Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

POSTANOWIENIE

Dnia 3 czerwca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Kole Wydział III Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym :

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Pietruszka

Protokolant: st. sekr. sąd. Alicja Kleczkowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 roku w Kole

sprawy z wniosku M. W.

z udziałem K. L.

o ustalenie kontaktów z małoletnią córką L. L.

p o s t a n a w i a :

I.  Ustalić, iż kontakty M. W. z małoletnią córką L. L. ur. (...) w K. będą realizowane za pomocą środków porozumiewania się na odległość w co drugą niedzielę między godziną 18.00 a 18.30, przy czym kontakt będzie realizowany z wykorzystaniem połączenia audio-video, a każdorazowe połączenie nie będzie krótsze niż 10 minut.

II.  Oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

III.  Zobowiązać M. W. do udziału w zajęciach podnoszących kompetencje rodzicielskie oraz składania sprawozdań z udziału w zajęciach w terminie co 2 miesiące, przy czym pierwsze sprawozdanie w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia.

IV.  Zobowiązać K. L. do zapewnienia małoletniej córce pomocy psychologicznej lub psychoterapeutycznej, który to obowiązek poddać nadzorowi kuratora sądowego, zobowiązując kuratora do składania sprawozdań raz na 3 miesiące, przy czym pierwsze sprawozdanie w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia.

V.  Ustalić, iż uczestnicy postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie.

VI.  Nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążyć uczestników po połowie i z tego tytułu nakazać ściągnąć od K. L. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kole kwotę 591,42 zł oraz odstąpić od obciążenia wnioskodawczyni tymi kosztami.

S ę d z i a

Agnieszka Pietruszka

Sygnatura akt III Nsm 400/23

UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni - M. W. wniosła o uregulowanie jej kontaktów z córką L. L., w jej miejscu zamieszkania :

a) w każdy I i III weekend miesiąca, począwszy od piątku od godz. 19.00 do niedzieli do godz. 19.00;

b) w Święta Bożego Narodzenia: w latach nieparzystych, począwszy od 24 grudnia od godz. 17.30 do 25 grudnia do godz. 20.00 oraz w latach parzystych, począwszy od 25 grudnia od godz. 15.00 do 26 grudnia do godz. 17.00;

c) w Sylwestra: w latach nieparzystych, począwszy od 31 grudnia od godz. 18.00 do 1 stycznia do godz. 16.00;

d) w ferie zimowe: pierwszy tydzień ferii w latach nieparzystych oraz drugi tydzień ferii w latach parzystych;

e) w Wielkanoc: w latach nieparzystych, począwszy od soboty od godz. 19.00 do niedzieli do godz. 18.00 oraz w latach parzystych, począwszy od niedzieli od godz. 19.00 do poniedziałku do godz. 18.00;

f) w Dzień matki: począwszy od godz. 15.00 do godz. 19.00;

g) w Dzień Dziecka: w latach parzystych począwszy od godz. 15.00 do godz. 19.00;

h) w wakacje: 4 tygodnie w lipcu w latach parzystych oraz 4 tygodnie w sierpniu w latach nieparzystych.

