Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

Formularz UK 2

Sygnatura akt

III Ka 592/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 14 marca 2025 r. w sprawie o sygn. akt X K 1211/20 przeciwko A. G. (1) oskarżonemu o czyn z art. 207 § 1 kk

11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

11.3. Granice zaskarżenia

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

12.1. Ustalenie faktów

12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

A. G. (1)

Dotychczasowa niekaralność

Informacja z K.

k. 1023

A. G. (1)

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego

Informacja

k. 1044

12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

12.2. Ocena dowodów

12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Dotychczasowa niekaralność oskarżonego

Informacja z K.

Dowód w postaci informacji z K. w odniesieniu do oskarżonego A. G. (1) nie budzi wątpliwości, ani w zakresie formy, ani treści. Została ona sporządzona przez uprawniony do tego podmiot w formie przewidzianej dla tej czynności. Żadna ze stron postępowania nie kwestionowała jej autentyczności i rzetelności.

Posiadanie orzeczenia

Informacja

Dowód w postaci informacji odnoszącej się do korzystania przez małoletniego z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego od 21 stycznia 2020 r. sporządzony przez uprawniony podmiot, niekwestionowany przez strony.

12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1)

1a)

1b)

1c)

1d)

1e)

Ad 1a)

Ad 1b)

Ad 1c)

Ad 1d)

Ad 1e)

2)

Ad 2)

Obrazy przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.:

art. 7 kpk, art. 92 kpk, art. 410 kpk polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów po przez niewłaściwą, jednostronną analizę materiału dowodowego. Sąd w szczególności, w sposób dowolny zastępował widoczne braki postępowania dowodowego w zakresie okoliczności faktycznych i relacji stron w czasie objętym aktem przypuszczeniami i domniemaniami, a polegającymi na:



dowolnej a nie swobodnej ocenie zeznań wszystkich świadków, które zdaniem sądu potwierdzają stawiany oskarżonemu zarzut, podczas gdy żaden z nich nie był naocznym świadkiem aktów fizycznego i psychicznego znęcania się nad małol. synem. Depozycje świadków nie są wynikiem obiektywnych zdarzeń które były udziałem poszczególnych świadków, a jedynie odtworzeniem z przeszłości fragmentarycznych i ogólnikowych informacji uzyskanych z różnych źródłem odnoszących się głownie do zdarzeń z okresu poprzedzającego akt oskarżenia,



bezzasadnym obdarzeniu walorem pełnej wiarygodności zeznań świadka B. Z. (1), teściowej oskarżonego, w zakresie zachowania oskarżonego wobec syna i dokonanie w oparciu o depozycje ww. świadka ustaleń faktycznych, w sytuacji kiedy świadek w okresie aktu oskarżenia pozostawał w silnym konflikcie z oskarżonym, a będąc w opozycji wobec oskarżonego świadek ma silną motywację do czynienia ustaleń niekorzystnych dla oskarżonego, oraz posiada interes prawny w rozstrzygnięciu na niekorzyść oskarżonego, co odzwierciedla wyraźnie treść jej zeznań w których przejaskrawia zachowania oskarżonego, nad interpretuje lub przeinacza fakty. Okoliczności takie wykluczają możliwość ustalenia okoliczności faktycznych w oparciu o zeznania świadka,



pominięciu w ocenie materiału dowodowego i uznaniu za nieuwodnione zeznań świadka B. T., bez jakiegokolwiek uzasadnienia procesowego takiego stanowiska, oraz bez wykazania przyczyn powyższego, w sytuacji kiedy depozycje świadka pozostają spójne, logicznie, wzajemnie się uzupełniają, z wyjaśnieniami oskarżonego oraz z treścią sms-ów pomiędzy stronami. Świadek szczegółowo opisuje relacje stron w okresie aktu oskarżenia, gdyż świadek uczestniczył w spotkaniach oskarżonego z pokrzywdzonym, w których brał udział także jej syn. W depozycjach świadka, a brak jest w nich przejaskrawień i niejasności, czy też próby wybielenia osoby oskarżonego, co nakazuje obdarzyć zeznania takie walorem pełnej wiarygodności. Tymczasem sąd pominął zeznania świadka jedynie z tego powodu, że zdaniem sądu świadek pozostaje w bliskiej relacji z oskarżonym wiec chce chronić i wybielić osobę oskarżonego,



całkowite pominięcie przez sąd meriti w ustaleniach faktycznych treści korespondencji sms-owej wysyłanej pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonym w okresie zarzucanego oskarżonemu czynu, pomimo, że szczegółowa analiza wiadomości pozwala na wykazanie, że oskarżony miał zażyłe relacje z synem w powyższym okresie, strony kontaktowały się ze sobą regularnie, umawiały na spotkania i wycieczki, co pozostaje w rażącej sprzeczności z dowolnymi ustaleniami sądu które poczynił w oparciu o zeznania świadków i zeznania pokrzywdzonego. Wydaje się to o tyle zaskakujące, że sąd nie pozbawił treści korespondencji waloru wiarygodności, przeciwnie uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania autentyczności smsów, jednak w sposób dowolny pominął wnioski płynące z ww. dowodu,



dowolne uznanie zeznań pokrzywdzonego za wiarygodne w pełni i na tej podstawie przyjęcie, że oskarżony znęcał się fizycznie nad synem w podanym aktem oskarżenia okresie, podczas gdy ustalenia sądu pozostają rażąco sprzeczne z zeznaniami małoletniego. Sam pokrzywdzony w drugim przesłuchaniu precyzował swoje słowa odnośnie aktów przemocy fizycznej i wprost zanegował aby oskarżony w podanym okresie bił go, a jedynie, że w okresie wczesnego dzieciństwa zdarzało się, że ojciec karcił go klapsami za nieposłuszeństwo, zaś w okresie aktu oskarżenia nie było innych zdarzeń w których ojciec stosował by wobec niego przemoc,



dowolne uznanie zeznań pokrzywdzonego za wiarygodne w pełni i na tej podstawie przyjęcie, że oskarżony znęcał się psychicznie nad synem w podanym aktem oskarżenia okresie, podczas gdy zeznania pokrzywdzonego odnośnie opisanych aktem oskarżenia czynów nie spełniają waloru wiarygodności i przejrzystości. Analiza treści stenogramów zeznań pokrzywdzonego oraz odtworzone nagranie z przesłuchania wskazuje, że:

a)  małoletni w sposób całkowicie luźny i dowolny, zapewne bez rozumienia znaczenia używa pojęcia „znęcanie się”, „bicie”, „groźba”, „molestowanie”, podając bez jakichkolwiek szczegółów różne sytuacje z odległej przeszłości kiedy jeszcze rodzice żyli wspólnie w jednym domu,

b)  pokrzywdzony nie jest w stanie podać jakichkolwiek szczegółów aktów znęcania się psychicznego ojca w podanym okresie czasu, wychodzi w sposób rażący poza ramy czasowe objęte aktem oskarżenia odnosząc się do zaszłych zdarzeń z wczesnego dzieciństwa, przy czym jego depozycje charakteryzują się ogólnikowością, pozostają mglistym wspomnieniem dzieciństwa. Pokrzywdzony nie jest w stanie umiejscowić w czasie i miejscu konkretnych zdarzeń, podać jakichkolwiek szczegółów znęcania się, jak również jej częstotliwość, np. mówi, że ojciec groził mu, albo, że krzyczał na niego, lub znęcał się nad nim, przy czym nie podaje żadnych szczegółów. Nie jest w stanie odpowiedzieć na pytania odnośnie czasu, miejsca i opisać szczegółów, co nie pozwala na ustalenie charakteru zachowań oskarżonego, tj. czy w ogóle wypełniają one znamiona znęcania się i czy realizują czynność sprawczą znęcania się,

c)  na treść zeznań pokrzywdzonego wpływ na jego złość wobec ojca. Małoletni przejawia skrajnie negatywny stosunek do ojca w dacie składanych zeznań, któremu jak sam zeznaje ma za złe, że rozstał się z matką, obarcza go winą na rozpad małżeństwa rodziców. Powyższe sprawia, że składa zeznania pod wpływem skrajnych emocji wzburzony zachowaniem ojca skutkującym jego zdaniem zaburzeniem ładu i spokoju w rodzinie. Powyższe wskazuje na znaczną frustrację małoletniego wywołane niezadowoleniem z powodu rozstania rodziców i nawiązaniem przez oskarżonego relacji z inną kobietą B. T., którą wielokrotnie w zeznaniach nazywa kochanką;



dowolne uznanie przez sąd opinii psychologicznej mgr M. R. za jasną spójną oraz rzeczową i na tej podstawie dokonanie ustaleń faktycznych, a następnie przypisanie winy oskarżonego za znęcanie się nad małol. synem w dacie objętym aktem oskarżenia, podczas gdy opinia jawi się jako niespełniająca standardów opiniodawczych, zawierająca liczne braki, niejasności i nadinterpretacje faktów, przez co nie powinna stanowić podstawę ustaleń faktycznych, ponieważ :

a)  biegła nie dokonując analizy pełnych akt, w tym dokumentów z korespondencji pomiędzy oskarżonym a jego synem nie odniosła się w swojej opinii do szeregu sprzeczności w wypowiedziach małoletniego, problemów z określeniem miejsca i czasu zdarzeń, mylenia faktów i osadzania ich w niewłaściwym kontekście czasowym. Co więcej, w dalszych opiniach uzupełniających oraz pomimo kolejnego przesłuchania małoletniego biegła nie usunęła ww. braków twierdząc, że nie pamięta czy zapoznawała się z treścią smsów pomiędzy stronami, pomimo tego, że zawiera ona szereg okoliczności które podważają ustalenia biegłej odnośnie relacji oskarżonego z synem,

b)  zawiera wewnętrzną sprzeczność, gdyż biegła podaje, że dziecko nie posiada skłonności do zmyślenia wcześniejszego zdarzenia i konfabulacji, aby w tej samej opinii (str. 4 opinii zasadniczej) ustalić, że małoletni przejawia inklinacje do sugestii osób trzecich,

c)  biegła wykracza poza zakres opinii i w sposób niedopuszczalny dokonać oceny dowodów i usiłuje ustalać stan faktyczny zastępując tym rolę sądu stwierdzając w opinii, że dochodziło wobec małoletniego do znęcania się psychicznego i fizycznego, przy czym nie podała rzeczowego uzasadnienia swoich ustaleń, co jest nieuprawnione przez biegłego, którego zadaniem jest formułowanie wniosków, które mają pomóc sądowi w ocenie dowodów. To sąd dokonuje oceny dowodów i ustala czy miało miejsce znęcanie się;

d)  w swojej opinii biegła zasłaniając się zasadami etyki zawodu psychologa odmówiła sądowi przedłożenia wykonanych testów psychologicznych wraz z jego wynikami, które sporządzała w trakcie przeprowadzania badania z udziałem małol. A. G. (2) i które posłużyły jej do sporządzenia opinii psychologicznej na zlecenie sądu i wysnucia tak zasadniczych wniosków odnośnie znęcania się nad małoletnim. Tymczasem opinia nie zawiera przeprowadzonych badań ani wyników testów psychologicznych z którym mogłaby zapoznać się obrona, zatem nie sposób jest ustalić w oparciu o jakie badania i jakie testy psychologiczne biegła wyciągnęła wnioski odnośnie np. zdolności świadka do spostrzegania i odtwarzania spostrzeżeń. Ponieważ sąd w oparciu o jego zdaniem wiarygodną opinię biegłej przypisuje winę oskarżonemu za czyn z art. 207 kk to brak dostępu do wyników badań prowadzących do wniosków opinii pozbawia ja waloru wiarygodności i narusza prawo do obrony;

