Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 766/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

2

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt VIII K 626/23

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☒

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Zarzuty podniesione przez obrońcę oskarżonego:

1. Obraza przepisów postępowania, mająca istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. naruszenie art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk poprzez:

a) dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodu z opinii biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez przyjęcie, iż ogrodzenie które uległo przewróceniu na pokrzywdzoną było wadliwie zamontowane, wskutek czego Sąd I instancji dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, iż ogrodzenie zostało nieprawidłowo zamontowane w miejscu zdarzenia;

b) nieuzupełnienie postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego, zgodnie z wnioskiem obrońcy oskarżonego.

2. Błędy w ustaleniach faktycznych polegające na przyjęciu, iż:

a) oskarżony nie dopełnił obowiązków kierownika budowy określonych w art. 22 prawa budowlanego, w sytuacji gdy zapewnił on należytą koordynację stanu bezpieczeństwa na budowie, zaś za sprawdzanie stanu ogrodzenia były odpowiedzialne inne osoby;

b) ogrodzenie było wadliwie posadowione w miejscu zdarzenia.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Powyższe zarzuty uznać należało za celowe, aczkolwiek tylko część argumentów obronnych zasługiwała na uwzględnienie. Uwolnienie oskarżonego od odpowiedzialności karnej za zarzucone mu przestępstwo w II instancji wynikało w dużej mierze z okoliczności rozważanych przez Sąd odwoławczy z urzędu, w ramach zgłoszonych w apelacji zarzutów nieprawidłowej oceny dowodów i błędnych ustaleń faktycznych.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do podstaw odpowiedzialności oskarżonego jako kierownika budowy, opartej na przepisach prawa budowlanego. Z art. 22 pkt 3a ustawy Prawo budowlane wynika, że do obowiązków kierownika budowy należy koordynowanie realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ta funkcja koordynacyjna w zakresie zadań związanych z zapobieganiem zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia jest ważna zarówno w momencie planowania robót budowlanych jak też ich poszczególnych etapów. Oskarżony Z. L. (1) z racji ciążących na nim licznych zadań mógł oczywiście wyznaczyć konkretne osoby do pilnowania stanu ogrodzenia terenu budowy. Jednak nie skutkowało to zwolnieniem jego z powyższych obowiązków jako kierownika budowy odnośnie właściwego montażu odpowiadającego normom i instrukcji technicznej i dbałości o stan ogrodzenia w trakcie trwania budowy. Co warte podkreślenia, oskarżony był tego w pełni świadomy, brał faktycznie udział w nadzorze, o czym świadczy choćby dyspozycja o wzmocnieniu ogrodzenia poprzez obciążenie stóp betonowych dodatkowymi klockami oraz planowany obchód terenu w związku z informacjami o zbliżającym się huraganie. Warto zaznaczyć, że osoba przez niego wskazana jako oddelegowana do bezpośredniego nadzoru nad tym ogrodzeniem – D. I. (1), zeznając jako świadek zaprzeczył aby taką funkcję mu powierzono, nie miał tego w zakresie obowiązków, choć przyznał, że jako kierownik robót wykończeniowych bezpieczeństwo ogrodzenia miał na uwadze i przyjmował meldunki pracowników wyznaczonych do wykonywania codziennych obchodów wzdłuż całego ogrodzenia (vide: zeznania D. I. k. 600v-601). Jego poprzednik na tym stanowisku – A. J., nie zatrudniony już w dacie gdy miało miejsce inkryminowane zdarzenie, nie kwestionował natomiast, że choć nie miał tego wpisanego w swój zakres obowiązków to ogólnie kierownictwo miało nadzór nad tym ogrodzeniem i takie wytyczne przekazał swemu następcy D. I. (1). Powyższe ukazuje, że powierzenie zadań dotyczących kontroli bezpieczeństwa ogrodzenia nie odbyło się tak jak należałoby tego oczekiwać skoro nie znalazło odzwierciedlenia w pisemnym zakresie obowiązków pracowniczych. Warto jeszcze wspomnieć o treści zeznań B. S. – kierownika projektu, wedle których podlegający mu kierownik budowy – Z. L. (1), miał jemu zgłaszać ewentualne uwagi dotyczące ogrodzenia. Również świadek M. J., który miał doglądać ogrodzenia 2 razy dziennie stwierdził, że jego pracę weryfikowali Panowie I. i L., którym alternatywnie składał sprawozdanie z obchodów terenu budowy (k. 671). Z powyższych dowodów zatem nie wynika aby doszło do skutecznego scedowania odpowiedzialności przez oskarżonego za stan ogrodzenia. Co oznacza, że personalnie kierownik budowy odpowiadał za bezpieczeństwo w zakresie zamontowanego wokół prowadzonej budowy ogrodzenia i ustalenia Sądu I instancji w tym zakresie były właściwe. Sąd odwoławczy zaniechał zaś badania ewentualnej odpowiedzialności innych osób zajmujących się ogrodzeniem ponieważ nie postawiono żadnemu z nich zarzutów karnych i nie było to przedmiotem niniejszego postępowania.

