Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 stycznia 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak

Protokolant: Beata Tonak

po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym

sprawy J. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.

o podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu

na skutek apelacji Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.

od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu

z dnia 1 czerwca 2023 r. sygn. akt VIII U 95/21

oddala apelację.

Wiesława Stachowiak

UZASADNIENIE

Decyzją z (...) roku nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P., stwierdził, że J. P. :

1. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom/u emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach:

- od 1 stycznia 2013 roku do 20 sierpnia 2017 roku,

i od 1 kwietnia 2020 roku,

2. podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach:

- od 1 stycznia 2013 roku do 20 sierpnia 2017 roku,

- od 1 sierpnia 2020 roku do 31 sierpnia 2020 roku,

3. nie podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach:

- od 1 kwietnia 2020 roku do 31 lipca 2020 roku,

i od 1 września 2020 roku.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że wnioskiem z 19.09.2020r. płatnik zwrócił się o wydanie decyzji określającej podleganie do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Z dokumentów zgromadzonych w systemie informatycznym ZUS wynika, że wnioskodawczyni dokonała zgłoszenia na dokumencie (...) od 22.03.2010r. Od 22.03.2010r. do 31.12.2012r. oraz od 21.08.2017r. do 31.03.2020r. płatnik podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę, dlatego też nie podlegał tym ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Od 01.01.2013r. do 20.08.2017r. oraz od 01.04.2020r. nie posiada innych tytułów do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych poza działalnością gospodarczą, zatem podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu z tego tytułu. Z kolei w zakresie podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu wnioskodawczyni Zakład wskazał, że zgłoszenia do tego ubezpieczenia dokonano od 01.01.2013r., od 01.04.2020r. oraz od 04.09.2020r. We wszystkich przypadkach do powstania stosunku prawnego dobrowolnego ubezpieczenia niezbędny jest wniosek ubezpieczonego, przy czym wniosek musi być zgłoszony w terminie 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowych. W przypadku wnioskodawczyni zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego dokonane zostało od 01.04.2020r. na podstawie dokumentu złożonego 17.06.2020r. Nie jest jednak możliwe objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od wcześniejszej daty niż data, w której wniosek został zgłoszony. Z tych względów Zakład decyzją z 08.06.2020r. (znak: (...)) odmówił prawa do zasiłku chorobowego za okres od 01.04.2020r. do 22.05.2020r. z uwagi na to, że po ustaniu zatrudnienia, jako osoba prowadząca działalność, wnioskodawczyni nie dokonała zgłoszenia do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, w tym dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, w ustawowym terminie. Tym samym na dzień powstania niezdolności do pracy nie podlegała temu ubezpieczeniu. Dalej Zakład wskazał, iż pismem z 03.08.2020r. płatnik zwrócił się do organu rentowego z prośbą o wyrażenie zgody na opłacenie po terminie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za (...) wyjaśniając, że niedopełnienie obowiązku złożenia dokumentów zgłoszeniowych nastąpiło przez księgową. Zakład nie uznał tych wyjaśnień jako adekwatnych do przyczyny opłacenia składki po terminie za (...), gdyż okoliczności wskazane w uzasadnieniu nie odnoszą się do nieterminowego opłacenia składki, ale wskazują na nieterminowe złożenie dokumentów zgłoszeniowych. Jednocześnie wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie po terminie składek na d.u.ch. za 4 i (...) uznać należało za bezzasadny z tego względu, że dokument zgłoszeniowy został złożony po obowiązującym terminie. Z kolei – jak wynika z rozliczenia konta – składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za (...) została opłacona po terminie płatności, za (...) opłacona w zaniżonej wysokości, natomiast za (...) składka nie została opłacona, dlatego dobrowolne ubezpieczenie ustało. Z uwagi na powyższe ustalenia Zakład ustalił więc schemat podlegania ubezpieczeniom, jak w sentencji decyzji.

J. P. zaskarżyła powyższą decyzję w części i wniosła o jej zmianę poprzez uznanie, iż podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 1 kwietnia 2020 roku do nadal. Odwołująca podniosła, że z powodów wynikających z ograniczeń pandemicznych, kontakt z urzędami, w tym z ZUS-em był ograniczony właśnie wtedy, gdy ustało jej zatrudnienie, nie mogła się jednocześnie zalogować na e - (...) przez profil zaufany i odczytać wiadomości, więc z tych powodów zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nastąpiło w pierwszym możliwym terminie. Poza tym odwołująca podała, że płaciła wszystkie składki do listopada 2020r. dlatego nie rozumie, dlaczego nie jest w dalszym ciągu ubezpieczona. Podkreśliła, że kwestia podlegania ubezpieczeniom chorobowym jest dla niej ważna, bo jako osoba przewlekle chorująca na ciężką astmę alergiczną i (...), jest szczególnie narażona na zachorowanie i problemy zdrowotne związane z pojawieniem się (...)19.

Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2023r. sygn. akt VIII U 95/21, Sąd Okręgowy w Poznaniu:

1. zmienił zaskarżoną decyzję w części w ten sposób, że ustalił, iż odwołująca J. P. podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 1 czerwca 2020r. do 31 lipca 2020r. oraz od 1 października 2020r. do 31 października 2020r.

2. oddalił odwołanie w pozostałym zakresie.

3. zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania.

Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy, w części, tj. w pkt 1 i 3, zarzucając:

I. naruszenie prawa procesowego - art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, że odwołująca podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą również w okresie od dnia 1 czerwca 2020 roku do 31 lipca 2020 roku oraz w miesiącu październiku 2020 roku;

II. naruszenie prawa materialnego - art. 14 ust. 2 pkt 2 (w wersji obowiązującej w dniu płatności spornych składek) ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w niniejszej sprawie i błędne uznanie, że odwołująca spełniła przewidziane nimi przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu płatności składek za miesiące czerwiec, lipiec oraz październik 2020 roku.

Wskazując na wyżej sprecyzowane zarzuty pozwany wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania także w zaskarżonej części oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację odwołująca wniosła o jej oddalenie.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Z uwagi na złożenie apelacji po zmianie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z 4 lipca 2019r. (Dz.U.2019.1469) uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego zostało sporządzone w sposób określony przepisem art. 387 § 2 ¹ k.p.c. w brzmieniu nadanym tą nowelizacją. Sąd Apelacyjny nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie dokonał odmiennej oceny dowodów przeprowadzonych przed Sądem pierwszej instancji, a także nie zmienił i nie uzupełnił ustaleń Sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji, zgodnie z art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c., wystarczające jest wskazanie, że Sąd Apelacyjny przyjął co do zasady za własne ustalenia Sądu pierwszej instancji dokonane w sprawie.

Wbrew zarzutom strony apelującej Sąd Okręgowy wydał trafne rozstrzygnięcie, które znajduje uzasadnienie w całokształcie okoliczności faktycznych sprawy oraz w treści obowiązujących przepisów prawnych. W pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy wskazał, jaki stan faktyczny stał się jego podstawą oraz podał na jakich dowodach oparł się przy jego ustalaniu. Sąd Apelacyjny ustalenia Sądu I instancji w całości uznał i przyjął jako własne, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1998 r., I PKN 339/98, OSNAP 1999/24/776 oraz z dnia 22 lutego 2010 r., I UK 233/09 i z dnia 24 września 2009 r., II PK 58/09). Również rozważania prawne, które skłoniły Sąd I instancji do uwzględnienia odwołania od zaskarżonej decyzji są trafne i Sąd Odwoławczy podziela je także w całości.

Istota sporu w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy odwołująca podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 1 czerwca 2020r. do 31 lipca 2020r. oraz od 1 października 2020r. do 31 października 2020r.

Chybione są powołane w apelacji zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (w wersji obowiązującej w dniu płatności spornych składek) poprzez nieuzasadnione zastosowanie i wskutek tego błędne przyjęcie, że odwołująca spełniła przewidziane nimi przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu płatności składek za miesiące czerwiec, lipiec oraz październik 2020 roku.

Odnosząc się do sprecyzowanych w apelacji zarzutów wskazać należy, że z dniem 1.01.2022r. uchylono przepis art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej, w myśl którego - ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz chorobowe, o których mowa w ust. 1, ustają: od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na to ubezpieczenie - w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność i osób z nimi współpracujących, duchownych oraz osób wymienionych w art. 7; w uzasadnionych przypadkach Zakład, na wniosek ubezpieczonego, może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie, z zastrzeżeniem ust. 2a.

Przy czym zgodnie z treścią art. 14 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw wnioski, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu dotychczasowym, dotyczące okresu sprzed dnia 1 stycznia 2022 r., mogły być składane nie później niż do dnia 30 czerwca 2022r.

