Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 grudnia 2024 r.

Sąd Rejonowy w Kole Wydział III Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Skiera-Bilska

Protokolant: sekr. sąd. Patrycja Tomasik

po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 roku w Kole

na rozprawie

sprawy z powództwa K. W.

przeciwko P. W. (1)

o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej

I.  Ustanawia rozdzielność majątkową małżeńską między powodem K. W., a pozwaną P. W. (1) nazwisko rodowe D., wynikającą z zawarcia przez nich związku małżeńskiego w dniu 3 października 2022 roku w Urzędzie Stanu Cywilnego w G., oznaczenie aktu nr (...) (...) - z dniem 1 stycznia 2023 roku.

II.  Oddala powództwo w pozostałym zakresie.

III.  Znosi wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego.

IV.  Nie obciąża pozwanej kosztami sądowymi poniesionymi przez powoda.

Sędzia

Agnieszka Skiera-Bilska

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 22 września 2023 r. powód K. W. wniósł o ustanowienie z dniem 23 kwietnia 2022 r. ustroju rozdzielności majątkowej pomiędzy powodem a pozwaną P. W. (1) wynikającą z małżeństwa zawartego w dniu 3 października 2020 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w G.. Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów postępowania.

Pozwana P. W. (2) w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania.

W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił, co następuje:

Powód K. W. i pozwana P. W. (1) w dniu 3 października 2020 r. w G. zawarli związek małżeński. Jeszcze przed zawarciem związku w dniu (...) urodził się wspólny syn stron L. W.. W trakcie trwania małżeństwa strony nie zawierały żadnej umowy majątkowej małżeńskiej. W małżeństwie stron obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Okoliczności bezsporne, wynikające z oświadczeń stron z odpisów aktów stanu cywilnego (k.16-17)

Po ślubie małżonkowie zamieszkali w wynajętym mieszkaniu w P.. Pozwana zajmowała się opieką nad małoletnim synem stron L., a powód pracował zawodowo. Strony ustaliły między sobą, że póki małoletni L. nie pójdzie do przedszkola, powód będzie zarabiał na utrzymanie rodziny, a pozwana będzie zajmować się dzieckiem.

Małżonkowie postanowili nabyć na własność mieszkanie. W dniu 3 września 2021 r. strony zawarły umowę rezerwacyjną na zakup lokalu mieszkalnego budowanego przez dewelopera w P. w obrębie G.. Cena zakupu mieszkania została ustalona na kwotę 545.326,00 zł. W dniu 9 listopada 2021 r. strony zawarły umowę przedwstępną ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz przedwstępną umowę sprzedaży lokalu w P. przy ul. (...). Część środków na nabycie przedmiotowego lokalu pochodziła z darowizny jaką pozwana otrzymała od swojego ojca w kwocie 150.000 zł, oszczędności pozwanej w kwocie około 30.000 zł, oszczędności powoda w kwocie około 10.000 zł, a pozostałą część w kwocie 350.000,00 zł strony pozyskały z kredytu mieszkaniowego zawartego w dniu 24 listopada 2021 r. w P. w (...) Bank (...) S.A. Kredyt mieszkaniowy został zawarty na okres 180 miesięcy. Między stronami zostało ustalone, że kredyt będzie spłacany z dochodów powoda.

Pozwana podjęła pracę w A., gdzie pracowała od marca do maja 2021 roku. Oboje małżonkowie stwierdzili wówczas, że syn stron jest mały, że oboje małżonkowie mijają się bo pozwana pracowała na zmiany. W związku z tym wspólnie zdecydowali, że pozwana zrezygnowała z pracy.

Pod koniec 2021 r. powód coraz rzadziej pojawiał się w domu, tłumaczył pozwanej, że pracuje, że musi zarabiać na kredyt. Pozwana zajmował się wówczas sama dzieckiem, nie pracowała nigdzie, rodzina pozostawała na utrzymaniu powoda.

Kolejny raz pozwana podjęła pracę w okresie od 28 lutego 2022 r. do 27 maja 2022 r. jako pracownik magazynowy, ale po okresie próbnym umowa nie została jej przedłużona.

Powód zarabiał około 11.000 zł netto i był jedynym żywicielem rodziny.

W dniu 23 kwietnia 2022 r. powód wyprowadził się ze wspólnie wynajmowanego mieszkania w P., w którym pozostała pozwana z małoletnim synem stron. Do końca sierpnia 2022 r., tak jak była zawarta umowa najmu, powód opłacał mieszkanie w P.. Po zakończeniu umowy najmu powód oznajmił pozwanej, że nie będzie już ponosił kosztów najmu mieszkania, że pozwana ma możliwość zamieszkać z synem u swoich rodziców w G.. Pozwana wówczas nie pracowała i nie posiadała żadnych dochodów.

