Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 15 maja 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący:SSO Bożena Chłopecka

Protokolant:sekretarz sądowy Oliwia Goliszewska

po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2025 r. w Warszawie

na rozprawie sprawy z powództwa Okręgu (...) w K.

przeciwko T. P.

o ochronę dóbr osobistych

I.  powództwo oddala,

II.  ustala, że powód w całości ponosi koszty postępowania.

I C 705/23

UZASADNIENIE

Pozwem z 19 maja 2023 roku strona powodowa Okręg (...) w K. wniosła o:

1)  zobowiązanie pozwanego T. P. do publikacji oświadczenia pod nagraniem na kanale youtube https://www.(...) O następującej treści: „Oświadczam, iż wszelkie dane finansowe dotyczące Okręgu (...) w K. w ww. nagraniu są niezgodne z prawdą i stanowią błąd w interpretacji sprawozdania finansowego, przede wszystkim w zakresie kwoty podanej na tzw. zarybienia”, w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku;

2)  nakazanie pozwanemu zapłaty kwoty 1000 zł na wskazany przez powoda cel społeczny tj. Placówki Opiekuńczo (...)

3)  o upoważnienie powoda, na wypadek opóźnienia pozwanego w wykonaniu obowiązku wskazanego w pkt 1 do wystąpienia do portalu Y. celem usunięcia treści przedmiotowego nagrania.

W uzasadnieniu wskazała, że w filmie z 22 stycznia 2023 opublikowanym na portalu Y., pozwany zawarł nieprawidłowe, nierzetelne informacje co do kwoty wydanej w 2021 roku przez Okręg (...) w K. na zarybianie czym naruszył dobra osobiste stowarzyszenia w postaci wizerunku i renomy powoda, jego wiarygodności w stosunku do członków stowarzyszenia.

W odpowiedzi na pozew z 24 sierpnia 2023 roku pozwany T. P. wniósł o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powoda wszelkimi kosztami związanymi z postępowaniem sądowym.

W piśmie wskazał, że informacje, które zamieścił w filmie na portalu Y. wynikały ze sprawozdania finansowego powoda z 2021 roku opublikowanego na stronie internetowej ekrs.ms.gov.pl oraz z dokumentu pt. Informacja dodatkowa i objaśnienia do sprawozdania finansowego Okręgu (...) w K. dołączonego jako objaśnienie do analizowanego sprawozdania. Podał, że w dokumencie o nazwie „Informacja dodatkowa…”, na stronie 12 została zamieszczona pozycja zarybienie z kwotą (...) zł przeznaczoną na ten cel w roku 2021 roku, o której to kwocie poinformował widzów w swoim filmie. Dodał, że żadna inna pozycja sprawozdania finansowego ani dodatkowego objaśnienia nie wskazywała na dodatkowe koszty związane z zarybieniem więc logicznie i jednoznacznie należało przyjąć, że kwota wyżej wskazania jest jedyną kwotą przeznaczoną na zarybienie. Wyjaśnił, że z punktu widzenia wędkarza, członka stowarzyszenia, jak i członków niezrzeszonych opłacających zezwolenia wędkarskie, informacja o wydatkowaniu z budżetu na zarybienie jest informacją najistotniejszą i powinna być ujęta w kosztach w sposób transparentny, jako część działalności statutowej a nie jako cześć kosztów za zużycie materiałów i energii.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Okręg (...) w K. jest stowarzyszeniem, którego celem jest organizowanie wędkarstwa, rekreacji i sportu wędkarskiego; użytkowanie wód; działanie na rzecz ochrony przyrody; kształtowanie etyki wędkarskiej.

(dowód: odpis KRS – k. 11-19)

Na stronie internetowej ekrs.ms.gov.pl zostało opublikowane sprawozdania finansowe Okręgu (...) w K. za rok 2021 roku wraz z dokumentem zatytułowanym „informacja dodatkowa i objaśnienia do sprawozdania finansowego Okręgu (...) w K.” dołączonego jako objaśnienie do analizowanego sprawozdania. Na stronie 12 dokumentu o nazwie „informacja dodatkowa…”, została zamieszczona tabela zatytułowana 1b) zmiana stanu produktów w roku 2021, w której w rubryce zarybienie wskazano kwotą - (...) zł. Żadna inna pozycja sprawozdania finansowego ani dodatkowego objaśnienia nie wskazuje na dodatkowe koszty związane z wydatkowaniem środków na zarybienie.