W zakresie wykładni przepisu art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej wielokrotnie wypowiadano się w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Z uwagi chociażby na proporcjonalność przyczyny do skutku, a także z uwagi na cel i funkcję świadczeń z ubezpieczenia społecznego prawo musi przewidywać (i przewiduje) okoliczności sanujące uchybienia płatnika składek. W tym celu ustawa systemowa posługuje się konstrukcją "wyrażenia przez organ rentowy zgody na opłacenie składki po terminie". W ten sposób może dojść do kontynuowania ubezpieczenia chorobowego, mimo opłacenia składki po terminie.

W tej płaszczyźnie wypowiadał się już Sąd Najwyższy (uchwała z 8 stycznia 2007r., I UZP 6/06, OSNP 2007 nr 13-14, poz. 197), przyjmując, że sąd, rozpoznający odwołanie od decyzji organu rentowego odmawiającej wypłaty zasiłku chorobowego, bada zachowanie terminu do opłacenia składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz zasadność odmowy wyrażenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgody na opłacenie składki po terminie. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy przypomniał, że art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej w brzmieniu pierwotnym stanowił, że w uzasadnionych przypadkach, na wniosek zainteresowanego, ZUS może przywrócić termin do opłacenia składek na dobrowolne ubezpieczenie. Zwrot "Zakład może przywrócić termin" sugerował pozostawienie omawianej kwestii do swobodnego uznania organu rentowego. Nowe brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie, nadane przez art. 1 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. (Dz. U. Nr 110, poz. 1256), zmieniającej ustawę z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2000 r., zgodnie z którym "Zakład może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie", akcentuje swobodny charakter działań ZUS w tym zakresie, co jednak nie uzasadnia wyłączenia tej kwestii spod kontroli sądu.

W postanowieniu Sądu Najwyższego z 14 listopada 2007 r., II UK 65/07 przyjęto, że organ rentowy został wyposażony w kompetencję wyrażenia zgody na opłacenie składki po terminie, czyli uznania, że mimo nieopłacenia składki w terminie ubezpieczenie nie ustało. W ustawie systemowej nie zostały określone przesłanki wyrażenia zgody na opłacenie składki po terminie, co jednak nie oznacza przyznania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych niczym nieskrępowanego uznania w uwzględnieniu lub nieuwzględnieniu wniosku o wyrażenie tej zgody. Przyznana organowi rentowemu kompetencja powinna być wykonywana według sprawdzalnych, sprawiedliwych kryteriów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wyposażony w uprawnienie wyrażania zgody na opłacenie składki po terminie, powinien ujawnić, jakimi przesłankami kierował się odmawiając jej, a jego decyzja podlega merytorycznej ocenie sądu. Użyte w art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy systemowej określenie "może" nie oznacza pełnej dowolności. Nie ma przy tym znaczenia czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje odrębną decyzję, czy też rozstrzyga daną kwestię jako przesłankę wydania decyzji o określonej treści (np. o niepodleganiu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu). W tym drugim przypadku, w razie poddania decyzji kontroli sądowej, badanie obejmuje wszystkie okoliczności, także te, które stanowiły przesłanki zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd ubezpieczeń społecznych w ramach kontroli zapadłej decyzji nie jest związany ustaleniami faktycznymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i dokonuje samodzielnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego oraz ocenia zasadność wniosku złożonego przez ubezpieczonego (płatnika składek).

W orzecznictwie wskazywano, że przepis ten nie powinien być interpretowany z nadmiernym rygoryzmem, tak aby każde uchybienie terminowi opłacenia składki prowadziło niejako automatycznie do wyłączenia z ubezpieczenia, bez względu na zaistniałe okoliczności. W każdym przypadku wyrażenie zgody na uiszczenie składek po terminie powinno zależeć od oceny indywidualnych okoliczności danej sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 stycznia 2016 r., I UK 35/15).