art. 14 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk i art. 332 § 1 pkt 2 kpk w zw. z art. 439 § 1 pkt 9 kpk poprzez złamanie zasady skargowości i przekroczenie granic oskarżenia polegające na uznaniu sprawstwa i winy oskarżonego za zarzucany mu czyn w oparciu o okoliczności i zdarzenia historyczne wykraczające i to daleko poza zakres czasowy objęty aktem oskarżenia, a zatem skazanie oskarżonego za inne przedmiotowo i czasowo czyny niż objęte zarzutem wskazanym w akcie oskarżenia, podczas gdy to ramy czasowe w akcie oskarżenia wskazują okres w którym zarzucany czyn miał miejsce. Sąd przypisał oskarżonemu czyny, który nie był przedmiotem oskarżenia. Sąd nie może orzekać w sprawach, które miały miejsce przed tym okresem lub po nim, jeśli nie zostały one objęte aktem oskarżenia. Sąd może orzekać tylko w zakresie czynów, które zostały zarzucone oskarżonemu w akcie oskarżenia. Tymczasem Sąd usiłuje wciągnąć do okresu objętego aktem oskarżenia zdarzenia podawane przez świadków i pokrzywdzonego z udziałem oskarżonego sprzed tego okresu, w tym sprzed kilkunastu lat, które jednak nie mają żadnego odzwierciedlenia w ramach czasowych aktu oskarżenia. Sąd przypisuje zatem oskarżonemu sprawstwo za czyn z art. 207 kk za szereg zdarzeń odnoszących się do czasokresu zarzucanego mu czynu, bez formalnego dokonania w zaskarżonym wyroku zmiany opisu czynu w zakresie ram czasowych jego popełnienia. Przy czym, dodać należy, że sąd nie uwzględnił całego materiału dowodowego, a w szczególności treści wszystkich wydruków z korespondencji stron i to pomimo, że taki dowód został dopuszczony jeszcze przez prokuraturę w postępowaniu przygotowawczym;

art. 170 kpk w zw. art. 366 kpk z zw. z art. 410 kpk poprzez:



oddalenie wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ponownego przesłuchania małoletniego pokrzywdzonego A. G. (2) z udziałem innego biegłego psychologa niż mgr M. R., ewentualnie w obecności zespołu biegłych złożonych psychiatry i psychologa, a nie samego psychologa, w sytuacji kiedy zdiagnozowanie u pokrzywdzonego (...) uzasadniało przeprowadzenie przesłuchania małol. A. G. (2) z udziałem zespołu biegłych złożonych psychiatry i psychologa, a nie samego psychologa,



oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z kolejnych opinii z zakresu psychologii przez innego biegłego psychologa niż mgr M. R., podczas gdy już treść opinii zasadniczej biegłej wzbudza zastrzeżenia odnośnie wypełnienia standardów opiniodawczych, a to z uwagi na wyjście poza granice tezy dowodowej, formułowanie wniosków opinii w oparciu o postawione tezy i założenia, dokonanie ustaleń odnośnie relacji stron w czasookresie aktu oskarżenia bez pełnej analizy pełnych akt, w tym dokumentów z korespondencji pomiędzy oskarżonym a jego synem, nie odniosła się w swojej opinii do szeregu sprzeczności w wypowiedziach małoletniego, problemów z określeniem miejsca i czasu zdarzeń, mylenia faktów i osadzania ich w niewłaściwym kontekście czasowym,



oddalenie wniosku o zobowiązanie biegłej mgr M. J. do przedłożenia wykonanych testów psychologicznych wraz z jego wynikami, które sporządzała w trakcie przeprowadzania badania z udziałem małol. A. G. (2) i które posłużyły do sporządzenia opinii psychologicznej na zlecenie sądu, uznając, że jest to sprzeczne z treścią Kodeksu Pracy Psychologa, a nadto nie jest to nieprzydatne dla sprawy, podczas gdy powyższe pozostaje istotne do ustalenia rodzaju badań przeprowadzonych z udziałem pokrzywdzonego, wyników testów psychologicznych pokrzywdzonego, możliwych wniosków wyciągniętych na podstawie tychże wyników oraz ich prawidłowości w kontekście przyjętych przez biegłą wniosków końcowych opinii, tym bardziej, że sama biegłą zaznacza, że swoje wnioski formułuje na podstawie i w oparciu o wyniki badań i testów, do których obrona nigdy nie miała dostępu;

art. 366 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez pominięcie przez Sąd I instancji w procesie wyrokowania wniosków płynących z korespondencji sms-owej (co najmniej 1100 smsów) pomiędzy stronami, a które dowodzą tego, że:



w okresie objętym aktem oskarżenia, co najmniej do końca 2018 r. oskarżony pozostawał z synem w stałym i systematycznym kontakcie, który nie ograniczał się wbrew twierdzeniu pokrzywdzonego i świadków wyłącznie do koniecznych i niezbędnych ustaleń co do realizacji kontaktów z ojcem, ale daleko wykraczał poza rutynowy kontakt i świadczył o zażyłych relacjach stron w tymże okresie;



pokrzywdzony samodzielnie inicjował kontakt z ojcem, wymieniał z nim swoje spostrzeżenia, uwagi i poglądy na różne tematy jak również umawiał się z nim na kolejne spotkania planując wspólne wycieczki;



brak jest jakichkolwiek symptomów świadczących o tym negatywnych relacjach z ojcem, że pokrzywdzony boi się ojca, obawia się spotkań z nim, lub oświadcza, że nie chce się z nim widywać;

Nie sposób jest więc dokonywać oceny strony przedmiotowej czynu zarzucanego oskarżonego z pominięciem stanu psycho-emocjonalnej pomiędzy stronami jaka wypływa z treści smsów. Tymczasem Sąd I Instancji uznaje z jednej strony, że brak jest podstaw do kwestionowania ich autentyczności, z drugiej strony dysponując tak ważnym w ocenie obrony materiałem ujawniającym zakres i rodzaj relacji stron pominął tak kluczowe dla ustalenia winy oskarżonego kwestie. Jest to zastanawiające o tyle, że treść smsów koresponduje z wyjaśnieniami oskarżonego a jednocześnie pozostaje w sprzeczności z treścią zeznań świadków i pokrzywdzonego odnośnie zachowania oskarżonego;

art. 424 §1 pkt. 1 kpk poprzez nie uwzględnienie w uzasadnieniu orzeczenia przyczyn dla których Sąd pozbawił waloru wiarygodności wyjaśnień oskarżonego, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że wyjaśnienia te stanowią przyjętą przez niego linię obrony, która ma na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej za zarzucany mu czyn. Sąd nie wyjaśnił jednak z jakiego powodu daje wiarę zeznaniom pokrzywdzonego odmawiając jednocześnie wiarygodności wersji oskarżonego pomimo, że wyjaśnienia oskarżonego pozostają zbieżne np. z uznanym przez sąd za autentycznym i wiarygodnym dowodem z korespondencji sms-owej pomiędzy oskarżonym, a pokrzywdzonym, która potwierdza zażyłe relacje stron pomiędzy sobą co najmniej do końca 2018 r., brak strachu ze strony pokrzywdzonego w kontaktach, samodzielnie inicjowanie kontaktów z ojcem przez pokrzywdzonego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