Ponadto, M. W. wniosła o ustalenie, iż będzie miała prawo do kontaktów telefonicznych z córką w każdą II i IV środę miesiąca między 18.30 a 19.00. W uzasadnieniu podniosła, iż od kwietnia 2022 r., tj. od sprawy o ustalenie miejsca zamieszkania L., uczestnik drastycznie ograniczył jej kontakt z córką. Gdy w maju 2022 r. zabrała L. ze szkoły, uczestnik stwierdził, że uprowadziła małoletnią. Po tym zdarzeniu, dyrektor szkoły wyznaczył rodzicom L. spotkanie w celu ustalenia, kto i w jakie dni będzie zabierał małoletnią po lekcjach, a pedagog i psycholog szkolny rozmawiały z L. odnośnie sytuacji domowej i w trakcie rozmowy małoletnia wyraziła chęć spotkania z matką. K. L. nie przyjmował tego do wiadomości. W dniu 1.06.2022 r. przeprowadziła rozmowę telefoniczną z L., podczas której córka wyraziła chęć spotkania, ale gdy podjechała po nią, okazało się, że nikogo nie ma w domu. Gdy próbowała ustalić kolejne spotkanie z L., nie uzyskała żadnej odpowiedzi. Po rozpoczęciu roku szkolnego uczestnik nadal uniemożliwiał kontakt z córką, twierdził że córka nie ma swojego telefonu. Osobisty kontakt z L. miał miejsce dopiero po badaniu w OZSS. Gdy uczestnik zobaczył, że L. jest zadowolona ze spotkania z matką, podszedł do nich i przysłuchiwał się rozmowie. L. zestresowała się i nie chciała kontynuować rozmowy. Ustaliły, że weekend w dniu 15.10.2022 r. spędzą wspólnie. W umówionym terminie L., bez podania przyczyny oświadczyła, że nigdzie z matką nie pojedzie. Wnioskodawczyni została zablokowana na Messenger. Każda próba kontaktu z L. kończyła się niepowodzeniem.

Na rozprawie w dniu 4.06.2024 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że wyjechała do męża, do D. i w związku z tą sytuacją chciałaby przynajmniej uzyskać możliwość kontaktu z córką telefonicznego lub za pośrednictwem Messenger. Na rozprawie w dniu 3.06.2025 r. wnioskodawczyni sprecyzowała, iż chciałaby aby kontakt telefoniczny lub za pośrednictwem innych środków telekomunikacji na odległość odbywał się raz na 2 tygodnie. Nadto gdy będzie w Polsce, chciałaby mieć z córką kontakt osobisty np. wyjść do kawiarni, na spacer. O terminie przyjazdu do Polski informowałaby uczestnika z tygodniowym wyprzedzeniem.

Uczestnik – K. L. wnosił o oddalenie wniosku o ustalenie kontaktów, podnosząc, iż małoletnia córka nie wyraża zgody na kontakty z matką.

Sąd ustalił co następuje:

L. L. (2) (ur. (...)) jest dzieckiem K. L. i M. W. (uprzednio T.) pochodzącym z ich nieformalnego związku. Rodzice małoletniej rozstali się, gdy małoletnia miała 7 lat. L. od tego momentu pozostawała pod pieczą matki i utrzymywała kontakt z ojcem. Z czasem między wnioskodawczynią a uczestnikiem zaczęło dochodzić do konfliktów na tym tle. K. L. zarzucał byłej partnerce , iż utrudnia mu kontakty z córką. Nadto uczestnik uważał, że córka jest zaniedbywana przez matkę.

Przed Sądem Rejonowym w Kole z wniosku K. L. zostało zainicjowane postępowanie o ustalenie miejsca pobytu małoletniej L. przy ojcu.

L. była wówczas uczennicą IV – ej klasy Szkoły Podstawowej nr (...) w K.. Na początku roku szkolnego L. nie posiadała zeszytów odpowiednich do przedmiotu. We wcześniejszym roku szkolnym, w czasie nauki zdalnej, małoletnia nie odsyłała na bieżąco wykonywanych zadań. Przebywała w domu razem z przyrodnim bratem B.. Po powrocie do nauki stacjonarnej, zdarzało się, iż nie była przygotowana odpowiednio na zajęcia na basenie, albowiem nie miał ręcznika. Kilka razy zdarzyło się, iż nie miała ze sobą drugiego śniadania i picia. L. była uczennicą niesystematyczną, nie wykonywała regularnie prac domowych. Wykazywała się średnią aktywnością na lekcjach. Osiągała dostateczne i dobre wyniki w nauce. Na terenie szkoły była grzeczna i nie stwarzała problemów wychowawczych. Nie miała problemów w kontaktach z rówieśnikami.

