Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 26 września 2025 roku

Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący sędzia Marcin Polit

Protokolant sekretarz sądowy Zuzanna Kurek

po rozpoznaniu w dniu 10 września 2025 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) Bank S.A. w W.

przeciwko T. K.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od powoda (...) Bank S.A. w W. na rzecz pozwanego T. K. kwotę 5 417 (pięć tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 5 400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego – z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 661/23

UZASADNIENIE

Pozwem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 16 lutego 2025 roku powód (...) Bank S.A. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego T. K. kwoty 154 660,47 zł wraz z odsetkami. Z uzasadnienia pozwu wynikało, że w dniu 9 stycznia 2015 roku strony zawarły umowę kredytu, na mocy której powód udostępnił pozwanemu kwotę 140 000 zł. Z uwagi na powstanie zaległości w spłacie pismem z dnia 30 kwietnia 2019 roku powód wezwał kredytobiorcę do ich uregulowania w terminie 14 dni, informując o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Z uwagi na to, że pozwany nie spełnił tego żądania, pismem z dnia 2 lipca 2019 roku powód wypowiedział umowę kredytu z zachowaniem trzydziestodniowego terminu. Na kwotę dochodzoną pozwem składa się 114 956,91 zł kapitału, 5 917,75 zł skapitalizowanych odsetek umownych, 32 244,81 zł skapitalizowanych umownych odsetek za opóźnienie i 1 541 zł opłat (pozew – kk. 3 – 7). Z dokumentów załączonych do pozwu wynikało, że przed wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie powód podjął próbę dochodzenia roszczenia w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Mianowicie w dniu 5 grudnia 2022 roku strona powodowa wytoczyła przed Sądem Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie powództwo, którym zainicjowano postępowanie w sprawie Nc-e 1675924/22. Postanowieniem z 21 grudnia 2022 roku zostało ono umorzone wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty (wydruk dokumentów z elektronicznego postępowania upominawczego – kk. 9 – 14).

W odpowiedzi na pozew strona pozwana nie uznała powództwa i wniosła o jego oddalenie. Pozwany zakwestionował przedstawione przez powoda dokumenty podnosząc, iż stanowią one jedynie kserokopie bądź dokumenty prywatne, zaprzeczył umocowaniu osób, które w imieniu banku podpisały umowę, do dokonania tej czynności, jak i skuteczności wypowiedzenia samej umowy. W odniesieniu do tej ostatniej kwestii argumentował, że wypowiedzenie to dotyczy jedynie części umowy, zostało dokonane pod warunkiem, nie wykazano również, by podpisały je osoby umocowane do reprezentacji banku. Pozwany podniósł, że kwota kosztów kredytu jest zawyżona, a strona powodowa nie udowodniła roszczenia co do wysokości. Podniósł również zarzut przedawnienia roszczenia (odpowiedź na pozew – kk. 56 – 63).

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo nie jest zasadne, albowiem strona powoda nie udowodniła, by łączący strony stosunek prawny kredytu został prawidłowo wypowiedziany. Na wstępie należy zaznaczyć, iż wbrew zarzutom strony pozwanej Sąd uznał, że umowa kredytu z dnia 9 stycznia 2015 roku, na podstawie której strona powodowa dochodzi roszczeń, została ważnie zawarta. Wprawdzie do akt sprawy dołączono jedynie jej kserokopię, niepoświadczoną za zgodność z oryginałem (kk. 15 – 18), ale nawet ona pozostaje dowodem, podlegającym ocenie. Jeśli uwzględni się pozostałe złożone do akt dowody (stanowiące w dużej mierze również niepoświadczone kserokopie), takie jak wezwania do zapłaty, wypowiedzenia umowy oraz historie rachunku bankowego i spłaty (kk. 19-23, 78 – 146, 111, 117 – 118), to wynika z nich spójny wniosek, że strony zawarły umowę kredytu i pozwany przez pewien czas wykonywał wynikające z niej obowiązki. Oznacza to, że godził się również na działanie osób, które reprezentowały bank przy zawarciu umowy. Dalsze zachowania banku, polegające na kierowaniu do pozwanego wspomnianych wezwań do zapłaty i wypowiedzeń świadczą o tym, że instytucja ta potwierdzała zdziałane w jej imieniu czynności (art. 103§1 k.p.c.). Nie przeczy to jednak postawionej na wstępie tezie o bezskuteczności wypowiedzenia.

