Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 07 listopada 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Bobińska

po rozpoznaniu w dniu 09 października 2025 r. w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa głównego P. G.

przeciwko J. S.

o zapłatę

oraz sprawy z powództwa wzajemnego J. S.

przeciwko P. G.

o zapłatę

1.  w ramach powództwa głównego zasądza od pozwanego J. S. na rzecz powoda P. G. kwotę 32.925,89 (trzydzieści dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia pięć i 89/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15 stycznia 2018 r. do dnia zapłaty;

2.  oddala powództwo główne w pozostałym zakresie;

3.  w ramach powództwa głównego ustala, że powód wygrał postępowanie w 46% zaś pozwany w 44%, jednocześnie pozostawiając szczegółowe rozliczenie kosztów postępowania Referendarzowi sądowemu;

4.  w ramach powództwa wzajemnego zasądza od pozwanego wzajemnego P. G. na rzecz powoda wzajemnego J. S. kwotę 3.082,64 (trzy tysiące osiemdziesiąt dwa i 64/100) złote z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

⚫

od kwoty 2.484,85 zł (dwa tysiące czterysta osiemdziesiąt cztery i 85/100) złotych od dnia 18 lipca 2017 r. do dnia zapłaty,

⚫

od kwoty 597,79 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem i 79/100) złotych od dnia 03 grudnia 2018 roku do dnia zapłaty;

5.  oddala powództwo wzajemne w pozostałym zakresie;

6.  w ramach powództwa wzajemnego ustala, że całość kosztów postępowania ponosi powód wzajemny, pozostawiając ich szczegółowe rozliczenie Referendarzowi sądowemu.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 15 stycznia 2018 r. (data prezentaty) powód P. G. wniósł o zasądzenie od J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo Budowlane(...) J. S., kwoty 71.658,73 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, łącznie z kwotą 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu powód wskazał, że u podstaw powództwa legła zawarta pomiędzy stronami – w dniu 16 czerwca 2016 roku umowa o roboty budowlane, której przedmiotem było wybudowanie przez pozwanego, na nieruchomości należącej do powoda, domu w technologii szkieletowej (tzw. kanadyjskiej). Umowa ta miała charakter ryczałtowy, pozwany zaś zobowiązał się do wykonania przedmiotu umowy zgodnie z zasadami sztuki budowlanej oraz z materiałów własnych. Powód stwierdził że zgodnie z załącznikiem nr 2 do zawartej umowy o roboty budowlane, strony uzgodniły, że prace budowlane rozpoczną się w dniu 16 sierpnia 2016 roku, a zakończą się w dniu 31 grudnia 2016 roku. Kiedy zbliżał się termin wykonania umowy, pozwany poinformował powoda, że warunki pogodowe oraz inne okoliczności nie pozwalają na ukończenie budowy w wynikającym w umowie terminie. Za wybudowanie przedmiotu umowy pozwany otrzymał przewidziane w umowie wynagrodzenie w kwocie 481.789,08 zł. Dodatkowo, wobec dokonania zmian w projekcie, pozwany otrzymał także gotówką 45.000 złotych z tytułu wykonanych dodatkowych czynności. Powód zaznaczył, że na etapie przygotowań do rozpoczęcia prac wykończeniowych budynku, uzyskał wiedzę co do wad budynku, która została potwierdzono w zamówionej przez niego prywatnej opinii. Następnie w dniu 7 sierpnia 2017 roku odbyło się spotkanie pomiędzy powodem oraz pozwanym, na którym pozwany wydał powodowi dziennik budowy oraz klucze do nieruchomości, sporządzono m.in. protokół, w którym to pozwany zobowiązał się do usunięcia wszystkich uszkodzeń i niedoróbek w terminie od 15 września 2017 roku do 15 października 2017 roku. Powód podkreślił, że pozwany nie wykonał naprawy usterek, w świetle zaś sporządzonej opinii doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z umową oraz z modelem należytej staranności, kosztować będzie 46.736,73 zł. Co więcej pozwany nie wykonał wylewki betonowej grubości 5 cm, oraz schodów ażurowych, za co powód zapłacił oddzielnie, odpowiednio 10.692,00 zł oraz 12,500,00 zł. Dodatkowo powód zaznaczył, że zmuszony był pokryć koszty opinii sporządzonych przez prywatnych biegłych w kwotach 1.230,00 zł oraz 500,00 zł. (pozew k. 1-15)

W odpowiedzi na pozew J. S. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstw a procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwany przyznał, że powód zapłacił tytułem wynagrodzenia za wykonanie prac objętych zakresem Umowy, kwotę 481.358 zł. Zaznaczył jednak, że powód nie zgłaszał pomiędzy dokonywanymi zgodnie z treścią Umowy płatnościami żadnych zastrzeżeń, co do wykonywanych przez Pozwanego prac. Ponadto strona pozwana przyznała, że strony dokonały w formie ustanej zmian w pierwotnym projekcie, na skutek czego nie wykonano instalacji centralnego ogrzewania wraz z kotłownią gazową, montażu schodów drewnianych z parteru na piętro, montażu foli budowlanej na podłogach parteru, ułożenia dodatkowej warstwy styropianu grubości 5 cm (izolacji termicznej podłogi parteru) i nie wykonano wylewki betonowej grubości 5 cm, jako podłoża pod posadzki parteru. Podkreślono również, że w związku ze znacznym pogorszeniem pogody w grudniu 2016 roku pozwany poinformował Powoda, że niemożliwe jest ukończenie budowy w terminie wynikającym z Umowy, na co ten nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Roboty podstawowe - wynikające z Umowy razem z robotami dodatkowymi zleconymi przez Powoda wykonane były przez Pozwanego do połowy lutego 2017 r., pozostało zaś do wykonania naciągnięcie tynku strukturalnego, co odłożono do maja 2017 r. Pozwany zaznaczył, że Powód zlecił Pozwanemu wykonanie szeregu dodatkowych prac, w tym znacznie wykraczających poza stan deweloperski, przewidzianego pierwotnie umową. Do robót dodatkowych zdaniem pozwanego należały pierwotnie:

1. izolacja i ocieplenie fundamentów - 4.800 zł

2. nawiezienie ziemi i humusu na działkę - 5.100 zł

3. dodatkowe docieplenie ścian i stropu nad parterem - 8.000 zł

4. dodatkowe okna na poddaszu - 5.500 zł

5. wykonanie schodów na strych, docieplenie dachu i wykonanie stropu nad garażem - 35.000 zł

6. wykonanie podbitki - 9.500 zł

7. wykonanie elektryki - 13.500 zł

8. okna - 7250 zł

9. demontaż oraz ponowny montaż płyt w łazienkach - 900 zł

10. wykonanie tarasów - 16.400 zł

11. wykonanie kominków wentylacyjnych na pokryciu dachowym - 2.000 zł

12. wykonanie dodatkowych miejsc elewacji - 2.500 zł

13. rozebrani ścianki wykonanej zgodnie z projektem i ponowne postawienie ścianki w

miejscu wskazanym przez Powoda - 2.000 zł

14. przeróbka instalacji elektrycznej - 900 zł

15. wygrzewanie nalewki i związane z tym koszty (nagrzewnica - 50 zł/dzień i paliwa - 100

zł/dzień) - 4.500 zł

W ocenie pozwanego uiszczona w dniu 10 marca 2017 roku część wynagrodzenia za wykonanie części robót dodatkowych w kwocie 45.000 złotych, obejmowała płatność za:

1. nawiezienie ziemi i humusu na działkę - 5.100 zł

2. wykonanie podbitki - 9.500 zł

3. wykonanie elektryki - 13.500 zł

4. okna - 7250 zł

5. demontaż oraz ponowny montaż płyt w łazienkach — 900 zł

6. wykonanie tarasów - 16.400 zł

Wyjaśniono ponadto, iż za wykonanie kolejnej części robót dodatkowych Pozwany w dniu 05 grudnia 2017 roku wystawił Powodowi Fakturę VAT nr (...) na kwotę 65.000 złotych. Zakres prac dodatkowych pominiętych przez powoda został zaakceptowany w „Protokole sprawdzenia wykonania robót dodatkowych” z dnia 07 sierpnia 2017 roku. Powód nie rozliczył się jednak z Pozwanym z tej części prac dodatkowych. Zdaniem pozwanego powód nie rozliczył się także z prac dodatkowych nieujętych w protokole prac dodatkowych, a obejmujących:

1. wykonanie poszycia ścian szkieletowych z płyt wiórowych (...);

2. wykonanie obramienia z ceownika 30x30 mm i zamocowanie po obwodzie ścian wewnątrz;

3. wykonanie rusztu z profili stalowych — ceowników 30x60mm;

4. montaż wyłazu dachowego.

Koszt wykonania tych prac Pozwany wycenił na kwotę 32.610,62 zł zgodnie z kosztorysem sporządzonym na jego zlecenie przez inż. J. F..

