Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 kwietnia 2018 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: SSA – Zbigniew Kapiński

Sędziowie: SA – Dorota Tyrała

SA – Adam Wrzosek (spr.)

Protokolant: – sekr. sąd. Sylwester Leńczuk

przy udziale Prokuratorów Marcina Górskiego i Wojciecha Smolenia

po rozpoznaniu w dniach 21 marca i 4 kwietnia 2018 r.

sprawy:

1.  A. K. (1), syna J. i H. z domu M., urodz. (...) w W.

oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,

2.  G. K., syna L. i P. z d. O., urodz. (...) w B.

oskarżonego z art. 258 § 3 k.k., z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 189 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,

3.  K. B. (1), syna J. i B. z domu J., urodz. (...) w W.

oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 189 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,

4.  R. B. (1), syna J. i B. z domu J., urodz. (...) w W.

oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 189 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,

5.  A. K. (2), syna A. i D. z domu M., urodz. (...) w W.

oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,

6.  S. L., syna M. i U. z domu O., urodz. (...) w W.

oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 189 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,

7.  O. Z. (1), syna T. i J. z domu R., urodz. (...) w W.

oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,

8.  T. D., syna A. i G. z domu S., urodz. (...) w W.,

oskarżonego z art. 258 § 1 k.k., z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., z art. 189 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.,

na skutek apelacji, wniesionych przez prokuratora, obrońcę oskarżonego A. K. (1) i obrońców oskarżonego A. K. (2)

od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie

z dnia 17 sierpnia 2016 r. sygn. akt V K 59/06

I.  wyrok w zaskarżonej części, tj. w zakresie rozstrzygnięć z:

- z pkt I i z pkt II dotyczących oskarżonego A. K. (1),

- z pkt IV dotyczącego G. K.,

- z pkt V dotyczącego K. B. (1),

- z pkt VI dotyczącego R. B. (1),

- z pkt VII dotyczącego A. K. (2),

- z pkt IX dotyczącego S. L.,

- z pkt X dotyczącego O. Z. (1),

- z pkt XII dotyczącego T. D.,

- z pkt XIII w zakresie dotyczącym G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L., T. D.,

- z pkt XIV dotyczącego oskarżonego A. K. (2),

- z pkt XV w zakresie dotyczącym G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L., T. D.,

- z pkt XVI w zakresie dotyczącym G. K., R. B. (1), K. B. (1), O. Z. (1) i T. D.,

- z pkt XVII dotyczącego oskarżonego R. B. (1),

uchyla i w tej części sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu Warszawa – Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania;

I.  zasądza od Skarbu Państwa:

1. na rzecz:

adw. D. R., adw. M. K. (1) i adw. M. S. (1) – obrońców oskarżonego K. B. (1),

- adw. P. J. – obrońcy oskarżonego A. K. (1),

- adw. T. K. – obrońcy oskarżonego G. K.,

- adw. S. D. (1) i adw. E. B. – obrońców oskarżonego A. K. (2),

– adw. W. G. i adw. A. A. (2) – obrońców oskarżonego T. D.,

kwoty po 1.180,80 (tysiąc sto osiemdziesiąt 80/100) zł, zawierające 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu wyżej wymienionych oskarżonych w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym,

2. na rzecz:

- adw. A. R. – obrońcy oskarżonego G. K.,

- adw. N. S. (1) – obrońcy oskarżonego T. D.,

kwoty po 1.033,20 (tysiąc trzydzieści trzy 20/100) zł, zawierające 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu wyżej wymienionych oskarżonych w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym,

3. na rzecz adw. R. L. – obrońcy oskarżonych O. Z. (1) i oskarżonego R. B. (1) kwotę 2.361,60 (dwa tysiące trzysta sześćdziesiąt jeden 60/100) zł, zawierającą 23 % VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu wyżej wymienionych oskarżonych w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym.

UZASADNIENIE

W sprawie Sądu Okręgowego w Warszawie sygn. akt V K 59/06 oskarżono m. in.:

A. K. (1) o to, że:

I.  od marca 2004 r. do chwili zatrzymania w dniu 21października 2004 r. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej założonej i kierowanej przez G. K. oraz W. S. (2) mającej na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie posesji nr (...) w miejscowości G., jak również na terenie posesji nr (...) mieszczącej się przy ul. (...) w miejscowości J. i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich osób,

tj. o czyn z art. 258 § l k.k.

II. w dniu 25 marca 2004 r. w miejscowości Z. działając wspólnie i w porozumieniu z T. D., R. B. (1), T. R., S. L., A. N., A. K. (2), P. M., P. Z., K. B. (1) oraz dwoma dotychczas nieustalonymi mężczyznami pozbawił wolności S. D. (2) i zatrzymał go w charakterze zakładnika w celu zmuszenia rodziny w/wym. do zapłacenia okupu za jego uwolnienie, który to czyn został zaplanowany przez G. K. oraz W. S. (2), kierujących jednocześnie realizacją jego wykonania, a którego następnie przetrzymywał na terenie posesji mieszczącej się w miejscowości H., doprowadzając tym samym osoby najbliższe S. D. (2) pod groźbą pozbawienia w/wym. życia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 138.000 USD, która to kwota została przekazana sprawcom przestępstwa, w zamian za uwolnienie S. D. (2) w dniu 30 marca 2004 r., przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej,

tj. o czyn z art. 252 § l k.k. w zb. z art.282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.

G. K. o to, że:

IV. od nieustalonego okresu, nie później jednak niż od marca 2004 r. do chwili zatrzymania w dniu 24 stycznia 2006 r. kierował wraz z inną ustaloną osobą, założoną przez siebie zorganizowaną grupą przestępczą, mająca na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie posesji nr (...) w miejscowości G., jak również na terenie posesji nr (...) mieszczącej się przy ul. (...) w miejscowości J. i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich osób,

tj. o czyn z art. 258 § 3 k.k.

K. B. (1) o to, że:

V. od marca 2004 r. do chwili zatrzymania w dniu 5 lipca 2005 r. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej założonej i kierowanej przez G. K. oraz inną ustaloną osobę, mającej na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie posesji nr (...) w miejscowości G., jak również na terenie posesji nr (...) mieszczącej się przy ul. (...) w miejscowości J. i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich osób,

tj. o czyn z art. 258 § l k.k.