Drugą kwestią wymagającą omówienia jest prawidłowość montażu przedmiotowego ogrodzenia przenośnego z panelami pełnymi typu S.. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że apelujący nie ma racji uważając, iż ogrodzenie zostało zainstalowane należycie, zgodnie z instrukcją (instrukcja producenta systemu firmy (...) Sp. z o.o. k. 739, skrócona instrukcja montażu panelu S. (...) k. 258) i co do zasady w tym przypadku również Sąd Rejonowy w poczynionym stanie faktycznym nie popełnił błędu. Jednakże koniecznym było klarowniejsze przedstawienie faktów, możliwych do przyjęcia na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, zważywszy że w opisie czynu, w pkt 1 zaskarżonego wyroku zostało to ujęte nieprecyzyjnie, a wręcz nawet myląco ponieważ Sąd wskazał na niezakotwienie do podłoża podpór w przęsłach ogrodzenia. Jak zaś pokazały zgromadzone dowody, w tym dokumentacja zdjęciowa, nagranie z monitoringu oraz opinie biegłych z zakresu budownictwa (dr inż. M. G. (1)) i badań zapisów wizyjnych (mgr J. S. (1)), które Sąd I instancji ocenił pozytywnie i wykorzystał do czynionych ustaleń faktycznych, nie chodziło o podpory lecz o betonowe podstawy, tzw. stopy. Powinny one, zgodnie z techniczną instrukcją montażu, zostać przymocowane do podłoża za pomocą szpilek/śledzi, co miało wpływ na wytrzymałość i stabilność konstrukcji. W związku z tym, że Sąd w opisie czynu oskarżonego dotyczącym tych nieprawidłowości w montażu użył określenia „w szczególności”, pozwalało na przedmiotową kontrolę także we wskazanym tu wyżej elemencie montażu dotyczącym betonowych podstaw, do których też de facto sprowadzały się rozważania Sądu prezentowane w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 kwietnia 2025 r. Odnośnie bowiem wskazanych w orzeczeniu Sądu I instancji podpór, tytułem przypomnienia należałoby wspomnieć, iż stanowiły one element usztywniający ogrodzenie, a zakończone były zastrzałami z kształtowników zamocowanymi do podłoża z jednej strony: od strony budowy (we fragmencie na rogu ulic (...)) bądź od strony ulicy (ul. (...), foto nr 1 w opinii M. G. z dnia 20.04.2024 r.). Jednostronny montaż podpór był zaś zgodny z wymogami przepisów prawnych i technicznych, a wobec ograniczonej możliwości oceny tych elementów ogrodzenia okalających teren budowy (materiał video nie obejmował jego całości) brak było podstaw do zakwestionowania jego prawidłowości, np. braków zakotwienia, zwłaszcza że biegły z zakresu budownictwa analizując zarejestrowany obraz z monitoringu na ul. (...) nie stwierdził by panele falowały podczas powiewów wiatru. Ponadto, opinia z zakresu badań wizyjnych stwierdzała, że dowodowy materiał filmowy nie zawierał ujęć, które pozwalałyby na ocenę stanu podpór na skrzyżowaniu ulic (...) w dniu 5 października 2017 r., zanim doszło do zdarzenia z udziałem pokrzywdzonej M. S.. Nie można było wykluczyć, że widoczne w późniejszym czasie leżące luzem podpory (podnoszone przez pracowników) były wcześniej przymocowane do gruntu i zostały z niego wyrwane przez podmuch wiatru lub przez osoby demontujące ogrodzenie na polecenie straży pożarnej.