Odnosząc się do tej ostatniej kwestii należy wskazać, że z brzmienia §9 ust. 3 umowy wynikało, iż jeżeli kredytobiorca zalegałby ze spłatą dwóch kolejnych rat, to bank najpierw winien wezwać go do ich zapłaty, a jeżeli nie nastąpiłoby to w terminie siedmiu dni, miał prawo wypowiedzieć umowę z zachowaniem trzydziestodniowego terminu wypowiedzenia. W dniu 27 listopada 2015 roku wszedł w życie art. 75c Prawa bankowego, wprowadzony do systemu prawnego ustawą z dnia 25 września 2015 roku o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1854). Przepis ten przewidywał surowsze wymagania w stosunku do czynności poprzedzających wypowiedzenie stosunku kredytu, nakazując wskazanie w wezwaniu do zapłaty terminu nie krótszego niż czternaście dni oraz podanie w nim informacji o możliwości złożenia w terminie czternastu dni od dnia otrzymania tego wezwania wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Z mocy art. 12 ustawy, którą wprowadzono art. 75c, banki miały obowiązek dostosowania swojej działalności do wymogów tej regulacji, przy czym powinność ta winna być wypełniona w terminie trzydziestu dni od jej wejścia w życie. Oznacza to, że prawidłowość dokonania wypowiedzenia w niniejszej sprawie należało oceniać przy uwzględnieniu obowiązującego obecnie art. 75c Prawa bankowego mimo tego, że umowę strony zawarły przed jego wejściem w życie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2024 roku w sprawie II CSKP 1741/22). Dodać trzeba, że niespełnienie wymogów formalnych wypowiedzenia, określonych w tym przepisie oraz w art. 75 prawa bankowego, powoduje jego bezskuteczność (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2021 roku w sprawie IV CSKP 92/21, „LEX”).

Z pozwu wynika, że wezwanie do zapłaty miało zostać skierowane do pozwanego w piśmie z dnia 30 kwietnia 2019 roku; wypowiedzenia dokonano natomiast pismem z 2 lipca 2019 roku (k. 4 v.).

Jeżeli chodzi o pierwsze z pism, to jego odpis znajduje się na k. 23 – 23 v., obejmuje dwie strony, przy czym na drugiej umieszczono wydruk podpisu W. D. – dyrektora departamentu windykacji. Pismo zawiera informację o możliwości złożenia w terminie czternastu dni od jego otrzymania wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Wskazano w nim jednak kwotę zaległości w wysokości tylko 3 251,07 zł, przy czym jest to suma niższa, niż dwie raty. Należy wskazać, że zgodnie z §5 ust. 2 umowy (k. 17) wysokość całkowitej kwoty do zapłaty przez kredytobiorcę w dacie zawarcia umowy miała wynosić 222 177,38 zł, a spłata winna była nastąpić – w myśl §1 ust. 4 (k. 16) - w stu dwudziestu ratach; daje to ratę w wysokości 1851,48 zł, a wysokość dwóch rat to 3 702,96 zł, a zatem więcej, niż podano w piśmie z 30 kwietnia 2019 roku. Strona powodowa nie przedstawiła harmonogramu spłaty kredytu, pozwalającego na ocenę wysokości rat w okresie poprzedzającym wypowiedzenie, ani nie wykazała, by w tym czasie zmniejszyła się całkowita kwota do zapłaty - na przykład w wyniku zmiany oprocentowania w sposób odpowiadający wymogom art. 76 Prawa bankowego. Jest to pierwsza wada, którą dotknięte jest to wezwanie.