R. B. (1) o to, że:

VI. od marca 2004 r. do chwili zatrzymania w dniu 14 marca 2006 r. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej założonej i kierowanej przez G. K. oraz inną ustaloną osobę, mającej na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie posesji nr (...) a w miejscowości G., jak również na terenie posesji nr (...) mieszczącej się przy ul. (...) w miejscowości J. i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich osób,

tj. o czyn z art. 258 § 1 k.k.

A. K. (2) o to, że:

VII. od marca 2004 r. do chwili zatrzymania w dniu 20 października 2004 r. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej założonej i kierowanej przez G. K. oraz inną ustaloną osobę, mającej na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie posesji nr (...) w miejscowości G., jak również na terenie posesji nr (...) mieszczącej się przy ul. (...) w miejscowości J. i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich osób,

tj. o czyn z art. 258 § 1 k.k.

S. L. o to, że:

IX. od marca do grudnia 2004 r. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej założonej i kierowanej przez G. K. oraz inną ustaloną osobę, mającej na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie posesji nr (...) w miejscowości G., jak również na terenie posesji nr (...) mieszczącej się przy ul. (...) w miejscowości J. i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich osób,

tj. o czyn z art. 258 § 1 k.k.

O. Z. (1) o to, że:

X. od grudnia 2004 r. do sierpnia 2005 r. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej założonej i kierowanej przez G. K. oraz inną ustaloną osobę, mającą na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawieniu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie posesji nr (...) w miejscowości G., jak również na terenie posesji nr (...) mieszczącej się przy ul. (...) w miejscowości J. i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich osób,

T. D. o to, że:

XII. od marca 2004 r. do marca 2005 r. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej założonej i kierowanej przez G. K. oraz inną ustaloną osobę, mającej na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie posesji nr (...) w miejscowości G., jak również na terenie posesji nr (...) mieszczącej się przy ul. (...) w miejscowości J. i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich osób,

tj. o czyn z art. 258 § 1 k.k.

a nadto:

G. K.,

K. B. (1),

R. B. (1),

A. K. (2),

S. L.,

T. D. o to, że:

XIII. w dniu 25 marca 2004 r. w miejscowości Z. działając wspólnie i w porozumieniu wraz z innymi ustalonymi mężczyznami pozbawili wolności S. D. (2) i zatrzymali go w charakterze zakładnika w celu zmuszenia rodziny w/wym. do zapłacenia okupu za jego uwolnienie, który to czyn został zaplanowany przez G. K. oraz inną ustaloną osobę, kierujących jednocześnie realizacją jego wykonania, a którego następnie przetrzymywali na terenie posesji mieszczącej się w miejscowości H., doprowadzając tym samym osoby najbliższe S. D. (2) pod groźbą pozbawienia w./wym. życia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 138.000 USD, która to kwota została przekazana sprawcom przestępstwa, w zamian za uwolnienie S. D. (2) w dniu 30 marca 2004 r., przy czym czynu tego dopuścili się działając w zorganizowanej grupie przestępczej,

tj. o czyn z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy czym wobec G. K. o czyn z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.

a nadto:

G. K.,

K. B. (1),

R. B. (1),

S. L.,

T. D.

o to, że:

XIV. w dniu 7 grudnia 2004 r. działając wspólnie i w porozumieniu wraz z innymi ustalonymi osobami na terenie parkingu leśnego znajdującego się w pobliżu miejscowości P. pozbawili wolności W. D., a następnie przez okres powyżej 7 dni, tj. do dnia 17 grudnia 2004 r., przetrzymywali w/wym. pokrzywdzonego na terenie posesji nr (...) mieszczącej się w miejscowości J. przy ul. (...), który to czyn został zaplanowany przez G. K., kierującego realizacją jego wykonania, usiłując tym samym, pod groźbą pozbawienia życia W. D., doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia pieniędzmi w kwocie 150.000 Euro jego brata R. D., lecz zamierzonego celu nie osiągnęli z uwagi na brak u R. D. środków pieniężnych przy czym czynu tego dopuścili się działając w zorganizowanej grupie przestępczej,

tj. o czyn z art. 189 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy czym wobec G. K. o czyn z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 189 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.

a nadto:

G. K.,

K. B. (1),

R. B. (1),

O. Z. (1),

T. D.

o to, że:

XV. w dniu 23 marca 2005 r. w miejscowości W. - A. działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami pozbawili wolności W. W. i zatrzymali go w charakterze zakładnika w celu zmuszenia rodziny w/wym. do zapłacenia okupu za jego uwolnienie, który to czyn został zaplanowany przez G. K., kierującego jednocześnie realizacją jego wykonania, a którego następnie przetrzymywali na terenie posesji nr (...) mieszczącej się w miejscowości G., doprowadzając tym samym osoby najbliższe W. W. pod groźbą pozbawienia w/wym. życia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w wysokości 300.000 Euro, która to kwota została przekazana sprawcom przestępstwa, w zamian za uwolnienie W. W. w dniu 07 kwietnia 2005 r., przy czym czynu tego dopuścili się działając w zorganizowanej grupie przestępczej,

tj. o czyn z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy czym wobec G. K. o czyn z art.18 § 1 k.k. w zw. z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.

oraz

R. B. (1)

o to, że :

XVI. w dniu 6 grudnia 2004 r. w Z. działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą dokonał po uprzednim włamaniu kradzieży z posesji mieszczącej się przy ul. (...) samochodu osobowego m-ki A. (...) o numerach rejestracyjnych (...) o wartości ok. 22.000 zł na szkodę M. S. (2), przy czym czynu tego dopuścił się działając w zorganizowanej grupie przestępczej,

tj. o czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § l k.k.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2016 r.:

I. oskarżonego A. K. (1) uniewinnił od popełnienia czynu zarzucanego w pkt I, a kosztami postępowania w tej części obciążył Skarb Państwa;

II. w ramach czynu zarzuconego oskarżonemu A. K. (1) w pkt II uznał go za winnego tego, że w dniu 25 marca 2004 r. w Z., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w tym ustalonymi, wziął w charakterze zakładnika S. D. (2), w celu zmuszenia jego najbliższych do wypłacenia okupu za zwolnienie pokrzywdzonego, a następnie groźbą zamachu na jego życie zmusili A. D. do zapłacenia okupu w kwocie stanowiącej równowartość 138 000 USD, po czym S. D. (2) został zwolniony w dniu 30 marca 2004 r. tj. czynu z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., i za to na zasadzie art. 11 § 3 k.k., w zw. z art.252 § 1 k.k. w zw. z art.4 § l k.k. wymierzył karę 2 /dwóch/ lat pozbawienia wolności;

IV. oskarżonego G. K. uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt IV, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

V. oskarżonego K. B. (1) uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt V, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

VI . oskarżonego R. B. (1) uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt VI, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

VII. oskarżonego A. K. (2) uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt VII, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

IX. oskarżonego S. L. uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt IX, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

X. oskarżonego O. Z. (1) uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt X, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

XII. oskarżonego T. D. uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt. XII, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

XIII. oskarżonych: G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L. i T. D. uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt. XIII, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

XIV. W ramach czynu zarzuconego oskarżonemu A. K. (2) w pkt XIII uznał go za winnego tego, że w dniu 25 marca 2004 r. w Z., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w tym ustalonymi, wziął w charakterze zakładnika S. D. (2) w celu zmuszenia jego najbliższych do wypłacenia okupu za zwolnienie pokrzywdzonego, a następnie groźbą zamachu na jego życie zmusili A. D. do zapłacenia okupu w kwocie stanowiącej równowartość 138 000 USD, po czym S. D. (2) został zwolniony w dniu 30 marca 2004 r., tj. czynu z art.252 § l k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., i za to, na zasadzie art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 252 § l k.k. w zw. z art. 4 § l k.k. w zw. z art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył karę 3 /trzech/ lat pozbawienia wolności i grzywny w liczbie 50 /pięćdziesięciu/ stawek dziennych, ustalając stawkę dzienną na kwotę 50 /pięćdziesiąt/ zł;

XV. oskarżonych: G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L. i T. D. uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt XIV, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

XVI. oskarżonych: G. K., K. B. (1), R. B. (1), O. Z. (1) i T. D. uniewinnił od popełnienia czynu zarzuconego w pkt XV, kosztami postępowania w tej części obciążając Skarb Państwa;

XVII. w ramach czynu zarzuconego oskarżonemu R. B. (1) w pkt XVI uznał go za winnego tego, że w dniu 6 grudnia 2004 r. w Z., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami, w celu kradzieży, dokonując włamania, zabrał w celu przywłaszczenia samochód marki A. (...) nr rej. (...), wartości około 22.000 zł na szkodę M. S. (2), tj. czynu z art. 279 § 1 k.k. i za to, z mocy art. 279 § 1 k.k. wymierzył karę 1 /jednego/ roku i 4 /czterech/ miesięcy pozbawienia wolności;

XVIII. na zasadzie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej wobec oskarżonego R. B. (1) kary pozbawienia wolności zaliczył okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 14 marca 2006 r. do dnia 20 marca 2007 r.;

XIX. zwolnił oskarżonych: A. K. (1), A. K. (2) i R. B. (1) od obowiązku uiszczenia opłaty i pozostałych kosztów postępowania w sprawie, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa;

XX. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońców z urzędu oskarżonych: K. B. (1) - adw. D. R. i adw. M. K. (1) kwoty po 5904 zł brutto i adw. M. S. (1) kwotę 2066,40 zł brutto, A. K. (1) - adw. P. J. kwotę 5904 zł brutto, O. Z. (1) - adw. R. L. kwotę 5904 zł brutto, R. B. (1) - adw. R. L. kwotę 5904 zł brutto, G. K. - adw. A. R. i adw. T. K. kwoty po 5904 zł brutto, A. K. (2) - adw. S. D. (1) kwotę 5904 zł brutto i adw. E. B. kwotę 3247,20 zł brutto, T. D. - adw. W. G. i adw. N. S. (1) kwoty po 5904 zł brutto i adw. A. A. (2) kwotę 1328,40 zł brutto, tytułem kosztów obrony świadczonej z urzędu.

Od powyższego wyroku apelacje złożyli: prokurator i obrońcy oskarżonych A. K. (1), A. K. (2).

Prokurator zaskarżył wyrok:

1. w całości na niekorzyść oskarżonych: G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L., O. Z. (1), T. D. i A. K. (2),

2. w odniesieniu do oskarżonego A. K. (1) na jego niekorzyść w części dotyczącej:

- uniewinnienia od popełnienia czynu z art. 258 § 1 k.k. zarzuconego mu w pkt I aktu oskarżenia wniesionego w sprawie o sygn. VI Ds. 59/06,

- uznania go przez Sąd w ramach zarzuconego mu w pkt II aktu oskarżenia o sygn. VI Ds. 59/06 za winnego popełnienia czynu z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., w zakresie ustaleń faktycznych, opisu czynu, przyjętej kwalifikacji prawnej i orzeczonej kary.

Wyrokowi zarzucił:

1.  błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, polegający na błędnym przyjęciu, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na:

• uznanie oskarżonych: A. K. (1), K. B. (1), R. B. (1), A. K. (2), S. L., O. Z. (1) i T. D. za winnych popełnienia przestępstwa polegającego na udziale w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie ustalonych posesji i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich, tj. czynu z art. 258 § 1 k.k.,

• uznanie oskarżonego G. K. za winnego popełnienia przestępstwa polegającego na założeniu i kierowaniu wspólnie z ustaloną osobą zorganizowaną grupą przestępczą mającą na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni, przetrzymywaniu ich między innymi na terenie ustalonych posesji i osiąganiu korzyści majątkowych przez zmuszanie rodzin do zapłacenia żądanego okupu za uwolnienie bliskich, tj. czynu z art. 258 § 3 k.k.,

• uznanie oskarżonych G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L. i T. D. za winnych popełnienia wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami zarzuconego w pkt X aktu oskarżenia o sygn. VI Ds. 129/06 czynu popełnionego na szkodę S. D. (2),

• uznanie oskarżonych G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L. i T. D. za winnych popełnienia wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami zarzuconego w pkt XII aktu oskarżenia o sygn. VI Ds. 129/06 czynu popełnionego na szkodę W. D.,

• uznanie oskarżonych G. K., K. B. (1), R. B. (1), O. Z. (1) i T. D. za winnych popełnienia wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami zarzuconego w pkt XIII aktu oskarżenia o sygn. VI Ds. 129/06 czynu popełnionego na szkodę W. W.,

• uznanie, że oskarżony A. K. (1) popełnił przypisany w pkt II wyroku czyn na szkodę S. D. (2) wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej,

• uznanie, że oskarżony A. K. (2) popełnił przypisany w pkt XIV wyroku czyn na szkodę S. D. (2) wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi osobami działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej,

• uznanie, że oskarżony R. B. (1) popełnił przypisany w pkt XVII wyroku czyn kwalifikowany z art. 279 § 1 k.k. na szkodę M. S. (2) wspólnie i w porozumieniu z innymi ustalonymi osobami działając w zorganizowanej grupie przestępczej,

przy czym błędne ustalenia faktyczne wyniknęły z tego, że Sąd nadmierną wagę przywiązał do okoliczności mogących wzbudzać wątpliwości co do istnienia zorganizowanej grupy i przebiegu poszczególnych uprowadzeń, jednocześnie umniejszając znaczenie pozostałych, które przy prawidłowej interpretacji rozwiewały zaistniałe wątpliwości. Przy czym wskazany błąd skutkował uniewinnieniem oskarżonych: A. K. (1), K. B. (1), R. B. (1), A. K. (2), S. L., O. Z. (1), T. D. i G. K. od popełnienia zarzuconych im czynów z art. 258 k.k., art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., a także zmianą opisu czynów, których popełnienie Sąd przypisał A. K. (1), A. K. (2) i R. B. (1) poprzez wyeliminowanie z ich opisu działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej;

2. obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia polegającą na:

• naruszeniu art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonych w tej sprawie dowodów, niezgodną z zasadami logicznego myślenia oraz wskazaniami doświadczenia życiowego,

• przewodniczeniu składowi orzekającemu Sądu przez sędziego, wobec którego zachodziły podstawy do zastosowania instytucji z art. 41 § 1 k.p.k., bowiem uzewnętrznił on swoje poglądy na sprawę przed wydaniem orzeczenia,

• naruszeniu art. 170 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.k. poprzez niezasadne oddalenie wniosku dowodowego prokuratora o dopuszczenie dowodu z nagrań utrwalonych podczas kontroli operacyjnej, na których zarejestrowane były rozmowy osób, które brały udział w próbie pozbawienia wolności P. S., przy czym przeprowadzenie tego dowodu miało istotne znaczenie dla oceny udziału oskarżonych w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu dokonywanie przestępstw polegających na pozbawianiu osób wolności ze szczególnym udręczeniem na okres dłuższy niż siedem dni i kierowaniu tą grupą przez oskarżonego G. K.,

3. rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu A. K. (1) za przypisany mu przez Sąd czyn kwalifikowany z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. popełniony na szkodę S. D. (2), polegającą na wymierzeniu kary w wymiarze zbliżonym do dolnej granicy ustawowego zagrożenia, tj. 2 lat pozbawienia wolności, a także niewymierzenie kary grzywny, podczas gdy z ujawnionych w postępowaniu okoliczności wynikało, że przestępstwo popełnione zostało w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. 

W konkluzji apelacji prokurator wniósł o uchylenie wyroku Sądu I instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku wnoszę o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

- wymierzenie oskarżonemu A. K. (1) za przypisany mu czyn, kwalifikowany z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k., popełniony na szkodę S. D. (2) - kary pozbawienia wolności w wymiarze 5 lat, a także na podstawie art. 33 § 2 k.k. kary grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na 50 zł.

Obrońca oskarżonego A. K. (1) zaskarżył wyrok w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt II w całości, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego mających wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, polegającą na uznaniu winy oskarżonego A. K. (1) na podstawie niewiarygodnych wyjaśnień współoskarżonego A. K. (2), pomimo iż wyjaśnienia tego oskarżonego były niekonsekwentne i zostały zmienione na rozprawie, a także nie zostały potwierdzone innym, wiarygodnym materiałem dowodowym, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że oskarżony A. K. (1) w dniu 25 marca 2004 r., działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, wziął w charakterze zakładnika S. D. (2) w celu zmuszenia jego najbliższych do wypłacenia okupu za zwolnienie pokrzywdzonego.

W konkluzji apelacji skarżący wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części i uniewinnienie oskarżonego.

Obrońca oskarżonego A. K. (2) adw. E. B. zaskarżyła wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt XIV, zarzucając:

- naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie:

- art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego, z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zaniechaniu dążenia do ustalenia prawdziwych okoliczności faktycznych poprzez brak wnikliwej i krytycznej analizy zgromadzonych dowodów zwłaszcza wobec radykalnej zmiany postawy procesowej A. K. (2) w trakcie trwającego postępowania, wydaniu rozstrzygnięcia z pominięciem okoliczności przemawiających na korzyść tego oskarżonego,

- art. 5 § 2 k.p.k., polegające na rozstrzygnięciu niedających się wyjaśnić wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, które to uchybienia doprowadziły do błędnego ustalenia, że oskarżony działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w tym ustalonymi, wziął w charakterze zakładnika S. D. (2) w celu zmuszenia jego najbliższych do wypłacenia okupu za zwolnienie pokrzywdzonego, a następnie groźbą zamachu na jego życie zmusił A. D. do zapłacenia okupu.

W konkluzji apelacji obrońca wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie tej części wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Obrońca oskarżonego A. K. (2) adw. S. D. (1) zaskarżyła wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt XIV – w zakresie orzeczonej kary, zarzucając jej rażącą niewspółmierność wynikającą z nieuwzględnienia w odpowiednim stopniu faktu przyznania się przez oskarżonego do winy oraz opisania przebiegu zdarzeń, umożliwiającego Sądowi I instancji poczynienie dokładnych ustaleń stanu faktycznego, a nadto wyrażenia żalu i skruchy, co w konsekwencji doprowadziło do wyraźnej dysproporcji pomiędzy charakterem kar orzeczonych a karą, która powinna zostać orzeczona przy zastosowaniu dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez judykaturę.

W konkluzji apelacji obrońca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez znaczne złagodzenie kary pozbawienia wolności z 3 lat do 1 roku i zaniechanie orzekanie kary grzywny, tj. wymierzenie kary adekwatnej do stopnia zawinienia oraz odpowiadającej dyrektywom określonym w art. 53 k.k.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja prokuratora jest zasadna. Brak było podstaw do uwzględnienia apelacji obrońcy oskarżonego A. K. (1) i obrońcy oskarżonego A. K. (2) adw. E. B. – w zakresie dotyczącym zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienia oskarżonego od przypisanego mu czynu. W związku z koniecznością uchylenia wyroku w zakresie, o którym mowa w apelacji prokuratora bezprzedmiotowym było odnoszenie się do zawartego w apelacji obrońcy oskarżonego A. K. (2) adw. S. D. (1) zarzutu dotyczącego rażącej niewspółmierności orzeczonej kary. Podniesiony przez prokuratora na rozprawie odwoławczej zarzut dopuszczenia się przez Sąd Okręgowy obrazy art. 439 § 1 pkt 2 okazał się bezzasadny.

I.

Bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Jak już podniesiono wyżej na rozprawie odwoławczej prokurator podniósł zarzut dopuszczenia się przez Sąd I instancji obrazy art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na niezgodną z obowiązującym porządkiem prawnym obsadę składu orzekającego, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

W przedmiotowej sprawie akt oskarżenia wpłynął do Sądu Okręgowego w kwietniu 2006 r. W początkowej fazie postępowania sądowego wydano postanowienie o zwrocie sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania przygotowawczego, które w wyniku zażalenia złożonego przez prokuratora zostało uchylone przez Sąd Apelacyjny, a sprawę przekazano do merytorycznego rozpoznania. Następnie Sąd Okręgowy rozpoznał wniosek prokuratora o wyłączenie sędziego sprawozdawcy. Postanowienie odmowne zapadło w dniu 26 marca 2007 r. Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. nastąpiło otwarcie przewodu sądowego i odczytano akt oskarżenia (k. 4475 – 4494 tom XXIII). Sąd I instancji prowadził postępowanie w składzie 1 sędziego i 2 ławników, co było zgodne z obowiązującym wówczas uregulowaniem zawartym w art. 28 § 1 k.p.k.

W związku ze śmiercią jednego z ławników i koniecznością prowadzenia rozprawy od początku przewodnicząca Wydziału zarządzeniem z dnia 23 marca 2015 r. wyznaczyła nowych ławników, w tym ławników zapasowych (k. 18065 – 18068 tom XCI). Następnie sędzia sprawozdawca wyznaczyła terminy rozprawy na wrzesień 2015 r. (k. 18221 - 18224 tom XCI). Na rozprawie w dniu 8 września 2015 r. otwarto przewód sądowy (k. 1881 – 1887 tom XCV). W czasie podejmowania decyzji o wyznaczeniu nowych ławników i terminów rozprawy, która miała być prowadzona od początku, obowiązywały zmienione przepisy co do składu sądu orzekającego na rozprawie głównej. Ustawa z dnia 15 marca 2007 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2007.112.776), która weszła w życie w dniu 28 lipca 2007 r. znowelizowała bowiem art. 28 k.p.k., określając, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w sprawach o występek sąd na rozprawie głównej orzeka w składzie jednego sędziego (art. 8 cit. ustawy). Jednocześnie w art. 18 ust. 1 cit. ustawy stwierdzono, że w sprawach, w których rozpoczęto rozprawę główną, rozpoznawanych według przepisów obowiązujących przed nowelizacją w składzie ławniczym, postępowanie toczy się według nowych przepisów jeżeli m. in. po odroczeniu rozprawy nie może być ona prowadzona w dalszym ciągu. Czyny zarzucone oskarżonym, w tym także wyczerpujące znamiona art. 252 § 1 k.k., w dacie ich popełnienia były występkami. W tym stanie rzeczy w czasie podejmowania decyzji o wyznaczeniu w przedmiotowej sprawie nowych ławników w związku z koniecznością prowadzenia rozprawy od początku, nie było podstaw do utworzenia składu 1 sędziego i 2 ławników.

Należy też zauważyć, że art. 28 § 3 k.k. znowelizowany cit. ustawą z dnia 15 marca 2007 r., przewidywał że ze względu na szczególną zawiłość sprawy Sąd I instancji zarówno w sprawach o występki, jak i zbrodnie, mógł postanowić o procedowaniu w składzie trzech sędziów.

Rozważając, czy skład w którym Sąd Okręgowy ostatecznie rozpoznał sprawę i wydał wyrok, był prawidłowy, nie można pominąć, że z dniem 1 lipca 2015 r. zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013.1247), które znowelizował m. in. art. 28 § 3 k.k., nadając mu brzmienie: „Ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę sąd pierwszej instancji może postanowić o jej rozpoznaniu w składzie trzech sędziów albo jednego sędziego i dwóch ławników”. Nie ulega żadnej wątpliwości, że przedmiotowa sprawa z uwagi na charakter czynów zarzuconych oskarżonym, obszerny materiał dowodowy oraz konieczność poczynienia ustaleń w skomplikowanym i wielowątkowym stanie fatycznym, jest sprawą o szczególnej zawiłości. Uznając potrzebę rozpoznania sprawy, z uwagi na jej szczególną zawiłość, w składzie ławniczym, Sąd winien wydać w tym względzie stosowne postanowienie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W sytuacji, gdy nie ma jednakże jakichkolwiek wątpliwości, że sprawa jest o szczególnej zawiłości, to przystąpienie do jej rozpoznania w składzie jednego sędziego i dwóch ławników oznacza, iż sąd zdecydował się, właśnie ze względu, o którym mowa wyżej, na procedowanie w składzie ławniczym, a brak postanowienia opartego o treść art. 28 § 3 k.p.k., nie daje podstaw do twierdzenia, że nie był on właściwie obsadzony. Zaniechanie wydania powyższego postanowienia może stanowić jedynie względną przyczynę odwoławczą, o której mowa w art. 438 pkt 2 k.p.k. W tym przypadku zaskarżone orzeczenie podlegałoby uchyleniu w przypadku stwierdzenia, że zaistniałe uchybienie miało wpływ na treść orzeczenia, a w niniejszej sprawie nie ma podstaw do wyprowadzenia tego rodzaju wniosku.

II.

Sąd Okręgowy uniewinnił:

- oskarżonych G. K., K. B. (2), R. B. (1), S. L. i T. D. od popełnienia na szkodę W. D. przestępstwa z art. 189 § 2 k i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., (którą to kwalifikację w odniesieniu do oskarżonego G. K. uzupełniono o art. 18 § 1 k.k.),

- oskarżonych G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L., T. D., od popełnienia na szkodę S. D. (2) przestępstwa z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. (którą to kwalifikację w odniesieniu do G. K. uzupełniono o art. 18 § 1 k.k.),

- oskarżonych G. K., K. B. (1), R. B. (1), O. Z. (2), T. D. od popełnienia na szkodę W. W. przestępstwa z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art.282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. (którą to kwalifikację w odniesieniu do oskarżonego G. K. uzupełniono o art. 18 § 1 k.k.).

Nie ulega wątpliwości, że istotne znaczenie dla powyższego rozstrzygnięcia miały relacje innych współsprawców uczestniczących w przedmiotowych zdarzeniach, a w szczególności K. B. (1), M. K. (2), S. M. (1), a także J. M.. K. B. (2) w wyjaśnieniach złożonych w dniach 4 listopada 2005 r. i 10 listopada 2005 r. szczegółowo opisał zdarzenia związane z porwaniem i przetrzymywaniem S. D. (2), W. D. i W. W., ze wskazaniem roli konkretnych sprawców. Podczas przesłuchania w dniu 18 maja 2005 r. M. K. (2) złożył wyjaśnienia, w których dokładnie opisał zdarzenia dotyczące uprowadzenia i przetrzymywania W. D. i W. W. oraz role poszczególnych sprawców. W odniesieniu do zdarzeń dotyczących S. D. (2) i W. D. tego rodzaju relacje podczas przesłuchań w dniach 2 lutego 2006 r., 7 lutego 2006 r. złożył S. M. (1). Z kolei J. M. na rozprawie wskazał osoby biorące udział w uprowadzeniu S. D. (2).

Relacje w których K. B. (1), M. K. (2), S. M. (1) i J. M. opisują udział innych sprawców w konkretnych zdarzeniach są typowym dowodem z pomówienia. Powszechnie przyjmuje się, że ocena wiarygodności pomówienia wymaga ze strony sądu szczególnej ostrożności. Pomówienie nie stanowi bowiem dowodu pełnowartościowego, chyba że jest ono jasne i konsekwentne, a ponadto znajduje potwierdzenie w innych dowodach bezpośrednich lub pośrednich (Komentarz do Kodeksu postępowania karnego pod red. prof. dr hab. Zbigniewa Gostyńskiego, Dom Wydawniczy ABC, 1998, teza 9 do art. 7, str. 172-173, tom I).

Przy dowodzie z pomówienia nie jest konieczne, aby relacje pomawiającego były potwierdzone innymi dowodami co do każdego opisywanego przez niego zdarzenia. Potwierdzenie innymi dowodami co najmniej części przestępstw opisanych przez pomawiającego daje podstawy do pozytywnego zweryfikowania pozostałych jego relacji dotyczących innych przestępstw popełnionych przez tych samych sprawców, a także przez inne osoby.

Przy ocenie relacji K. B. (1), M. K. (2), S. M. (1) i J. M. należy pamiętać, że uczestniczyli oni w wielu zdarzeniach, często o bardzo podobnym charakterze, z udziałem różnych osób. Przedmiotowe zdarzenia polegały na uprowadzeniu osób, ich przetrzymywaniu, podejmowaniu działań mających na celu uzyskanie okupu, a następnie zwolnieniu porwanych. Nie wszyscy sprawcy uczestniczyli we wszystkich fazach poszczególnych przestępstw. Nadto biorąc udział np. w działaniach związanych z uprowadzeniem obserwowali oni jedynie wycinek danego zdarzenia bowiem tylko część sprawców bezpośrednio uczestniczyła w samym porwaniu, a inni zajmowali się dostarczeniem pojazdów, zabezpieczeniem terenu, przygotowaniem miejsca, w którym przetrzymywano uprowadzonego itp. W przetrzymywaniu porwanych zaangażowanych było wiele osób, niektórzy z nich zajmowali się aprowizacją. Czynności związane bezpośrednio z uprowadzaniem miały też charakter dynamiczny, co wpływało na możliwość zapamiętania szczegółów zdarzeń. Bezspornym jest, że wówczas, gdy zachodzi konieczność niejednokrotnego wypowiadania się o określonych faktach czy zdarzeniach, a ponadto, gdy wypowiedzi te dotyczą zdarzeń lub faktów odległych czasowo, jak też poszczególne wypowiedzi dzieli pewien dystans czasowy, treść depozycji tych nie może być jednobrzmiąca. Dlatego siłą rzeczy muszą zachodzić pewne, nieścisłości, czy też luki w kolejnych relacjach, a istotne jest, czy różnice te dotyczą kwestii bądź faktów o zasadniczym charakterze. Co więcej, gdyby różnice takowe czy nieścisłości nie występowały, można by się zastanawiać nad tym, czy składanie całkowicie pokrywających się ze sobą relacji na przestrzeni dość znacznego dystansu czasowego jest naturalne.