Rodzice małoletniej spotkali się z wychowawcą i wykazywali zainteresowanie osiągnięciami córki w nauce. L. po skończonych zajęciach lekcyjnych pozostawała na szkolnej świetlicy, a około godz. 15.00 – 16.00 wraca do domu.

W maju 2021 r. 16 – letni B., przyrodni brat L., wraz z kuzynem S. P., dopuścili się względem L. czynności seksualnej polegającej na uderzaniu małoletniej palcami po intymnych miejscach. Po tym zdarzeniu małoletnia została poddana badaniu ginekologicznemu i objęta wsparciem psychologicznym. Matka małoletniej spowodowała, iż B. wyprowadził się do babki. Od momentu tego zdarzenia L. utrzymywała kontakt z bratem jedynie w obecności matki.

Ojciec małoletniej w czerwcu 2021 r. zawarł związek małżeński. Wraz z żoną wychowywali jej nastoletnią córkę R.. L. w domu ojca miała swój pokój. Wnioskodawczyni od dnia 27.12.2021 r. również pozostawała w związku małżeńskim. Jej mąż pracował za granicą i przyjeżdżał do kraju co sześć tygodni. M. W. pracowała w sklepie (...). W 2021 r. w miejscu jej zamieszkania odbyły się dwie niezapowiedziane wizyty pracowników opieki społecznej. Matce małoletniej zwrócono uwagę na konieczność utrzymania podstawowego ładu i porządku w mieszkaniu, albowiem w trakcie pierwszej wizyty w mieszkaniu panował bałagan.

W toku postępowania o ustalenie miejsca pobytu, Sąd postanowieniem z dnia 27.05.2022 r. w drodze zabezpieczenia ustalił miejsce pobytu L. w miejscu zamieszkania ojca. Od tego czasu wnioskodawczyni zaczęła przychodzić do córki pod szkołę, co spowodowało, iż małoletnia nie chciała chodzić do szkoły, bo się bała, że mama znowu przyjdzie, a rówieśnicy będą się z niej śmiali. Orzeczenie kończące postępowanie zapadło w dniu 21.03.2023 r. i Sąd potwierdził, że miejscem pobytu L. jest każdorazowe miejsce zamieszkania ojca.

Po zakończeniu postępowania M. W. wielokrotnie przyjeżdżała pod dom uczestnika i oczekiwała kontaktu z dzieckiem. K. L. zawsze pytał córkę czy chce się spotkać albo porozmawiać z matką, ale nie ujawnia ona potrzeby takich kontaktów. Nie chciała także rozmawiać z nią przez telefon. Wnioskodawczyni została przez L. zablokowana także na różnych komunikatorach. Małoletnia nie utrzymuje też żadnego kontaktu z osobami z bliskiego otoczenia matki. Jeśli nawet wyrażała chęć kontaktu z matką, to ostatecznie się z tego wycofywała.

W 2023 roku M. W. poszła na jarmark świąteczny organizowany w szkole, do której uczęszcza L.. Wnioskodawczyni chciała wykorzystać okazję i przekazać córce prezent świąteczny. Na jarmarku był obecny również uczestnik i jego żona.

W grudniu 2023 r. M. W. wyjechała do swojego męża, który pracuje w (...), z zamiarem pozostania zagranicą. Do Polski przyjechała w kwietniu a następnie pod koniec maja. Gdy przyjeżdża do Polski, przebywam u teścia w Ł.. Do K. przyjeżdżała na jeden dzień.

Na przełomie maja i czerwca 2024 r. miało miejsce przypadkowe spotkanie wnioskodawczyni z córką na ulicy. L. była wtedy sam. Wnioskodawczyni zaczepiła ją, a małoletnia uśmiechnęła się, ale nie nawiązała kontaktu. M. W. pojechałam do córki także w Dzień Dziecka, uprzedzając uczestnika SMS-em o swojej wizycie. K. L. odpisał, aby wnioskodawczyni podeszła do domofonu i porozmawiała z córką, ale nie zdecydował się na to, obawiając się oskarżeń o nachodzenie.