Z powyższych względów uzasadnione było skoncentrowanie kontroli odwoławczej na stopach betonowych, w których znalazły się słupy ram paneli tworzących przedmiotowe ogrodzenie, poddanych analizie za pomocą dostępnych w tej sprawie materiałów. Niewątpliwie dowodem, który pozwolił na pogłębione ustalenia w tej mierze była opinia biegłego z zakresu badań zapisów wizyjnych J. S., którego w pełni zasadnie powołano w powtórnym postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Dzięki uzyskanym obrazom, biegły z zakresu budownictwa M. G. zaopiniował ostatecznie, że podstawy betonowe nie zostały zakotwione, co stanowiło nieprawidłowość montażu ogrodzenia i obniżało stabilność i wytrzymałość ogrodzenia na silne oddziaływanie wiatrowe ( vide: wnioski końcowe opinii uzupełniającej z dnia 21.03.2025 r.). Sąd Okręgowy uznał, że to właśnie te ostatnie dowody miały decydujący wpływ na poczynienie właściwych ustaleń faktycznych w omawianym zakresie. Wcześniejsze bowiem opinie biegłego, oparte na zeznaniach świadków, pracowników na budowie prowadzonej w rejonie ulic (...), nie były miarodajne. Osoby te mogły bowiem nie pamiętać dobrze okoliczności dotyczących montażu ogrodzenia, zwłaszcza że w czasie trwania prac ulegało ono kilkukrotnej przebudowie, albo też, z obawy przed ewentualną odpowiedzialnością znanych im osób bądź dla własnej ochrony, nie byli skorzy do podawania takich niekorzystnych informacji w tym temacie. Dostrzegalne były i sprzeczności w zeznaniach świadków W. S. i M. J. przykładowo co do tego czy płot był zakotwiony do podłoża skoro przechodnie mogli go przestawiać siłą rąk, a także czy podstawy były zamocowane szpilkami wbitymi w chodnik, między kamieniami skoro treść nagrania z monitoringu miejskiego pokazuje, że nie były one w ogóle przymocowane do podłoża. Na marginesie, choć nie było to przedmiotem zaskarżenia, Sąd odwoławczy zauważa, że biegły M. G. podając dowody, na jakich się opierał opiniując wskazał m.in. na zeznania Z. L. (1), nie podając jednak konkretnych kart z akt sprawy, co sprawia, że biegły mógł mieć na myśli wyjaśnienia oskarżonego, które jedynie błędnie określił jako zeznania. Poza tym, jak powyżej podkreślono, ostatecznie osobowy materiał dowodowy nie posłużył do poczynienia trzonu ustaleń odnośnie sposobu w jaki zostało zamontowane ogrodzenie w kształcie powstałym na dzień inkryminowanego zdarzenia. W związku z powyższym, nie uznano aby to ewentualne uchybienie procesowe mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, zwłaszcza z powodu końcowych wniosków wyprowadzonych przez Sąd odwoławczy co do możliwych przyczyn dekompozycji ogrodzenia, z powodów niezależnych od nieprawidłowości przy zamontowaniu betonowych podstaw.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów podniesionych w apelacji obronnej na rzecz oskarżonego Z. L. (1) Sąd Okręgowy, podobnie jak Sąd I instancji, nie widział racjonalnych podstaw do uzupełniania postępowania dowodowego, ponieważ nie ujawniły się żadne takie okoliczności odnośnie stanu ogrodzenia, które można by jeszcze analizować, w tym za pomocą biegłego. Twierdzenia apelującego miały w tym zakresie charakter polemiki z ustaleniami Sądu I instancji, pozbawione rzeczowej, logicznej argumentacji. Część uzasadnienia tego stanowiska została przy tym poświęcona zakotwieniu podpór, co było zbędne wobec tego, że zasadniczym problemem było zamocowanie betonowych stop do podłoża. Niezasadnie obrońca zaś podnosił, że prefabrykaty betonowe będące podstawą ogrodzenia nie musiały być zakotwione do podłoża za pomocą szpilek a alternatywą było ich dociążenie stopami betonowymi. Jak wynika z instrukcji technicznej montażu ogrodzenia S. w wersji podstawowej, której obrońca nie przytacza, zabezpieczenie polegające na obciążeniu dotyczy nie stóp ogrodzeniowych lecz podpory P2, a dociążenie następuje stopami ogrodzeniowymi na jej dolną blachę. W przedmiotowym ogrodzeniu nie zastosowano jednak podpór P2 lecz standardowe podstawy ogrodzeniowe. Natomiast dodatkowe obciążenia istniejących stóp betonowych zalecone przez oskarżonego w związku z informacjami o zbliżającym się Orkanie „Ksawery” należało potraktować na jego korzyść jako przejaw zainteresowania i dbałości o bezpieczeństwo. Temu przecież miały służyć te dodatkowe działania dotyczące stanu ogrodzenia, co nie zmieniało faktu, że betonowe podstawy o wadze około 50 kg każda, nie były zamocowane szpilką do podłoża, o czym oskarżony wiedział. Rację ma jednak obrońca kwestionując wnioskowanie Sądu I instancji, że takie polecenie samo w sobie świadczyło o złym i niezgodnym z instrukcją zamontowaniu ogrodzenia. Natomiast w jakim stopniu poprawiła się w związku z tym stabilność konstrukcji tego ogrodzenia od wyjściowej (podstawy betonowe niezamocowane szpilką do podłoża) nie wiadomo i nie uda się tego ustalić ponieważ nie wiadomo dokładnie ile takich betonowych klocków dołożono, a zeznania świadków są nieprecyzyjne, częściowo rozbieżne co do ilości dołożonych bloczków (od 1 do 3 sztuk). Nie należy też zapominać, że ogrodzenie okalające budowę, której kierownikiem był oskarżony Z. L. (1), było kilkukrotnie modyfikowane, stąd protokół zdawczo odbiorczy odbioru jakościowego i ilościowego wykonanego montażu z dnia 27 lipca 2016 r. nie miał większego znaczenia w sprawie, skoro wiadomo, że jego ukształtowanie w dniu zdarzenia było inne. W sprawie po zdarzeniu nie zostały też zabezpieczone wszystkie zdemontowane elementy ogrodzenia, a jedynie metalowe panele, co uniemożliwiało odtworzenie stanu ogrodzenia na chwilę zdarzenia w bardziej precyzyjny sposób.