W sytuacji, gdy sąd wyrokował po przeprowadzeniu rozprawy, zarzut dotyczący naruszenia wymogu oparcia orzeczenia na całokształcie dowodów ujawnionych w toku rozprawy powinien być ulokowany w treści art. 410 kpk, nie zaś treści art. 92 kpk. Przepisy art. 92 kpk i art. 410 kpk mają bowiem tożsamy zakres znaczeniowy; pierwszy z nich dotyczy spraw rozstrzyganych na posiedzeniu. W sprawie, w której wydany został wyrok po przeprowadzeniu rozprawy art. 92 kpk nie ma w ogóle zastosowania i z tego też względu nie może dojść do jego naruszenia. Artykuł 410 kpk jako lex specialis względem art. 92 kpk, odnosi się do dowodów ujawnionych w toku rozprawy, zaś art. 92 kpk odnosi się do całokształtu ustaleń faktycznych stanowiących podstawę orzeczenia sądu na każdym etapie postępowania (wyrok SN z dnia 30 stycznia 2013 r., III KK 173/12; wyrok SA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2021 r., II AKa 112/18; wyrok SA we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2019 r., II AKa 66/19). Tym samym nie można zarzucić orzeczeniu naruszenia łącznie art. 410 kpk i art. 92 kpk. W sytuacji, gdy sąd wyrokował po przeprowadzeniu rozprawy, zarzut dotyczący naruszenia wymogu oparcia orzeczenia na całokształcie dowodów ujawnionych w toku rozprawy powinien opierać się na art. 410 kpk, nie zaś na treści art. 92 kpk (postanowienie SN z dnia 13 stycznia 2017 r., V KK 256/16). Natomiast z naruszeniem art. 410 kpk mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy sąd opiera swoje orzeczenie na materiale nieujawnionym na rozprawie głównej, bądź tylko na części materiału ujawnionego i jego rozstrzygnięcie nie jest wynikiem analizy całokształtu ujawnionych okoliczności. Zarzucanie naruszenia art. 410 kpk wymaga wykazania określonych - istotnych braków w ujawnieniu dowodów i wyjaśnieniu całokształtu okoliczności sprawy. Jeżeli skarżący nie wykaże, że określonej okoliczności (dowodu) nie ujawniono, nie przeprowadzono, albo uczyniono to sprzecznie z procedurą, to zarzut naruszenia art. 410 kpk jest pusty. W żadnej mierze, tak jak zaprezentował to Skarżący, dokonanie oceny dowodów i oparcie się na niektórych z nich, przy jednoczesnym odmówieniu wiary dowodom przeciwnym, czy pominięciu uznanych za nieistotne dla rozstrzygnięcia, nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 410 kpk. Przepis ten nie może być rozumiany w ten sposób, że każdy z przeprowadzonych dowodów ma stanowić podstawę ustaleń Sądu. Jest to oczywiście niemożliwe, gdy z różnych dowodów wynikają sprzeczne okoliczności. Z naruszeniem tej regulacji nie należy zatem utożsamiać sytuacji uznania za wiarygodne określonych dowodów lub ich części, z jednoczesnym odmówieniem tego przymiotu innym, co stanowi przecież podstawową prerogatywę Sądu. Nie można więc zarzutu naruszenia art. 410 kpk opierać na tym, że pewne dowody nie stanowiły podstawy czynionych ustaleń, jeżeli zostały rozważone, a ich znaczenie ocenione w sposób czyniący zadość wymogom art. 7 kpk. Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 kpk wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy (art. 410 kpk) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy (art. 2 § 2 kpk), stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego (art. 4 kpk), jest wyczerpująco i logiczne - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku (art. 424 kpk). W opozycji do swobodnej oceny materiału dowodowego pozostaje dowolna ocena tego materiału. W tym przypadku mówimy o uchybieniu art. 7 kpk. Jednakże wykazanie, iż doszło do naruszenia art. 7 kpk ciąży na tym, kto poprzez fakt ten chce zakwestionować ustalony w sprawie stan faktyczny. Przy tym nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie, że ocena ta jest dowolna. Skarżący dla skuteczności zarzutu powinien precyzyjnie wykazać na czym konkretnie polegać miała wadliwość przeprowadzonej przez organ oceny dowodu, bądź dowodów. Ocena wiarygodności zeznań świadków nie należy do kompetencji biegłych, którzy mogą jedynie dokonywać ustaleń co do rozwoju umysłowego świadka oraz zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń. Tylko i wyłącznie sąd, zgodnie z art. 7 kpk, jest uprawniony, aby mając na uwadze treść zeznań świadka w zestawieniu z treścią opinii i wypływających z niej wiadomości specjalnych oraz wymową pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ocenić, czy zeznania świadka są wiarygodne. Kontrola instancyjna oceny dowodów nie obejmuje sfery przekonania sędziowskiego, jaka wiąże się z bezpośredniością przesłuchania, sprowadza się natomiast do sprawdzenia, czy ocena ta nie wykazuje błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodu, pominięcia pewnych dowodów) lub logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania), albo czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy. Tak więc dokonanie przez sąd odwoławczy nowej, odmiennej oceny dowodów jest uzasadnione tylko wówczas, gdy w wyniku kontroli odwoławczej stwierdzona zostanie dowolność oceny poczynionej przez Sąd I instancji (pomijając kwestię nowych dowodów). Jeżeli natomiast ocena dokonana przez sąd pierwszej instancji pozostaje pod ochroną art. 7 kpk, nie ma podstaw do zmieniania jej w postępowaniu odwoławczym. Sam nawet fakt oparcia orzeczenia skazującego na zeznaniach tylko jednego świadka, w sytuacji nieprzyznania się oskarżonego do winy, samo przez się nie może stanowić podstawy do zarzutu dokonania błędnych czy dowolnych ustaleń faktycznych w sprawie. W realiach niniejszej sprawy zarzut aktu oskarżenia, któremu zaprzecza oskarżony znajduje oparcie nie tylko w zeznaniach małoletniego pokrzywdzonego, także inni świadkowie potwierdzają ustalenia Sądu Rejonowego co do stanu faktycznego. Nie istnieje żadna reguła dowodowa, która uzasadniałaby pogląd, że zeznania jedynego świadka są niewystarczającą podstawą skazania i to bez względu na to jaką świadek zajmuje funkcję, pozycję w życiu społecznym bądź czy korzysta z jakichś szczególnych uprawnień procesowych. Orzecznictwo przyjmuje jednak, że tego rodzaju „jedyny” dowód nie może stać w sprzeczności z innymi dowodami, które nie mają wprawdzie decydującego znaczenia dla kwestii odpowiedzialności karnej, stanowią jednak podstawę do dokonania lub weryfikacji ustaleń faktycznych odnoszących się do określonych fragmentów zdarzenia. W realiach sprawy wiarygodność zeznań A. G. (2) nie została podważona. Jego zeznania znajdują potwierdzenie w zeznaniach J. G., B. Z. (2), A. S., S. G., J. S., J. T., A. K., E. R., M. D., także częściowo w wyjaśnieniach oskarżonego A. G. (1) i zeznaniach przywoływanego w apelacji świadka B. T.. W procedowaniu Sądu Rejonowego nie sposób dopatrzeć się naruszenia wskazanych w zarzutach apelacji zasad określonych w art. 7 kpk. Zarzut naruszenia tego przepisu wymaga wykazania wad w sposobie dokonania przez Sąd oceny konkretnych dowodów, tymczasem Skarżący wskazuje jedynie wynik oceny, domagając się podzielenia oceny dokonanej przez siebie. Wbrew twierdzeniom Skarżącego Sąd Rejonowy odniósł się do całości materiału dowodowego, który stanowił podstawę czynionych ustaleń faktycznych. Poddał go ocenie, podobnie jak przedstawił ocenę dowodów odrzuconych, które z uwagi na nieprzyznanie im atrybutu wiarygodności nie stanowiły podstawy ustalanych w sprawie faktów. Skarżący poza przywołaniem przepisów przekonująco nie wykazuje okoliczności popierających jego stanowisko, co do wskazywanych jako ocenionych z obrazą art. 7 kpk dowodów. Wydaje się w tej sytuacji, że brak bezstronności i dążenia do oparcia orzeczenia na prawdziwych ustaleniach faktycznych jest tylko wynikiem wydania orzeczenia niezgodnego z oczekiwaniem Skarżącego. Sąd Rejonowy dokonał oceny całokształtu przeprowadzonych dowodów, a mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, stosownie do wskazanych w art. 7 kpk wymagań, zgodnie ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Sąd szczególną uwagę poświęcił ocenie zeznań małoletniego wówczas A. G. (2), podkreślając że jego zeznania korespondują z pozostałym wiarygodnym materiałem dowodowym. Przy ocenie zeznań małoletniego Sąd uwzględniał opinie biegłego psychologa, który uczestnicząc w przesłuchaniach małoletniego i przeprowadzając jego badania potwierdził zdolności małoletniego do postrzegania, zapamiętywania i relacjonowania zapamiętanych okoliczności stosownie do rozwoju z uwagi na jego wiek, wykluczając wykazywanie tendencji do konfabulacji. Sąd poddał opinie biegłej psycholog ocenie i analizie. W uzasadnieniu Sąd, wyjaśnił przyczyny, dla których przyznał atrybut wiarygodności przesłuchanym świadkom, w tym wskazywanym J. G. i B. Z. (2) z jednej strony, z drugiej zaś B. T. i oskarżonego A. G. (1). Sąd Rejonowy wskazał w jakiej części i z jakiego powodu nie daje wiary wyjaśnieniom oskarżonego oraz odrzuca wspierające jego wyjaśnienia zeznania świadków. Z taką oceną Sąd Odwoławczy się zgadza. Z punktu widzenia oceny wiarygodności wypowiedzi osobowych źródeł dowodowych niebagatelne znaczenie ma bezpośredniość przeprowadzanych przesłuchań. Sąd ocenę wiarygodności opiera bowiem nie tylko na treści wypowiadanych zeznań czy wyjaśnień, ale przede wszystkim na własnych spostrzeżeniach odnośnie do reakcji osób na zadawane pytania, sposób relacjonowania i odbierania pytań zadawanych przez innych uczestników postępowania. Stąd ocena wiarygodności poszczególnych osobowych źródeł dowodowych została przez Sąd Rejonowy przedstawiona w sposób przekonujący i pełny, we wzajemnym ich powiązaniu. Dla zasadności tak stawianego w apelacji zarzutu nie wystarczy zaprezentowanie przez obrońcę oskarżonego własnych wątpliwości co do zgromadzonego materiału dowodowego i wymowy poszczególnych dowodów. Zarzut obrazy art. 7 kpk wymaga bowiem wykazania uchybień w dokonanej ocenie konkretnych dowodów prowadzącej do wniosku, że sąd ocenił dowody przekraczając granice oceny swobodnej a wyciągane w tej mierze wnioski świadczą o dowolności analizy i oceny dowodów. W kwestii naruszenia art. 7 kpk istotne jest wykazanie konkretnych uchybień w przedstawionym przez sąd wywodzie argumentacyjnym (w postaci naruszeń wskazanych w zarzucie apelacji elementów), natomiast sama prezentacja przez skarżącego własnej oceny dowodów czy interpretacji ustalonych okoliczności, nie jest aktywnością, która może doprowadzić do stwierdzenia naruszenia prawa. Sam fakt, że przyjęte przez sąd założenia dowodowe nie odpowiadają subiektywnym oczekiwaniom strony, nie jest wystarczający do uznania zasadności zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (postanowienie SN z dnia 22 marca 2022 r., II KK 31/21). Samo nawet stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania nie przesądza o zasadności zarzutu, konieczne jest ponadto wykazanie, że stwierdzone uchybienie procesowe mogło mieć - in concreto - wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 438 pkt 2 kpk – uch. SN z dnia 22 października 2007 r., SNO 73/07). Odmówienie wiarygodności części materiału dowodowego, a następnie pominięcie w ramach czynionych ustaleń faktycznych tych dowodów, nie może być postrzegane jako wydanie rozstrzygnięcia na podstawie częściowych okoliczności sprawy. Nie stanowi zatem naruszenia podniesionych w apelacji przepisów postępowania dokonanie oceny materiału dowodowego przeprowadzonego lub ujawnionego na rozprawie w sposób odmienny od subiektywnych oczekiwań stron procesowych. Dokonanie oceny materiału ujawnionego, nieodpowiadającej interesowi procesowemu skarżącego, nie uchybia dyspozycji wymienianych tu przepisów (wyrok SA w Łodzi z dnia 7 grudnia 2016 r. II AKa 223/16). Podniesione zarzuty naruszenia art. 7 kpk, art. 92 kpk, art. 410 kpk nie są zasadne.