W dniu 15 czerwca 2022 r. strony zawarły umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i zakupiły lokal mieszkalny przy ul. (...). Przedmiotowy lokal znajduje się w stanie deweloperskim wymaga wykończenia, aby można było w nim zamieszkać. Małżonkowie nigdy w nim wspólnie nie zamieszkali. Pozwana przystępując do finalizacji zakupu mieszkania, myślała, że uda się jeszcze uratować małżeństwo, że przechodzą tymczasowy kryzys. Po zakupie mieszkania powód cały czas opłacał rachunki za mieszkania i raty kredytu w wysokości około 2.654 zł miesięcznie.

Po wyprowadzce w kwietniu 2022 r. powód nie powrócił już do rodziny.

We wrześniu 2022 r. pozwana wraz z synem L. zamieszkała u swoich rodziców w G., gdzie mieszka nadal. Przez okres 4 miesięcy powód nie łożył na utrzymanie syna i nie przekazywał pozwanej żadnych środków na utrzymanie.

W dniu 23 stycznia 2023 r. powód złożył przez Sądem Okręgowym w Koninie pozew o rozwód. Postępowanie rozwodowe toczy się pod sygn. akt I C 197/23. Pozwana w odpowiedzi na pozew rozwodowy wniosła o rozwiązanie małżeństwa z winy powoda.

Po złożeniu pozwu rozwodowego powód namawiał pozwaną na sprzedaż mieszkania zakupionego przy ul. (...) w P. i podział kwoty uzyskanej ze sprzedaży. Pozwana nie zgodziła się na powyższe. W zakresie zarządu majątkiem wspólnym tj. co do sprzedaży przedmiotowego lokalu strony nie mogą dojść do porozumienia. Przedmiotowy lokal nie nadaje się do zamieszkania, aby go wynająć trzeba ponieść dodatkowe koszty związane z wykończeniem mieszkania.

Po opuszczeniu rodziny przez powoda, pozwana popadła w depresję, załamała się psychicznie, w okresie od 9 czerwca 2023 r. do 18 sierpnia 2023 r. była hospitalizowana w Szpitalu w P., gdzie rozpoznano u niej schizofrenię. Pozwana kontynuuje leczenie psychiatryczne ambulatoryjnie.

Powód zamieszkuje w K. i na mocy zabezpieczenia wydanego w sprawie rozwodowej aktualnie opiekuje się małoletnim synem stron.

Pozwana nie pracuje, szuka pracy, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w K..

Poza powyższym mieszkaniem w P. przy ul. (...) strony nie nabyły w trakcie trwania małżeństwa innego majątku. W dniu 24 listopada 2011 r. powód zawarł umowę o udzielenie kredytu odnawialnego i wydanie karty płatniczej kredytowej.

Dowód: kopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego (k.44-45v); zaświadczenie lekarskie (k.46); potwierdzenie przelewu na kwotę 150.000 zł (k.46v); świadectwo pracy (k.47-47v); kopia harmonogramu spłaty kredytu (k.52-53);kopia wypisu aktu notarialnego nabycia własności lokalu z 15.06.2022 r. (k.65-75v,147-157v); zestawienie przychodów powoda (k.79); wyciąg z rachunku powoda (k.80-84,199-214); potwierdzenie przelewu (k.146); kopia umowy przedwstępnej z 9.11.2021 r. (k.160-179v); kopia umowy rezerwacyjnej (k.180-185v); kopia umowy o kredyt odnawialny i wydanie karty płatniczej dla powoda (k.186-188v); kopia umowy o kredyt mieszkaniowy z 24.11.2021 r. (k.189-199v); zeznania świadków : A. K. (k.141-141v), M. K. (k.142-142v), E. D. (k.142v-143), A. D. (k.143-143v); zeznania powoda (k.216-217); zeznania pozwanej (k.217-218).

Powyższy stan faktyczny Sądu ustalił na podstawie wskazany powyżej dowodów. Sąd pominął dołączone przez strony wydruki dotyczące korespondencji między stronami, nagrań na płycie CD rozmów powoda z pozwaną oraz wydruków mających potwierdzać okoliczności dotyczące zdrady małżeńskiego powoda załączone przez pozwaną, albowiem powyższe okoliczności nie miały znaczenia w przedmiotowym postępowaniu. Niniejsze postępowanie dotyczyło ustalenia czy strony są w stanie współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym pomimo istniejącej separacji. Sąd nie badał i nie oceniał przyczyn oraz powodów rozpadu związku małżeńskiego stron, ani która ze stron ponosi winę za rozpad małżeństwa. W związku z w powyższym w takim zakresie w jakim świadkowie i strony zeznawały na okoliczność pożycia małżeńskiego i przyczyn rozpadu małżeństwa, Sąd pominął zeznania świadków i stron. W pozostałym zakresie - mającym znaczenie dla sprawy – zeznania świadków i stron co do zasady były spójne i zgodne.