Druga polega na tym, że powód nie przedstawił również dowodu wysłania i doręczenia tego pisma pozwanemu, trzecia – że strona powodowa nie wykazała umocowania osoby, która je podpisała, do reprezentacji banku. Tego rodzaju pismo – bez względu na to, czy przyjmiemy, iż jest ono oświadczeniem woli, czy też oświadczeniem wiedzy, do którego odpowiednio stosuje się przepisy o oświadczeniach woli (art. 65 ¹ k.c.) - musi odpowiadać formie, jaką określiła dla niego bądź ustawa, bądź też strony. Powołany wyżej §9 ust. 3 umowy (k. 18) mówi o pisemnym wezwaniu do zapłaty, a więc zachowującym formę z art. 78§1 k.c. – konieczne jest tu własnoręczne złożenie podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Niezachowanie tej formy (odpis tego dokumentu z k. 23 – 23 v. nie zawiera oryginalnego podpisu) nie powoduje jednak nieważności czynności; należy uznać, że została ona zastrzeżona przez strony wyłącznie dla celów dowodowych (art. 76 k.c.). Nie zmienia to jednak faktu, że nawet takie pozbawione własnoręcznego podpisu wezwanie do zapłaty, składane w imieniu banku, musi zostać wystosowane przez osobę uprawnioną do działania w jego imieniu. Dowody znajdujące się w aktach sprawy nie pozwalają uznać, by tak właśnie było.

Odnosząc się do samego wypowiedzenia, dokonanego pismem z 2 lipca 2019 roku, należy wskazać, że jego odpis znajduje się na k. 21 – 21 v. i w ocenie Sądu pismo to zostało przygotowane i doręczone prawidłowo. Dwukrotnie do akt złożono poświadczony za zgodność z oryginałem odpis potwierdzenia odbioru tego dokumentu przez pozwanego (kk. 12, 511). Na wezwanie Sądu pozwany złożył również wypowiedzenie, jakie miał otrzymać (k. 519), przy czym obejmuje ono tylko jedną stronę. Sąd, dokonując oceny poczynań pozwanego na podstawie art. 233§2 k.p.c. doszedł do wniosku, iż nie można uznać, by zgodnie z jego twierdzeniem otrzymał on istotnie tylko jedną stronę dokumentu. Taka sytuacja – doręczenie mu niekompletnego wypowiedzenia kredytu, przy czym niekompletność tę można na podstawie paginacji stron dokumentu stwierdzić prima facie – powinna była wywołać jego natychmiastową reakcję, polegającą na zgłoszeniu tego faktu nadawcy pisma. Skoro dowodu takiego zachowania brak, należy przyjąć, że pismo doręczono jako kompletne.

Na drugiej stronie dokumentu widać kserokopię podpisu D. L., przy czym strona powodowa dołączyła do akt pełnomocnictwo udzielone jej przez R. Z., upoważniające ją do dokonania tego rodzaju czynności (k. 146 v.) oraz pełnomocnictwo udzielone temuż przez członków zarządu powoda (k. 147) – oba jednak niepoświadczone za zgodność z oryginałami. Mimo braku poświadczenia kserokopie dokumentów pozostają, jak wskazano, nadal dowodami i podlegają ocenie. W przekonaniu Sądu, badane przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a także tego, że powodem w niej jest bank, są one wystarczające do wykazania, że D. L. była uprawniona do podpisania spornego dokumentu.

Dalej należy wskazać, że z mocy art. 69 ust. 2 Prawa bankowego umowa kredytu powinna zostać zawarta na piśmie, a zatem z uwagi na treść art. 77§2 k.c. jej wypowiedzenie wymaga zachowania formy dokumentowej. Zdaniem Sądu sporny dokument – przy uwzględnieniu sformułowanego wyżej stwierdzenia, iż pozwany otrzymał go w całości - realizuje ten wymóg, można bowiem ustalić osobę składającą oświadczenie (art. 77 ² k.c.).