Przede wszystkim podkreślić należy, iż przesłanka określona w art. 17 § 1 pkt 9 kpk wiąże się ściśle z zasadą skargowości (art. 14 § 1 kpk) i stanowi ujemną przeszkodę procesową jedynie dla postępowania sądowego w pierwszej instancji. W postępowaniu odwoławczym stwierdzenie przez sąd wystąpienia uchybienia, o jakim mowa w art. 17 § 1 pkt 9 kpk, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 kpk, która - zgodnie z art. 414 § 1 kpk i art. 437 § 2 kpk - winna skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i umorzeniem postępowania, a nie uniewinnieniem oskarżonego (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2022 r., II KK 545/21). Brak skargi uprawnionego oskarżyciela w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 9 kpk wchodzi w grę tylko w toku sądowego stadium procesu i tylko w odniesieniu do takiej osoby, która swoją skargą zainicjowała postępowanie główne, pomimo że nie była osobą do tego uprawnioną lub orzeczono o czynie niezawartym w akcie oskarżenia. Dotyczy zatem dwóch rodzajów sytuacji - pierwszej - gdy osoba nie miała żadnej legitymacji do wystąpienia z oskarżeniem, drugiej - gdy czyn przypisany jest nietożsamy z czynem zarzuconym (co oznacza, że orzeczono w przedmiocie przestępstwa, którego osądzenia w ogóle nie żądał oskarżyciel). Zgodnie z art. 45 § 1 kpk w sprawach publicznoskargowych, a taką jest niniejsza sprawa, oskarżycielem przed wszystkimi sądami jest prokurator. Ta jednoznaczna regulacja procesowa wskazuje, że prokurator jest uprawnionym oskarżycielem w rozumieniu ustawy i wniesiony przez niego akt oskarżenia w sprawach, jak sprawa niniejsza, z oskarżenia publicznego nie może być uznawany za wadliwy w rozumieniu art. 17 § 1 pkt 9 kpk. Żaden z obowiązujących przepisów kodeksu postępowania karnego, nie zawiera ograniczenia kompetencji prokuratora, zakreślając mu kategorie spraw, w których nie jest uprawniony do wykonywania funkcji oskarżyciela publicznego. Dotyczy to także innych kompetencji procesowych prokuratora, w tym wskazanych w art. 311 § 1 kpk (uprawnienie do prowadzenia śledztwa lub dochodzenia, albo nadzoru nad nimi), czy art. 331 § 1 kpk (sporządzenie aktu oskarżenia). Procesowa regulacja jest zgodna z podstawową dla ustroju prokuratury zasadą jednolitości jej działania. W sytuacji zatem, w której postępowanie przygotowawcze w sprawie, ze względu na przedmiot postępowania prowadzone było przez organy dochodzeniowo śledcze i pod nadzorem prokuratora, brak jest podstaw do stwierdzenia, że prokurator był nieuprawniony do wniesienia i popierania aktu oskarżenia przed sądem, w szczególności zaś by wystąpiła w ten sposób negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 9 kpk. Przez użyte w art. 14 § 1 kpk sformułowanie „wszczęcie postępowania” należy rozumieć wszelkie rodzaje postępowania. Przyjęcie dwóch podstawowych funkcji zasady skargowości jako funkcji impulsu procesowego i jako funkcji obowiązku procesowego oznacza obowiązek podjęcia określonych przez prawo karne procesowe działań w sytuacji istnienia impulsu procesowego (skargi). Gospodarzem skargi po jej wniesieniu do sądu pozostaje oskarżyciel publiczny, gdyż ma prawo do np. skutecznego cofnięcia aktu oskarżenia. W opisie czynu zarzucanego i przypisanego należy zawrzeć nie tylko określenie sposobu popełnienia przestępstwa, jego ewentualne skutki, rodzaj atakowanego dobra chronionego prawem, ale także czas i miejsce jego popełnienia. Zauważyć należy, że wówczas podejrzanemu A. G. (1) w ogłoszonym w dniu 22 października 2020 r. postanowieniu z dnia 7 października 2020 r. o uzupełnieniu zarzutów zawarto zbliżony do przyjętego przez Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku opis czynu wówczas zarzuconego podejrzanemu z art. 207 § 1 kk. Jednak w dniu 14 grudnia 2020 r. w postanowieniu o zmianie zarzutów opis czynu z art. 207 § 1 kk zarzuconego A. G. (1) odpowiadał opisowi z aktu oskarżenia. Zatem nie sposób podzielić zarzutu naruszenia art. 14 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk i art. 332 § 1 pkt 2 kpk, by wywoływać miał on skutki z art. 439 § 1 pkt 9 kpk. Przedmiotem postępowania karnego jest bowiem kwestia odpowiedzialności oskarżonego za zarzucany mu czyn jako zdarzenie historyczne nie zaś opisany konkretnie w zarzucie aktu oskarżenia (art. 332 § 1 pkt 2 kpk), czy też ze względu na zastosowaną kwalifikację prawną (art. 207 § 1 kk). Opis czynu zawarty w inicjującej postępowanie sądowe skardze oskarżyciela publicznego jest ważnym składnikiem formułowania zarzutu popełnienia przestępstwa przez organy wymiaru sprawiedliwości i towarzyszy w praktyce wielu istotnym czynnościom tych organów, w tym w formułowaniu aktu oskarżenia (art. 332 § 1 pkt 2 kpk), które następnie podlega kontroli najpierw formalnej (art. 337 kpk), następnie merytorycznej w toku postępowania sądowego, a postępowanie dowodowe prowadzi do sformułowania właściwego opisu czynu przypisanego w wyroku. Ma ono fundamentalne znaczenie, gdyż jest związane ze stosowaniem norm gwarancyjnych prawa karnego. Zgodnie z art. 366 § 1 kpk i art. 413 § 2 pkt 1 kpk obowiązkiem sądu jest wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym czasu popełnienia przestępstwa, a następnie dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu w wyroku. Kodeks postępowania karnego nie określa na czym ma polegać „dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu”. Wskazówkę w tym zakresie zawiera art. 332 § 1 pkt 2 kpk, który mówi, że akt oskarżenia powinien zawierać dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody. Dokładne określenie zarzuconego, a następnie przypisanego oskarżonemu przestępstwa, powinno zawierać, poza wskazaniem czasu i miejsca jego popełnienia, opis czynu niezbędny z punktu widzenia ustawowych znamion danego przestępstwa. Opis czynu przypisanego to dokładny opis wszystkich elementów czynu mających znaczenie dla prawidłowej jego kwalifikacji, niepomijający żadnego aspektu zachowania należącego do ustawowych znamion danego typu przestępstwa. Truizmem wydaje się w tym miejscu przypominanie, że postępowanie karne wszczyna się i prowadzi w związku z określonym zdarzeniem, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenia popełnienia przestępstwa (art. 303 kpk). Jeżeli dane, istniejące w chwili wszczęcia postępowania przygotowawczego lub zebrane w jego toku, uzasadniają dostatecznie, że czyn taki popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu jej zarzutów (art. 313 § 1 kpk) lub powiadamia osobę podejrzaną o treści zarzutu wpisanego do protokołu jej przesłuchania (art. 325g § 1 i 2 kpk), przy czym czyn, który powinien być w postanowieniu (protokole) dokładnie opisany (art. 313 § 2 kpk), zakreśla ramy postępowania prowadzonego przeciwko osobie, a więc wyznacza ontologiczną tożsamość czynu. Oczywiste jest również i to, że jakakolwiek zmiana w zakresie zarzucanego czynu (konieczność zarzucenia czynu nieobjętego wydanym uprzednio postanowieniem o przedstawieniu zarzutów albo czynu w zmienionej w istotny sposób postaci lub też zakwalifikowania czynu z surowszego przepisu) wymaga podjęcia decyzji procesowej, o której mowa w art. 314 kpk (zarówno postanowienie o uzupełnieniu zarzutów, jak i o zmianie zarzutów zostały wydane w toku postępowania przygotowawczego). Skoro z treści art. 332 § 1 pkt 2 kpk jasno wynika obowiązek zharmonizowania zarzutu aktu oskarżenia z postanowieniem o przedstawieniu zarzutów w tym sensie, że w obu tych dokumentach procesowych chodzić musi o ten sam czyn, to brak takiej spójności stanowi wadę formalną, której usunięcie następuje w trybie określonym w art. 337 kpk (wyrok SN z dnia 9 lutego 2011 r., II KK 228/10). Zgodnie z art. 332 § 1 pkt 1 i 2 kpk akt oskarżenia powinien zawierać imię i nazwisko oskarżonego, inne dane o jego osobie oraz dane o zastosowaniu środka zapobiegawczego oraz dokładne określenie zarzucanego o oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody. Przepis ten jest realizacją wyrażonej w art. 14 kpk zasady skargowości, a więc jednej z podstawowych gwarancji zapewniających oskarżonemu rzeczywiste prawo do obrony. O ile nie stanowi wyjścia poza granice oskarżenia i związanego z tym naruszenia zasady skargowości dokonanie w toku przewodu sądowego odmiennych niż przyjęte w zarzucie ustaleń faktycznych dotyczących określonego zdarzenia np. w zakresie daty popełnienia czynu, miejsca jego po pełnienia, ilości i wartości przedmiotu przestępstwa to granica dokonania przez sąd w orzeczeniu odmiennych ustaleń jest orzekanie przez Sąd w przedmiocie czynu objętego wniesionym przez oskarżyciela aktem oskarżenia (np. wyrok SN z dnia 30 października 2012 r., II KK 9/12; postanowienie SN z dnia 21 sierpnia 2012 r., III KK 217/12). W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest niekwestionowany pogląd, iż ramy postępowania jurysdykcyjnego są określone przez zdarzenie historyczne opisane w akcie oskarżenia, a nie przez poszczególne elementy tego opisu. W konsekwencji, sąd nie jest związany ani szczegółowym opisem czynu zawartym w zarzucie aktu oskarżenia, ani kwalifikacją prawną nadaną temu czynowi przez oskarżyciela. Zasada skargowości nie ogranicza sądu w ustaleniach szczegółowych elementów faktycznych zdarzenia opisanego w akcie oskarżenia, ani w prawnej ocenie zarzucanego czynu. Opis czynu (podobnie jak i kwalifikacja prawna) wskazany w akcie oskarżenia nie wiąże sądu. Jest to jedynie swego rodzaju „propozycja” prokuratora, skoro sąd może dokonać zmian opisu czynu (i kwalifikacji prawnej) w porównaniu do czynu zarzucanego. Kluczowe jest tylko, aby utrzymał się w zakresie wyznaczonym granicami oskarżenia. Granice oskarżenia zostaną utrzymane, gdy sąd rozstrzygając w wyroku pozostał na płaszczyźnie tożsamego zdarzenia historycznego, które stanowiło przedmiot skargi. O tym, czy sąd „zmieścił się” w granicach skargi, decyduje ostatecznie tożsamość zdarzenia historycznego objętego czynem przypisanym ze zdarzeniem historycznym zarzuconym przez oskarżyciela w akcie oskarżenia. Za elementy wyznaczające tożsamość zdarzenia historycznego należy przyjąć: identyczność przedmiotu zamachu, identyczność kręgu podmiotów oskarżonych o udział w zdarzeniu, tożsamość miejsca i czasu zdarzenia, jak też zachowanie choćby części wspólnych znamion w opisie czynu zarzuconego i przypisanego, które winny się ze sobą pokrywać, mając jakiś obszar wspólny (postanowienia SN: z dnia 13 maja 2021 r., II KK 26/21; z dnia 7 października 2020 r., V KK 358/19; wyrok SN z dnia 16 marca 2021 r., IV KK 617/19; wyrok SA w Szczecinie z dnia 10 lipca 2025 r., II AKa 120/25). Z istoty tej fundamentalnej dla procesu karnego zasady wynika bowiem, że opis czynu zawarty w zarzucie skargi uprawnionego oskarżyciela stanowi jedynie procesową hipotezę, podlegającą ustawicznej weryfikacji w toku sądowego postępowania dowodowego. Zgodnie z zasadą prawdy materialnej, czyn hipotetyczny (opisany w akcie oskarżenia lub ustalony w prawomocnym wyroku) powinien pokrywać się z czynem rzeczywistym. Niekiedy jednak, na przykład z braku odpowiednich dowodów, nie da się w pełni odtworzyć czynu rzeczywistego w początkowym stadium postępowania. Często zdarza się w praktyce, iż w toku postępowania przygotowawczego następuje zmiana opisu czynu, wówczas, stosownie do treści art. 314 kpk, wydaje się nowe postanowienie o przedawnieniu zarzutów, zawierające czyn w zmienionej postaci, które ogłasza się podejrzanemu oraz przesłuchuje go. Inaczej kwestia ta przedstawia się w postępowaniu jurysdykcyjnym, ze względu na rygory wynikające z reguły niezmienności przedmiotu procesu. Powszechnie przyjmuje się, że w procesie karnym dopuszczalna jest zmiana opisu czynu, jeśli nie wykracza poza granice tożsamości czynu. Przestępstwo znęcania się, charakteryzując się rozciągnięciem w czasie okresu jego dokonania, niejednokrotnie wymaga modyfikacji ram czasowych tego czynu w drodze ingerencji organów procesowych, także wtedy, gdy przestępcze zachowanie sprawcy nie ulega zmianie, mimo toczącego się przeciwko niemu postępowania przygotowawczego lub sądowego o czyn określony w art. 207 § 1 kk. Podstawą wyroku są przede wszystkim wyniki przewodu sądowego, w toku którego przeprowadza się zgłoszone przez strony dowody, dokonuje ich oceny oraz dokonuje się subsumcji poczynionych ustaleń faktycznych pod właściwy przepis ustawy. Niejednokrotnie wynik przewodu sądowego zawiera nowe elementy faktyczne, nieznane oskarżycielowi, mające wpływ na łagodniejszą lub surowszą kwalifikację prawną czynu, a które muszą być rozważone i uwzględnione, byleby tylko nie została przez to naruszona tożsamość czynu. Właśnie sąd a quo jest uprawniony, a nawet zobowiązany objąć swym orzeczeniem całość czynu, także elementy, których oskarżyciel nie przytacza. Sąd Rejonowy – wbrew zarzutom skarżącego – nie złamał zasady skargowości i nie przekroczył granic oskarżenia, uzupełnił natomiast opis czynu przypisywanego w wyroku oskarżonemu o czynności wykonawcze, które wynikać mogły z zeznań małoletniego pokrzywdzonego, jednakże pozostawały poza przyjętymi ramami czasu popełnienia czynu z art. 207 § 1 kk. Jak ustala Sąd Rejonowy oskarżony wyprowadził się z domu po zdarzeniu z dnia 3 września 2017 r. Czynności wykonawcze, które wskazał w opisie przypisanego czynu (uzupełnienie w porównaniu z czynem zarzucanym aktem oskarżenia) miały natomiast mieć miejsce właśnie w miejscu zamieszkania. Zatem musiałyby mieć miejsce przed wyprowadzeniem się oskarżonego z domu, a więc przed datą początkową zarzucanego aktem oskarżenia czynu. Sąd ustalił i przyjął ramy czasowe przypisanego czynu z art. 207 § 1 kk za aktem oskarżenia, to i opis czynu przypisanego winien być tożsamy z zarzutem aktu oskarżenia. Utrzymując się jednak w zakresie czasowym przyjętym aktem oskarżenia „w okresie od 20 października 2017 r. do 27 maja 2019 r.”, Sąd wbrew wiarygodnym dowodom w sposób z tymi dowodami sprzeczny zmienił opis czynu. Sąd przypisał oskarżonemu czyn, który był przedmiotem oskarżenia, nie naruszył zatem art. 14 § 1 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 kpk i art. 332 § 1 pkt 2 kpk, by można było mówić o wystąpieniu przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 kpk. Natomiast zmieniając opis czynu sprzecznie z poczynionymi ustaleniami faktycznymi Sąd I instancji dopuścił się błędu, mającego wpływ na treść orzeczenia, dlatego należało w postępowaniu odwoławczym powrócić do opisu czynu zarzuconego oskarżonemu aktem oskarżenia (pkt I ppkt 1 sentencji).