Wskazać w tym miejscu należy, że celem wprowadzenia nowej regulacji do ustawy systemowej w postaci derogowania przepisu art. 14 ust. 2 pkt 2 tej ustawy było uproszczenie zasad podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. W uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wskazano, że "regulacja ta odchodzi od dorozumianego przystąpienia do ubezpieczenia dokonywanego przez opłacenie składki. Jednocześnie wiąże się z podleganiem temu ubezpieczeniu nawet w przypadku opłacenia składki po terminie lub nieopłacenia jej wcale. Tak przyjęta konstrukcja ubezpieczeń w konsekwencji doprowadzi do możliwości ubiegania się o świadczenia z ubezpieczenia chorobowego również w przypadku opłacenia składek po terminie". I dalej: "Zmiana ta doprowadzi do dużego uproszczenia zasad podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, zmniejszy liczbę spraw spornych oraz zmniejszy obowiązki administracyjne osób prowadzących pozarolniczą działalność. Nie będą one musiały bowiem składać już wniosków o przywrócenie terminu na opłacenie składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w przypadku jej nieterminowego opłacenia lub opłacenia w zaniżonej wysokości". Ustawodawcy przyświecał więc cel w postaci uproszczenia zasad podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu oraz zdjęcia z ubezpieczonych dotkliwego skutku w postaci wyłączenia z ubezpieczenia chorobowego nawet w przypadku konieczności późniejszego skorygowania deklaracji rozliczeniowych.

Jednocześnie warto zauważyć, że przy wprowadzaniu regulacji z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy - ustawodawca uznał, że skoro dane ubezpieczenie jest dobrowolne, to opłacenie składki po terminie, czy w niepełnej wysokości zawiera domniemaną rezygnację ubezpieczonego z tego ubezpieczenia, a jego powrót jest obwarowany koniecznością złożenia ponownego wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, bądź też wniosku o przywrócenie terminu na opłacenie składek, który to wniosek ma z kolei stanowić wyrażenie jego woli ponownego przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia.

W przypadku odwołującej się nie miała ona jednak jakiejkolwiek woli rezygnacji z ubezpieczenia chorobowego.

Uwzględniając zaprezentowany wyżej kierunek wykładni oraz poglądy judykatury jak również fakt, że celem derogowania art. 14 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy było uproszczenie zasad podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, Sąd Apelacyjny za Sądem I instancji uznał, że J. P. podlegała dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w czerwcu, lipcu oraz październiku 2020r.

Zasadniczym zarzutem apelującego było argumentowanie, że błędny jest pogląd Sądu Okręgowego, że terminem dokonania przez odwołującą wpłaty dotyczącej składki za lipiec 2020r. powinna być data stempla na dyspozycji przelewu w (...) czyli dzień 7 sierpnia 2020 roku. Organ rentowy stał na stanowisku, że dla uznania, że składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe została opłacona w terminie kluczowa jest data wpływu na rachunek bankowy Zakładu, a nie data złożenia dyspozycji przelewu.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego argumentacja strony pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w pełni uprawnione jest stanowisko Sądu I instancji co do terminowego dokonania przez odwołującą wpłaty składki za lipiec 2020r., tj. nie później niż do 10-tego dnia kolejnego miesiąca (do 10 sierpnia 2020r.).

Odwołująca dokonała wpłaty gotówkowej i złożyła dyspozycję przelewu składki w kwocie 1.431,48 zł za lipiec 2020r. w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo - Kredytowej (...) w dniu 7 sierpnia 2020r. i ta właśnie data (widniejąca na stemplu dyspozycji przelewu), zgodnie z art. 60 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – stanowi termin dokonania zapłaty składki. Z powołanych przepisów wynika bowiem, że w przypadku tych płatników składek, którzy uprawnieni są do opłacania składek w formie gotówkowej o tym, czy został zachowany termin płatności decyduje data stempla banku, placówki pocztowej lub (...) widniejąca na druku wpłaty; z kolei za termin dokonania zapłaty w obrocie bezgotówkowym uważa się dzień obciążenia rachunku płatnika składek.

Istotne znaczenie dla ustalenia daty zapłaty jest więc dzień, kiedy rachunek bankowy ubezpieczonej został pomniejszony o kwotę zleconego przelewu, nie zaś dzień wpływu środków na rachunek bankowy ZUS. Z kolei za termin dokonania zapłaty podatku (składek) uważa się, przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, biurze usług płatniczych lub w instytucji płatniczej albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta.