(fakty bezsporne, dowód: informacja dodatkowa i objaśnienia do sprawozdania finansowanego Okręgu (...) w K.)

W protokole kontroli sprawozdania finansowego, ksiąg rachunkowych oraz wybranych dokumentów Zarządu (...) w K. za rok 2021 rok wskazano w pkt II w danych statystycznych za rok 2021 wartość zarybienia na kwotę 4 161 320,11 zł.

(dowód: protokół kontroli sprawozdania finansowego, ksiąg rachunkowych oraz wybranych dokumentów Zarządu (...) w K. za rok 2021 – k. 91-92v.)

W filmie z 22 stycznia 2023 opublikowanym na portalu Y. T. P., wędkarz, prowadzący kanał (...), w swoim kanale, w programie pt. „(...)” zamieścił informacje wskazujące, iż Okręg (...) w K. w roku 2021 osiągnął kwotę przychodu netto w wysokości (...) zł, zaś wydał za wynagrodzenia dla pracowników i działaczy kwotę w wysokości (...) zł a na zarybienie ryb wydatkował (...) zł.

(fakty bezsporne, odpowiedź T. P. na wezwanie – k. 25)

01 lutego 2023 roku Okręg (...) w K. wysłał poprzez wiadomość e-mail do T. P. wezwanie do sprostowania informacji udostępnionych na stronie Y. na kanale (...) pt. „(...)” w zakresie wydatków stowarzyszenia na zarybienie, gdyż nie wskazują kompleksowego ujęcia nakładów jednostki w tym zakresie do dnia 20 lutego 2023 roku.

(dowód: wezwanie z 01 lutego 2023 roku – k. 23)

W odpowiedzi na wezwanie do sprostowania, T. P., skierował do pełnomocnika Okręgu (...) w K. wiadomość e-mail, w której poinformował, że wszystkie informacje zawarte w materiale udostępnionym przez niego na kanale Y. oparte są na analizie sprawozdania finansowego (...) K. za rok 2021 oraz informacji dodatkowej do sprawozdania. Poinformował również, że oby móc rzetelnie skorygować materiał potrzebuje odpowiedzi na pytania nawiązujące do przeprowadzonej w materiale analizy a dotyczących przychodów okręgu oraz kosztów zarybienia.

(dowód: odpowiedź T. P. na wezwanie – k. 25)

Okręg (...) w K. nie odpowiedział na pytania T. P..

(fakt bezsporny)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dokumentów złożonych przez strony postępowania. W ocenie Sądu dowody te, w zakresie w jakim stanowiły podstawę poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, tworzą zasadniczo spójny i niebudzący wątpliwości w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a przez to zasługujący na wiarę materiał dowodowy. Stwierdzić należy, że żadna ze stron, co do zasady, nie poddawała w wątpliwość ich wiarygodności, a również i Sąd nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie wątpliwości w tym zakresie z urzędu.

Podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie i oceny – w ich świetle – zasadności zgłoszonego pod osąd roszczenia strony powodowej stanowiły również same twierdzenia stron o okolicznościach faktycznych sprawy, albowiem – wobec nie zaprzeczenia im przez strony bądź ich przyznaniu – Sąd uznał je za bezsporne (art. 229-230 k.p.c.).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

W niniejszej sprawie strona powodowa domagała się opublikowania stosownego oświadczenia na kanale Y. pozwanego oraz zasądzenia od pozwanego na określony cel społeczny wskazanej kwoty za naruszenie dóbr osobistych stowarzyszenia w postaci wizerunku i renomy, jego wiarygodności w stosunku do członków stowarzyszenia.

Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 24 k.c.)