Od sądu wyrokującego w sprawie nie można wymagać, aby przeprowadzał z urzędu dowody, które powinny być przeprowadzone przez strony postępowania dla realizacji ich własnego interesu procesowego. Takie rozumienie obowiązków przewodniczącego składu orzekającego, o których mowa w art. 366 kpk oznacza osłabienie pozycji sądu jako organu bezstronnie wymierzającego sprawiedliwość, oceniającego dowody i twierdzenia przedstawione przez strony procesowe oraz rozstrzygającego o słuszności racji stron biorących udział w sporze procesowym. Oznacza także przełamanie podziału ról procesowych, stanowiącego jeden z fundamentów współczesnego procesu karnego. Zakłada także przyzwolenie na bierne zachowanie oskarżyciela publicznego w toku postępowania dowodowego na rozprawie głównej, na co nie zezwala zasada domniemania niewinności wyrażona w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP oraz w art. 5 § 1 kpk. Wymieniona zasada wymaga wszak, aby fakt popełnienia przez oskarżonego czynu zabronionego został udowodniony, tzn. wykazany w przekonujący sposób przed organem rozstrzygającym sprawę (przed sądem). Nie wszystkie okoliczności, których ustalenia żąda strona, mogą być przedmiotem dowodzenia, ale tylko te, które po pierwsze są dopuszczalne, po drugie mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, po trzecie są przydatne do stwierdzenia wnioskowanych okoliczności, po czwarte są możliwe do przeprowadzenia, a także nie zmierzają do przedłużenia postępowania. Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, ale także rozważając konieczność przeprowadzenia innych dowodów wnioskowanych przez strony, Sąd musi mieć na uwadze wiele okoliczności, w tym wymienione w art. 7 kpk. Kontrola odwoławcza całości postępowania, w tym zapadłych postanowień o oddaleniu wniosków dowodowych kwestionowanych przez skarżącego, wskazuje na słuszność decyzji Sądu meriti. Nie można zapominać o tym, że proces w niniejszej sprawie był rozciągnięty w czasie. Czynności dowodowe były przeprowadzane po dacie końcowej czynu 27 maja 2019 r. Małoletni pokrzywdzony był przesłuchany w sposób przewidziany procedurą także z udziałem psychologa, który w czerwcu 2020 r. złożył pisemną opinię z tej czynności. W toku postępowania sądowego A. G. (2) został przesłuchany ponownie w dniu 3 listopada 2023 r. Ponad trzy lata od wcześniejszego przesłuchania. Również złożona została opinia biegłego (k. 848 – z dnia 20 lipca 2024 r.). W aktach sprawy zalegają dokumenty, jak również wynika to z zeznań świadków, że A. G. (2) był poddawany badaniom w kierunku zaburzeń ze spektrum autyzmu (D. M. – psychiatra dziecięcy k. 72). Jak wynika z informacji Dyrektora szkoły, do której pokrzywdzony uczęszczał od 21 stycznia 2019 r. do 31 sierpnia 2022 r. (informacja k. 1044) A. G. (2) „od 21 stycznia 2020 r. posiadał orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na autyzm, w tym zespół (...). Orzeczenie było wydane na wniosek matki J. G.”. Drugie przesłuchanie, a także być może pierwsze nie było zatem wolne od wpływu stosowanych terapii, czy badań, które małoletni przechodził z inicjatywy jego matki. Odnosząc się do złożonych przez małoletniego zeznań, to tak jak każda osoba przesłuchiwana podlegał on ocenie przez pryzmat podstawowych cech zdolności poznawczych, co do których wypowiedział się w opiniach psycholog. Przy zapamiętywaniu cechą charakterystyczną ludzkiej pamięci jest jej wybiorczość. Każda osoba nie zapamiętuje wszystkich swoich spostrzeżeń, lecz te elementy, które w danej chwili budzą jej zainteresowanie. Ważne dla pamięci jest również zaangażowanie emocjonalne, im wyższe tym więcej dana osoba zapamięta. Brak zaangażowania, czy też wielokrotność, powtarzalność czynności może skutkować mniejszą zdolnością do zapamiętywania pojedynczych zdarzeń. Każdy może być zainteresowany innymi szczegółami. Do czynników wpływających na pamięć należy również doświadczenie, zaangażowanie, skupienie uwagi. Świadek lepiej zapamiętuje wydarzenia dla niego najważniejsze. Natomiast w przypadku zdarzeń mniej istotnych, ich wielości i powtarzalności z racji wykonywanych obowiązków, może dojść do przekłamań pamięci, nakładania się zdarzeń. Przechowywanie śladów pamięciowych również ma charakter wybiórczy. Oznacza to, że nie wszystko co zostanie zapamiętane przez obserwatora zdarzeń pozostanie przechowane w jego pamięci przez wiele lat w niezmienionej treści. Luki w pamięci pojawiają się wraz z upływem czasu, dotyczą różnych elementów zapamiętanego pierwotnie materiału. Wpływ na przechowywanie ma między innymi wiek, sprawność umysłowa, ale także doświadczenie życiowe. W trakcie przechowywania w pamięci zdarzeń odległych, w sytuacji nakładania się kolejnych z racji wykonywanych czynności może dojść do zniekształceń. Również wielokrotność odtworzeń śladów pamięciowych w wielokrotnych czynnościach może wpływać na dalsze przechowanie. Wielokrotne składanie zeznań przez świadków może powodować, że zniekształcenia pamięci mogą się utrwalać. Odtwarzanie jest trzecią fazą procesu pamięciowego i następuje po zapamiętaniu i po przechowaniu informacji. Podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich faz i na ten etap wpływ ma wiele czynników wewnętrznych i zewnętrznych. W pierwszej kolejności należy wymienić tutaj czas, emocjonalne związanie z przypominaną sobie okolicznością, warunki jej odtwarzania. Czymś naturalnym są również niezamierzone deformacje procesu odtwarzania polegające na zniekształceniu postrzeżeń, ubytkach bądź uzupełnieniach. Wszystkie te okoliczności należy mieć na uwadze oceniając zeznania świadków w sytuacji wielokrotnego relacjonowania zdarzeń po upływie znacznego czasu, ale także oceniając zasadność składanych przez strony wniosków dowodowych, w kontekście możliwości uzyskania materiału dowodowego. Nie jest tak, jak twierdzi obrońca oskarżonego, że Sąd pierwszej instancji w sposób jednostronnie negatywnie nacechowany podchodził do wniosków dowodowych obrońcy oskarżonego. Pogląd obrońcy oskarżonego o konieczności przeprowadzenia zgłoszonych dowodów nie prowadzi automatycznie do ich uwzględnienia. Sąd Rejonowy był uprawniony do podjęcia takiej decyzji procesowej w ramach obowiązujących przepisów w formie oddalenia tychże wniosków. Sąd w oparciu o doświadczenie zawodowe ocenił złożone wnioski, w kontekście całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym mając na uwadze sporządzone w formie procesowej protokoły zeznań małoletniego i opinie biegłej psycholog. Zważywszy na upływ czasu między przesłuchaniami, wiek pokrzywdzonego (wpływ czynników powodujących jego rozwój emocjonalny, ale także czynniki związane z zapominaniem, ale i wypieraniem traumatycznych przeżyć) nie miałoby już istotniejszego znaczenia do rozstrzygnięcia sprawy ponowne przesłuchanie A. G. (2) (dorosłego już człowieka, który stara się układać swoje życie z dala od osób dla niego najbliższych, którzy nie otrzymują od niego informacji o miejscu pobytu i czasie powrotu – informacja KP nr II w R. z próby doręczenia wezwania), zwłaszcza że orzeczenie dotyczy okresu spoza ram czasowych aktu oskarżenia. Natomiast od daty czynów minął okres ponad 5-letni. Również udział biegłej w pierwszym przesłuchaniu jest nader odległy. Zakres opiniowania psychologa obejmuje udział w przesłuchaniu i badanie małoletniego w bezpośredniej bliskości czasowej. Nie obejmuje natomiast opiniowania bazującego – jak chciałby obrońca oskarżonego – na formułowaniu opinii po pełnej analizie akt sprawy. Do kompetencji stron nie należy również decydowanie, jakie metody badawcze dla stwierdzenia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy okażą się przydatne w razie konieczności wykorzystania wiadomości specjalnych posiadanych przez powołanych biegłych. Decydują o tym biegli mając na względzie podlegające ocenie okoliczności, zebrany w sprawie materiał dowodowy, aktualny stan nauki i stosowane w konkretnej dyscyplinie nauki dostępne metody badawcze. Stosowanie technik i metod badawczych należy do decyzji powołanych w sprawie biegłych, podejmowanej na podstawie ich wiedzy specjalnej, a nie strony, które takiej wiedzy nie mają. Oddalenie wniosku o zobowiązanie biegłej mgr M. J. do przedłożenia wykonanych testów psychologicznych wraz z jego wynikami, które sporządzała w trakcie przeprowadzania badania z udziałem małoletniego A. G. (2) i które posłużyły do sporządzenia opinii psychologicznej na zlecenie sądu, nie naruszało obowiązujących przepisów. Zostało przez Sąd Rejonowy uzasadnione. Miało również na względzie tajemnicę badań psychologicznych. To, że opinia nie jest przekonująca dla strony postępowania nie musi stanowić przesłanki dopuszczania opinii uzupełniającej bądź też zupełnie nowej opinii. Strona dążąca do dopuszczenia opinii jest zobowiązana wskazać, na jakie okoliczności, ze względu na wymieniane przez nią mankamenty opinii określone w art. 201 kpk, zachodzi potrzeba dodatkowego przesłuchania biegłego. Strona domagająca się wywołania kolejnej opinii biegłego musi wykazać jedną z okoliczności, o jakich mowa w art. 201 kpk. Samo bowiem niezadowolenie strony z treści dotychczasowej opinii nie jest w tej mierze wystarczające. Jeżeli dowód z opinii biegłego jest przekonujący i zrozumiały dla sądu, który to stanowisko odpowiednio uzasadnił, to fakt, że dowód ten nie przekonuje strony, nie może stwarzać podstawy do wywoływania kolejnej opinii. Nawet sprzeczność w opinii – w rozumieniu art. 201 kpk – nie oznacza automatycznego obowiązku wywołania kolejnej opinii (postanowienie SN z dnia 7 czerwca 2018 r., V KK 130/18). Kluczowa jest bowiem ocena opinii już posiadanych. Strona nie może skutecznie żądać ponowienia lub uzupełnienia dowodu tylko dlatego, że spodziewa się korzystnej dla siebie oceny tego dowodu (wyrok SN z dnia 7 listopada 1997 r., CKN 446/97). Zarzut naruszenia art. 170 kpk w zw. art. 366 kpk z zw. z art. 410 kpk nie jest zasadny.

Przepis art. 366 § 1 kpk dotyczy tzw. kierownictwa formalnego rozprawą, przez które należy rozumieć oddziaływanie na uczestników procesu, by przestrzegali porządku rozprawy, z jednoczesnym wytyczaniem kierunku jej przebiegu. W ramach tego obowiązku przewodniczący rozprawy powinien czuwać nad zachowaniem wymagań formalnych co do kolejności czynności w przebiegu rozprawy, baczyć, by uczestnicy postępowania mieli realną możliwość realizacji ich uprawnień procesowych, a także dbać o zachowanie ładu i spokoju na sali sądowej. Trudno zatem z treści tego przepisu wnioskować, iż jego ewentualne naruszenie ma wpływ na ocenę dowodów w sprawie przeprowadzanych. Uprawnienie do przeprowadzania dowodów z urzędu (art. 167 kpk) w zestawieniu z ciążącym na przewodniczącym obowiązkiem baczenia, by zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy (art. 366 § 1 kpk) w żadnej mierze nie oznacza obowiązku przeprowadzania wszystkich dowodów, jakie hipotetycznie mogłyby cokolwiek wnieść do sprawy. Dowodzenie czegokolwiek w procesie karnym musi być uzasadnione rzeczową potrzebą, a nie formalistycznym przeświadczeniem, że konieczne jest wykorzystanie wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, niezależnie od tego, czy mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Na sądzie spoczywa obowiązek przeprowadzenia dowodów z urzędu, ale nie wszystkich możliwych, lecz tylko mających znaczenie dla sprawy. Obowiązek nałożony na przewodniczącego rozprawy w ramach art. 366 § 1 kpk obejmuje tylko wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. To jakie okoliczności są „istotne”, jest kwestią podlegającą ocenie, a ewentualne naruszenie art. 366 § 1 kpk musi być oceniane przez pryzmat realizacji zasad prawdy materialnej, a więc poprzez ocenę dokonanych ustaleń faktycznych (wyrok SA w Warszawie z dnia 16 lutego 2021 r., II AKa 361/19; wyrok SA w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2020 r., II AKa 290/20). Nie można oczekiwać od sądu, by przeprowadzał dowody, które zgłoszone zostały przez strony dla realizacji ich interesu procesowego, a przewodniczącego - że zadba o to w ramach art. 366 kpk. Osłabiałoby to pozycję sądu jako organu bezstronnie wymierzającego sprawiedliwość, oceniającego dowody i twierdzenia stron, rozstrzygającego o słuszności ich racji w sporze procesowym. Sąd Rejonowy nie pominął wskazywanych dowodów – sms-y Poddał je analizie, jak również zestawił z wypowiedziami tak oskarżonego, jak i pokrzywdzonego. Fakt, że treść sms-ów koresponduje z wyjaśnieniami oskarżonego – jak wskazuje Skarżący, nie oznacza, jak kategorycznie w zarzucie przyjmuje skarżący, że pozostają one w sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonego. Co zauważa Sąd Rejonowy sam pokrzywdzony przyznaje, że utrzymywał kontakt z ojcem, to zaś nie wyklucza, że znajdował się w opisywanym w zeznaniach stanie emocjonalnym (obawy i strach przed ojcem). Zarzut naruszenia art. 366 kpk w zw. z art. 410 kpk nie zasługiwał na uwzględnienie.