Kolejny raz do Polski wnioskodawczyni przyjechała w związku z badaniami w OZSS w K., we wrześniu 2024 r. Specjaliści z ośrodka zaproponowali rodzicom udanie się wspólnie z córką na spacer. Małoletnia nie chciała uczestniczyć w tym spacerze, szła albo przed albo za rodzicami, w znacznej odległości. Na koniec wnioskodawczyni przytuliła córkę.

Matka próbowała także kontaktować się z córką w trakcie pobytu w Polsce w związku ze Świętami Bożego Narodzenia oraz Wielkanocy. Przyjechała wówczas pod dom uczestnika, ale L. nie wyszła na spotkanie. Mimo tego, iż małoletnia zablokowała numer telefonu matki oraz jej profil na mediach społecznościowych, wnioskodawczyni na numer telefonu córki przesyła życzenia imieninowe, urodzinowe. L. nie chce również rozmawiać z matką, jeśli dzwoni ona na telefon uczestnika.

M. W. ma dostęp do dziennika elektronicznego córki. Za pośrednictwem Librusa utrzymuje także kontakt z wychowawczynią L.. Małoletnia w roku szkolnym 2024/2025 uczęszczała do VII klasy. Osiąga bardzo dobre wyniki w nauce. Małoletnia nie wyraziła zgody na spotkanie z psychologiem.

L. jest dobrze zorientowana w sytuacji rodzinnej. Jawi się jako nastolatka dojrzała emocjonalnie. Swoje miejsce zamieszkania postrzega jako bezpiecznie, stabilne. Relacje z uczestnikiem i macochą, ocenia jako bliskie, oparte na wzajemnym zaufaniu, pozytywnie się o nich wypowiada. Ma poczucie, że może się do nich zwrócić z problemami, lubi też spędzać razem z nimi wolny czas. Wyniki badań nie wskazują na nieprawidłowe oddziaływania ojca i obecnego środowiska małoletniej. Uczestnik stworzył córce stabilne środowisko wychowawcze, respektuje jej potrzeby. Z matką małoletnia nie ma żadnego kontaktu i chciałaby, żeby tak pozostało. Ma poczucie, iż była oszukiwaną przez matkę, która nie była przychylna jej kontaktom z ojcem. Przebywanie w otoczeniu wnioskodawczyni powoduje u małoletniej napięcie emocjonalne. Komunikaty i oddziaływania wychowawcze wnioskodawczyni wpłynęły negatywnie na psychiczne, emocjonalne funkcjonowanie małoletniej, co w rezultacie przekłada się na aktualny brak gotowości L. do realizowania z nią kontaktów.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów: sprawozdania z wywiadu środowiskowego z dnia 30.05.2024 r. k.21-22 oraz z dnia 29.05.2025 r. k.189; wydruków wiadomości tekstowych k.24-151; opinii Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów w K. z dnia 04.10.2024 r. k.166-168 oraz k.183, a nadto na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach III Nsm 449/21 Sądu Rejonowego w Kole.

W ocenie Sądu, opinia Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów w K. została sporządzona w sposób rzetelny, profesjonalny oraz zgodny z przyjętymi standardami i metodami badawczymi. Wprawdzie wnioskodawczyni wniosła zastrzeżenia do tej opinii, lecz w opinii uzupełniającej, specjaliści rzeczowo odnieśli się do tych zarzutów, w związku z czym, w ocenie Sądu, opinia nie została skutecznie zakwestionowana.

Wartość dowodowa pozostałych dokumentów jak np. sprawozdań z wywiadów nie budzi żadnych wątpliwości, a nadto nie była kwestionowana przez strony.