To wszystko winien mieć na uwadze Sąd I instancji. Tym samym rozstrzygając o odpowiedzialności oskarżonych G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L., T. D., O. Z. (1) obowiązkiem Sądu Okręgowego było przeprowadzenie wszechstronnej i wieloaspektowej oceny dowodów mających istotne znaczenie dla wydania prawidłowego orzeczenia. Tymczasem, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd Okręgowy uniewinniając oskarżonych od popełnienia czynów, o których mowa wyżej, ograniczył się do wykazania, że postępowanie przygotowawcze nie zostało przeprowadzone we właściwy sposób, gdyż nie zabezpieczono szeregu dowodów i zaniechano wykonania wszystkich niezbędnych czynności oraz skupił uwagę na wykazaniu rozbieżności i sprzeczności w relacjach oskarżonych, a także uwpuklił okoliczności mogące wskazywać, że relacje te były tendencyjne bądź nie zostały złożone w sposób dobrowolny oraz że część z tych relacji została odwołana. To, że pomiędzy relacjami pomawiających występują rozbieżności, relacje obciążające oskarżonych były odwoływane, a pomawiający podnosili, iż stosowano wobec nich niedozwolone metody winno oczywiście być przedmiotem analizy Sądu meriti. Dokonując oceny materiału dowodowego należało jednakże wziąć pod uwagę, że pomawiający złożyli szczegółowe relacje, które w dużej mierze są kompatybilne. Opisując porwanie W. K. P. B., S. M. (1) i M. K. (2) zgodnie wyjaśnili, że do popełnienia przestępstwa został wykorzystany skradziony samochód (...). K. B. (1) i M. K. (2) stwierdzili, że w porwaniu uczestniczyli R. B. (1), G. K., A. K. (1), T. D., S. L. i S. M. (1). S. M. (1) nie wymienił wszystkich tych osób, jednakże bezpośrednio nie był on obserwatorem porwania. Z relacji S. M. (1) i M. K. (2) wynika, że w uwolnieniu porwanego poza nimi brali udział R. B. (1) i T. D.. Osoby te wymienia też K. B. (1) i stwierdza, że również i on brał udział w uwolnieniu pokrzywdzonego. K. B. (1), M. K. (2), S. M. (1) z uwagi na różne role jakie mieli do wykonania przy porwaniu W. W. nie widzieli wszystkich czynności związanych z jego uprowadzeniem dlatego też każdy z nich nie był w stanie wymienić wszystkich osób biorących udział w tym zdarzeniu. Z ich relacji wynika jednakże, że poza nimi w porwaniu brali udział R. B. (1), G. K., T. D., S. L.. Pilnować podejrzanego mieli zaś: S. M. (1), M. K. (2) i R. B. (1) (relacja S. M. (1)), obaj bracia B., M. K. (2) (relacja K. B. (1)), M. K. (2), S. M. (1), R. B. (1) (relacja M. K. (2)). W uwolnieniu pokrzywdzonego wzięli udział bracia B., M. K. (2) i S. M. (1). K. B. (1) opisując porwanie, przetrzymywanie, a następnie uwolnienie S. D. (2) wskazał, że w przestępstwie tym poza nim uczestniczył G. K., A. K. (1), R. B. (2), T. D., S. L.. Częściowo relacja ta znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach A. K. (2) oraz M. K. (2), który miał informacje o tym zdarzeniu od R. B. (1). J. M. stwierdził z kolei, że w porwaniu S. D. (2) wzięli udział G. K., bracia B., A. K. (1) oraz A. K. (2), który był kierowcą.

Należy w tym miejscu zauważać, że gdyby powyższe relacje powstały z inicjatywy funkcjonariuszy Policji, to niezrozumiałym jest występowanie w nich różnic dotyczących szczegółów zdarzeń. Rozbieżności w tym zakresie są zrozumiałe, z przyczyn omówionych we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia. Pamiętać też trzeba, że rzeczą naturalną są różnice w zapamiętywaniu i odtwarzaniu zdarzeń przez poszczególne osoby. Dopiero wszechstronna analiza wyjaśnień pomawiających oskarżonych o udział w przestępstwach popełnionych na szkodę S. D. (2), W. D. i W. W., a także analiza dowodów i okoliczności podważających te relacje mogłaby być uznana za pełną ocenę materiału dowodowego, zgodną z zasadami określonymi w art. 7 k.p.k. W przepisie tym zawarta jest zasada swobodnej oceny dowodów. Zasada ta jest podstawą prawidłowego wyrokowania i nie może prowadzić do dowolności ocen i takiego wyboru dowodów, którego prawidłowości nie dałoby się skontrolować w trybie odwoławczym. Ustalenie faktyczne wyroku tylko wtedy nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów, gdy poczynione zostały na podstawie wszechstronnej analizy przeprowadzonych dowodów, których ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej czy logicznej, zgodna jest z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Uznając jedne z dowodów za wiarygodne, a inne za niewiarygodne sąd kieruje się zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie daje podstaw do jakiegoś apriorycznego preferowania lub dyskwalifikacji jednych z nich na rzecz drugich, i to tylko dlatego, że uzyskano je na określonym etapie postępowania. Sąd ma prawo dać wiarę zarówno wyjaśnieniom złożonym w toku postępowania przygotowawczego – wbrew odmiennym twierdzeniom na rozprawie – jak też odwrotnie, może uznać za wiarygodne wyjaśnienia złożone na rozprawie, a odrzucić wyjaśnienia złożone w toku postępowania przygotowawczego, byleby ocena tych dowodów była wszechstronna i wnikliwa, zgodna z zebranymi dowodami i oceniona w myśl reguł wskazanych w art. 7 k.p.k. (vide: Komentarz do Kodeksu postępowania karnego pod red. prof. dr hab. Zbigniewa Gostyńskiego, Dom Wydawniczy ABC 1998, tezy 6 i 7 do art. 7 str. 171 – 172, tom. II). Należy też pamiętać, że defekty postępowania przygotowawczego wynikające z zaniechania przeprowadzenia określonych czynności procesowych nie stanowią podstawy do negatywnej oceny dowodów zgromadzonych na tym etapie postępowania.