Okolicznością podniesioną w apelacji obrońcy oskarżonego, której należało poświęcić szczególną uwagę było, poza omówionymi powyżej zagadnieniami, nieuwzględnienie przez Sąd Rejonowy, że przewrócenie ogrodzenia nie zostało spowodowane przez zaniedbania oskarżonego lecz na skutek ponadnormatywnego wiatru, co zdaniem skarżącego wykluczało jego odpowiedzialność za przestępstwo z art. 160 § 1 kk. Zdaniem Sądu Okręgowego zaniechanie w I instancji głębszej analizy związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy ustaloną nieprawidłowością w montażu ogrodzenia a jego dekompletacją było błędem. Na tym etapie wyrokowania nie uwzględniono bowiem należycie znaczenia okoliczność nadzwyczajnej, w postaci atypowo silnego wiatru. Sąd meriti przyjął, że nieprawidłowy montaż ogrodzenia był podstawową przyczyną zaistniałego zdarzenia, uderzenia przechodzącej chodnikiem kobiety elementem rozerwanego opłotowania, mimo że nie miał ku temu dowodów stwierdzających to ponad wszelką wątpliwość. Odwołując się do opinii biegłego z zakresu budownictwa należy zaznaczyć, iż jej autor stwierdził, że w przypadku zakotwienia podstaw ogrodzenia do podłoża wytrzymałość i stabilność ogrodzenia w warunkach w jakich nastąpiła jego dekompozycja, byłaby wyższa i byłoby ono bardziej odporne na oddziaływanie siły wiatru aniżeli ogrodzenie, którego podstawy nie zostały zakotwione. Nie jest jednak możliwe kwantytatywne określenie wartości w jakich nastąpiłaby faktyczna dekompozycja ogrodzenia prawidłowo zmontowanego ponieważ nieznane są faktyczne poziomy lokalnych oddziaływań wiatrowych (str. 3 opinii M. G. z dnia 21.03.2025 r., k. 1218). Z akt sprawy wynika natomiast, że w dniu 5 października 2017 r. na J. w P. w godzinach późnopopołudniowych i wieczornych wiał bardzo silny, porywisty wiatr, powodując liczne uszkodzenia drzew, ogrodzeń oraz infrastruktury miejskiej (oskarżony w wyjaśnieniach wskazał np. plac budowy (...), elewację przy (...)). O tym, że przedmiotowe zdarzenie nie było wyjątkiem świadczą zeznania funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej, którzy wskazywali na panujące wówczas wyjątkowo trudne warunki atmosferyczne spowodowane wiatrem oraz, że po zabezpieczeniu terenu udali się na inne zdarzenia spowodowane silnymi wiatrami (zeznania świadków D. T., P. W.). O bardzo mocnym wówczas wietrze mówił też policjant przybyły na miejsce zdarzenia T. M. oraz przypadkowe osoby, które zainteresowały się pokrzywdzoną. Przykładowo świadek A. P. podała, iż wiatr był tak silny, że utrudniał poruszanie się, a świadek M. B. oceniła, że nigdy jeszcze nie czuła tak silnego wiatru jak tego dnia. Wreszcie na ponadprzeciętną wówczas siłę wiatru, z podaniem konkretnych sytuacji zwracał uwagę biegły M. G. (1) w opinii pisemnej z dnia 30 grudnia 2023 r. (k. 972). Nie można przy tym pominąć zarejestrowanego na monitoringu momentu rozłączania się paneli ogrodzenia, któremu towarzyszył widoczny na nagraniu nagły, bardzo mocny podmuch wiatru. Sąd Rejonowy niesłusznie zbagatelizował te informacje, kierując się ogólnymi danymi z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowego Instytutu (...) Oddział w P. na temat kierunku i prędkości wiatru w dniu 5 października 2017 r. w godz. 18.00-18.30, z odnotowaną przez stację meteorologiczną na Ł. maksymalną siłą wiatru 21 m/s. Te zaś mogły nie odzwierciedlać faktycznych warunków jakie wystąpiły w miejscu zdarzenia, gdzie mógł wystąpić tzw. korytarz powietrzny z nasiloną prędkością tam wiejącego wiatru, o czym zeznawało szereg osób i jest to okoliczność, której nie można było pominąć. Poza tym, ściśle rzecz ujmując, dane ze stacji meteorologicznej dotyczyły czasu poprzedzającego zdarzenie, które nastąpiło minutę później, bo o godz. 18.31. Nieznana siła wiatru, o której wspomniał biegły z zakresu budownictwa w swojej ostatniej, uzupełniającej opinii była zatem okolicznością niezwykle istotną z punktu widzenia odpowiedzialności karnej pełniącego funkcję kierownika budowy Z. L. (1). Sąd Okręgowy uznał bowiem, że nie ma żadnych naukowych podstaw, obliczeń, które wykazywałyby, że zamocowanie do podłoża betonowych stóp stanowiących podstawę ogrodzenia spowodowałoby, że wiejący wówczas porywisty wiatr nie zadziałałby niszcząco na ogrodzenie. A trzeba było także pamiętać o dodatkowych podmuchach wiatru, gdzie jego prędkość wzrastała do nieustalonych lokalnie na J. wartości. Jak zresztą wynikało z informacji Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej obserwacje prowadzone są w celu uzyskania danych o stanie pogody na większym obszarze, zaś na terenie zurbanizowanym, w zależności od charakteru zabudowy, układu ulic i placów kierunek oraz prędkość wiatru może ulegać modyfikacjom, mogą powstawać lokalne systemy cyrkulacji powietrza. W niektórych miejscach w związku z tym prędkość wiatru może być mniejsza, w innych większa niż na terenach otwartych (k. 85).