Dla skuteczności wypowiedzenia nie ma znaczenia zawarty w jego treści warunek rozwiązujący, zgodnie z którym w wypadku dokonania w jego okresie spłaty całości zadłużenia przeterminowanego stanie się one bezskuteczne i umowa będzie kontynuowana na dotychczasowych warunkach. Tego rodzaju zapis należy uznać za dopuszczalny w świetle zasady swobody umów (art. 353 ¹ k.c.), przy czym pogląd ten jest szeroko prezentowany w orzecznictwie (zob.: wyroki Sądu Najwyższego z 8 września 2016 roku w sprawie II CSK 750/15, „LEX” oraz z dnia 24 września 2015 roku w sprawie V CSK 698/14, „LEX” oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2013 roku w sprawie III CZP 85/12, „LEX”).

Podsumowując należy wskazać, że bezskuteczność wypowiedzenia umowy wynika z trzech przyczyn i zdaniem Sądu odnoszą się one wyłącznie do wezwania z 30 kwietnia 2019 roku, a dotyczą wskazania w nim kwoty zaległości niższej niż dwie raty kredytu, niewykazania wysłania i doręczenia tego pisma pozwanemu oraz niewykazania umocowania osoby, która je podpisała, do reprezentacji banku. Do akt sprawy złożono również wezwanie do zapłaty warunkowe wypowiedzenie umowy z 1 marca 2019 roku (k. 517), ale z pozwu nie wynika, by strona powodowa wiązała z nim jakiekolwiek skutki prawne; poza tym obejmuje ono tylko jedną stronę i nie zachowuje formy dokumentowej – nie można ustalić, kto je składa.

Jeżeli chodzi o wysokość dochodzonego roszczenia, to kwota niespłaconego zgodnie z pozwem kapitału (114 956,91 zł) nie budziła wątpliwości Sądu, jest bowiem niższa od całości kwoty kapitału należnej na podstawie umowy (140 000 zł), zaś wpłaty strony pozwanej możliwe są do ustalenia na podstawie historii rachunku kredytowego (kk. 78 – 90) oraz historii uznań (kk. 90 v. – 146). Co do wysokości odsetek umownych, podanej w pozwie, to wątpliwości co do nich nie było tylko w tej części, w której stopa, według której były one naliczane, odpowiadała wskazanej w §2 ust. 3 umowy (10% - k. 16; powód nie wykazał, by dokonywał zmian oprocentowania zgodnie z art. 76 Prawa bankowego). Wobec bezskuteczności wypowiedzenia niezasadne pozostaje w znacznej części żądanie zapłaty odsetek za opóźnienie, naliczanych zgodnie z §3 ust. 5 umowy w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego. Powód nie udowodnił podstaw do żądania opłat umownych w kwocie 1 541 zł.

Roszczenie – przy założeniu, że wypowiedzenie byłoby skuteczne – nie uległoby przedawnieniu. Pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym złożono w dniu 5 grudnia 2022 roku, a zatem przed końcem roku kalendarzowego, w którym zgodnie z art. 118 k.c. upłynęłyby trzy lata od daty wymagalności roszczenia. Powództwo w niniejszej sprawie wytoczono przed upływem trzech lat od umorzenia postępowania elektronicznego, a zatem złożony w nim pozew wywoływał skutki od daty jego pierwotnego wniesienia (art. 505 ³⁷§2 k.p.c.).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. powództwo należało oddalić i dlatego orzeczono, jak w punkcie I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach (punkt II) wydano na podstawie art. 98§§1, 1 ¹ i 3 k.p.c. Na koszty zasądzone na rzecz strony pozwanej składa się opłata sądową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie adwokata w wysokości jednej stawki minimalnej, wynoszącej 5 400 zł.