Sąd zważył, co następuje:

W myśl art. 52 § 1 k.r.o., z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Natomiast w myśl § 2 powołanego artykułu, rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.

Jak wynika z tezy wyroku Sądu Najwyższego, ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej między małżonkami, którzy pozostawali we wspólności ustawowej lub umownej, z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa jest dopuszczalne w zasadzie tylko wtedy, gdy z powodu separacji faktycznej (życia w rozłączeniu) niemożliwe było już w tym dniu ich współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym ( vide: wyrok SN z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt II CSK 371/08, publ. (...) LEX nr 490945). Z kolei w myśl innej tezy wyroku Sądu Najwyższego, ważnym powodem w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o. nie jest każda postać (przejaw) separacji faktycznej małżonków, lecz tylko taka, która zarazem uniemożliwia im lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie ich majątkiem wspólnym ( vide: wyrok SN z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt II CKN 1070/98, publ. (...) LEX nr 50872). Separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym, może stanowić ważny powód zniesienia przez sąd wspólności majątkowej małżeńskiej. Z żądaniem może wystąpić również małżonek, który jest wyłącznie winny separacji. Wina jego, jak też wzgląd na dobro rodziny lub pozwanego małżonka, powinny być brane pod uwagę jedynie przy ocenie żądania zniesienia wspólności z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (art. 5 k.c.) (vide: wyrok SN z dnia 13 maja 1997 r., sygn. akt III CKN 51/97, OSNC 1997, nr 12, poz. 194). Przy ocenie żądania zniesienia wspólności ustawowej małżeńskiej z punktu widzenia zasad współżycia społecznego powinny być brane pod uwagę między innymi takie okoliczności, jak wzgląd na dobro rodziny lub pozwanego małżonka, jak też wina małżonka, który wystąpił z żądaniem ( vide: wyrok SN z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 100/00, publ. (...) LEX nr 1166896).

W niniejszej sprawie powód K. W. wniósł o ustanowienie z dniem 23 kwietnia 2022 r. rozdzielności majątkowej w małżeństwie stron. Pozwana P. W. (1) wnosiła o oddalenie powództwa, wskazując, że żądanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i ma na celu pokrzywdzenie pozwanej.

W świetle zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, powództwo wytoczone przez powoda zasługiwało zasadniczo na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że strony pozostają w stanie separacji faktycznej od kwietnia 2022 r., toczy się między nimi sprawa o rozwód i obie strony są zdecydowane zakończyć związek małżeński. Rozpad małżeństwa jest faktem, a strony nie funkcjonują jak małżonkowie od kwietnia 2022 r. oraz brak jest między nimi współdziałania w zarządzenie majątkiem wspólnym. Nie mniej w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia powództwa w całości tj. orzeczenia rozdzielności majątkowej już z momentem opuszczenia przez powoda wspólnie zajmowanego z rodziną mieszkania tj. z dniem 23 kwietnia 2022 r. Podkreślić należy, że pomimo wyprowadzki powoda, powód łożył na utrzymanie rodziny, w tym opłacała rachunki za mieszkanie, w którym pozostała pozwana wraz z ich małoletnim synem. Bezspornie, do końca sierpnia 2022 r. powód opłacał czynsz i opłaty związane z najmowanym mieszkaniem w P., z którego pozwana wyprowadziła się dopiero we wrześniu 2022 r., kiedy powód oznajmił, że nie będzie ponosił kosztów najmu tego mieszkania. Strony, pomimo stanu separacji faktycznej od kwietnia 2022 r. współdziałały w zarządzie majątkiem wspólnym, choć aktualnie każda strona inaczej do interpretuje. Podkreślić należy, że strony w czerwcu 2022 r. sfinalizowały wspólne przedsięwzięcie jakim był zakup mieszkania w P. – przystąpiły wspólnie do aktu notarialnego i nabyły wspólnie własność przedmiotowego mieszkania, na który wcześniej w listopadzie 2021 r. zaciągnęły kredyt w kwocie 350.000 zł. Po nabyciu przedmiotowego mieszkania między stronami nie było wątpliwości, że raty kredytu i bieżące opłaty będzie ponosił powód, który jako jedyny wówczas pracował i dotychczas utrzymywał rodzinę. Podnoszone aktualnie okoliczności, że już od kwietnia 2022 r. nie było między stronami współdziałania w zarządzenie majątkiem wspólnym, nie znajdują oparcia w zgormadzonym materiale dowodowym. W ocenie Sądu powyższe okoliczności powód podnosi tylko i wyłącznie na własne potrzeby, aby umniejszyć swoją odpowiedzialność względem pozwanej z tytułu rozliczenia majątku wspólnego. W małżeństwie stron panował podział obowiązków – powód zarabiał na utrzymanie rodziny, a pozwana zajmowała się wychowaniem i opieką nad małoletnim synem stron. Podkreślić należy, że kiedy powód wprowadził się, małoletni syn stron miał 3 lata, pozwana nie posiadała stałego zatrudnienia z uwagi na ciążę, a następnie opiekę nad małoletnim synem stron. W związku z powyższym żądanie ustalenia rozdzielności majątkowej z chwilą wyprowadzki powoda uznać należało jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i zmierzające do pokrzywdzenia pozwanej, która swoją rolę w małżeństwie spełniała w inny, niezarobkowy, ale również bardzo ważny, sposób. Co więcej podkreślić należy, że powód do sierpnia 2022 r. opłacał mieszkanie, w którym pozostała pozwana wraz z dzieckiem, a potem przez około 4 miesiące w ogóle nie łożył na utrzymanie rodziny. Powód podnosił, że spłacał sam kredyt i opłacał rachunki za wspólne mieszkanie. Nie mniej powód miał świadomość sytuacji finansowej i zarobkowej pozwanej przystępując do zawarcia umowy o kredyt mieszkaniowy, a następnie do zakupu przedmiotowego mieszkania. Powód wiedział i miał pełną świadomość, że to na nim będzie w głównej mierze spoczywał ciężar spłaty kredytu mieszkaniowego i utrzymania tego mieszkania. Czynienie aktualnie z tego tytułu zarzutów pozwanej nie może zasługiwać na aprobatę, skoro zdecydował się na wspólny zakup mieszkania, po tym jak wyprowadził się od pozwanej i syna w kwietniu 2022 r.

Podkreślić należy, że powód nie występował wcześniej do sądu o rozstrzygnięcie istotnej sprawy związanej z zarządem majątkiem wspólnym – tj. uzyskania zezwolenia na sprzedaż przedmiotowego mieszkania. Pozew o rozdzielność złożył dopiero w dniu 22 września 2023 r. Zatem powód nie wykazał, aby już od kwietnia 2022 r. nie mógł porozumieć się z pozwaną w kwestii zarządu majątkiem wspólnym – co do sprzedaży mieszkania. Powód dopiero w styczniu 2023 r. zainicjował pozew rozwodowy. W świetle powołanych powyżej okoliczności dopiero z tym momentem można najwcześniej ustalić brak możliwości porozumienia się małżonków w zarządzie majątkiem wspólnym. Sama pozwana jak i świadkowie wskazywali, że powód proponował sprzedaż mieszkania, ale pozwana się nie zgodziła. Pozwana również wniosła o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, nie dąży do utrzymania małżeństwa. Wobec powyższego, Sąd uznał, że stan separacji faktycznej jest utrwalony i nie rokuje powrotu małżonków do związku. Podkreślić należy, że strony nie porozumiewają się w kwestiach dotyczących majątku wspólnego, ani w innych swoich osobistych, czy zawodowych sprawach, prowadzą odrębne gospodarstwa domowe, a jedynie w aspekcie kontaktów z małoletnim synem utrzymują relacje. Stan taki niewątpliwie istnieje nieprzerwanie od stycznia 2023 r.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd na podstawie przytoczonych powyżej przepisów prawa ustanowił rozdzielność majątkową małżeńską między powodem a pozwaną, wynikającą z zawarcia przez nich związku małżeńskiego, z dniem 1 stycznia 2023 r.tj. z momentem złożenia pozwu o rozwód przez powoda. W związku z powyższym w pozostałym zakresie oddalił powództwo (punkt I i II wyroku).

Stosownie do art. 100 k.p.c. Sąd zniósł wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego, mając na względzie sytuację majątkową pozwanej oraz z uwagi na okoliczność, że pozwana utrzymuje się między innymi ze środków zasądzonych od powoda tytułem zaspokojenia potrzeb rodziny. (punkt III wyroku).

Sąd kierując się art. 102 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie obciążył pozwanej kosztami sądowymi poniesionymi przez powoda, biorąc pod uwagę jej sytuację ekonomiczną (punkt IV wyroku).

Sędzia

Agnieszka Skiera-Bilska