Sąd II instancji przypomina, że obowiązująca w polskim prawie karnym zasada domniemania niewinności, a także pozostająca z nią w najściślejszym związku zasada in dubio pro reo wpływają na uprzywilejowanie pozycji oskarżonego ( favor defensionis) w zakresie oceny dowodów. Wyrazem tego jest podzielany przez Sąd odwoławczy pogląd Sądu Najwyższego, iż ułomności dowodów obciążających nie można stawiać na równi z ułomnościami dowodów odciążających. Ze względu na to, że warunkiem sine qua non skazania oskarżonego jest udowodnienie popełnienia przezeń czynu przestępnego, sprzeczności w sferze dowodów odciążających nigdy nie są „równoważne” ze sprzecznościami w zakresie dowodów obciążających ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 września 1995 r. - III KRN 88/95, OSNKW 1995/11-12/77). Jeżeli na rozprawie zachwiana zostanie wersja oskarżenia, gdyż w świetle zebranych dowodów nie da się, bez obawy popełnienia omyłki, wykluczyć innej wersji zdarzenia, aniżeli przyjęta w akcie oskarżenia, nie jest dopuszczalne przypisanie oskarżonemu zarzucanego czynu, albowiem w takiej sytuacji chroni go art. art. 5 § 2 kpk – tak: wyrok Sądu Najwyższego do art. 3 § 3 kpk z dnia 4 grudnia 1990 r., WR 368/90, „Informacja Prawnicza. Prawo Karne” 1991/1-3/9; OSP 1992/1/12).

