwowanych przez niego osobiście zdarzeń i stanu zdrowia powoda w zakresie w jakim mogła to postrzegać osoba trzecia, wiarygodnie świadek zeznał także o funkcjonowaniu powoda po wypadku.

Sąd oparł się także częściowo na zeznaniach powoda J. B. (protokół k. 434 – 436 znacznik 01:12:36 – 01:35:23). Powód wiarygodnie zeznał co do przebiegu wypadku, natomiast w pozostałym zakresie jego zeznania miały głownie charakter subiektywny i pozostawały w luźnym związku z danymi wynikającymi z dokumetnacji medycznej oraz wnioskami opiniujących, a czasami wręcz w sprzeczności z dokumentacją np. powód zeznawał o odbywaniu rehabilitacji w mgr K., podczas gdy z dokumentu przedstawionego przez przychodnię i samego fizjoterapeutę wynika, że powód w ogóle z rehabilitacji nie korzystał a jedynie składał pytanie o jej koszty (pismo k. 532).

Na skutek wniosków składanych przez strony w toku postępowania Sąd Okręgowy dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego oraz lekarza medyny sądowej (postanowienie k. 597).

Sąd oparł się na opinii biegłych S. C. i W. P. z 16.09.2019 r. (opinia interdyscyplinarna k. 609 – 638, opinia interdyscyplinarna uzupełniająca k. 668 – 678, ustne wyjaśnienia opinii k. 715 – 717 znacznik 00:03:55 – 01:19:08). W ocenie Sądu opinie zostały sporządzone w sposób rzeczowy, prawidłowy pod względem matematycznym i logicznym wnioski są szczegółowo i rzetelnie udokumentowane oraz mogą stanowić podstawę ustaleń w niniejszym postępowaniu. Zastrzeżenia zgłoszone przez stronę powodową w ocenie Sądu raczej były nakierowane na przeforsowanie prezentowanej przez J. B. strategii procesowej, a nie rzeczowa polemikę z wnioskami i uzasadnieniem opinii i z tego względu nie mogły skutecznie podważyć przedstawionej opinii biegłych.

Sąd oparł się także na opiniach biegłych z zakresu ortopedii i traumatologii (opinia ortopedy k. 1014 -1049, 1181 - 1185), z zakresu rehabilitacji (opinia rehabilitanta k. 875 – 915, 1165 - 1166), chirurgii (opinia chirurga k. 947 – 952, 994 – 995, 1131 – 1133, 1243 -1244) oraz częściowo na opinii neurologa (opinia neurologa k. 1050 – 1082, 1186 – 1188, 1254 - 1256) a także na opinii psychologa (opinia psychologa k. 1083 – 1097, 1174 - 1179).

W ocenie Sądu przedstawione opinie chirurga i ortopedy są rzetelne, prawidłowe i spójne, oparte o całość dokumentacji medycznej, zaś przedstawione wnioski są logiczne i przekonujące – biegli wskazali zakres w jakim nastąpiło pogorszenie się zdrowia powoda na skutek wypadku oraz fakt, że na tle całokształtu jego kondycji zdrowotnej wypadek mógł jedynie przyspieszyć procesy, które istniały w organizmie J. B. wcześniej, były zdiagnozowane i leczone, a nie stał się wyłączną przyczyną jego obecnego stanu. Odnośnie opinii biegłego rehabilitanta należy wskazać, że przedstawione przez niego zalecenia wykraczają poza zakres tezy dowodowej i dotyczą całości stanu zdrowia powoda a nie wyłącznie kwestii wynikających z urazu którego doznał 16.10.2015 r. W zakresie zatem istnienia skutków wypadku dla zdrowia powoda Sąd oparł się na opiniach biegłych ortopedy i chirurga jako tych specjalistów którzy ustalali zakres obrażeń pozostających w związku z wypadkiem. Biegli na skutek zastrzeżeń wydawali opinie uzupełniające, finalnie nawet strona powodowa nie kwestionowała przedstawionych wniosków (pismo k. 1269).

Powód wprawdzie w zastrzeżeniach do opinii z 19.03.2024 r. podnosił, że przeszedł w 2023 r. operację kręgosłupa, a neurochirurg, który ją przeprowadzał wskazał powodowi że wypadek z 2015 r. miał istotny wpływ na zaistniałe zmiany w kręgosłupie, jednakże nie przedstawiono na tę okoliczność żadnej dokumentacji. Natomiast sąd w mniejszym stopniu oparł na opinii neurologa, bowiem jej finalne wnioski, o tym że wypadek nie miał żadnego wpływu na stan zdrowia powoda pozostają w sprzeczności z konkluzjami innych opinii. Sąd oparł się na opinii psychologa, której wnioski pozostają w logicznym związku z dokumentacją, korelują także z oceną sądu wynikającą z przesłuchania powoda, oraz adnotacją z opinii biegłego neurologa k. 1079.

Wobec powyższych ustaleń Sąd Okręgowy pominął wniosek pozwanego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu torakochirurgii, jako zbędny dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie wobec przeprowadzonych dotychczas dowodów oraz zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. Powód nie wymagał przeprowadzenia operacji przez torakochirurga, zaś doznane przezeń obrażenia mogli ocenić specjaliści z zakresu ortopedii i chirurgii ogólnej.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Roszczenia powoda zasługiwały na uwzględnienie jedynie w niewielkim zakresie.

W realiach sprawy odpowiedzialność pozwanego (...) S.A. aktualizuje się jako odpowiedzialność gwarancyjna za odpowiedzialność cywilną kierującego/posiadacza pojazdu mechanicznego, której zasadę – w pierwszym rzędzie – określa art. 436 § 1–2 k.c. (odpowiedzialność na zasadzie ryzyka), a subsydiarnie – art. 415 k.c. (zasada winy), stosownie do art. 822 § 1 k.c.

Pozwany co do zasady nie kwestionował swojej odpowiedzialności za skutki naruszenia przez kierującego pojazdem mechanicznym S. P. zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym i w konsekwencji – nieumyślne spowodowanie wypadku komunikacyjnego. Znamiona odpowiedzialności kierującego pojazdem mechanicznym zostały bowiem stwierdzone prawomocnym wyrokiem skazującym, który na zasadzie art. 11 k.p.c. jest wiążący dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie. W sprawie bezsporne było, że (...) na podstawie umowy ubezpieczenia OC zawartej z S. P. a potwierdzonej polisą nr (...), ponosi odpowiedzialność gwarancyjną za skutki zdarzenia z 16.10.2015 r.

Pozwany Ubezpieczyciel w toku postępowania likwidacyjnego uznał swoją odpowiedzialność co do zasady i wypłacił powodowi kwotę 1.600 zł tytułem zadośćuczynienia, kwotę 206,71 tytułem odszkodowania oraz 8 zł kosztów za ksero dokumentacji, natomiast w pozostałym zakresie kwestionował wysokość żądań z którymi występował powód i które wyeskalowały w toku postępowania, czego wyrazem stałą się modyfikacja pozwu. Dodatkowo żądania powoda zostały zaspokojone poprzez częściowe spłacenie przez sprawcę wypadku kwoty 3.800 zł tytułem orzeczonej przez sąd karny nawiązki.

Odpowiedzialność z art. 436 k.c. powstaje, gdy szkoda pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z ruchem pojazdu, a pozwany nie wykaże jednej z przesłanek egzoneracyjnych (siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego, wyłączna wina osoby trzeciej, za którą nie odpowiada). Konstrukcja ta jest utrwalona w judykaturze i doktrynie (por. wyrok SN z 11.07.1969 r., II CR 165/69).

Stosownie do treści przepisu art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Zgodnie zaś z brzmieniem przepisu art. 445 § 1 k.c. w przypadkach uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Jednakże, wskazana przepisem odpowiednia suma nie może oznaczać sumy dowolnej, określonej wyłącznie według uznania sądu, a jej prawidłowe ustalenie wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności, mogących mieć w danym przypadku znaczenie. Zarówno okoliczności wpływające na wysokość zadośćuczynienia, jak i kryteria ich oceny powinny być rozważane indywidualnie w związku z konkretną osobą pokrzywdzonego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 26.11.2009 roku, III CSK 62/09). Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 24.07.2008 r., I ACa 1150/06).

Zadośćuczynienie, stanowiące formę rekompensaty pieniężnej z tytułu doznanej szkody niemajątkowej, ma być „odpowiednie” do doznanej krzywdy, którą określa się przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności rozmiaru cierpień fizycznych i psychicznych oraz skutków uszczerbku zdrowia na przyszłość (wyrok Sądu Najwyższego z 29.10.2008 roku, IV CSK 243/08) . Choć pojęcie „sumy odpowiedniej” ma charakter niedookreślony, to w orzecznictwie wskazuje się kryteria, którymi należałoby kierować się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia, a mianowicie to, że musi ono mieć charakter kompensacyjny, a więc musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, nie będącą jednakże wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy. Na wysokość zadośćuczynienia składają się cierpienia pokrzywdzonego – tak fizyczne jak i psychiczne – których rodzaj, czas trwania i natężenie, należy każdorazowo określić w kontekście materiału dowodowego sprawy. Indywidualny charakter zadośćuczynienia przesądza o tym, że ostateczne ustalenia, jaka konkretnie kwota jest „odpowiednia” z istoty swej należy do sfery swobodnego uznania sędziowskiego, lecz nie może to być uznanie dowolne (wyrok Sądu Najwyższego z 4.02.2008 roku, III KK 349/07).

Co do zasady, wysokość zadośćuczynienia pieniężnego powinna uwzględniać aktualne warunki oraz stopę życiową społeczeństwa, kraju, w którym mieszka poszkodowany. Najbliższym punktem odniesienia powinien być poziom życia osoby, której przysługuje zadośćuczynienie, gdyż jej stopa życiowa rzutować będzie na rodzaj wydatków konsumpcyjnych mogących zrównoważyć doznane cierpienie (wyrok Sądu Najwyższego z 29.05.2008 roku, II CSK 78/08).

Pozwany Ubezpieczyciel wskazywał, że w sprawie powód przyczynił się do powstania szkody zaś wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego kwoty w zupełności zaspokajają roszczenia powoda.

Ciężar wykazania, że zaistniały przesłanki do przyjęcia przyczynienia się osoby poszkodowanej do powstania szkody i w jakim rozmiarze należy przyjąć przyczynienie - spoczywają na pozwanym (art. 6 k.c.), który podnosząc zarzut przyczynienia pragnie w ten sposób spowodować by Sąd zmniejszył należne uprawnionym kwoty z tytułu zadośćuczynienia i odszkodowania. Art. 362 k.c. zawiera dyspozycję uprawniającą sąd do miarkowania odszkodowania, oraz że samo przyczynienie się nie jest wyłączną przesłanką zmniejszenia odszkodowania. Miarkowanie jest, więc uprawnieniem sądu, a nie jego obowiązkiem, a kategoryczne brzmienie przepisu ”ulega” odnieść należy do końcowego fragmentu art. 362 k.c., w którym jest mowa o przesłankach miarkowania odszkodowania. Podkreśla się też, że art. 362 k.c. jest wyrazem zasady sędziowskiego wymiaru odszkodowania, która w granicach w nim wyznaczonych daje sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, także w płaszczyźnie niezastosowania odstępstwa od zasady pełnego odszkodowania. (vide teza orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19.09.2014 r., I ACa 320/14). Przyczynienie się poszkodowanego jest jedynie warunkiem miarkowania odszkodowania (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 03.082006 r., IV CSK 118/06). Winno jednak być uwzględnione obok innych okoliczności przy ustalaniu tego zadośćuczynienia oraz rozpoznane w przeświadczeniu o samej celowości tego roszczenia, nie można bowiem zapominać, że zadośćuczynienie spełnia funkcję kompensacyjną i powinno być pochodną wielkości doznanej krzywdy.

W ocenie Sądu należało przyjąć 50% przyczynienie się powoda do zaistnienia szkody. Jak wynika z opinii interdyscyplinarnej zarówno zachowanie kierującego pojazdem jak i samego poszkodowanego było nieprawidłowe. Jeśli idzie o nieprawidłowości po stronie powoda to zostały one jednoznacznie przesądzone w wyroku karnym z 13.10.2016 r. sygn. akt II K 1278/15. Natomiast z opinii interdyscyplinarnej biegłych w niniejszym postępowaniu wynika, iż powód przyczynił się do powstanie szkody nieprawidłowo poruszając się po drodze – szedł zbyt blisko środka, podczas gdy powinien poruszać się możliwie blisko lewej krawędzi jezdni, co pozwoliłoby kierowcy pojazdu ominąć powoda – kierowca poruszając się naprzeciwko powoda odbił od krawędzi drogi ku swojej prawej stronie, zaś powód poruszał się w odległości 133 cm od prawej krawędzi drogi (patrząc zgodnie z jego ruchem) i 187 cm od lewej krawędzi. Tak działanie powoda, jak i kierowcy były niezbędne dla wystąpienie szkody, stąd przyjęcie przyczynienia sia przez powoda do powstania szkody w połowie.

W ocenie Sądu dolegliwości powoda spowodowane zdarzeniem z 16.10.2015 r. miały charakter przemijający. Powód uznawał wypadek za przyczynę znacznego pogorszenia jego stanu zdrowia, ignorując fakt iż jego stan zdrowia nie był dobry już przed wypadkiem. Powód nie zdając sobie sprawy z rozmiaru istniejących i postępujących uszkodzeń w kręgosłupie, prowadził aktywne, towarzyskie życie, udzielał się społecznie oraz działał w Spółdzielniach, pracował w ogródku działkowym. W ocenie Sądu powód pozostawał w przekonaniu, że skoro wykonał zabiegi związane z by-pasami i inne schorzenia nie dają istotnych dolegliwości, to nie postępuje żadna dalsza degradacja organizmu. Tymczasem jak wynika z opinii biegłych zdarzenie z 16.10.2015 r. przede wszystkim ujawniło procesy zachodzące od jakiegoś czasu, częściowo zidentyfikowane, jak w przypadku dolegliwości kolana. W związku z tym powód nieprawidłowo upatrywał w wypadku głównej przyczyny późniejszych niekorzystnych dla niego następstw zdrowotnych, które doprowadziły m. in. do operacji kolana oraz w 2023 r. do operacji kręgosłupa. Również orzeczona decyzją miejskiego zespołu niepełnosprawność powoda w stopniu umiarkowanym nie wiąże się z wypadkiem jako takim. Bez wątpienia zdarzenie spowodowało czasowy ból i fizyczne cierpienie powoda, ale głównie wpłynęło na jego kondycję psychiczną – powód żyje w poczuciu krzywdy i przekonaniu o tym że gdyby nie wypadek, to jego stan zdrowia oraz komfort życia byłyby znacznie lepsze. Jest to poczucie subiektywne, pomijające całkowicie wpływ upływu czasu na zdrowie powoda oraz istniejące zdiagnozowane schorzenia takiej jak gontaroza, niemniej wypadek zmienił jego tryb życia w sposób dość istotny. Powód ograniczył swoją aktywność fizyczną i towarzyską, w szczególności zaniechał prac na działce, jak również wędkowania, które było jego pasją. Do czasu zrośnięcia się żeber odczuwał dolegliwości bólowe i problemy z oddychaniem, ból związany z uszkodzeniem kolana zintensyfikowany wypadkiem w stosunku do stanu wcześniejszego.

Zważywszy powyższe, jak również wiek powoda w dacie zdarzenia (67 lat), jego tryb życia przed i po wypadku, w ocenie Sądu należne powodowi zadośćuczynienie, związane ze skutkami wypadku który miał miejsce 16.10.2015 r. wynosi 40.000 zł. Pomniejszając tę kwotę o wysokość ustalonego przyczynienia oraz kwoty zapłacone powodowi w toku postępowania likwidacyjnego oraz w ramach realizacji orzeczonej nawiązki, należało zasądzić na rzecz powoda kwotę 14.600 zł, która pozostawała zasadnym a niezaspokojonym żądaniem powoda.

Powód został odwołany z zarządu w Spółdzielni w lipcu 2015 r. zaś wypadek miał miejsce w październiku 2015 r., zatem nie można powiązać kwestii pogorszenia się stanu zdrowia powoda z utratą możliwości pełnienia funkcji w zarządzie spółdzielni. Sąd dał wiarę zeznaniom małżonki powoda, która wskazywała, że powód sam nie chciał dalej wykonywać funkcji w zarządzie, na rzecz zajęć na działce oraz zadbania o własny dobrostan. Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia odszkodowania, bowiem z materiału dowodowego wynikało, iż przedstawione rachunki i faktury nie pozostawały w adekwatnym związku ze skutkami wypadku z 16.10.2015 r., poza kwotą uznaną i zapłaconą już przez Ubezpieczyciela. Świadkowie wiarygodnie zeznawali iż zawozili powoda na leczenie, jednakże wizyty ani także przyjmowane leki te nie były powiązane bezpośrednio ze skutkami zdarzenia i nie ma w związku z tym podstaw do przyznania odszkodowania. Takoż nie było podstaw od uwzględnienia żądania rentowego, bowiem jak jednoznacznie wynika z opinii biegłych chirurga i ortopedy, brak jest zwiększonych potrzeb pozostających w relewantnym związku z wypadkiem z 2015 r. leczenie powoda w zakresie kolana także zostało zakończone, poprzez wstawienie endoprotezy. Ewentualna rehabilitacja lub dalsze leczenie i wynikające z nich koszty są związane z ogólnym zdrowiem powoda, a nie z samym wypadkiem.

Jako, że biegli jednoznacznie i stanowczo wskazali, iż leczenie powoda w zakresie skutków wynikających ze zdarzenia z 16.10.2015 r. się zakończyło, nie było także podstaw do uwzględnienia żądania w zakresie roszczenia o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, opartego na art. 189 k.p.c.

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 k.c. z którego treści wynika, że jeżeli dłużnik opóźnia się z spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd orzekł o odsetkach od daty wyrokowania, bowiem powód na etapie postępowania odszkodowawczego nie zgłosił konkretnego roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia, a jedynie wskazywał, że przyznane mu kwoty są nieadekwatne. W toku postępowania sądowego powód rozszerzył swoje żądania, natomiast dopiero przeprowadzenie opinii przez biegłych sądowych dało jednoznaczną odpowiedź odnośnie do zakresu krzywdy, jaką powód poniósł wskutek zdarzenia z 16.10.2015 r. Stąd niezasadne było roszczenie odsetkowe w zakresie od daty wniesienia powództwa oraz modyfikacji do daty wyrokowania.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji w punkcie I, oddalając powództwo w pozostałym zakresie, o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie II.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. Przepis ten przewiduje, że sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Daje on sądowi pewną swobodę w zakresie rozstrzygania o zwrocie kosztów procesu, gdy stosowanie ogólnych zasad orzekania w tym przedmiocie nie dałoby się pogodzić z zasadą słuszności.

Podkreślić jednak należy, iż wymieniony przepis ma charakter szczególny, wyjątkowy i nie może być wykładany rozszerzająco. Tego rodzaju odstępstwo od ogólnej zasady odpowiedzialności za wynik procesu, uzależnione jest od uznania sądu opartego na rozważeniu całokształtu okoliczności faktycznych, występujących w konkretnej sprawie, leżących w sferze samego procesu, jak i okoliczności leżących poza nim, a dotyczących zasadniczo sytuacji majątkowej stron oraz dokonania oceny, czy okoliczności te uzasadniają odstępstwo od podstawowej zasady w zakresie rozstrzygania o kosztach procesu, jaką jest zasada odpowiedzialności za wynik procesu zawarta w art. 98 §1 k.p.c. Ocena sądu, czy zachodzą wskazane w przepisie art. 102 k.p.c. przesłanki, może być podważona przez sąd wyższej instancji wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa, przy czym kontrola instancyjna zastosowania tej regulacji może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia o kosztach procesu jedynie, gdy dokonana przez sąd I instancji ocena okaże się oczywiście dowolna (post. SN z 26/01/2012 roku, III CZ 10/12, Biul.SN 2012/4/7). Na gruncie niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku iż należy znieść koszty postępowania pomiędzy stronami. Sąd miał na względzie iż co do zasady odpowiedzialność pozwanego w sprawie była przesądzona i odmawianie wypłaty dodatkowej kwoty zadośćuczynienia było całkowicie nieuzasadnione oraz wygenerowało wieloletni i w gruncie rzeczy zbędny proces. Propozycja pozwanego, aby kwotą 1.400 zł zamknąć wszelkie roszczenia powoda z tytułu zdarzenia z 16.10.2015 r. była jak wskazywał sam powód w odwołaniu i dalszych pismach, w gruncie przeczy przejawem lekceważenia go i jego problemów zdrowotnych, w sytuacji gdy już z treści wyroku karnego wynikało iż kwota 20.000 zł była jak najbardziej adekwatną do zapłaty przez Ubezpieczyciela, zaś rozmowy ugodowe mogły się toczyć odnośnie wysokości zadośćuczynienia przewyższającego zasądzoną nawiązkę. Powód subiektywnie był przekonany, iż pogorszenie jego stanu zdrowia ma związek z wypadkiem i dopiero przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych sądowych wykluczyło taki związek. Z tych przyczyn Sąd postanowił jak w sentencji w punkcie III.

W pozostałym zakresie Sąd postanowił obciążyć kosztami powoda na zasadzie art. 104 k.p.c. w zw. z art. 113 u.k.s.c.,, zaś ich szczegółowego wyliczenia dokona referendarz stosownie do art. 108 §1 k.p.c. o czym postanowiono jak w sentencji w punkcie IV.

sędzia Piotr Królikowski