Sąd zważył co następuje:

Wnioskodawczyni wniosła o uregulowanie kontaktów z małoletnią córką, która pozostaje pod pieczą swojego ojca. Podstawą materialnoprawną zgłoszonego we wniosku żądania jest art. 113 § 1 kro, zgodnie z którym, niezależnie od władzy rodzicielskiej, rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Jak wynika zaś z art. 113 ¹ § 1 kro, jeżeli dziecko przebywa stale u jednego z rodziców, sposób utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego z nich rodzice określają wspólnie, kierując się dobrem dziecka i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia; w braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy. Dobro dziecka jest zatem jedynym kryterium jakie winien brać pod uwagę sąd opiekuńczy oceniając zasadność wniosku.

Treść pojęcia "dobro dziecka" podlega każdorazowemu ustaleniu na tle okoliczności konkretnej sprawy. Biorąc pod uwagę przepisy dotyczące obowiązków rodziców wobec małoletniego dziecka, można w najprostszej postaci sprowadzić jego dobro do zapewnienia mu warunków rozwoju osobowego i egzystencji materialnej. Przy ocenie dobra dziecka nie można też pomijać obiektywnych uwarunkowań takich jak: wiek dziecka, cechy charakterologiczne rodziców, wzajemny stosunek rodziców do siebie, do dziecka. Nie bez znaczenia są również subiektywne kryteria, takie jak wrażliwość dziecka, poczucie bezpieczeństwa dziecka.

W świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, przedmiotowy wniosek zasługiwał na uwzględnienie w części, mimo iż małoletnia L. w trakcie wysłuchania wyraziła sprzeciw wobec kontaktów z matką, nadto również opinia OZSS w K. potwierdziła, że L. aktualnie nie ujawnia potrzeby kontaktu z matką. Należy jednak stwierdzić, iż rola Sądu w postępowanie o ustalenie kontaktów nie może ograniczyć się do uwzględniania wyłącznie stanowiska wyrażanego przez małoletniego, którego sprawa dotyczy, nawet jeśli w świetle obowiązujących przepisów Sąd powinien uwzględniać jego rozsądne życzenia (art. 216 ¹ § 2 kpc). Zdaniem Sądu, życzenie L. sprowadzające się do tego, aby nie utrzymywać kontaktu z matką, nie sposób uznać za rozsądne. Oczywistym jest bowiem, iż dla prawidłowego rozwoju emocjonalnego dziecka potrzebne jest posiadanie właściwych relacji zarówno z ojcem, jak i z matką. Nie sposób kwestionować, iż obecne relacja prawidłowe nie są i wynika to z nieprawidłowych oddziaływań wychowawczych, jakim małoletnia podlegała w trakcie zamieszkiwania z matką. Wprawdzie K. L. obecnie wyraża stanowisko, które jest zgodne ze stanowiskiem córki, to jednak zarazem deklaruje że udział matki w życiu córki jest potrzebny. Wydana w sprawie opinia wykluczyła zarazem, aby aktualne stanowisko małoletniej było wynikiem indukowania jej określnych treści przez uczestnika i środowisko, w którym obecnie małoletnia funkcjonuje, co deklaracjom ojca małoletniej nadaje waloru wiarygodności. W konsekwencji Sąd uznał, iż nie jest możliwe oddalenie wniosku M. W. w całości, albowiem byłoby to jednoznaczne z tym, iż Sąd zabrania wnioskodawczyni kontaktów z córką. Takie stanowisko byłoby natomiast zbyt daleko idące. Jak bowiem wynika z art. 113 ³ kro, sąd zakazuje kontaktów, jeżeli ich utrzymywanie poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza. Zebrany materiał dowodowy, mimo iż potwierdza nieprawidłowości w funkcjonowaniu M. W., to jednak w żaden sposób nie daje podstaw do przyjęcia, iż kontakt matki z córką stanowiłby poważne zagrożenie dla L.. Nadto Sąd musi mieć również na uwadze, iż w świetle powołanych przepisów, rodzice i dzieci mają nie tylko prawo, ale również i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał iż należy uregulować kontakty wnioskodawczyni z małoletnią córką, przy czym winny one zostać ustalone w formie, która byłaby akceptowalna dla L. i nie wzmagała jej lęków.