W konsekwencji wyrok uniewinniający oskarżonych:

- G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L., T. D. od popełnienia przestępstwa na szkodę S. D. (2),

- G. K., K. B. (1), R. B. (1), S. L., T. D. od popełnienia przestępstwa na szkodę W. D.,

- G. K., K. B. (1), R. B. (1), O. Z. (1), T. D. od popełnienia przestępstwa na szkodę W. W.,

nie mógł się ostać, a sprawa w tej części podlega przekazaniu Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Z relacji, które pomawiają oskarżonych wynika, że porwaniami zajmowała się grupa posiadająca strukturę organizacyjną, prowadząca działalność według określonych reguł, a jej celem było popełnianie kolejnych przestępstw polegających na pozbawieniu wolności w celu uzyskania okupu za uwolnienie.

Dla przyjęcia udziału konkretnego oskarżonego w zorganizowanej grupie przestępczej nie jest konieczna wiedza o szczegółach organizacji grupy, znajomość wszystkich osób ją tworzących, czy mechanizmów funkcjonowania. Wystarczy gotowość sprawcy do spełnienia zadań służących grupie, której świadomość istnienia ma sprawca. Strona podmiotowa tego formalnego przestępstwa obejmuje obie odmiany umyślności. Branie udziału w zorganizowanej grupie przestępczej polega także na udziale w popełnianiu przestępstw, dla których dokonania grupa została zawiązana (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2009 r. sygn. akt WA 9/09 OSKwSK 2009/1/752). Jest też oczywistym, że skoro istnieje grupa o wyznaczonych celach przestępczych, prowadząca działalność przestępczą przy wykorzystaniu tych samych możliwości oraz konkretnych osób, to udział w poszczególnych przestępstwach tej grupy stanowiących cel jej działania, jest nieformalnym, poprzez akceptację tychże celów, przystąpieniem do grupy i braniem udziału w jej działalności (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. II AKa 345/05, OSA 2007/5/23). Udział w zorganizowanej grupie jest przy tym występkiem formalnym, a jego strona podmiotowa obejmuje obie odmiany umyślności, zatem wystarczające jest, że sprawca ma świadomość istnienia grupy, akceptuje jej cele przestępcze i godzi się, by je realizowano. Wystarczające jest, gdy sprawca przystępuje do grupy, nie będąc pewny jej przestępczego charakteru, godząc się jednak z możliwością posiadania przez nią takich cech (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2007 r. sygn. II Aka 431/06, KZS 2007/11/45).

Tym samym wyrok w zakresie, w którym uniewinniono oskarżonych K. B. (1), R. B. (1), S. L., O. Z. (1) i T. D. od popełnienia przestępstwa z art. 258 § 1 k.k., a oskarżonego G. K. od popełnienia przestępstwa z art. 258 § 3 k.k. również nie mógł się ostać, a sprawa w powyższej części podlega przekazaniu Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Oskarżeni A. K. (1) i A. K. (2) zostali skazani za popełnione na szkodę S. D. (2) przestępstwo z art. 252 § 1 k.k. w zb. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. W świetle ich wyjaśnień, a także wyjaśnień K. B. (1) i S. M. (2) nie było podstaw do uwzględnienia apelacji obrońców w zakresie w jakim wnieśli oni o dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonych od przypisanego im czynu. Wyrok zapadły w stosunku do tych oskarżonych nie mógł się jednakże ostać albowiem w stosunku do tych oskarżonych niezbędne jest - z przyczyn o których mowa wyżej – ustalenie, czy przestępstwa na szkodę S. D. (2) dopuścili się oni działając w ramach zorganizowanej grupy przestępczej. Koniecznym zatem było także uchylenie w stosunku do A. K. (1) i A. K. (2) orzeczenia o uniewinnieniu ich od przestępstwa z art. 258 § 1 k.k. Tym samym sprawa w zakresie czynów zarzuconych oskarżonym A. K. (1) i A. K. (2) podlega przekazaniu Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy ponownie rozpoznając sprawę wobec wyżej wymienionych oskarżonych oczywiście dokona pełnej oceny zgromadzonych dowodów i rozstrzygnie, czy dopuścili się oni zarzuconych im czynów.

Na marginesie należy zauważyć, że zawarty w apelacji prokuratora zarzut dopuszczenia się przez Sąd I instancji obrazy art. 41 § 1 k.k. z uwagi na to, iż przewodnicząca składu orzekającego winna zostać wyłączona od rozpoznania sprawy, jest całkowicie chybiony. Prokurator w postępowaniu przed Sądem Okręgowym złożył wniosek o wyłączenie przewodniczącej składu orzekającego, który został rozpoznany, a w uzasadnieniu zapadłego w tym zakresie rozstrzygnięcia wyczerpująco wskazano dlaczego brak było podstaw do jego uwzględnienia.

W związku z uchyleniem wyroku w części dotyczącej skazania oskarżonego A. K. (2) apelacja jego obrońcy adw. S. D. (1), kwestionująca wysokość orzeczonej kary stała się bezprzedmiotowa.

Sąd Okręgowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokładnie przeprowadzi postępowanie, w którego trakcie uwzględni uregulowanie zawarte w art. 442 § 2 k.p.k. W przypadku ponownego zgłoszenia przez prokuratora wniosku o dopuszczenie dowodu z opisanych w uzasadnieniu apelacji oskarżyciela publicznego nagrań utrwalonych podczas kontroli operacyjnej, Sąd I instancji orzeknie, czy ma on znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Po zamknięciu przewodu sądowego Sąd Okręgowy zgromadzony materiał dowodowy podda analizie, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu, co doprowadzi do wydania trafnego wyroku.

III.

O wynagrodzeniu dla obrońców z urzędu:

- oskarżonego K. B. (1): adw. D. R., adw. M. K. (1) i adw. M. S. (1),

- oskarżonego G. K.: adw. T. K. i adw. A. R.,

- oskarżonego A. K. (2): adw. S. D. (1) i adw. E. B.,

- oskarżonego T. D.: adw. W. G., adw. A. A. (2) i adw. N. S. (2),

- oskarżonego O. Z. (1): adw. R. L.,

- oskarżonego R. B. (1): adw. R. L.

orzeczono na podstawie § 3, § 4, § 17 ust. 2 pkt 5 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016.714).

Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.