Sąd Okręgowy w wyniku przeprowadzonego postępowania apelacyjnego ostatecznie uznał, iż dokonana przez Sąd Rejonowy ocena materiału dowodowego i w konsekwencji ustalenia stanu faktycznego odnośnie winy i sprawstwa oskarżonego za zdarzenie z dnia 5 października 2017 r., okazały się dowolne, a przez to końcowe konkluzje tegoż organu nie pozostawały pod ochroną art. 7 kpk. Zachodzący w sprawie stan rzeczy, nie pozwalał bowiem na kategoryczne stwierdzenie, że Z. L. (1) dopuścił się czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 160 § 1 kk i art. 157 § 1 i 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Nie można bowiem wykluczyć, iż nawet gdyby podstawy betonowe ogrodzenia były zamocowane do podłoża przy pomocy szpilek, z powodu ponadprzeciętnej siły oddziaływania wiatru do demontażu ogrodzenia i tak by doszło, panele metalowe zostałyby rozerwane, powodując uszkodzenia ciała u pokrzywdzonej M. S.. Na marginesie, ale warto odnotować, że o możliwości przemieszczania się pieszych na pozostawionym przy ogrodzeniu budowy wolnej części chodnika, zadecydował Zarząd Dróg Miejskich Miasta P., zamontowanie podpór z dwóch stron, czyli także od strony ulicy było zatem całkiem wykluczone (vide: zeznania świadka J. K. – inspektora nadzoru budowlanego k. 531).

Jednocześnie stwierdzić trzeba też było, że wyczerpane zostały możliwości dowodowe w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu II instancji nie ma podstaw do uznania, iż możliwe jest wzbogacenie materiału dowodowego o jakieś nowe źródła czy środki dowodowe, które pozwalałyby rozpoznać okoliczności zdarzenia, tak by było możliwym odtworzenie jego rzeczywistych przyczyn i mechanizmów jego powstania, bez czynienia niekorzystnych dla oskarżonego ustaleń faktycznych, a to z uwagi na zasadę reformationis in peius.