Pogląd taki znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądowym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II UK 417/16, LEX nr 2390728 wskazał, że zgodnie z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 59 § 1 pkt 1 i art. 60 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, w przypadku rozliczeń bezgotówkowych dniem zapłaty składki jest dzień obciążenia rachunku bankowego na podstawie polecenia przelewu. Jako dzień obciążenia rachunku bankowego należy rozumieć dzień, w którym rachunek bankowy został pomniejszony o kwotę składki. Nie jest zatem tym dniem dzień, kiedy pieniądze trafią na rachunek organu rentowego. Również Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 19 kwietnia 2016 r. w sprawie III AUa 1290/15, LEX nr 2044366 wskazał, że chwilą decydującą o tym, czy składka ZUS została zapłacona w terminie jest chwila przyjęcia polecenia przelewu przez bank. Obciążenie rachunku bankowego płatnika składek może nastąpić na podstawie różnych operacji bankowych, w tym na podstawie polecenia przelewu. Zgodnie z art. 63c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe polecenie przelewu stanowi udzieloną bankowi dyspozycję dłużnika obciążenia jego rachunku określoną kwotą i uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Bank wykonuje dyspozycję dłużnika w sposób przewidziany w umowie rachunku bankowego. Zatem dla banku otrzymanie polecenia przelewu oznacza konieczność dokonania dwóch czynności, a mianowicie w pierwszej kolejności obciążenie rachunku dającego zlecenie określoną kwotą, a następnie uznania tą kwotą rachunku wierzyciela. Wykonanie obu tych operacji finansowych przez bank, w zależności od umowy rachunku bankowego, może nastąpić w dniu wydania polecenia przelewu, bądź też poprzez obciążenie rachunku dającego zlecenie w dniu złożenia polecenia, a uznanie rachunku wierzyciela następnego dnia. Wydanie dyspozycji w bankowości elektronicznej przelewu określonej kwoty na konto wierzyciela jest równoznaczne z obciążeniem rachunku dającego zlecenie w dniu wydania tej dyspozycji, oczywiście o ile na koncie dłużnika znajdowały się środki pozwalające na uznanie rachunku wierzyciela, to jest środki pozwalające na realizację przelewu. Skuteczne zlecenie płatnicze w systemie bankowości elektronicznej powoduje automatyczne zmniejszenie środków na koncie zleceniodawcy o kwotę określoną w tym zleceniu już w momencie przyjęcia polecenia przelewu przez bank. Analogiczny pogląd wyraził także Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt III AUa 748/16, LEX nr 2265669 oraz Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie III AUa 825/15, LEX nr 2025600.

Uwzględniając powyższe poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowym – nie znajduje uzasadnienia stanowisko organu rentowego, że dla uznania, że składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe została opłacona w terminie, kluczowa jest data wpływu na rachunek bankowy Zakładu.

Apelujący pomija także, że przedmiotowa wpłata składki za lipiec 2020r. została wprowadzona do systemu księgowego (...) w terminie późniejszym, bo 11.08.2020r. przez pracownika Kasy i nastąpiło to z opóźnieniem z powodu działań tego pracownika o charakterze przestępczym, za które to działania został on ostatecznie skazany wyrokiem sądu karnego. Okoliczność ta również przemawia za uznaniem braku złej woli po stronie odwołującej.

Pozwany organ rentowy nie sprecyzował w apelacji innych konkretnych zarzutów odnoszących się do ustalenia przez Sąd Okręgowy, że odwołująca opłaciła prawidłowo składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe za miesiące czerwiec 2020r. i październik 2020r., zaś Sąd Apelacyjny podzielił w tym zakresie w pełni ustalenia Sądu Okręgowego, bez potrzeby szczegółowego ich powoływania w tym miejscu. Podkreślić jedynie należy, że w związku z przeksięgowaniem wpłat od 06/2020r. dokonanym 27.07.2021r. (które nastąpiło w wyniku zwolnienia odwołującej z opłacania składek za kwiecień i maj 2020r. w związku z tzw. tarczą covidową) wpłaty te pokryły zaległości z tytułu składek. Tym samym składki za okres 06/2020, 08/2020 oraz od 10/2020 do 01/2021 na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zostały dokonane we właściwej wysokości i w obowiązującym terminie płatności. W konsekwencji trafnie uznał Sąd Okręgowy, że odwołująca opłaciła prawidłowo składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe także za miesiące czerwiec i październik 2020r., co skutkowało objęciem jej tym ubezpieczeniem w spornym okresie.

Należało podzielić także ustalenie Sądu I instancji, że nie ma wątpliwości, iż intencją odwołującej było opłacanie składek, a złożone przez nią dokumenty wskazują, iż składki te regulowała terminowo. Ponadto odwołująca nie miała jakiejkolwiek woli rezygnacji z ubezpieczenia chorobowego.

W wywiedzionej apelacji organ rentowy nie przedstawił żadnego merytorycznego argumentu podważającego ustalenia Sądu I instancji. Stąd też żaden z zarzutów apelacyjnych w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji i działając na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.

Wiesława Stachowiak