Pozwany podkreślił jednocześnie, że w dniu 16 czerwca 2017 roku, Powód zakazał mu wstępu na teren budowy, zaś w okresie poprzedzającym ten fakt, Powód wpuścił na teren budowy osoby trzecie prawdopodobnie innych wykonawców, za których działania na terenie budowy Pozwany nie odpowiada. W odniesieniu do wad stwierdzonych w protokole oględzin z dnia 07 sierpnia 2017 r. , pozwany wyjaśnił, iż nie przystąpił do dokonania tych napraw nie tylko ze względu na warunki atmosferyczne w drugiej połowie września 2017 r. ale także ze względu na to, że nie doczekał się ani oznakowania instalacji podziemnych przez Powoda, ani nie uzyskał dostępu do nieruchomości. Pozwany zaprzeczył także, jakoby Powód zwracał się do niego o przekazanie mu jakiejkolwiek innej dokumentacji niż Dziennik Budowy. W ocenie strony pozwanej nie doszło do naruszenia terminu wykonania Umowy (tj. 31 grudnia 2016 r.), bowiem strony zgodnie termin ten przedłużały - czy to w związku z panującymi warunkami atmosferycznymi, czy to w związku najpierw z wykonaniem dodatkowych prac, a później z naprawą stwierdzonych wad. ( odpowiedź na pozew k. 97-104v)

Pismem z dnia 28 marca 2018 r. J. S. wniósł pozew wzajemny przeciwko P. G. wnosząc o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 97.810,62 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

a)  od kwoty 65.200 zł od dnia 18 lipca 2017 roku do dnia zapłaty;

b)  od kwoty 32.610,62 zł od dnia doręczenia pozwu wzajemnego do dnia zapłaty;

ponadto powód wzajemny wniósł o zasądzenie od Powoda - pozwanego wzajemnego P. G. na swoją rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powód wzajemny wskazał, że w trakcie wykonywania robót na podstawie zawartej między Stronami Umowy, pozwany wzajemny zlecił powodowi wzajemnemu wykonanie szeregu dodatkowych prac, w tym znacznie wykraczających poza stan deweloperski przewidziany pierwotną Umową. W ocenie powoda wzajemnego należność za tę część prac dodatkowych wyniosła 117.850 zł. Podkreślono przy tym, że za wykonanie części robót dodatkowych pozwany wzajemny wypłacił zaliczkę w kwocie 45.000 zł obejmującą wartość prac wymienionych szczegółowo we fragmencie wykazu prac dodatkowych przedłożonych przez Powoda. Za wykonanie pozostałej, a wymienionej w wykazie części robót dodatkowych z dnia 10 marca 2017 r. (zaakceptowanym w „Protokole sprawdzenia wykonania robót dodatkowych" z dnia 07 sierpnia 2017 roku) Pozwany - powód wzajemny w dniu 05 grudnia 2017 roku wystawił Powodowi Fakturę VAT nr (...) na kwotę 65.000 złotych, a następnie wezwaniem z dnia 21 czerwca 2017 r. wezwał Powoda - pozwanego wzajemnego do uiszczenia kwoty 65.200 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Do dnia dzisiejszego Powód - pozwany wzajemny nie rozliczył się z Pozwanym - powodem wzajemnym z tej części prac dodatkowych. Powód wzajemny stwierdził przy tym, że doszło do wykonania przez Pozwanego - powoda wzajemnego na budowie prac dodatkowych nieujętych w protokole prac dodatkowych, których koszt wykonania zgodnie z kosztorysem sporządzonym przez inż. J. F., wyniósł 32.610,62 zł, a z których Powód - pozwany wzajemny również się nie rozliczył. Powód wzajemny zaznaczył, że prace dodatkowe zostały przez Powoda - pozwanego wzajemnego zaakceptowane w wykazie prac dodatkowych i protokole sprawdzenia wykonania robót dodatkowych z dnia 07 sierpnia 2017 r. Natomiast pozwany wzajemny nie zgłaszał w toku wykonania Umowy, a także później żadnych zastrzeżeń co do zakresu wykonywanych przez Pozwanego – powoda wzajemnego prac. Wszelkie prace wymienione powyżej, zostały przez powoda wzajemnego wykonane, co potwierdza zarówno protokół sprawdzenia wykonania robót dodatkowych z dnia 07 sierpnia 2017 r., opinia inż. J. F. jak i Dziennik Budowy. ( pozew wzajemny k. 192-194v )

W piśmie procesowym z dnia 03 grudnia 2018 r. powód (pozwany wzajemny) odnosząc się do twierdzeń pozwanego (powoda wzajemnego) przedstawionych w odpowiedzi na pozew oraz pozwie wzajemnym stwierdził, że wszystkie prace dodatkowe zostały w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości rozliczone pomiędzy stronami. Większość zaś czynności, które wskazuje pozwany (powód wzajemny) to czynności, za których wykonanie pozwany żąda niejako podwójnego wynagrodzenia, bowiem te czynności nie były czynnościami dodatkowymi, ale czynnościami składającymi się na wybudowanie przedmiotu umowy, za co pozwany (powód wzajemny) otrzymał odrębne wynagrodzenie wynikające z umowy. (pismo procesowe k. 215-219)

W piśmie procesowym z dnia 23 grudnia 2024 r. powód wzajemny zmodyfikował powództwo wzajemne w zakresie pkt 1 petitum pozwu wzajemnego, wnosząc o zasądzenie od pozwanego wzajemnego P. G. kwoty 111.060,88 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

a)  od kwoty 65.200 zł od dnia 18 lipca 2017 roku do dnia zapłaty;

b)  od kwoty 32.610,62 zł od dnia doręczenia pozwu wzajemnego do dnia zapłaty;

c)  od kwoty 13.250,26 zł od dnia doręczenia przez Sąd powodowi (pozwanemu wzajemnemu) pisma procesowego, do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu powód wzajemny wyjaśnił, że w trzeciej uzupełniającej opinii biegły sądowy wskazał, że koszt związany z izolacją i ociepleniem fundamentów to kwota 12.141,83 zł podczas gdy Strony ustaliły ten koszt na kwotę 4.800,00 zł. Różnica wynosi zatem 7.341,83 zł i to o tą kwotę powód wzajemny zmienia powództwo określone w pkt 1 petitum pozwu wzajemnego. Ponadto powód wzajemny zaznaczył, że powództwo wzajemne podlegało zmianie również w zakresie kwoty 5.908,43 stanowiącej równicę w wycenie prac polegających na dodatkowym dociepleniu ścian stropu nad parterem, pomiędzy wyceną biegłego (13.908,43 zł) a wyceną Stron (8.000,00 zł). (modyfikacja powództwa wzajemnego k. 555-556v)

Do czasu zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 16 czerwca 2016 roku P. G. zawarł, jako Zamawiający z J. S. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo Budowlane „(...)" J. S., jako Wykonawcą, umowę o roboty budowlane. Przedmiotem umowy było wybudowanie domu w technologii szkieletowej (kanadyjskiej) na posesji stanowiącej własność Zamawiającego położonej w miejscowości N. stanowiącej działki ewidencyjne nr (...), według dokumentacji technicznej przedstawionej przez Zamawiającego oraz zgodnie z zasadami sztuki budowlanej z materiałów własnych. (§ 1)

W § 2 Umowy strony uzgodniły, że termin wykonania poszczególnych robot zostanie określony w załączniku nr 2, chyba że zaistnieją wyjątkowo niesprzyjające okoliczności umożliwiające rozpoczęcie lub kontynuację prac, przy czym ewentualne przerwy miały być każdorazowo uzgadniane z zamawiającym (ust. 1). Jednocześnie strony dopuściły przesuniecie terminu zakończenia robót z powodu zlecenia przez zamawiającego dodatkowych prac, nie uwzględnionych w chwili podpisania umowy. Nowy termin miał zostać ustalony w aneksie do umowy. (ust. 2)

W myśl zapisów § 3 Umowy Wykonawca za wykonanie prac określonych w załączniku nr 1 miał otrzymać wynagrodzenie w kwocie 481.789,08 zł płatne w częściach (20% w ramach zaliczki, 25% w ramach pierwszej raty płatnej w momencie ukończenia stanu surowego, 25% w ramach drugiej raty płatnej w momencie ukończenia stanu surowego otwartego, 20% w ramach trzeciej raty płatnej po wykonaniu instalacji wewnętrznych oraz montażu okien i drzwi zewnętrznych, 10 % w ramach czwartej raty płatnej po zakończeniu wszystkich prac według załącznika do umowy oraz spisaniu protokołu końcowego).

Zgodnie z § 4 ust 2 Umowy Wszelkie zmiany projektu, rodzaju materiałów, sposobu wykonania itp. w trakcie realizacji umowy możliwe były wyłącznie w formie aneksu do umowy pod rygorem nie wprowadzania tych zmian.