W zaistniałej sytuacji procesowej, na etapie postępowania odwoławczego stwierdzono zatem istnienie uzasadnionej podstawy do zakwestionowania poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, które legły u podstaw pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej za przypisany mu czyn. Mianowicie, zachodził w sprawie stan „niedających się usunąć wątpliwości”, do których powinna była mieć zastosowanie reguła procesowa określona w art. 5 § 2 kpk, nakazująca rozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść oskarżonego wówczas, gdy sąd nabierze wątpliwości co do przebiegu inkryminowanego zdarzenia i brak jest możliwości usunięcia tych wątpliwości. Wydanie wyroku uniewinniającego było konieczne choć proces nie wykazał niewinności oskarżonego, lecz nie udowodniono mu, że jest winny popełnienia zarzuconego mu przestępstwa.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek został uwzględniony Doszło zatem do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego Z. L. (1) od popełnienia zarzucanego mu występku z art. 160 § 1 kk i art. 157 § 1 i 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk.

Lp.

Zarzut

3.2.

Następny zarzut zgłoszony przez obrońcę:

3.  Obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu poprzez pominięcie art. 157 § 3 kk pozostającego w związku z art. 157 § 1 kk, pomimo ujęcia w opisie czynu znamienia tego przepisu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Stosując art. 436 kpk za bezprzedmiotowe uznano rozpoznanie ww. zarzutu z uwagi na to, że opisane wyżej w pkt. 3.1. okoliczności skutkowały zmianą zaskarżonego poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanych mu czynów.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Nie podlegał ocenie wniosek końcowy powiązany z zarzutem odwoławczym, od którego rozpoznania Sąd Okręgowy odstąpił.

Lp.

Zarzut

3.3.

Zarzut zgłoszony przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej M. S.:

⚫

rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 115 § 2 kk, polegające na rozpatrzeniu przy orzekaniu tylko części z enumeratywnych przesłanek podlegających ocenie przy ocenianiu społecznej szkodliwości czynu prowadzące do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie możliwe jest zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania przewidzianej w art. 66 kk, co z kolei doprowadziło do naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 414 § 1 zd. 1 kpk,

⚫

rażącą niewspółmierność orzeczonej nawiązki, której wysokość została ustalona na 7.000 zł, do rzeczywistej krzywdy i uszczerbku na zdrowiu poniesionego przez oskarżycielkę posiłkową.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Stosując art. 436 kpk za bezprzedmiotowe uznano rozpoznanie ww. zarzutów z uwagi na to, że opisane wyżej w pkt. 3.1. okoliczności skutkowały zmianą zaskarżonego poprzez uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu.

W zaistniałej sytuacji procesowej, wobec trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej w jakiej znalazła się pokrzywdzona w związku ze zdarzeniem losowym jakie ją spotkało w dniu 5 października 2017 r., jak najbardziej ma ona możliwość dochodzenia swoich roszczeń na drodze procesu cywilnego.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez:

⚫

zastosowanie w stosunku do oskarżonego kary adekwatnej do popełnionych przez niego czynów;

⚫

orzeczenie nawiązki w wysokości odpowiadającej rzeczywistej krzywdzie i uszczerbkowi na zdrowiu poniesionemu przez pokrzywdzoną M. S.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Nie podlegał ocenie wniosek końcowy powiązany z zarzutem odwoławczym, od którego rozpoznania Sąd Okręgowy odstąpił.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w ten sposób, że oskarżony Z. L. (1) został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 260 § 1 kk i art. 157 § 1 i 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk

Zwięźle o powodach zmiany

Powodem diametralnej zmiany zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego Z. L. od zarzucanego mu przestępstwa były powzięte przez Sąd II instancji nieusuwalne wątpliwości co do przyczyn dekompozycji ogrodzenia, które przewróciło się na przechodzącą obok M. S.. Nie można bowiem z całą pewnością wykluczyć, że nastąpiło to w sposób niezależny od nieprawidłowości w montażu betonowych podstaw, a w związku z tym w sprawie koniecznym było zastosowanie reguły procesowej z art. 5 § 2 kpk, wedle której wszelkie nie dające się rozwiać wątpliwości należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego.

Szczegółowsze omówienie zmiany wyroku zawarto powyżej w tabeli 3.1.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2.

Na podstawie art. 632 pkt 2 kpk w zw. z art. 634 kpk, z uwagi na zapadły wyrok uniewinniający, Sąd Okręgowy kosztami procesu w sprawie obciążył Skarb Państwa

7.  PODPIS

Hanna Bartkowiak