Przepis art. 424 § 1 kpk zobowiązuje do „zwięzłego” przedstawiania wywodów uzasadnienia w zakresie dotyczącym przewidzianych w dalszej części tego przepisu składników treściowych uzasadnienia. Uzasadnienie musi obejmować całokształt okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia, a sąd nie może w nim pomijać analizy dowodów, w oparciu o które zbudował faktyczną podstawę rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na podniesiony zarzut obrazy art. 424 § 1 kpk należy stwierdzić, że sąd I instancji wskazał w treści uzasadnienia dowody stanowiące podstawę czynionych ustaleń faktycznych stanowiących główne motywy przypisania oskarżonemu A. G. (1) sprawstwa zarzucanego mu czynu, a nadto powody, dla których Sąd nie uznał dowodów przeciwnych. Powołany art. 424 § 1 kpk zobowiązuje do „zwięzłego” przedstawiania wywodów uzasadnienia w zakresie dotyczącym przewidzianych w dalszej części tego przepisu składników treściowych uzasadnienia, które winno obejmować całokształt okoliczności faktycznych i prawnych istotnych dla rozstrzygnięcia, a sąd nie może w nim pomijać analizy dowodów, w oparciu o które zbudował faktyczną podstawę rozstrzygnięcia. Tym obowiązkom Sąd Rejonowy, wbrew zarzutom skarżącego, podołał. Nawet bowiem sporządzenie lakonicznego, odnoszącego się ogólnie do poszczególnych dowodów, uzasadnienia orzeczenia, spełnia ustawowe kryteria tego dokumentu procesowego. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu wskazuje bowiem na logiczne powiązanie poszczególnych dowodów z okolicznościami zarzuconego i następnie przypisanego oskarżonemu zachowania, które wymagały udowodnienia. Sąd orzekający z taką samą wnikliwością ocenia dowody, które odrzuca, jak i dowody, na których opiera wyrok. Na koniec podkreślić należy, że Sąd Rejonowy również wskazuje, którym z dowodów oraz w jakich fragmentach dał wiarę i dlaczego, a także przytacza w szczególności powody, które zdecydowały o odmówieniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego i wspierających je w tej części wypowiedziom świadków, pozostającym w sprzeczności zwłaszcza w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym uznanym za wiarygodny. Jednocześnie Sąd dokładnie analizuje wypowiedzi pokrzywdzonego i poddaje te zeznania ocenie, uwzględniając także zeznania innych świadków i częściowo wyjaśnienia oskarżonego. Tak sporządzone uzasadnienie nie utrudnia, jak i nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli odwoławczej. Bez trudu można prześledzić tok rozumowania Sądu, zwłaszcza w zakresie dania bądź odmowy dania wiary kwestionowanym w apelacji dowodom. Z pisemnych motywów rozstrzygnięcia nietrudno więc uzyskać wiedzę co do tego, na których dowodach i z jakiej przyczyny Sąd orzekający oparł się czyniąc ustalenia faktyczne w sprawie. W związku z powyższym nie ma mowy w realiach niniejszej sprawy o naruszeniu przez Sąd Rejonowy dyspozycji wskazywanych przepisów postępowania, w szczególności zaś art. 410 kpk i art. 424 kpk.

Zarzut

Błędu w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku a polegający na:

błędnym przyjęciu, że oskarżony miał dopuścić się aktów znęcania się fizycznego i psychicznego nad mało 1. synem przy ul. (...) w R., tj. w miejscu zamieszkania pokrzywdzonego, podczas gdy A. G. (1) nie zamieszkiwał już pod ww. adresem o najmniej od września 2017 r.. kiedy to na skutek nieporozumienia z ówczesną żoną J. G. wyprowadził się ze wspólnie zajmowanego domu nie powracając już do niego, co wyklucza aby wskazane w opisie czynu zachowania oskarżonego mogły występować pod podanym adresem. Bezsporne jest jedynie to, że na posesji przy ul. (...) w październiku 2017 r. doszło do incydentu z udziałem babki pokrzywdzonego - B. Z. (3) i osk., gdzie zdaniem świadków miało dojść do naruszenia jej nietykalności osobistej. Brak jest jakichkolwiek dowodów, że dochodziło do innych zdarzeń w domu przy ul. (...). Oskarżony spotykał się z pokrzywdzonym synem poza miejscem zamieszkania z uwagi na napięte relacje ze swoją żoną J. G. oraz teściową B. Z. (1), tym samym brak jest tożsamości miejsca popełnienia zarzucanego osk. czynu z podanymi w opisie czynu czynnościami sprawczymi, a przekonanie sądu, że do zarzucanego czynu doszło przy ul. (...) jest nieuprawnione;

błędnym przyjęciu, ze oskarżony A. G. (1) swoim zachowaniem wyczerpał znamiona strony przedmiotowej i podmiotowej czynu z art. 207 kk, podczas gdy całokształt materiału dowodowego ujawniony w toku postępowania przeczy takiej tezie, a co najistotniejsze nie pozwala na przesądzanie o winie oskarżonego, w sytuacji gdy sąd w żaden sposób nie wykazał jego odpowiedzialności w oparciu o nie budzący wątpliwości dowód z zeznań świadków oraz przesłuchania małol. syna;

błędnym przyjęciu, że małoletni pokrzywdzony bał się swojego ojca, podczas spotkań z nim był roztrzęsiony i wystraszony, miał nasilone stany lękowe, trudności z zasypianiem, zaburzone poczucie bezpieczeństwa, podczas gdy całkowicie przeczy temu chociażby uznana przez sąd za autentyczna treść korespondencji sms-owej pomiędzy stronami w okresie zarzucanemu osk. czynu, oraz częściowo treść zeznań pokrzywdzonego, który potwierdza fakt zażyłych relacji z ojcem w tym czasie, licznych spotkań, wyjazdów na rowerze, wycieczek, długich rozmów bezpośrednich oraz smsowych obejmujących najróżniejsze tematy. Okoliczność ta podważa ustalenia sądu odnośnie stanu psychicznego pokrzywdzonego i wykazuje, że ustalenia sądu meriti są całkowicie błędne;

nieprawidłowym ustaleniu, że dochodziło względem małol. A. G. (2) ze strony oskarżonego do znęcania się fizycznego poprzez bicie, podczas gdy przeciwnie, materiał dowodowy wyraźnie i jasno dowodzi, że oskarżony w okresie objętym aktem, oskarżenia nie stosował wobec syna jakiejkolwiek form przemocy fizycznej w żadnej postaci, co wykluczyła zarówno matka pokrzywdzonego J. G., nie potwierdzają świadkowie i neguje sam pokrzywdzony, który podczas drugiego przesłuchania w obecności psychologa zaprzeczył aby ojciec go bił, a jedynie odnotował w pamięci, że w okresie dzieciństwa czasem dostawał klapsy od ojca w tyłek. Okoliczność ta całkowicie podważa ustalenia sądu odnośnie zarzutu znęcania się fizycznego nad pokrzywdzonym i wykazuje, że ustalenia sądu meriti są błędne i to w stopniu rażącym;

bezzasadnym i błędnym założeniu, że oskarżony podejmował wobec małol. A. G. (2) zachowania zmierzające do wcześniejszej seksualizacji, podczas gdy wyszczególnione przez sąd zdarzenia takie jak przebieranie się w obecności ojca, rozmowy na temat (...) czy całowanie się z partnerką na oczach syna nie sposób jest zakwalifikować jako formę znęcania się psychicznego, tym bardziej, że powyższe sytuacje miały charakter pojedynczych zdarzeń, incydentów, o których wspomina pokrzywdzony, a które się nie powtarzały, nie były cyklicznie, ani nie miały charakteru regularnego, co wyklucza zakwalifikowanie powyższego jako akt znęcania się i wywarcia u syna zachowań zmierzających do wcześniejszej seksualizacji. Z kolei inne zdarzenia, jak pokazywanie części intymnych w toalecie nic ma związku ze sprawą i nie stanowi formy negatywnych zachowań ojca, (co potwierdza sama matka pokrzywdzonego), gdyż odnosi się do schorzenia medycznego stulejki na którą cierpiał małol. pokrzywdzony i podlegał określonym zaleceniom medycznym. Okoliczność ta całkowicie podważa ustalenia sądu odnośnie zarzutu znęcania się fizycznego nad pokrzywdzonym i wykazuje, że ustalenia sądu meriti są błędne i to w stopniu rażącym;

błędnym przyjęciu, za opinią psychologiczną mgr M. J., że pokrzywdzony nie ma skłonności do konfabulacji oraz że prawidłowo spostrzega rzeczywistość, podczas gdy opinia biegłej psycholog w oparciu, o które sąd poczynił takie ustalenia pozostające ze sobą jest sprzeczna i niepełna. Biegła wskazuje, w swojej opinii zasadniczej na str. 4, że małoletni przejawia inklinacje do sugestii osób trzecich, a jednocześnie nie jest w stanie wyjaśnić i wytłumaczyć w kolejnych opiniach na jakiej podstawie poczyniła takie ustalenia, a nawet zaprzecza aby taka sprzeczność była nie dostrzegając takiego zapisu w opinii (odp. na pot. 10 w opinii uzupełniającej z dnia 2 stycznia 2025 r).