Stosownie do art. 113 § 2 kro, kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej. Z wypowiedzi L., jak i opinii OZSS w K. wynika, iż małoletnia obawia się przede wszystkim nieprzewidywalnych zachowań wnioskodawczyni. Są one efektem impulsywnych decyzji wnioskodawczyni, kiedy np. zabrała córkę ze szkoły, bez wiedzy uczestnika, kiedy to małoletnia zgodnie z orzeczeniem Sądu, miała już przebywać pod jego pieczą. Uwzględniając te obawy, należy zatem uregulować kontakty, które nie będą wiązały się z kontaktem osobistym. Takim rozwiązaniem jest ich ustalenie za pomocą środków porozumiewania się na odległość, co przy obecnie istniejących rozwiązaniach technologicznych nie stanowi żadnych problemów i jest powszechnie stosowane, tym bardziej w świecie młodych ludzi. Jednocześnie dla zachowania poczucia pełni takiego kontaktu, Sąd zdecydował, iż będzie on realizowany z wykorzystaniem połączenia audio-video. Z opinii OZSS w K. wynika, iż relacje między matką a córką są zaburzone, wobec czego ich odbudowanie wymaga niewątpliwie czasu, ale i systematyczności. Z tego względu Sąd uznał, iż kontakty opisane w postanowieniu winny się odbywać co 2 tygodnie, w wymiarze co najmniej 10 minut.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie cytowanych przepisów orzeczono jak w pkt I i II postanowienia

W myśl art. 113 ⁴ kro Sąd opiekuńczy orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem, może zobowiązać rodziców do określonego postępowania, w szczególności skierować ich do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń.

Sąd uznał za konieczne zobowiązanie M. W. do udziału w zajęciach podnoszących kompetencje rodzicielskie, albowiem z dokonanych ustaleń wynika , iż wnioskodawczyni nie dostrzega własnego wpływu na postawę córki. Nie zna również i nie rozpoznaje jej potrzeb emocjonalnych. Nadto nadal przejawia postawę zaprzeczającą, umniejszającą własne nieprawidłowe oddziaływania względem małoletniej. Uczestnik także podnosił, iż niechęć córki wobec matki wynika przede wszystkim z braku właściwego podejścia do dziecka. Nadto wyraził zdanie, że gdyby była partnerka bardziej liczyła się z potrzebami córki, zrezygnowała z roszczeniowych komunikatów, wówczas postawa córki z czasem uległaby pozytywnej zmianie.

Jednocześnie Sąd zobowiązał K. L. do zapewnienia małoletniej córce pomocy psychologicznej lub psychoterapeutycznej. Zapewnienie takiej pomocy potwierdza opinia OZSS w K., wskazując iż jest to konieczne w związku z doświadczaniem przez małoletnią w przeszłości nieprawidłowości opiekuńczo-wychowawczych ze strony matki, a także trudności emocjonalnych, które nadal występują. Objęcie małoletniej pomocą psychologiczną powinno zatem pomóc małoletniej w przezwyciężeniu obaw, jakie są jej udziałem przy spotkaniach z matką.

W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w pkt IV i V postanowienia.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 § 1 kpc. Zgodnie z tym przepisem Sąd ustalił, iż uczestnicy postępowania ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie i dlatego nakazał ściągnąć od uczestnika K. L. kwotę 591,42 zł tytułem kosztów wydanej w sprawie opinii, albowiem opinia ta była konieczna, skoro uczestnik nie zgadzał się na uregulowanie kontaktów. Ponadto uczestnik pracuje, w związku z czym stać go na poniesienie tych kosztów. Jednocześnie mając na względnie i wnioskodawczyni aktualnie nie pracuje, Sąd odstąpił od obciążenia jej częścią kosztów, która przypadałaby na nią (pkt VI).

Sędzia Agnieszka Pietruszka