Jak wynika z przytoczonych przepisów polskie prawo nie przewiduje zamkniętego katalogu dóbr chronionych prawnie. Tym niemniej aby dochodzić zadośćuczynienia za ich naruszenie, nie wystarczy samo wskazanie zdarzenia, które spowodowało to naruszenie, ale także powód musi wskazać jakie konkretnie dobra osobiste zostały naruszone. Przy wyjaśnianiu istoty dóbr osobistych i związanych z nimi praw osobistych dominujący jest pogląd wskazujący, iż przy ocenie czy doszło do naruszenia dóbr osobistych decydujące znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ile to jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to naruszenie. Podkreśla się przy tym, że przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod uwagę całokształt okoliczności, a nie np. zwrot wyrwany z całej wypowiedzi. (tak: S. Dmowski, komentarz do art. 23 k.c. (w:) S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu Cywilnego. Księga pierwsza. Część Ogólna, LexisNexis, Warszawa 2011). Ocena czy doszło do naruszenia dobra osobistego danego podmiotu oparta jest na przesłankach subiektywnych i obiektywnych. Przepisy art. 23 i 24 k.c. w odniesieniu do ogólnej reguły dowodowej nakładają na powoda obowiązek wykazania, iż doszło do naruszenia jego dobra osobistego i wskazania jakie dobro zostało naruszone.

Zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.

Przepisy art. 23 i 24 k.c. konstruują domniemanie bezprawności działania. W tej sytuacji na pozwanym ciąży obowiązek udowodnienia, iż jego działanie nie było bezprawne. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyrok z 7 kwietnia 2009 r. (I PK 210/08, M.P.Pr. 2009/12/642, LEX nr 530977) do powstania roszczeń określonych w art. 24 k.c. nie jest wystarczająca sama bezprawność działania sprawcy. Niezbędny jest także skutek tego działania w postaci naruszenia jednego z dóbr osobistych, o których mowa w art. 23 k.c.

Z treści art. 24 § 1 k.c. wynika jednoznacznie, iż ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym. Przesłanka bezprawności działania jest ujmowana w kodeksie cywilnym szeroko. Przyjmuje się mianowicie, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a nawet z porządkiem prawnym oraz zasadami współżycia społecznego. W orzeczeniu z dnia 19 października 1989 r. Sąd Najwyższy wskazał, iż za działania bezprawne uważa się każde działanie naruszająco dobro osobiste, jeśli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je (II CR 419/89, LEX nr 8996). Sąd Najwyższy wskazał, iż do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się: działanie w ramach porządku publicznego - tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego.

Wizerunek z którym związana jest renoma (dobra sława) i wiarygodności stowarzyszenia w stosunku do członków stowarzyszenia i do społeczeństwa niewątpliwe są dobrami osobistymi podlegającymi ochronie. W przypadku osób prawnych jak i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej przepisy dotyczące dóbr osobistych stosuje się odpowiednio, to znaczy w najszerszym możliwym zakresie. W orzecznictwie wskazuje się, że ochrona dóbr osób prawnych obejmuje w zasadzie dobra związane z ich funkcjonowaniem i zapewniające im niezakłócone działanie. Dobra osobiste osób prawnych, to są to wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba taka może funkcjonować zgodnie ze swym zakresem zadań. Za dobro osobiste osób prawnych uznaje się dobrą sławę, określaną też mianem dobrego imienia. Dobre imię osoby prawnej jest łączone z opinią, jaką mają o niej inne osoby ze względu na zakres jej działalności. Dobre imię osoby prawnej naruszają zatem wypowiedzi, które obiektywnie oceniając, przypisują osobie prawnej niewłaściwe postępowanie mogące spowodować utratę do niej zaufania potrzebnego do prawidłowego jej funkcjonowania w zakresie swych zadań (wyroki SN z 14 XI 1986 r., II CR 295/86, z 28 V 1999 r., I CKN 16/98, 9 VI 2005 r., III CK 622/04 z 10 XI 2005 r., V CK 314/05). Dobre imię osoby prawnej rozumiane jest jako dobre mniemanie innych osób o danym podmiocie prawa, w szczególności z uwagi na jego działalność. Do naruszenia dobra osobistego osoby prawnej może dojść przez rozpowszechnianie nieprawdziwych i krzywdzących informacji lub poniżających albo w inny sposób zniesławiających nie tylko piastunów organów tej osoby prawnej, lecz również jej pracowników (wyroki SN z 9 V 2002 r. II CKN 642/00, z 10 XI 2005 r. V CK 314/05, z 14 V 2009 r. I CSK 440/08).