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Należy przypomnieć, iż poprawnie i skutecznie stawiany zarzut błędu w ustaleniach faktycznych opiera się na założeniu, że dowody przeprowadzone zostały na rozprawie głównej w sposób prawidłowy i następnie zostały ocenione zgodnie z wymogami art. 7 kpk. Istotą tego uchybienia jest wykazanie, że Sąd pierwszej instancji wyprowadził błędne wnioski z treści dowodów, które zostały uznane za wiarygodne (wyrok SA w Warszawie z dnia 23 maja 2022 r., II AKa 339/20, Legalis nr 2713690). Tymczasem zgłoszony w apelacji obrońcy oskarżonego zarzut odwoławczy sprowadza się w rzeczywistości do kwestionowania w dużej mierze dokonanej przez Sąd I instancji oceny zebranego w sprawie materiału i odmiennego wartościowania dowodów. Jak wynika z treści apelacji, zgłoszony zarzut błędów w ustaleniach faktycznych w postaci wymienianych ustaleń wynikać miał z dokonania przez Sąd tych ustaleń na podstawie dowodów ocenionych – zdaniem Skarżącego – nieprawidłowo. Błędność tych ustaleń faktycznych wynikać miała z poczynienia ich na podstawie innych dowodów, niż preferuje Skarżący, bowiem opierających się w głównej mierze na zeznaniach pokrzywdzonego i wspierających go świadków, nie zaś na wyjaśnieniach oskarżonego, które w części Sąd w ocenie Skarżącego bezpodstawnie odrzucił. Sąd II instancji nie stwierdził jednak słuszności postawionego w pierwszym rzędzie zarzutu obrazy przepisów postępowania (ad 1) a tym samym brak jest podstaw, aby uznać zasadność tak podniesionego zarzutu błędów w ustaleniach faktycznych, zwłaszcza że Skarżący nawet nie powiązał tego zarzutu z wpływem, jaki podnoszone uchybienie mogło mieć na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 438 pkt 3 kpk). Sąd Rejonowy w sposób gruntowny i wyczerpujący przeprowadził postępowanie dowodowe mające na celu jak najbardziej dokładne i obiektywne ustalenie wszystkich okoliczności istotnych dla prawnokarnej oceny zachowań oskarżonego opisanych w akcie oskarżenia, a znajdujących oparcie w zebranym materiale dowodowym, który poddany został wszechstronnej analizie oraz szczegółowej, fachowej i w efekcie trafnej ocenie. Sąd wszystkie zgromadzone w tej sprawie dowody ocenił, zestawiając przy tym treść ich wszystkich ze sobą, a następnie przyznał przymiot wiarygodności jedynie tym z nich, bądź też jedynie określonym ich częściom, które na to przekonaniu zasługiwały, co umotywował w pisemnym uzasadnieniu zgodnie z dyspozycją art. 7 kpk, a więc zgodnie z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania. Ocena dowodów musi uwzględniać zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego, a rozstrzygnięcie, przy oczywistej specyfice postępowania odwoławczego, musi być oparte na całokształcie okoliczności ujawnionych w trakcie rozprawy (wyrok SN z dnia 4 grudnia 2018 r., II KK 102/18). Jeżeli skarżący zarzuca obrazę przepisów postępowania ze sfery gromadzenia i oceny dowodów to skutkiem obrazy tego rodzaju przepisów powinny być błędne ustalenia faktyczne. Błąd w procedowaniu odnosi się więc tylko do tych ustaleń faktycznych, w oparciu o które sąd wydaje orzeczenie (wyrok SA w Warszawie z dnia 28 maja 2018 r., II AKa 336/17). Wbrew twierdzeniom Skarżącego, ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji są - co do zasady - prawidłowe, stanowią wynik nie budzącej większych zastrzeżeń oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Apelacja obrońcy nie wykazała w sposób przekonujący, aby rozumowanie Sądu Rejonowego, przy ocenie zachowania oskarżonego było wadliwe bądź nielogiczne. W istocie zarzuty podniesione w apelacji mają charakter polemiczny i opierają się wyłącznie na subiektywnej i jednostronnej interpretacji zebranych w sprawie dowodów oraz odmiennym uznaniu, jakie ostatecznie wnioski należy wyciągnąć z tych dowodów. Do poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa oskarżonego, polegającego na znęcaniu się nad małoletnim synem psychicznie poprzez groźby pobicia, krzyczenie, wszczynanie awantur oraz używanie wulgaryzmów, wystarczające były dowody poddane analizie Sądu, prawidłowo ocenione przez Sąd Rejonowy. Natomiast rację ma Skarżący odnośnie do wykroczenia poza ramy czasowe popełnienia zarzucanego aktem oskarżenia czynu z zachowaniami, o których pokrzywdzony wspomina w swoich zeznaniach jednakże wyraźnie umiejscawia je w miejscu zamieszkania i w okresie wczesnego dzieciństwa, gdy czasem dostawał klapsy od ojca w tyłek. Również zachowania stanowiące uzupełnienie opisu czynu przypisanego przez Sąd Rejonowy (uwagi odnośnie do zarzutu 1b) ujmowane jako zachowania zmierzające do wcześniejszej seksualizacji małoletniego, z jednej strony znajdują się poza zakresem czasowym popełnienia zarzucanego czynu, z drugiej zaś znajdują usprawiedliwienie, przyznawane też przez matkę małoletniego w jego problemach zdrowotnych, w pokonaniu których pomagał synowi oskarżony, może „nie do końca właściwie”, ale w sposób usprawiedliwiający i pozwalający na wykluczenie umyślności zachowania. Ocena wartości tych dowodów została dokonana wszechstronnie, we wzajemnym ich kontekście, także w powiązaniu z innymi jeszcze dowodami, zgodnie z wiedzą i doświadczeniem życiowym. Jako taka w pełni korzysta z ochrony art. 7 kpk. Budowany przez obrońcę oskarżonego zarzut mylnego ustalenia, że A. G. (1) znęcał się nad pokrzywdzonym a swoim zachowaniem wyczerpał znamiona zarzucanego mu czynu, w istocie dotyczący zarzucanego błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, mającego wpływ na jego treść, którego genezy obrońca upatruje w przekroczeniu przez Sąd Rejonowy granic swobodnej oceny dowodów i błędnych ustaleniach tegoż sądu. Skarżący akcentuje jako błędne ustalenia poczynione na podstawie obdarzonych wiarygodnością dowodów, które pozostają w sprzeczności z wyjaśnieniami oskarżonego, którym Sąd Rejonowy odmówił atrybutu wiarygodności, jak również odrzucił dowody wspierające niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonego. Tymczasem Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania pokrzywdzonego, wspierane zeznaniami świadków i dokumentacją, a także doświadczenie życiowe, w sposób nie budzący wątpliwości pozwalają na ocenę zachowania oskarżonego, które faktycznie miało miejsce oraz istniała niezbędna dla znęcania się przewaga po stronie oskarżonego i także wystąpiła intencjonalność jego działania. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez Sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Zarzut ten nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami Sądu wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku, lecz musi zmierzać do wykazania, jakich mianowicie konkretnych uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się Sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom Sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego nie na innych dowodach od tych, na których oparł się Sąd pierwszej instancji, a w zasadzie jedynie na wyjaśnieniach oskarżonego, nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez Sąd Rejonowy błędu w ustaleniach faktycznych (wyrok SA w Katowicach z dnia 5 kwietnia 2007 r., II AKa 30/07). Skoro istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych podniesionego przez Skarżącego opiera się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, innymi słowy na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię, nie mógł skarżący osiągnąć zamierzonego wnoszonym środkiem odwoławczym celu. Stawiając tego rodzaju zarzut należy bowiem wskazać, jakich uchybień w świetle zgodności (lub niezgodności) z treścią dowodu, zasad logiki (błędność rozumowania i wnioskowania) czy sprzeczności (bądź nie) z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy dopuścił się w dokonanej przez siebie ocenie dowodów sąd pierwszej instancji. Błąd w ustaleniach faktycznych może stanowić wynik niepełności postępowania dowodowego (błąd braku), bądź określonych nieprawidłowości w zakresie oceny dowodów (błąd dowolności). Może być zatem wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub braku przestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ich ocenie (art. 7 kpk). Kontrola odwoławcza żadnej z form błędu nie ujawniła, wskazane zaś w apelacji argumenty w żaden sposób nie podważają prawidłowości dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych co do przypisanego oskarżonemu czynu.

Wniosek

o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów i zasądzenie kosztów postępowania od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego za obie instancje;

ewentualnie

o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I- szej instancji;

w każdym razie o

zwolnienie oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Wobec niezasadności zarzutów odwoławczych w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, brak było podstaw aby uwzględnić zgłoszony wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku. Nie stwierdzono bowiem przesłanek do zastosowania 437 § 2 kpk, zawierającego enumeratywnie wymienione przypadki uprawniające do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Na braki postępowania i konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości nie wskazuje w apelacji wnioskujący obrońca oskarżonego. Wobec braku podstaw do uwzględnienia podniesionych zarzutów odwoławczych, brak było podstaw aby uwzględnić zgłoszony wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola odwoławcza nie potwierdziła podnoszonych przez Skarżącego naruszeń procedury przy ocenie dowodów ze strony Sądu I instancji mogących mieć wpływ na treść orzeczenia kończącego postępowanie w postulowanych przez skarżącego kierunkach, ani też błędów w ustaleniach faktycznych. Prawidłowa zaś ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie doprowadziła sąd meriti do słusznego przekonania o sprawstwie oskarżonego w zakresie zarzucanego mu czynu. Materiał dowodowy był kompletny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Tym samym bezpodstawny był także stawiany zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, będącego wynikiem przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, a taki właśnie błąd zarzucił skarżący. W oparciu o zebrany pełny materiał dowodowy i oceniony w zgodzie z regułami zawartymi w art. 7 kpk, Sąd Rejonowy prawidłowo przypisał oskarżonemu realizację znamion typu czynu zabronionego z art. 207 §1 kk, stąd też postulat Skarżącego w zakresie zgłoszonego wniosku o uniewinnienie oskarżonego A. G. (1) od zarzucanego mu czynu nie mógł zyskać akceptacji Sądu Odwoławczego. Niezasadność wniosku o uniewinnienie oskarżonego sprawia, że akcesoryjny wniosek o przyznanie oskarżonemu zwrotu kosztów obrony z uwzględnieniem obu instancji, jest bezprzedmiotowy. Kontrola odwoławcza nie potwierdziła naruszeń procedury przy ocenie dowodów ze strony Sądu I instancji, chociaż ocena wyciągniętych wniosków w zakresie dodatkowych elementów uzupełniających opis czynu przypisanego (poza zarzutami Skarżącego) w konsekwencji nakazywała ingerencję w treść zaskarżonego wyroku co do opisu czynu przypisanego oskarżonemu (poprzestanie na czynie zarzucanym), jednakże nieistotnych z punktu widzenia realizacji znamion typu czynu zabronionego z art. 207 § 1 kk, którego popełnienie Sąd przypisał oskarżonemu, w zakresie zgłoszonego wniosku o uniewinnienie oskarżonego od „zarzucanych mu czynów”.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji są - co do zasady - prawidłowe, gdyż stanowią wynik nie budzącej większych zastrzeżeń oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Do poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa oskarżonego, polegającego na znęcaniu się psychicznym nad synem, uprawniały Sąd I instancji - głównie konsekwentne i spójne zeznania pokrzywdzonego znajdujące odzwierciedlenie w pozostałym zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym. Nie pozostawały one w sprzeczności w części z wyjaśnieniami oskarżonego. Ocena wartości tych dowodów została dokonana wszechstronnie, we wzajemnym ich powiązaniu, zgodnie z wiedzą i doświadczeniem życiowym stosownie do dyspozycji art. 7 kpk. Analizując całokształt ujawnionych w sprawie dowodów uznać należy, że zostały zebrane w sposób wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd I instancji wnikliwie i prawidłowo ocenił materiał dowodowy, poczynił ustalenia faktyczne pozwalające w sposób nie budzący wątpliwości na przyjęcie, że zachowanie oskarżonego wyczerpuje znamiona zarzucanego mu czynu z art. 207 § 1 kk z uwzględnieniem przewagi po stronie sprawcy oraz intencjonalności jego działania. Sąd Okręgowy te oceny i ustalenia akceptuje, jednak zważywszy na wymowę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności zeznania pokrzywdzonego oraz świadków, a także wyjaśnienia oskarżonego, Sąd Odwoławczy uznał, iż w świetle wyników ich analizy nie sposób podzielić przyjętej przez Sąd I instancji oceny stopnia społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, jak i stopnia jego zawinienia. Tym samym wyciągnięte przez Sąd Rejonowy wnioski co do podstaw i wysokości kary oraz stosowanego środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności czynią wydany wyrok rażąco niesprawiedliwym, nakazującym Sądowi Odwoławczemu stosownie do art. 440 kpk jego zmianę, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Stopień natężenia niesprawiedliwości jest oczywisty. Orzeczenie Sądu Rejonowego dotknięte jest bowiem niepodniesionymi w złożonym środku odwoławczym uchybieniami mieszczącymi się w katalogu względnych przyczyn odwoławczych, zaś ich waga i charakter w zakresie oceny karygodności i stopnia zawinienia są tego rodzaju, że orzeczenie Sądu Rejonowego staje się niesprawiedliwym i to w stopniu rażącym. Orzeczenie Sądu pierwszej instancji było dotknięte uchybieniem w zakresie uznania znacznego stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości i w konsekwencji za przypisany czyn wymierzenia wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, zważywszy na okoliczności przytoczone poniżej.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Przemoc w rodzinie, w każdej formie, jest bardzo specyficznym zjawiskiem i bardzo często jest ukrywana przez jej ofiary z powodu wstydu wobec otoczenia, a niekoniecznie lęku przed sprawcą. W każdym związku małżeńskim i rodzinnym zdarzają się nieporozumienia, a fakt odbywania domowych awantur, czy nawet jednostronne ich wszczynanie, nie oznacza jeszcze, że mamy do czynienia z przestępstwem znęcania się psychicznego, w przedmiotowej natomiast sprawie ilość, jakość, przebieg awantur oraz intencjonalność zachowania oskarżonego zostały przez Sąd Rejonowy w sposób niewątpliwy ustalone, a oceniane łącznie nakazują uznanie ich za przejaw psychicznego znęcania się nad synem A. G. (2). Jako znęcanie się należy rozumieć bowiem takie umyślne zachowanie się sprawcy, które polega na intensywnym i dotkliwym zadawaniu cierpień moralnych osobom pokrzywdzonym w celu udręczenia ich, poniżenia lub dokuczenia im albo wyrządzenia innej przykrości, bez względu na rodzaj pobudek (wyrok SN z dnia 6 sierpnia 1996 r., WR 102/96). Istota przestępstwa określonego w art. 207 § 1 kk polega na jakościowo innym zachowaniu się sprawcy, aniżeli na zwyczajnym znieważeniu innej osoby. O uznaniu za „znęcanie się” zachowania sprawiającego ból lub „cierpienia moralne” decyduje ocena obiektywna, a nie subiektywne odczucie pokrzywdzonego. Pewne jest to, że za „znęcanie się” nie można uznać zachowania sprawcy, które nie powoduje u ofiary „poważnego bólu lub cierpienia”, ani sytuacji, gdy między oskarżonym a pokrzywdzonym dochodzi do wzajemnego pejoratywnych relacji. Przestępstwo znęcania się zostało w kodeksie skonstruowane jako zachowanie z reguły wielodziałaniowe. Pojęcie znęcania w podstawowej postaci, ze swojej istoty zakłada powtarzanie przez sprawcę w pewnym przedziale czasu zachowań skierowanych wobec osoby pokrzywdzonej godzących w jej dobra prawnie chronione. Zatem, poza szczególnymi przypadkami, dopiero pewna suma tych zachowań decyduje o wyczerpaniu znamion typu czynu zabronionego z art. 207 § 1 kk (postanowienie SN z dnia 11 grudnia 2003 r., IV KK 49/03, LEX nr 108048). Wskazywane okoliczności związane z zachowaniem żony oskarżonego wobec niego, które następnie stawały się przyczyną pretensji i kłótni, musiały być poddane ocenie, gdyż rzutowały na zachowania oskarżonego wobec małoletniego syna. Również okoliczności podnoszone przez oskarżonego związane z realizacją przez niego celów wychowawczych względem syna, wprawdzie nie były w stanie przekreślić karygodności zarzucanego mu zachowania, to jednak wpływały na ocenę stopnia jego społecznej szkodliwości. Powyższe uzasadniało uznanie za Sądem Rejonowym przez Sąd odwoławczy, iż oskarżony A. G. (1) wyczerpał znamiona zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu z art. 207 § 1 kk, polegającego na znęcaniu się psychicznym nad małoletnim synem A. G. (2) poprzez groźby pobicia, krzyczenie, wszczynanie awantur oraz używanie wulgaryzmów w okresie od 20 października 2017 r. do 27 maja 2019 r. Okoliczności popełnienia przypisanego oskarżonemu wyrokiem Sądu Okręgowego czynu nie budzą wątpliwości. Znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym zachowania oskarżonego, przy uwzględnieniu zwłaszcza treści zeznań pokrzywdzonego, zważywszy na czasokres, częstotliwość, natężenie i rodzaj tych zachowań, mając na uwadze pobudki i motywy działania oskarżonego, a także przyznane przez pokrzywdzonego okoliczności mające wpływ na ocenę karygodności (społecznej szkodliwości) i zawinienia zachowań oskarżonego, Sąd Odwoławczy uznał, iż występują obiektywne okoliczności, które pozwalają na uznanie, że stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego nie jest znaczny, podobnie jak stopień jego zawinienia. Podkreślane jest również zainteresowanie oskarżonego synem, dbanie o jego postępy w nauce, także o zaspokajanie jego potrzeb nie tylko materialnych (wycieczki rowerowe, „przejażdżki windami”). Są to okoliczności, które towarzyszą zachowaniom oskarżonego i syna wobec siebie wzajemnie i nie można ich pomijać w prawnokarnej ocenie stopnia karygodności i zawinienia przypisanego oskarżonemu zachowania. Te powiązania wzajemnych zachowań i towarzyszące im emocje sprawiają, że wypadkowa elementów przedmiotowych i elementów podmiotowych przypisanego oskarżonemu czynu obniża się i uzasadnia przyjęcie, że stopień społecznej szkodliwości przypisanego czynu nie jest znaczny, podobnie jak nie jest znaczny stopień zawinienia oskarżonego. Wobec zaś uprzedniej niekaralności oskarżonego, jego właściwości i występujących warunków osobistych, pozwalających na akceptację stanowiska Sądu Rejonowego co do istnienia pozytywnej prognozy kryminologicznej uzasadniającej przyjęcie, że w przyszłości A. G. (1) nie popełni przestępstwa, a cele postępowania karnego zostaną osiągnięte, Sąd Odwoławczy uznał, że zachodzą przesłanki z art. 66 kk i warunkowo umorzył wobec oskarżonego postępowanie o czyn z art. 207 § 1 kk na okres próby jednego roku z obowiązkiem uiszczenia kwoty 5.000 zł tytułem nawiązki na rzecz pokrzywdzonego. Na takie rozstrzygnięcie pozwalały kierunek i zakres wniesionej apelacji.