W § 5 Umowy strony ustaliły, że Wykonawca będzie odpowiadać z tytułu rękojmi za wady budynku przez okres trzech lat licząc od daty podpisania protokołu końcowego odbioru przedmiotu umowy (ust. 1)

Wedle zapisów § 6 Umowy po zakończeniu każdego etapu robót Wykonawca miał zgłosić gotowość do odbioru częściowego, którego miał dokonać przedstawiciel Zamawianego (Inspektor nadzoru) w ciągu trzech dni od daty zgłoszenia. (ust. 1). W przypadku powstania uzasadnionych zastrzeżeń dotyczących wykonania robót, wykonawca był zobowiązany do ich poprawienia w terminie uzgodnionym z Zamawiającym. (ust. 2)

Dowód: umowa o roboty budowlane z dnia 16.06.2016 r. k. 19 -22,

W załączniku nr 1 do Umowy o roboty budowlane z dnia 16 czerwca 2016 r. wyszczególniono zakres prac oraz materiałów użytych do budowy domu Z35 w wersji deweloperskiej, w postaci:

1.  Prace przygotowawcze – wytyczenie budynku przez uprawnionego geodetę

2.  Roboty ziemne

3.  Szalowanie ław

4.  Zbrojenie ław fundamentowych

5.  Wylanie ław fundamentowych (beton klasy B20)

6.  Wykonanie izolacji ław, pionowe oraz poziome

7.  Wymurowanie ścian fundamentu

8.  Szalowanie wieńca fundamentu

9.  Wylanie wieńca fundamentu (beton klasy B20)

10.  Montaż kotew służących do mocowania konstrukcji budynku

11.  Wykonanie izolacji przeciwwilgociowej i termicznej

12.  Zasypanie oraz warstwowe zagęszczenie fundamentu

13.  Wykonanie instalacji kanalizacyjnej pod płytą betonową

14.  Izolacja termiczna płyty (styropian grubości 10 cm)

15.  Ułożenie folii budowlanej

16.  Wylanie płyty betonowej pod posadzkowej grubości 10cm zbrojonej krzyżowo średnicy 6 cm co 10 cm

17.  Wykonanie izolacji poziomej pod podwaliną budynku

18.  Montaż podwaliny

19.  Montaż konstrukcji ścian zewnętrznych i wewnętrznych budynku

20.  Przykręcenie płyt (...) do wszystkich ścian zewnętrznych

21.  Montaż wiązarów dachowych

22.  Wymurowanie kominów systemowych firmy (...)

23.  Pokrycie konstrukcji dachu folią dachową dyfuzyjną

24.  Przybicie kontr łat 5x2,5 cm oraz łat 4x5 cm

25.  Montaż blach dachówki (kolor do wyboru przez inwestora)

26.  Obróbki blacharskie (kolor do wyboru)

27.  Przybicie wiatroizolacji na wszystkich ścianach zewnętrznych

28.  Wykonanie elewacji zewnętrznej (tynk akrylowy na styropianie grubości 10 cm)

29.  Montaż okien (...) o współczynniku U=1,1 w kolorze białym (bez szprosów)

30.  Okna połaciowe w ilości 3 szt

31.  Montaż parapetów zewnętrznych z blachy powlekanej w kolorze dachu

32.  Montaż drzwi zewnętrznych do wyboru przez inwestora w przedziale cenowym do 2000 zł

33.  Wykonanie podziału poddasza (ścianki działowe zgodnie z projektem adaptacji)

34.  Montaż kompletnej instalacji sanitarnej, wykonanie podejść zgodnie z projektem technicznym bez urządzeń np. wanna, umywalka, kabina prysznicowa, sedes.

35.  Montaż płyt (...) grubości22 mm-podłoga poddasza

36.  Montaż schodów drewnianych zabiegowych (dąb, jesion)

37.  Wykonanie kompletnej instalacji elektrycznej wraz z tablicą rozdzielczą (bez osprzętu) np. gniazdka, włącznik, kinkiety, żyrandole

38.  Ocieplenie ścian zewnętrznych (wełna mineralna grubości 15 cm)

39.  Izolacja akustyczna ścian wewnętrznych (wełna mineralna grubości 5 cm)

40.  Izolacja akustyczna stropu nad parterem (wełna mineralna grubości 10 cm)

41.  Izolacja termiczna stropu oraz skosów poddasza (wełna mineralna grubości 20 cm)

42.  Przybicie folii typu paro izolacja na wszystkich ścianach i stropach

43.  Montaż płyt KG (ściany, sufity)

44.  Dwukrotne malowanie (farba podkładowa gruntująca, farba emulsyjna

45.  Ułożenie foli budowlanej na podłogach parteru"

46.  Ułożenie dodatkowej warstwy styropianu grubości 5 cm (izolacja termiczna podłogi parteru)

47.  Wykonanie wylewki betonowej grubości 5 cm

48.  Montaż bramy garażowej firmy (...)

Dowód: załącznik nr 1 do Umowy – k. 23-24

Strony ustaliły termin rozpoczęcia robót budowlanych na dzień 16 sierpnia 2016 r., a termin zakończenia na dzień 31 grudnia 2016 r.

Dowód: załącznik nr 2 do Umowy – k. 25

Zamawiający uiścił na rzecz Wykonawcy wynagrodzenie przewidziane w Umowie do końca 2016 roku.

Dowód: potwierdzenia przelewów – k. 26-31

Inwestor P. G. w dniu 03 marca 2017 r. zlecił A. M. działającemu pod firmą (...).pl” wykonanie i montaż schodów drewnianych. Za wykonanie usługi Inwestor poniósł koszt 12.000,00 zł.

Dowód: Umowa na wykonanie schodów drewnianych z dnia 03 marca 2017 r. – 76, potwierdzenia przelewu – 79 - 80

Wykonawca J. S. sporządził w dniu 10 marca 2017 r. wykaz robót dodatkowych w którym wyszczególniono:

1)  Izolacja + ocieplenie fundamentów

2)  Nawiezienie ziemi + humusu

3)  Dodatkowe docieplenie ścian i stropu nad parterem

4)  Okna dodatkowe na poddaszu

5)  Schody na strych

6)  Pod bitka

7)  Elektryka

8)  Okna

9)  Docieplenie dachu

10)  Strop nad garażem itd.

11)  Demontaż oraz ponowny montaż płyt w łazienkach

12)  Tarasy

Dowód: wykaz robót dodatkowych – k. 154

W dniu 10 marca 2017 r. Wykonawca J. S. otrzymał gotówką płatność w kwocie 45.000,00 zł za wykonanie prac dodatkowych w postaci:

1. nawiezienie ziemi i humusu na działkę

2. wykonanie podbitki

3. wykonanie elektryki

4. montaż dodatkowych okien na poddaszu

5. demontaż oraz ponowny montaż płyt w łazienkach

6. wykonanie tarasów

Ujęte w ofercie prace dodatkowe w postaci:

⚫

Izolacja + ocieplenie fundamentów

⚫

dodatkowe docieplenie ścian i stropu nad parterem

⚫

wykonanie schodów na strych, docieplenie dachu i wykonanie stropu nad garażem

⚫

demontaż oraz ponowny montaż płyt w łazienkach

⚫

wykonanie tarasów

wchodziły w zakres umowy o roboty budowlane z dnia 16 czerwca 2016 r.

Dowód: załącznik nr 1 do Umowy – k. 23-24, umowa o roboty budowlane z dnia 16.06.2016 r. k. 19 -22, opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. Z. K. z dnia 09 października 2023 r. – k. 403-415

Nieopłacone pozostały prace dodatkowe dotyczące montażu dodatkowych okien na poddaszu w odniesieniu do 2 okien. Koszt montażu 2 okien wynosi 2.484,85 zł.

Dowód: fotografie z płyty CD k. 15, załącznik nr 1 do Umowy – pkt 30 – k. 23-24, opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. Z. K. z dnia 09 października 2023 r. – k. 403-415

Zamawiający P. G. zlecił mgr inż. Budownictwa L. R. (1) wykonanie oceny technicznej budynku mieszkalnego będącego przedmiotem Umowy o roboty budowlane z dnia 16 czerwca 2016 roku. Ekspertyza sporządzona w dniu 14 lipca 2017 r. wskazywała, na występowanie błędów wykonawczych w postaci istotnych wad wykończenia obiektu mogących mieć wpływ na komfort użytkowania i jakość wykończenia obiektu. Jednocześnie zalecono - przed ukończeniem budowy - usunięcie stwierdzonych wad poprzez naprawę, wymianę bądź czyszczenie wskazanych elementów. Za wykonanie oceny technicznej Inwestor P. G. poniósł koszt 1.230,00 zł.

Dowód: ocena techniczna budynku z dnia 24 lipca 2016 r. – k. 33-58, faktura VAT nr (...) - k. 88

Pismem z dnia 21 czerwca 2017 r. Wykonawca J. S. wezwał Zamawiającego P. G. do zapłaty w terminie 7 dni, kwoty 65.200,00 zł z tytułu zrealizowanych w trakcie realizacji Umowy o roboty budowalne z dnia 16 czerwca 2016 r., nieopłaconych robót dodatkowych w postaci:

1.  izolacja wraz z ociepleniem fundamentów - 4.800,00 zł

2.  dodatkowe ocieplenie ścian i stropu nad parterem – 8.000,00 zł

3.  wstawienie trzech dodatkowych okien na poddaszu – 5.500,00 zł

4.  wykonanie schodów na strych, docieplenie dachu i strop nad garażem – 35.000,00 zł

5.  wykonanie kominków wentylacyjnych na pokryciu dachowym – 2.000,00 zł

6.  wykonanie dodatkowych miejsc elewacji – 2.500,00 zł

7.  rozebranie ścianki wykonanej zgodnie z projektem i ponowne postawienie ścianki we wskazanym miejscu – 2.000,00 zł

8.  przeróbka instalacji elektrycznej – 900,00 zł

9.  wygrzewanie nalewki (nagrzewnica i paliwo) – 4.500,00 zł

wezwanie nie został odebrane i powróciło po dwukrotnej awizacji spod adresu: (...)-(...) N. ul. (...).

Dowód: wezwanie do zapłaty – k. 164-165, koperta – k. 167

Zamawiający P. G. zlecił wykonanie kosztorysu naprawczego na podstawie oceny technicznej budynku z dnia 24 lipca 2016 r. . W kosztorysie sporządzonym w listopadzie 2017 r. przez mgr inż. N. C. stwierdzono, że łączny koszt naprawy wyniesie 46.736,73 zł. Za wykonanie kosztorysu Inwestor P. G. poniósł koszt 500 zł.

Dowód: kosztorys – k. 63-70, faktura VAT nr (...) - k. 87

W dniu 07 sierpnia 2017 r. sporządzono protokół oględzin w którym wyszczególniono ujawnione wady budynku w postaci:

1.  Brak izolacji przeciwwilgociowej pionowej ław fundamentowej,

2.  Parapety zewnętrzne blaszane - korekcja spadków oraz usunięcie odbarwień (malowanie lub wymiana);

3.  podbitka - do uzupełnienia listwy maskujące lub/i krawędziowe, wymiana elementów uszkodzonych

4.  zamocowanie fartuchów blaszanych pod gąsiorami - wyrównanie linii gąsiorów,

5.  drobne uszkodzenia okleiny okna od strony południowej - punkt sporny, Wykonawca nie poczuwał się do odpowiedzialności

6.  wykonanie po odkopaniu ław izolacji przeciwwilgociowej, zaspoinowanie płyt ocieplenia na złączach bez wykonania struktury na części poniżej poziomu terenu;

7.  oczyszczenie wrót garażowych z pozostałości struktury tynkarskiej, zainstalowanie listwy krawędziowej w nadproży po uprzednim przycięciu struktury, oczyszczenie uszczelki wrót garażowych;

8.  oczyszczenie fragmentów ościeżnic z naleciałości struktury (okien i drzwi);

9.  oczyszczenie zabrudzeń oklein okiennych;

10.  wyrównać krawędzie glifów, zeszlifować nierówności tynków w miejscach wskazanych;

11.  zamontowanie płyt g-k (gipsowo-kartonowych) w części nadproży drzwi wewnętrznych ,,na mijankę”;

12.  zdemontowanie uszkodzonej płyty otworu drzwiowego w kotłowni i zamontowanie nowej prawidłowo;

13.  obronienie krawędzi wyłazu na poddasze;

14.  usunięcie punktowe nierówności na łącznikach płyt g-k;

15.  usunięcie szczeliny na styku okien połaciowych z płytą g-k;

16.  usunięcie pęknięć styków płyt;

17.  zamocowanie listwy krawędziowej na ramie schodów poddasza.

Wykonawca oświadczył, że prace związane z usunięciem usterek rozpocznie od drugiej połowy września 2017 r. Jednocześnie wykonawca zwrócił uwagę na potrzebę oznakowania punktów instalacyjnych przez fundamenty. Wykonawca określił termin na usunięcie usterek do jednego miesiąca z uwzględnieniem warunków atmosferycznych. W trakcie sporządzania protokołu Wykonawca przekazał Zamawiającemu/Inwestorowi dziennik budowy oraz kluczy do budynku.

W sporządzaniu protokołu brali udział Inwestor P. G., kierownik budowy B. G., Wykonawca J. S., przedstawiciel Inwestora L. R. (1), przedstawiciel Wykonawcy D. S. oraz rzeczoznawca J. F..

Dowód: protokół oględzin z dnia 07 sierpnia 2017 r. – k. 71-74,

W dniu 07 sierpnia 2017 r. sporządzono protokół sprawozdania wykonania robót dodatkowych, w którym Inwestor P. G. uznał zgłoszone przez Wykonawcę, a ujęte w przedstawionym wykazie, prace dodatkowe za wykonane. W protokole stwierdzono, że część prac nie jest uwzględniona w rozliczeniu, a Inwestor zadeklarował, że do końca września rozliczy roboty dodatkowe.

Dowód: protokół sprawozdania wykonania robót dodatkowych z dnia 07 sierpnia 2017 r. – k. 169

Wykonawca J. S. nie wykonał prac naprawczych w zakresie wad wskazanych w protokole oględzin z dnia 07 sierpnia 2017 r.. Koszt wykonania zastępczego prac naprawczych wynosił 19.928,22 zł brutto.

Dowód: okoliczność bezsporna, opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. Z. K. z dnia 09 października 2023 r. – k. 403-415

Strony umowy dokonały uzgodnień co do zmian w zakresie planowanych do wykonania prac. W toku budowy spośród robót objętych pierwotnie zakresem prac nie wykonano w ramach umowy z dnia 16 czerwca 2016 r. prac w postaci:

⚫

schodów drewnianych wewnętrznych (na strych)

⚫

instalacji centralnego ogrzewania wraz kotłownią gazową,

⚫

szlichty cementowej pod posadzki parteru,

⚫

izolacji z foli pod posadzki parteru,

⚫

izolacji ze styropianu grubości 5,0 cm pod posadzki parteru.

Dowód: okoliczność bezsporna, opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. Z. K. z dnia 09 października 2023 r. – k. 403-415,

Inwestor P. G. zlecił przedsiębiorstwu (...) usług polegających na:

- montażu ogrzewania podłogowego za kwotę 14.459,99 zł brutto;

- montaż instalacji wentylacji mechanicznej z rekuperacją – za kwotę 12.450,00 zł;

- Montaż pompy ciepła w budynku – za kwotę 26.499,96 zł;

- dokonanie wylewki anhydrytowej – za kwotę 10.692,00 zł;

- montaż przydomowej oczyszczalni ścieków – za kwotę 6.808,05 zł;

Za wykonane prace w dniu 16 października 2017 r. wystawiono fakturę VAT nr (...) na łączną kwotę 70.910,00 zł

Dowód: faktura VAT nr (...) z dnia 16 października 2017 r. – k. 75

Koszt wykonania schodów drewnianych przewidzianych w załączniku nr 1 do Umowy o roboty z dnia 16 czerwca 2016 r. zamykał się w kwocie 5.500,00 zł. Koszt wykonania szlichty cementowej (posadzki) odpowiadał kwocie 5.767,67 zł. Koszt wykonania kompletnej instalacji centralnego ogrzewania wraz z kotłem gazowym i pompami wspomagającymi wynosił w czasie realizacji umowny 53.802,72 zł. Koszt wykonania prac polegających na wykonaniu izolacji z fili budowlanej wynosi 235,97 zł. Koszt prac polegających na wykonaniu izolacji poziomej ze styropianu pod posadzką obejmuje kwotę 1.677,20 zł.

Dowód: oferta (...) z 12 listopada 2016 r. – k . 142, opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. Z. K. z dnia 09 października 2023 r. – k. 403-415, załącznik nr 1 do opinii pisemnej – k. 416-423

We wrześniu, jak i październiku 2017 r. w okolicach Z. wystąpiło po 10 dni bezdeszczowych, natomiast w pozostałe dni opady atmosferyczne były niewielkie, co nie miało wpływu na wykonywanie robót naprawczych.

Dowód: opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. Z. K. z dnia 09 października 2023 r. – k. 403-415, dane z Instytutu Meteorologii I Gospodarki Wodnej, za okres wrzesień – październik 2017 r. – k. 312-313

Pismem z dnia 21 listopada 2017 r. Inwestor P. G. skierował do Wykonawcy J. S. wezwanie do zapłaty w terminie 3 dni kwot:

⚫

46.736,73 zł z tytułu kosztu prac naprawczych budynku

⚫

23.192,00 zł – z tytułu kosztów wykonania zastępczego robót objętych umową w postaci wykonania wylewki (10.692,00 zł) oraz schodów ażurowych (12.500,00 zł)

W treści wezwania złożono oświadczenie o obniżeniu ceny za dom wykonany w ramach umowy o roboty budowalne z dnia 16 czerwca 2016 r. Wezwanie nie zostało odebrane i powróciło po dwukrotnej awizacji spod adresu: (...)-(...) W. ul. (...).

Dowód: wezwanie do zapłaty – k. 90-91, koperta – k. 93

W dniu 5 grudnia 2017 r. Wykonawca J. S. wystawił wobec Inwestora P. G. fakturę VAT nr (...) na kwotę 65.000 złotych z tytułu ,,robót dodatkowych wykonanych w budynku mieszkalnym w N.”.

Dowód: faktura VAT nr (...) – k. 156

W sporządzonym w dniu 20 marca 2018 r. przez mgr inż. J. F. na zlecenie Wykonawcy J. S., kosztorysie robót dodatkowych w postaci: poszycia ścian szkieletowych z płyt wiórowych (...), wykonaniu obramienia z ceownika 30x30 mm i zamontowania po obwodzie ścian wewnątrz, wykonaniu rusztu z profili stalowych - ceowników 30x60 mm, oraz montażu wyłazu dachowego", stwierdzono, że koszt wykonania prac zamykał się w kwocie 32.610,62zł. W budynku został wykonany w ramach prac dodatkowych wyłaz dachowy, którego koszt montażu wynosił 597,79 zł.

Dowód: kosztorys robót dodatkowych – k. 185-191, zeznania świadka L. R. (2) k. 288-291, zeznania świadka A. G. k. 353-356

Powyższych ustaleń faktycznych Sąd dokonał w oparciu wyżej wskazane dokumenty złożone do akt sprawy, które uznał za wiarygodne, albowiem nie budziły one wątpliwości, co do swej autentyczności, a żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii i wydruków dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy posiadały dowody w postaci opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. Z. K. tj. opinii pisemnej z dnia 09 października 2023 r. (k. 403-415) wraz z stanowiącym załącznik nr 1 do opinii kosztorysem usunięcia wad (k. 416-423), pisemnej opinii uzupełniającej nr 1 z dnia 15 kwietnia 2024 r. (k. 468-477), pisemnej opinii uzupełniającej nr 2 z dnia 1 sierpnia 2024 (k. 501-509), pisemnej opinii uzupełniającej nr 3 z dnia 24 października 2024 r. (k. 538-545), pisemnej opinii uzupełniającej nr 4 z dnia 14 lutego 2025 r. (k. 570-577).

Przygotowana przez biegłego opinia pisemna pozwoliła na zweryfikowanie roszczeń wysuniętych przez powoda P. G., które obok kosztów wykonania prac umownych zastępczych (schody drewniane, posadzka) i ekspertyz dotyczyły także zakresu oraz sposobu usunięcia wad budynku będącego przedmiotem umowy stron z dnia 16 czerwca 2016 r. Biegły wskazał, że strony samodzielnie ustaliły zarówno zakres wad, jak i sposoby ich usunięcia. W ocenie biegłego wskazane sposoby usunięcia wad były prawidłowe. Co więcej biegły w przygotowanej opinii dokonał weryfikacji kosztów usunięcia wad stwierdzonych w protokole z dnia 07 sierpnia 2017 r., które powód P. G. szacował (opierając się na zleconym kosztorysie z listopada 2017 r. – k. 63-71) na kwotę 46.736,73 zł. Biegły ustalił (przedstawiając szczegółowe wyliczenia w tym względzie w załączonym kosztorysie – k. 416-423), że koszt usunięcia wad o jakich mowa w protokole oględzin zamyka się w kwocie 19.928,22 zł. Biegły skorygował także przedstawione przez powoda koszty wykonania schodów drewnianych (na strych), wskazując, że zamykały się one (zgodnie z załączoną do odpowiedzi na pozew i adekwatną zdaniem biegłego ofertą – k. 142) w kwocie 5.500,00 zł (nie zaś jak wskazywał powód 12,500,00 zł). Ustalenia biegłego pozwoliły także na skorygowanie przedstawionego przez powoda kosztu wykonania wylewki betonowej grubości 5 cm (10.692,00 zł) o jakiej mowa w pkt 47 załącznika nr 1 do Umowy z dnia 16 czerwca 2016 r. Biegły oszacował, że koszty tych robót powinny zamykać się w kwocie 5.767,67 zł.

Przygotowania opinia pozwoliła również na stwierdzenie, że dane pochodzące z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, a dotyczące pomiarów opadów pozwalają stwierdzić, że opady w rejonie położenia przedmiotowego budynku w okresie wrzesień - październik 2017 r. (kiedy to miały być wykonane przez J. S. prace naprawcze) były niewielkie i nie miały wpływu na wykonywanie robót naprawczych.

Biegły w sporządzonej opinii odniósł się także do kwestii czasu potrzebnego dla realizacji robót budowlanych (przy czym kwestia ta nie miała większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy –bowiem to nie wokół opóźnień realizacji robót ogniskował się spór) stwierdzając, że w procedowanym przypadku, to pozwany/wykonawca określił przedział czasowy na wykonanie zadania umownego, a określony czas 4,5 miesiąca na zrealizowanie zakresu prac objętego umową z dnia 16 czerwca 2016 r. był prawidłowo określony.

Ustalenia biegłego zawarte w sporządzonych opiniach pozwoliły także na weryfikacje roszczeń objętych powództwem wzajemnym (kwoty 65.200 zł z tytułu prac dodatkowych ujętych w wykazie prac dodatkowych z k. 154-155, kwoty 32.610,62 zł z tytułu innych prac dodatkowych wymienionych w kosztorysie z dnia 20 marca 2018 r. sporządzonym przez inż. J. F. – k. 185 —191, oraz kwoty13.250,26 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kosztami prac dodatkowych ustalonymi przez strony a wyliczeniami biegłego co do kosztów izolacji i ocieplenia fundamentów - 7.341,83 zł oraz dociepleniu ścian stropu nad parterem - 5.908,43 zł)

Biegły w odniesieniu do rzekomych prac dodatkowych ujętych w wykazie zawartym na k. 154-155, stwierdził, że spośród 12 punktów, za nierozliczone należy uznać jedynie punkt 4. ,,Okna dodatkowe na poddaszu” w zakresie – dodatkowych 2 sztuk okien połaciowych, wyliczając koszt ich montażu 2.484,85 zł. Biegły wyjaśnił, że zawarte w wykazie na k. 154 punkty: 1,3, 5, 9 i 10 objęte były pierwotnym zakresem umownym i tym samym nie stanowią one prac dodatkowych. Jednocześnie biegły zwrócił uwagę na fakt, że opłacenie prac ujętych w punktach 2, 6, 7, 8 ,11 i 12 wykazu praz dodatkowych z k. 154 , zostało potwierdzone w rozliczeniu na k. 155, gdzie Wykonawca J. S. swoim własnoręcznym podpisem pokwitował odbiór wynagrodzenia w kwocie 45.000,00 zł.

Należy podkreślić, że biegły w każdej kolejnej opinii uzupełniającej podtrzymywał swoje dotychczasowe stanowisko. W pisemnej opinii uzupełniającej nr 1 z dnia 15 kwietnia 2024 r. (k. 468-477), biegły wskazał ponadto, że wszystkie roboty wymienione w Protokole oględzin z dnia 07 sierpnia 2017 r. (k. 71 — 7 4), a dotyczące stwierdzonych wad, mogły być wykonane przez pozwanego bez uprzedniego oznaczenia przez powoda punktów instalacyjnych przez fundamenty, tym bardziej, że powyższe punkty wykonywał pozwany w ramach umowy o roboty budowlane z dnia 16 czerwca 2016 r. Jednocześnie biegły odnosząc się do kosztorysu robót dodatkowych z dnia 20 marca 2018 r., sporządzonego przez inż. J. F., uznał jego wyliczenia za prawidłowe. Jednocześnie jednak biegły zwrócił uwagę na fakt, że ujęte w nim prace nie są przedstawione w projekcie budowlanym (k. 138) oraz, że nie było prawnej, technicznej, technologicznej i ekonomicznej potrzeby wykonywania robót ujętych w tym kosztorysie.

Warto również dodać, że w pisemnej opinii uzupełniającej nr 4 z dnia 14 lutego 2025 r. (k. 570-577), biegły zaznaczył, że kwota 8000 zł - za „dodatkowe docieplenie ścian i stropu nad parterem" (k. 99v), po raz pierwszy i jedyny pojawiła się w odpowiedzi na pozew. Zdaniem biegłego strony procesu wcale nie „ustaliły ten koszt na kwotę 8.000,00 zł", a jest to kwota podana/ustalona przez pozwanego jednostronnie. Biegły odnotował również, że w opinii technicznej nr (...), z marca 2018 roku (karty nr 175 - 191 akt sprawy), inż. J. F., nie odnajdujemy zapisów odwołujących się do „kosztu wykonania stropu nad garażem".

W ocenie Sądu osobowe źródła dowodowe miały w przedmiotowej sprawie drugorzędne znaczenie, jako, że ustaleń o kluczowych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy Sąd dokonał w oparciu o dowody z dokumentów zalegających w aktach oraz przede wszystkim opinii pisemnych sporządzonych przez biegłego sądowego z zakresu budownictwa mgr inż. Z. K.. Z tego też względu zeznania świadków jak i stron zasługiwały na uwzględnienie, jedynie w takim zakresie w jakim znajdowały one potwierdzenie pozostałym (uznanym za wiarygodny) zgromadzonym materiale dowodowym.

Jako częściowo przydatne Sąd uznał zeznania świadka L. R. (2) (k. 288-291) - w zakresie w jakim świadek ten wskazywał, iż widział zamontowany wyłaz dachowy. Zeznania te korespondowały w pewien sposób również z relacją A. G. (k. 353-356) – żony powoda, która zeznała: ,,żadnego dodatkowego wyłazu na dach nie ma”. Uważna analiza stwierdzenia użytego przez świadka pozwala wysnuć wniosek skoro świadek zaprzecza istnieniu dodatkowego (a wiec kolejnego) wyłazu, to logicznie rzecz biorąc musi już istnień ,,poprzedni” wyłaz.

W konsekwencji za udowodnione należało uznać jedną z pozycji ujętych w kosztorysie sporządzonym przez biegłego inż. J. F. – na k. 191, a dotyczącą właśnie montażu wyłazu dachowego. Wedle kosztorysu pozycja ta zamykała się w kwocie 597,79 zł

Pozostałe, a niewymienione wyżej dowody nie stanowił wartościowego materiału dowodowego dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

W przedmiotowej sprawie zarówno powództwo główne skierowane przez P. G., jak i powództwo wzajemne wniesione przez J. S., zasługiwały jedynie na częściowe uwzględnienie, przy czym powództwo wzajemne zasługiwało na uwzględnienie w minimalnym zakresie.

Powód P. G. swoje roszczenia w przedmiotowej sprawie (które dotyczyły kosztu prac naprawczych stwierdzonych wad – 46.736,73 zł, kosztów poniesionych w związku z zamówioną ekspertyzą dotyczącą wad budynku - 1.230,00 zł oraz kosztorysem ich usunięcia – 500,00 zł, a także kosztów wskazanych prac umownych, które podlegały wykonawstwu zewnętrznemu tj. wykonania wylewki – 10.692,00 zł oraz schodów drewnianych – 12,500,00 zł) opierał na przepisach o rękojmi za wady fizyczne rzeczy. Powód powoływał się przy tym na fakt zgłoszenia wad budynku - w protokole z dnia 7 sierpnia 2017 r. oraz na oświadczenie o obniżeniu ceny, a także na art. 471 kc w zakresie wszelkich kosztów, jakie poniósł w związku z wadliwym wykonaniem budynku.

Pozwany J. S. wnosząc o oddalenie powództwa wskazywał na trudne warunki pogodowe, które uniemożliwiły wykonanie napraw w okresie wrzesień – październik 2017 r.. Po drugie podnosił, że nie mógł wykonać prac naprawczych bowiem powód nie wskazał punktów instalacyjnych przez fundamenty (na co zwracano uwagę w treści protokołu oględzin z dnia 07 sierpnia 2017 r. (k. 71-74). W odniesieniu zaś do niewykonanych prac pozwany wyjaśnił, że strony dokonały zmian w pierwotnym projekcie, a tym samym zmian co do zakresu umownych prac. Pozwany podniósł przy tym, iż to powód samodzielnie zdecydował się na skorzystanie z usług firm zewnętrznych.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do roszczeń ujętych w pozwie wniesionym przez P. G., zaznaczyć na wstępie należy, że przedmiotem rozważań Sądu w tym zakresie były jedynie wymienione wyżej koszty prac naprawczych oraz zastępczych umownych oraz koszty prywatnych ekspertyz. Jedynie bowiem w tym zakresie powód żądał zrefundowania od strony przeciwnej. Powyższe oznacza, że jakiekolwiek wyliczenia biegłego dotyczące kosztów niezrealizowanych prac umownych, które dotyczyły innych robót niż objęte przez powoda roszczeniami pozwu (w tym koszty innych prac umownych niezrealizowanych przez pozwanego), nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i tym samym nie były przedmiotem rozważań Sądu. Zgodnie bowiem z art. 321 § 1 k.p.c. sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie.

Przechodząc do oceny prawnej zgłoszonego roszczenia w pierwszej kolejności odnotować należy, że strony łączyła Umowa o roboty budowlane z dnia 16 czerwca 2016 r.

Zgodnie z art. 647 k.c. przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia.

Powód zgłaszając w wezwaniu do zapłaty z dnia 21 listopada 2017 r. (k. 90-91) swoje roszczenia (obejmujące kwotę 46.736,73 zł z tytułu kosztu prac naprawczych budynku oraz kwotę 23.192,00 zł – z tytułu kosztów wykonania zastępczego robót objętych umową w postaci wykonania wylewki - 10.692,00 zł oraz schodów ażurowych -12.500,00 zł) powoływał się na zawarte tam oświadczenie o obniżeniu ceny.

W tym względzie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 638 § 1 k.c. w zw. z art. 656 k.c. do odpowiedzialności za wady robót budowlanych stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży.

Zgodnie z art. 556 kc sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia). W przypadku wady fizycznej odpowiedzialność ta dotyczy sytuacji, gdy wada istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego lub wynikła z przyczyny tkwiącej w rzeczy sprzedanej w tej samej chwili (art. 559 kc).

Wada fizyczna rzeczy polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową (art. 556 1 § 1 kc). W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia (art. 556 (1) § 1 pkt 1 kc). W przypadku, gdy ujawni się wada, kupujący ma m. in. prawo - w myśl art. 560 § 1 kc złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. Jak stanowi zaś paragraf drugi omawianej regulacji jeżeli kupującym jest konsument, może zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo zamiast wymiany rzeczy żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez sprzedawcę. Przy ocenie nadmierności kosztów uwzględnia się wartość rzeczy wolnej od wad, rodzaj i znaczenie stwierdzonej wady, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie narażałby kupującego inny sposób zaspokojenia.

Zaznaczyć jednocześnie należy, że obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady. (§ 3).

Roszczenie o obniżenie ceny o którym mowa w powyższej regulacji, nie jest roszczeniem odszkodowawczym, istotą bowiem żądania obniżenia ceny w oparciu o art. 560 § 1 i 3 k.c. jest przywrócenie ekwiwalentności świadczeń stron umowy sprzedaży, a nie kompensacja ewentualnej szkody doznanej przez kupującego. Przepisy regulujące rękojmię prowadzą więc do powstania szczególnej odpowiedzialności za jakość świadczenia. Na skutek skorzystania przez kupującego z omawianego uprawnienia o charakterze prawo kształtującym przestaje obowiązywać dotychczasowa cena, co powoduje konieczność jej ponownego ustalenia w granicach wynikających z art. 560 § 3 k.c.. Odpowiedzialność ta jest surowsza niż odpowiedzialność unormowana zgodnie z ogólnymi zasadami odpowiedzialności kontraktowej. W doktrynie podkreśla się, że jest to odpowiedzialność o charakterze absolutnym, niezależna od winy sprzedawcy czy też osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu zobowiązania, a nawet niezależna od wykazania szkody wynikającej ze świadczenia rzeczy wadliwej (vide: Komentarz do art. 556 Kodeksu Cywilego, T.II, red. Pietrzykowski 2018 r., wyd. 9, Brzozowski).

Zasadniczą przesłanką tej odpowiedzialności jest dowiedzenie, że przedmiot świadczenia sprzedawcy dotknięty jest wadą fizyczną (art. 556 (1) k.c.) lub prawną (art. 556 (3) k.c.), a zatem odpowiedzialność z tytułu rękojmi zależna jest w zasadzie wyłącznie od wystąpienia tej wady oraz wiedzy kupującego o wadzie (art. 557 k.c.).

Przenosząc powyższe rozważania na realia niniejszej sprawie stwierdzić należy, że fakt wystąpienia wad ujętych w protokole oględzin z dnia 7 sierpnia 2017 r. (k. 71-74) nie był sporny. Również okoliczność niedokonania przez pozwanego napraw stwierdzonych usterek nie budziła żadnych wątpliwości. Strony nie zgadzały się natomiast, co do przyczyn tego stanu rzeczy.

Nadmienić jednocześnie należy, że sama kwestia przyczyn braku dochowania pierwotnego terminu zakończenia prac budowalnych przewidzianego Umową, pomimo, że była odmiennie postrzegana przez każdą ze stron, nie była przedmiotem rozważań Sądu, jako, że nie miała ona znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Roszczenia stron nie zasadzały się na kwestii terminowości prac, ale na samym fakcie przeprowadzenia określonych prac (naprawczych i dodatkowych) oraz ich kosztów.

Odnosząc się do zarysowanej wyżej kwestii przyczyn braku wykonania napraw, Sąd pragnie stanowczo stwierdzić, że przyjęta przez pozwanego linia obrony okazał się całkowicie nieskuteczna.

Przede wszystkim nie sposób uznać wyjaśniania, co do rzekomej przeszkody w wykonaniu napraw w postaci niewskazania przez powoda punktów instalacyjnych przez fundamenty. Jak bowiem wyraźnie wskazano w pisemnej opinii uzupełniającej nr 1 z dnia 15 kwietnia 2024 r. (k. 468-477), wszystkie roboty wymienione w Protokole oględzin z dnia 07 sierpnia 2017 r., a dotyczące stwierdzonych wad, mogły być wykonane przez pozwanego bez uprzedniego oznaczenia przez powoda punktów instalacyjnych przez fundamenty, tym bardziej, że powyższe punkty wykonywał pozwany w ramach umowy o roboty budowlane z dnia 16 czerwca 2016 r. Co zaś się tyczy rzekomych przeszkód w postaci niesprzyjających warunków pogodowych, to ponownie należy tu odwołać się do wskazań biegłego zawartych w przywołanej opinii, który po zapoznaniu się z danymi z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - dotyczących pomiarów opadów za okres wrzesień - październik 2017 r., stwierdził, że opady w rejonie położenia przedmiotowego budynku w tym okresie (a przypomnijmy, że Wykonawca/pozwany w protokole oględzin zobowiązał się do podjęcia prac naprawczych w drugiej połowie września 2017 r.), były niewielkie i nie miały wpływu na wykonywanie robót naprawczych. Same zaś twierdzenia (powołane w odpowiedzi na pozew) jakoby pozwany cały czas oczekiwał na możliwość podjęcia prac naprawczych, należy uznać za czysto gołosłowne twierdzenia, które nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Jawią się one więc jako przyjęta w toku postępowania linia obrony.

Co zaś się tyczy kwestii kwoty odpowiadającej kosztom naprawy (a więc kwoty o jaką cena w rozumieniu art. 560 § 1 kc powinna zostać obniżona), Sąd kierował się szacunkami ujętymi w pisemnej opinii biegłego z dnia 09 października 2023 r. (k. 403-415). Biegły ustalił, przedstawiając szczegółowe wyliczenia w załączonym kosztorysie ( k. 416-423), że koszt usunięcia wad, o jakich mowa w protokole oględzin zamyka się w kwocie 19.928,22 zł. Tym samym roszczenie sformułowane przez powoda (co do kwoty 46.736,73 zł) nie mogło zostać w całości uwzględnione i co za tym idzie podlegało ona częściowemu oddaleniu.

Odnosząc się do pozostałych sformułowanych przez powoda roszczeń co do:

⚫

kwoty 10.692,00 zł – z tytułu kosztu wykonania wylewki (który poniósł powód, a miał ponieść pozwany wedle umowy - załącznik nr 1 pkt 47);

⚫

kwoty 12,500,00 zł – za wykonanie schodów ażurowych (które miał wykonać pozwany a wykonał u podmiotu zew. Powód – załącznik nr 1 pkt 36)

⚫

kwoty 500,00 zł – za wykonanie kosztorysu prac naprawczych (jaki zlecił poniósł powód)

⚫

kwoty 1.230,00 zł – za wykonanie oceny technicznej budynku (jaki zlecił poniósł powód)

to w ocenie Sądu podlegały one ocenie z punktu widzenia regulacji art. 471 k.c. Zgodnie z tym przepisem dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W ocenie Sądu strona może bowiem dochodzić swoich roszczeń odszkodowawczych w związku z wystąpieniem wad, na zasadach ogólnych, niezależnie od uprawnień z rękojmi za wady. Wniosek taki można wyprowadzić z jednolitego stanowiska orzecznictwa w przedmiocie możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na zasadach ogólnych w przypadku upływu terminu dochodzenia roszczeń z tytułu rękojmi ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie I Aca 65/11 z dnia 09.04.2011, lex 1213836, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18.04.2013 r. III CSK 243/12, , Wyrok SN z dnia 01.04.2011 r. III CSK 220/10).

W takim przypadku powód musi jednak wykazać zaistnienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej. Tym samym powód musi wykazać fakt nienależytego wykonania zobowiązania, powstanie i wysokość szkody oraz istnienie normalnego związku przyczynowego między nienależytym wykonaniem zobowiązania, a szkodą. Pozwany zaś może się bronić, wykazując stosownymi dowodami, że nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wielokrotnie przywoływanej tu opinii pisemnej z dnia 09 października 2023 r. (k. 403-415) za wykazane należało uznać wystąpienie szkody w zakresie poniesionych przez powoda kosztów wykonania schodów drewnianych oraz wykonania wylewki betonowej grubości 5 cm. Sam fakt objęcia ww. prac zakresem Umowy z dnia 16 czerwca 2016 r. nie budził większych wątpliwości. Pozwany, co prawda usiłował argumentować, że niewykonanie przez niego tych prac stanowiło element zgodnego porozumienia stron, tłumaczenie to jednak, w ocenie Sądu jest całkowicie nieprzekonujące. Skoro bowiem powód zlecił wykonanie tych prac podmiotom zewnętrznym (posadzka/wylewka - przedsiębiorstwo (...) -– k. 75, schody drewniane - firma (...).pl” - k. 76, k. 79 – 80) to nie sposób uznać, że prace te stały się zbędne na skutek dokonanych uzgodnień. Nawet jednak gdyby hipotetycznie założyć, że powód umówił się z pozwanym, że prace te zleci innymi podmiotom, to okoliczność ta w żadnym razie nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że pozwanego nie będzie obciążał w tym zakresie obowiązek zwrotu kosztu nie przeprowadzonych prac. Zdaniem Sądu, wartość tych prac należy bowiem rozpatrywać przez pryzmat regulacji art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Wartość tych robót jest bowiem wartością nienależnego świadczenia uzyskanego przez Wykonawcę.

Niezależnie jednak od powyższego, przedmiotowa opinia biegłego pozwoliła na zweryfikowanie kwot wskazanych przez powoda. Jak już wspomniano we wcześniejszych rozważaniach biegły skorygował przedstawione przez powoda koszty wykonania schodów drewnianych (na strych), wskazując, że zamykały się one (zgodnie z załączoną do odpowiedzi na pozew i adekwatną zdaniem biegłego ofertą – k. 142) w kwocie 5.500,00 zł (nie zaś jak wskazywał powód 12,500,00 zł). Ustalenia biegłego pozwoliły także na skorygowanie przedstawionego przez powoda kosztu wykonania wylewki betonowej grubości 5 cm (10.692,00 zł), o jakiej mowa w pkt 47 załącznika nr 1 do Umowy z dnia 16 czerwca 2016 r. Biegły oszacował, że koszty tych robót powinny zamykać się w kwocie 5.767,67 zł.

W konsekwencji powództwo w zakresie żądania zasądzenia kosztów obu ww. wskazanych prac zastępczych podlegało, w zakresie różnicy pomiędzy ww. wskazanymi kwotami, oddaleniu. Zamykając kwestię roszczeń powoda P. G. należy dodać, że uwzględnieniu podlegały również koszty zleconych przez powoda oceny technicznej tj. 1.230,00 zł oraz kosztorysu prac naprawczych tj. 500,00 zł. W ocenie Sądu koszty poniesione z tego tytułu przez powoda pozostawały w bezpośrednim związku z zaistniałą szkodą. Jak zaś wskazuje się w judykaturze, to konkretne okoliczności sprawy winny decydować w każdym przypadku, czy poniesienie kosztów ekspertyzy prywatnej na etapie przedprocesowym było obiektywnie uzasadnione i konieczne, stanowiąc element dochodzonej sądownie szkody (vide: uchwała z dnia 18 maja 2004 r. III CZP 24/2004 OSNC 2005/7-8 poz. 117). W ocenie Sądu nie jest wyłączone przyjęcie, że w skład szkody wyrządzonej nieprawidłowym wykonaniem umowy wchodzą wydatki i koszty takiej ekspertyzy czy też kosztorysu, co do koniecznych prac naprawczych. Pozostają one bowiem w ścisłym związku ze zdarzeniem wywołującym szkodę.

Podsumowując, w ocenie Sądu powództwo P. G. podlegało uwzględnieniu łącznie co do kwoty 32.925,89 zł, w pozostałej zaś części podlegało oddaleniu (o czym Sąd orzekł w pkt. 1 wyroku). O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu zasądzając je od dnia 15 stycznia 2018 r. tj. od dnia wpływu pozwu do Sądu (k. 1).

O kosztach procesu w odniesieniu do powództwa głównego Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc ustalając, że powód P. G. wygrał postępowanie w 46%, zaś pozwany J. S. w 54%, pozostawiając ich szczegółowe rozliczenie referendarzowi sądowemu. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż w wyroku doszło omyłki pisarskiej, albowiem Sąd błędne wskazał procent, w jakim pozwany wygrał proces podając 44%, w miejsce prawidłowej wielkości 54 %. Jest to oczywista omyłka rachunkowa, albowiem suma obu pozycji powinna dawać 100%.

Przechodząc do omówienia roszczeń objętych powództwem wzajemnym J. S., stwierdzić należy podlegały one uwzględnieniu jedynie w minimalnym zakresie.

Ostatecznie sformułowane żądanie obejmowało kwotę 111.060,88 zł na którą składały się:

⚫

kwota 65.200,00 zł – z tytułu prac dodatkowych ujętych w wykazie z dnia 10 marca 2017 r. (154-155)

⚫

kwota 32.610,62 zł – z tytułu innych prac dodatkowych – wymienionych w kosztorysie robót dodatkowych, z dnia 20 marca 2018 r. sporządzonym przez inż. J. F. (k 185 —191)

⚫

kwota 13.250,26 zł – z tytułu różnicy pomiędzy kosztami prac uzgodnionymi przez strony, a wyliczeniami biegłego

W ocenie Sądu podstaw materialnoprawnych roszczenia zgłoszonego przez powoda wzajemnego można doszukiwać się w regulacjach art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Wartość robót dodatkowych jest bowiem wartością nienależnego świadczenia uzyskanego przez inwestora (P. G.). Kwestie związane z zasądzaniem na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu należności za wykonane przez wykonawcę roboty budowlane poza stosunkiem umownym lub gdy umowa o roboty budowlane okazała się nieważna, były już niejednokrotnie przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego ( vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2006 r., II CSK 327/06, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2007 r., II CSK 344/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2010 r., IV CSK 401/10, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., II CSK 414/10, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2016 r., V CSK 514/15, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2017 r., V CSK 629/16). Zwrot równowartości pieniężnej świadczenia niepieniężnego obejmuje korzyść wyliczoną według cen rynkowych, w granicach rzeczywistego zubożenia drugiej strony, przy czym określenie wartości zubożenia wykonawcy i wartości wzbogacenia inwestora jest uzależnione - na co wskazuje orzecznictwo Sądu Najwyższego - od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Generalnie jednak przyjmuje się, że wykonane w takich okolicznościach roboty budowlane mają określoną wartość rynkową, którą inwestor musiałby ponieść na rzecz innego wykonawcy, w wypadku, gdyby wykonawca odmówił realizacji tych robót w związku z odmową przez inwestora zawarcia umowy na roboty dodatkowe.

Odnosząc się do roszczenia zasądzenia kwoty 13.250,26 zł – z tytułu różnicy pomiędzy kosztami prac uzgodnionymi przez strony, a wyliczeniami dokonanymi biegłego, należy kategorycznie stwierdzić, iż nie znajduje ona żadnych podstaw. Pozwany/powód wzajemny rozszerzając powództwo o kwoty stanowiące różnice pomiędzy wycenami poszczególnych prac przewidzianymi Umową stron, a wyliczeniami biegłego, zdaje się nie rozumieć, że wyceny ujęte w Umowie wiążącej strony stanowią przejaw przewidzianej prawem zasady swobody umów ujętej w art. 353(1) k.c.. Nie ma tu więc znaczenia, czy wycena uzgodniona przez strony odpowiada cenom rynkowym, czy też jest względem nich niedoszacowana. Powyższe zastrzeżenie jest tym bardziej zasadne, jeżeli weźmie się pod uwagę, że Pozwany jest profesjonalnym uczestnikiem rynku – przedsiębiorcą budowlanym – nie może, więc obciążać drugiej strony umowy będącej konsumentem, konsekwencjami błędnej wyceny przyjętych przez niego do wykonania prac budowlanych. Gdyby kierować się tokiem rozumowania zaprezentowanym w tym względzie przez powoda wzajemnego, należałoby uznać, że profesjonalni uczestnicy rynku budownictwa mogliby składać bardzo zaniżone cenowo oferty, celem pozyskania klientów, a następnie po zrealizowaniu prac, wysuwać roszczenia o dodatkową płatność stanowiącą wyrównanie do średnich cen rynkowych. Tego rodzaju postępowania, jest - co oczywiste - nie do zaakceptowania z punktu widzenia zasad współżycia społecznego jak np. uczciwości kupieckiej.

Zdaniem Sądu roszczenie co do kwoty 32.610,62 zł – z tytułu innych prac dodatkowych podlegało uwzględnieniu jedynie w niewielkiej części. W tym względzie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 6 k.c. ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Mając powyższe na uwadze, to na powodzie wzajemnym spoczywał ciężar wykazania, że strony umówiły się odnośnie prac ujętych w kosztorysie robót dodatkowych, z dnia 20 marca 2018 r. sporządzonym przez inż. J. F. (k 185 —191) oraz, że prace te zostały rzeczywiście przeprowadzone. Tymczasem powód wzajemny w tym względzie przedstawił znikomy materiał dowodowy. Co prawda biegły w opinii uzupełniającej z 15 kwietnia 2024 r. (k. 468) stwierdził, że wspomniany kosztorys został sporządzony prawidłowo, jednakże dokument ten nie stanowił w ocenie Sądu wystarczającej samodzielnej podstawy dla uznania wskazanych w nim prac za wykonane w rzeczywistości. Podkreślić bowiem należy, że wykonanie wskazanych tam prac nie znalazło potwierdzenia pozostałym materiale dowodowym. O ile zaś w protokole prac dodatkowych z dnia 7 sierpnia 2017 r. stwierdzono, że ,,4. część prac nie jest uwzględniona w rozliczeniu”, to jednak nie sposób tu uznać, że sam ten fragment może potwierdzać fakt wykonania robót będących przedmiotem kosztorysu inż. F.. Wniosek ten wydaje się tym bardziej uzasadniony, że jak stwierdził biegły w sporządzonej opinii uzupełniającej z dnia 15 kwietnia 2024 r. (k. 468-477) w aktach sprawy brak jest stosownego aneksu (dotyczącego tych prac). Nie wiadome są też przyczyny dla których miałby być wykonane przedmiotowe roboty, gdyż z punktu widzenia technicznego, technologicznego i przede wszystkim konstrukcyjnego, nie ma potrzeby i logicznego uzasadnienia na wykonanie tych robót, gdyż szkieletowa konstrukcja ścian w systemie kanadyjskim jest prawidłowo zaprojektowana i prawidłowo usztywniona w płaszczyźnie ścian. Sąd miał przy tym na względzie, fakt, że powód P. G. wprost zakwestionował fakt wykonania jakichkolwiek prac dodatkowych. Z powyższych względów - przy braku odpowiedniego materiału dowodowego - Sąd w zakresie omawianego roszczenia uznał za wykazane jedynie kwotę 597,79 zł, obejmującą koszty wykonania wyłazu dachowego. Jak już bowiem była o tym mowa, fakt wykonania wyłazu został potwierdzony w zeznaniach świadka L. R. (2) (k. 288-291) a także, w sposób pośredni w zeznaniach żony powoda - A. G. (k. 353-356).

Co zaś się tyczy roszczeń na kwotę 65.200,00 zł – z tytułu prac dodatkowych ujętych w wykazie z dnia 10 marca 2017 r. (154-155), to jak już była o tym mowa, roszczenia te zasługiwały na uwzględnienie jedynie w odniesieniu pozycji ujętej pod nr 4 tj. okien dachowych na poddaszu. Rozstrzygnięcie w tym zakresie ponownie oparte zostało na opinii pisemnej z dnia 09 października 2023 r. (k. 403-415) mgr inż. Z. K.. W przedmiotowej opinii biegły wyraźnie wskazał, że spośród 12 punktów (ujętych w wykazie, k. 154-155), za nierozliczony należy uznać właśnie punkt 4. ,,Okna dodatkowe na poddaszu”, i to jedynie w odniesieniu do dodatkowych 2 sztuk okien połaciowych. Biegły wyliczył koszt ich montażu 2.484,85 zł. Biegły bardzo klarownie stwierdził, że zawarte w wykazie na k. 154 punkty: 1,3, 5, 9 i 10 objęte były pierwotnym zakresem umownym i tym samym nie stanowią one prac dodatkowych. Jednocześnie biegły zwrócił uwagę na fakt, że opłacenie prac ujętych w punktach 2, 6, 7, 8 ,11 i 12 wykazu prac dodatkowych z k. 154, zostało potwierdzone w rozliczeniu na k. 155, gdzie Wykonawca J. S. swoim własnoręcznym podpisem pokwitował odbiór wynagrodzenia w kwocie 45.000,00 zł. Tym samym twierdzenia powoda wzajemnego, jakoby prace dodatkowe składające się na powyższą kwotę znajdowały potwierdzenie w wykazie prac dodatkowych z dnia 10 marca 2017 r., nie mają racji bytu. Nie sposób również podzielić argumentacji powoda wzajemnego, jakoby zakres prac dodatkowych ujętych w wykazie z dnia 10 marca 2017 r. został zaakceptowany w protokole wykonania robót dodatkowych z dnia 07 sierpnia 2017 r. Dokument ten nie wymienia bowiem żadnych konkretnych robót, nie może być więc narzędziem weryfikacji wykonania określonych prac.

Podsumowując Sąd uwzględnił powództwo wzajemne jedynie w zakresie kwoty 3.082,64 (597,79 zł + 2.484,85 zł), zasądzając odsetki od kwoty 2.484,85 zł zgodnie z żądaniem od dnia 18 lipca 2017 r. (albowiem żądanie było objęte wezwaniem do zapłaty z dnia 21 czerwca 2017 roku), zaś kwoty 597,79 zł od dnia 03 grudnia 2018 r., tj. od dnia sporządzenia odpowiedzi na pozew wzajemny, albowiem w aktach nie było zpo z doręczenia pozwanemu wzajemnemu pozwu wzajemnego. Niemniej w ocenie Sądu w dacie sporządzenia odpowiedzi pozwany wiedział o żądaniu powoda wzajemnego, a co za tym idzie miał możliwość jego spełnienia. W pozostałym zaś zakresie powództwo wzajemne oddalił.

O kosztach procesu w odniesieniu do powództwa wzajemnego Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 108 § 1 kpc, ustalając, że powód wzajemny ponosi koszty postępowania w całości, pozostawiając szczegółowe rozliczenie kosztów Referendarzowi sądowemu.

Sędzia del. Agnieszka Onichimowska