W ocenie Sądu Okręgowego, przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt omawianej sprawy, powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności, zdaniem Sądu, wskazać należy, iż działania pozwanego nie cechuje bezprawność. Pozwany jako wędkarz i prowadzący wędkarski kanał na Y. jest zainteresowany działalnością okręgów (...), w tym w zakresie zarybiania ryb, które dla wędkarzy ma kluczowe znaczenie patrząc na specyfikę wędkarstwa. Powszechnie wiadomym jest, że wędkarze łowią ryby w różnych akwenach wodnych m.in. w celach hobbystycznych dbając również o zachowanie w tych akwenach równowagi fauny. W ich interesie jest aby w wodach, na terenie działania danego okręgu (...), ryb było jak najwięcej. Pozwany zainteresowany tematem przeczytał i przenalizował opublikowane na stronie internetowej Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdanie finansowe złożone przez powoda oraz informację wyjaśniającą do sprawozdania. W treści sprawozdania jak i w treści informacji objaśniającej złożone sprawozdanie co do kwoty przeznaczonej na zarybienie przez stowarzyszenie widniała jedynie kwota (...) zł. Pozwany przeanalizował ww. dokumenty, w których w innych miejscach nie było mowy o zarybieniu dlatego też wywnioskował, że jedynie taka kwota została wydatkowana w tym celu. W ocenie Sądu pozwany mógł zinterpretować podane dokumenty w ten sposób, jego działanie mieściło się w granicach prawa i nie miało na celu obrażania stowarzyszenia a jedynie ujawnienie faktów dla wędkarzy opłacających składki za możliwość połowu ryb na danym terenie, na co wydatkowane są ich pieniądze. Powyższe okoliczności nie są zakazane przez prawo, stanowią wykonywanie prawa podmiotowego przez pozwanego oraz stanowią działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego. Kwota, wskazywana przez stronę powodową, która była przez nią, w 2021 roku wydatkowana na zarybienie została wskazana wprost jedynie w protokole zatwierdzającym sprawozdanie z 2021 roku, który to protokół nie stanowi głównego źródła informacji wskazujących na wydatki oraz dochody stowarzyszenia za 2021 rok. Pozwany tworząc film na Y. oparł się na głównym dokumencie tj. na samym sprawozdaniu gdyż uważał, co jest uzasadnione, że ma on kluczowe znaczenie i na informacji wyjaśniającej do tego dokumentu, mógł uważać, że są to dokumenty kompleksowe, wskazujące w sposób jednoznaczny i jasny wydatki oraz dochody stowarzyszenia. Pozwany, nie jest profesjonalnym dziennikarzem ani księgowym, który zorientowany jest w kwestiach rachunkowych i w kwestiach prawnych dotyczących sprawozdań finansowych i mógł ocenić złożone przez stowarzyszenie sprawozdanie w ten sposób. Ponadto pozwany zaraz po otrzymaniu przez niego wezwania powoda do sprostowania informacji udostępnionych na stronie Y. na jego kanale w zakresie wydatków stowarzyszenia na zarybienie, był gotów do sprostowania tychże informacji jednak po udzieleniu odpowiedzi na jego pytania. W wezwaniu strona powodowa nie wskazała, jak ma pozwany sprostować swój materiał m.in. w wezwaniu nie zostało wskazane, które dane są błędne a jakie dane dotyczące wydatków finansowych stowarzyszenia powinny być przez pozwanego zamieszczone jako prawidłowe. Powód nie odpowiedział na pismo pozwanego. Powyższe potwierdza stanowisko pozwanego dotyczącego tego, że wyrażał chęć sprostowania ewentualnej pomyłki, której nie był świadomy jednak strona powodowa nie odpowiedziała na pismo powoda a wniosła pozew do sądu.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd oddalił powództwo. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Strona powodowa przegrała niniejszą sprawę w całości dlatego też powinna ponieść całość kosztów postępowania. Pozwany nie wskazał jakie koszty poniósł w związku ze sprawą wobec czego Sąd nie zasądził ich zwrotu od powoda na rzecz pozwanego.