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy (pkt II) wyrok Sądu Rejonowego w zakresie uznania sprawstwa i zawinienia popełnienia przez oskarżonego zarzucanego aktem oskarżenia czynu zabronionego z art. 207 § 1 kk polegającego na tym, że oskarżony w okresie od 20 października 2017 r. do 27 maja 2019 r. przy ul. (...) w R., województwo (...) znęcał się nad małoletnim synem A. G. (2) psychicznie poprzez groźby pobicia, krzyczenie, wszczynanie awantur, używanie wulgaryzmów.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Zarzuty apelacyjne odnoszące się do nieprawidłowej oceny materiału dowodowego i błędnych ustaleń faktycznych nie zyskały aprobaty sądu odwoławczego. Tym samym prawidłowe przypisanie oskarżonemu sprawstwa i zawinienia zarzucanego aktem oskarżenia czynu znalazło odzwierciedlenie w utrzymaniu zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w tym zakresie w mocy. Przyczyny takiej oceny zostały szeroko omówione w odniesieniu do podnoszonych w apelacji obrońcy oskarżonego zarzutów (pkt 1-2w części 3 uzasadnienia), jak również w części 4 w przytoczeniu okoliczności uwzględnianych przez Sąd Odwoławczy z urzędu.

15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

0.1Sąd Okręgowy po przyjęciu, że zarówno wina, jak i społeczna szkodliwość czynu zarzucanego oskarżonemu A. G. (1) z art. 207 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk, polegającego na tym, że oskarżony w okresie od 20 października 2017 r. do 27 maja 2019 r. przy ul. (...) w R., województwo (...) znęcał się nad małoletnim synem A. G. (2) psychicznie poprzez groźby pobicia, krzyczenie, wszczynanie awantur, używanie wulgaryzmów oraz fizycznie poprzez bicie, nie są znaczne i na podstawie art. 66 § 1 i § 2 kk oraz art. 67 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk postępowanie karne warunkowo umorzył na okres próby 1 roku. Na podstawie art. 67 § 3 kk orzekł od oskarżonego A. G. (1) na rzecz A. G. (2) kwotę 5.000 zł tytułem nawiązki, uchylając rozstrzygnięcia z pkt II-VI.

Zwięźle o powodach zmiany

Po uprzednim przyjęciu, że stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu z art. 207 § 1 kk i stopień jego zawinienia nie są znaczne, zaś warunki i właściwości A. G. (1) pozwalają na uznanie, iż będzie on w przyszłości przestrzegał porządku prawnego, w szczególności zaś nie popełni przestępstwa, Sąd odwoławczy uznał iż wystarczającą formą prawnokarnej reakcji na przypisane oskarżonemu zachowanie będzie warunkowe umorzenie postępowania. Zakreślony okres próby pozwoli na zweryfikowanie postawy oskarżonego, zaś zasądzona na rzecz pokrzywdzonego od A. G. (1) nawiązka nie pozwoli na uznanie bezkarności i pobłażliwości dla pejoratywnie ocenionego w toku postępowania karnego zachowania oskarżonego, jednocześnie zapewni pokrzywdzonemu poczucie ochrony i bezpieczeństwa. W konsekwencji pozwolić może skłóconym członkom rodziny na poprawę wzajemnych relacji i pozytywne ułożenie ich w przyszłości. Tym sprawia zwiększenie odbioru zmienionego orzeczenia jako sprawiedliwego. Oskarżony A. G. (1) nie był uprzednio karany. Okoliczność ta ma większe znaczenie wobec osoby dojrzałej i świadczy, iż w stosunkowo długim okresie dorosłego życia przestrzegał porządku prawnego. Oskarżony ma stałe miejsce zamieszkania, pracuje. Z tych danych osobopoznawczych wynika jednoznacznie, iż prowadzi on ustabilizowane życie, co wskazuje, że przypisany mu czyn był incydentem w jego dotychczasowym zachowaniu i wynikał ze stopnia rozkładu pożycia małżeńskiego i narastających konfliktów z dorastającym synem, pozostającym jednak pod nieakceptowanym przez oskarżonego wpływem matki. Na taką ocenę wpływ ma – przy rozpiętości czasowej przypisanego czynu – sposób funkcjonowania rodziny. Z czasem wzajemne pretensje się pogłębiały, zwłaszcza że próby poprawy relacji rodzinnych stwarzały kolejny punkt sprzyjający niewłaściwym relacjom. Oskarżony nie mieszka już z żoną, a jego relacje z synem zostały uregulowane, odpadły warunki środowiskowe do ponowienia w przyszłości podobnych nagannych zachowań. Na przyjęcie społecznej szkodliwości tego czynu w stopniu, który nie jest znaczny i stopnia jego zawinienia - nieznacznego - wskazują okoliczności: w szczególności akty przemocy nie cechowały się nadmiernym nasileniem, dotyczyły psychicznego nękania pokrzywdzonego. Okoliczności dotyczące sprawcy uzasadniają postawioną wobec niego dodatnią prognozę kryminologiczną. Postawa oskarżonego z punktu widzenia przyjętego przez porządek prawny systemu aksjologicznego - jest generalnie pozytywna i obecnie nie ma potrzeby jej korygowania poprzez wymierzenie kary, jak uczynił to Sąd Rejonowy. Sąd odwoławczy uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do warunkowego umorzenia postępowania, z przyczyn wskazanych powyżej a także długi okres – kilkuletni pozostawania w stanie oskarżenia, że zastosowany rodzaj środka probacyjnego jest wystarczającym dla osiągnięcia celów procesu karnego wobec sprawcy. Nie będzie też wyrok odbierany jako spóźniony a zatem niesprawiedliwy. Dlatego też Sąd Okręgowy warunkowo umorzył postępowanie wobec oskarżonego na okres próby jednego roku (art. 66 kk i art. 67 § 1 kk). Należy zaznaczyć, iż tak zakreślony okres próby będzie dostatecznie służył weryfikacji postawionej wobec oskarżonego prognozy kryminologicznej. Zgodnie z art. 67 § 3 kk umarzając warunkowo postępowanie karne Sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z czynem z art. 207 § 1 kk i z zarzutu oraz okoliczności sprawy wynika, że powstała szkoda o charakterze moralnym, jak też doszło do naruszenia dóbr osobistych pokrzywdzonego. W związku z powyższym można mówić o zaistnieniu krzywdy po stronie A. G. (2) i konieczności jej kompensaty w formie nawiązki w kwocie 5.000 zł. W realiach sprawy, podzielając ustalenia i stanowisko Sądu Rejonowego okoliczności popełnienia czynu i także relacje syna z oskarżonym, jak też mając na względzie cele środków kompensacyjnych, Sąd Odwoławczy poprzestał na zakreśleniu okresu próby i orzeczeniu nawiązki. Pozostałe rozstrzygnięcia wyroku Sądu Rejonowego z pkt II – VI zostały uchylone, albowiem albo były związane z warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej przez Sąd Rejonowy kary (pkt II i III), co wobec warunkowego umorzenia postępowania wobec oskarżonego byłoby jedynie mylące, albo utraciło aktualność (pkt IV), gdy orzeczona nawiązka płatna do rąk J. G. wobec uzyskania przez pokrzywdzonego pełnoletniości utraciła rację, albo odnosiły się do kosztów sądowych (pkt V i VI), które wobec zmiany orzeczenia Sądu I instancji Sąd odwoławczy określił odrębnie za obie instancje (postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 15 września 2025 r. – gdy chodzi o nieopłaconą pomoc prawną z tytułu reprezentacji małoletniego pokrzywdzonego), albo w pkt II sentencji.

15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Sąd Okręgowy na podstawie art. 636 § 1 kpk wobec nieuwzględnienia w znacznej części apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego A. G. (1) zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 8.931,93 zł tytułem kosztów sądowych za obie instancje. Zasądzona kwota obejmuje wydatki wykładane tymczasowo przez Skarb Państwa w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie publicznoskargowej. Wyłożone w postępowaniu przygotowawczym, przed Sądem Rejonowym oraz w postępowaniu odwoławczym, a także opłatę stosownie do art. 7 w zw. z art. 12 w zw. z art. 8 ustawy o opłatach w sprawach karnych . Zasadą jest ponoszenie przez oskarżonego kosztów postępowania (art. 627 kpk w zw. z art. 629 kpk), obejmujących wydatki ponoszone od wszczęcia postępowania, a wykładane przez Skarb Państwa (w tym nieopłaconą pomoc prawną udzielaną osobom małoletnim, które nie mogą być w postępowaniu karnym reprezentowane przez ich przedstawicieli ustawowych – postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 15 września 2026 r.) oraz opłaty związane z zastosowaną środkiem. Skarżący wnosząc o zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych nie wykazał występowania nadzwyczajnych okoliczności, które nakazywałyby zastosowanie art. 624 kpk, wszak oskarżony A. G. (1) posiada zawód, wyższe wykształcenie jest zatrudniony, nie znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji rodzinnej, materialnej, czy uniemożliwiającej osiąganie dochodów, by nie był w stanie uiścić kosztów sądowych związanych z procesem karnym prowadzonym z jego udziałem.

7.  PODPIS

SSO Grażyna Artymiak

11.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego A. G. (1)

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 14 marca 2025 r. (sygn. akt X K 1211/20)

11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana