Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 stycznia 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak

Protokolant: Beata Tonak

po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym

sprawy L. U.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P.

o wysokość renty i kapitału początkowego

na skutek apelacji L. U.

od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu

z dnia 17 lutego 2023 r. sygn. akt VII U 133/21

1.  zmienia zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go decyzje organu rentowego o tyle, że zobowiązuje pozwanego do przeliczenia podstawy wymiaru renty i jej wysokości oraz podstawy wymiaru kapitału początkowego i jego wysokości, za okresy wskazane w zaskarżonych decyzjach, przyjmując do przeliczenia, że:

a/ w okresie pracy w Wojewódzkiej (...) w P., tj. od 28.09.1976r. do 13.05.1979 r. miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 3100 zł brutto;

b/ w okresie pracy w Przedsiębiorstwie (...) w P., tj. od 14.05.1979 r. do 21.03.1981 r. miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4400 zł brutto plus dodatek wyrównawczy do płacy zasadniczej w kwocie 750 zł miesięcznie;

2.  w pozostałym zakresie oddala apelację;

3.  koszty zastępstwa procesowego stosunkowo rozdziela i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz odwołującego kwotę 210 zł wraz z ustawowymi odsetkami, o których mowa w art. 98 § 1 ¹ k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w obu instancjach.

Wiesława Stachowiak

UZASADNIENIE

Decyzją z 11 września 2020 r. znak:(...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. przyznał L. U. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. Do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1985 r. do 2015 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 59,17%. Wysokość świadczenia wyniosła 2.415,40 zł, przy czym była to kwota zaliczkowa.

L. U. w ustawowym trybie i terminie odwołał się od w/w decyzji zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę. Odwołujący zarzucił, że w zaskarżonej decyzji brakuje wyliczenia kapitału początkowego i nie uwzględniono w niej zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r., które odwołujący otrzymał ze Spółdzielni (...) już po wydaniu decyzji.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał, że w związku z załączonym do w/w odwołania zaświadczeniem o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r. wydał w dniu 11 stycznia 2021 r. decyzje o ponownym ustaleniu kapitału początkowego i o przyznaniu renty (po rozliczeniu zaliczki), w których uwzględnił wynagrodzenia wskazane w tym zaświadczeniu, ale bez kwot rekompensat.

Decyzją z 11 stycznia 2021 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z urzędu ponownie ustalił L. U. wartość kapitału początkowego na 1 stycznia 1999 r., która wyniosła 99.550,88 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1981 r. do 31 grudnia 1990 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 69,65%. Za okresy zatrudnienia w Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy od 28 września 1976 r. do 13 maja 1979 r. i w Przedsiębiorstwie (...) w P. od 14 maja 1979 r. do 21 marca 1981 r. przyjęto kwoty obowiązującego w tych okresach najniższego wynagrodzenia pracowników proporcjonalnie do okresu ubezpieczenia i wymiaru czasu pracy.

L. U. w ustawowym trybie i terminie odwołał się od w/w decyzji zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej zmianę i o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej wysokości. Odwołujący zarzucił, że organ rentowy nie uwzględnił zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawionego przez Spółdzielnię (...).

Decyzją z 11 stycznia 2021 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z urzędu, po rozliczeniu zaliczki, przyznał L. U. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. Do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1981 r. do 2014 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 66,44%. Wysokość świadczenia wyniosła 2.591,81 zł. Za okresy zatrudnienia w Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy od 28 września 1976 r. do 13 maja 1979 r. i w Przedsiębiorstwie (...) w P. od 14 maja 1979 r. do 21 marca 1981 r. przyjęto kwoty obowiązującego w tych okresach najniższego wynagrodzenia pracowników proporcjonalnie do okresu ubezpieczenia i wymiaru czasu pracy. Z kolei z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni (...) przyjęto wynagrodzenia za lata 1981-1984 bez kwot rekompensat.

L. U. w ustawowym trybie i terminie odwołał się od w/w decyzji zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej zmianę i o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej wysokości. Odwołujący zarzucił, że organ rentowy nie uwzględnił zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawionego przez Spółdzielnię (...).

W odpowiedzi na odwołania od w/w dwóch decyzji z 11 stycznia 2021 r. organ rentowy wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach. Organ rentowy wskazał, że w zaskarżonych decyzjach uwzględnił wynagrodzenia odwołującego wymienione w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r. wystawionym przez Spółdzielnię (...), z wyjątkiem kwot rekompensat, co do których nadal toczy się postępowanie wyjaśniające z w/w pracodawcą.

Decyzją z 1 marca 2021 r. znak: (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. dokonał waloryzacji przysługującej L. U. renty od 1 marca 2021 r. Wysokość zwaloryzowanej renty ustalono przez pomnożenie kwoty świadczenia przysługującego w dniu 28 lutego 2021 r., tj. 2.591,81 zł, przez wskaźnik waloryzacji 104,24%. Renta po waloryzacji od 1 marca 2021 r. wyniosła 2.701,70 zł.

L. U. w ustawowym trybie i terminie odwołał się od w/w decyzji zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej zmianę i o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu według norm przepisanych. Odwołujący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnie wyliczonego kapitału początkowego.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Decyzją z 7 kwietnia 2021 r. znak: (...)-2020 Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z urzędu ponownie ustalił L. U. wartość kapitału początkowego na 1 stycznia 1999 r., która wyniosła 101.611,62 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz obliczenia wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1981 r. do 31 grudnia 1990 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 72,20%.

L. U. w ustawowym trybie i terminie odwołał się od w/w decyzji zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej zmianę i o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej wysokości. Odwołujący zarzucił, że organ rentowy nie uwzględnił zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawionego przez Spółdzielnię (...) oraz innych dokumentów znajdujących się w aktach ZUS.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał, że po zakończonym postępowaniu wyjaśniającym ze Spółdzielnią (...) uwzględnił w w/w decyzji kwoty rekompensat, przy czym były to kwoty wymienione w zaświadczeniu pracodawcy z 18 listopada 2020 r. Kwoty rekompensat wskazane w zaświadczeniu z 24 czerwca 2020 r. były bowiem – zgodnie z oświadczeniem w/w pracodawcy – nieprawidłowe.

Decyzją z 7 kwietnia 2021 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. z urzędu, po zakończeniu postępowania wyjaśniającego, przeliczył L. U. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 czerwca 2020r. Do ustalenia podstawy wymiaru renty przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia od 1981 r. do 2014 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wyniósł 67,71%. Wysokość świadczenia wyniosła 2.621,64 zł, a po waloryzacji od 1 marca 2021 r. 2.732,80 zł.

L. U. w ustawowym trybie i terminie odwołał się od w/w decyzji zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o jej zmianę i o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej wysokości. Odwołujący zarzucił, że organ rentowy nie uwzględnił zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu wystawionego przez Spółdzielnię (...) oraz innych dokumentów znajdujących się w aktach ZUS.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy wskazał, że po zakończonym postępowaniu wyjaśniającym ze Spółdzielnią (...) uwzględnił w w/w decyzji kwoty rekompensat.

Decyzją z 24 sierpnia 2021 r. znak: I/10/054232564 Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. ustalił L. U. prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1 maja 2021 r. do 31 lipca 2022 r. Wysokość świadczenia wyniosła 2.732,80 zł.

L. U. w ustawowym trybie i terminie odwołał się od w/w decyzji zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej zmianę. Odwołujący wskazał, że organ rentowy nie uwzględnił jego rzeczywistych zarobków z okresu zatrudnienia w Spółdzielni (...), w tym wykazanych w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu.

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Sprawy z w/w odwołań zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

W toku procesu odwołujący wniósł o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej stawce, także w zakresie odwołania od decyzji z 11 września 2020 r.

W piśmie procesowym z 14 kwietnia 2022 r. odwołujący wskazał, że domaga się zmiany zaskarżonych decyzji poprzez uwzględnienie zarobków uzyskanych:

- w Spółdzielni (...), które wykazano w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r.,

- w Przedsiębiorstwie (...) w P. z tytułu obsługi ksero i samochodu służbowego zgodnie z zaświadczeniami z 26 czerwca 1979 r. i z 29 września 1979 r.,

- w Wojewódzkiej (...) w P. zgodnie ze świadectwem pracy z 11 maja 1979 r.

Wyrokiem z dnia 17 lutego 2023r. sygn. akt VII U 133/21 Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił wszystkie odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

L. U. urodził się (...)

Od 28 września 1976 r. do 13 maja 1979 r. odwołujący był zatrudniony w Wojewódzkiej (...) w P., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowiskach kierowcy i kierowcy – samodzielnego referenta ds. konserwacji.

Od 14 maja 1979 r. do 21 marca 1981 r. odwołujący był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w P., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku starszego inspektora ds. eksploatacji sprzętu i transportu.

Od 23 marca 1981 r. do 31 sierpnia 1984 r. odwołujący był zatrudniony w Spółdzielni (...) w P., w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku kierownika działu transportu.

Z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni (...) w P. odwołujący uzyskał:

- w 1981 r. – 69.955 zł tytułem wynagrodzenia za pracę + 2.600 zł tytułem zasiłków chorobowych i opiekuńczych + 800 zł tytułem rekompensaty,

- w 1982 r. – 128.795 zł tytułem wynagrodzenia za pracę + 1.350 zł tytułem zasiłków chorobowych i opiekuńczych + 13.940 zł tytułem rekompensaty,

- w 1983 r. – 154.816 zł tytułem wynagrodzenia za pracę + 5.220 zł tytułem zasiłków chorobowych i opiekuńczych + 16.920 zł tytułem rekompensaty,

- w 1984 r. – 109.703 zł tytułem wynagrodzenia za pracę + 21.700 zł tytułem zasiłków chorobowych i opiekuńczych + 9.870 zł tytułem rekompensaty.

W dniu 2 czerwca 2020 r. odwołujący złożył wnioski o ustalenie kapitału początkowego i o rentę z tytułu niezdolności do pracy.

W dniu 11 września 2020 r. ZUS wydał pierwszą zaskarżoną decyzję. Organ rentowy uwzględnił do stażu pracy w całości w/w okresy zatrudnienia odwołującego. Przy obliczaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty ZUS za w/w okresy przyjął wynagrodzenia minimalne, tj. za 1976 r. – 3.720 zł (proporcjonalnie do okresu zatrudnienia), za 1977 r. – 16.000 zł, za 1978 r. – 18.400 zł, za 1979 r. – 20.801 zł, za 1980 r. – 24.000 zł, za 1981 r. – 28.723 zł, za 1982 r. – 48.000 zł, za 1983 r. – 64.800 zł, a za 1984 r. – 43.200 zł (proporcjonalnie do okresu zatrudnienia).

W dniu 30 września 2020 r. L. U. złożył odwołanie od w/w decyzji. Do odwołania załączył odpis zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r. wystawionego przez Spółdzielnię (...) w P., w którym wskazano następujące przychody odwołującego z tytułu zatrudnienia u tego pracodawcy:

- w 1981 r. – 69.955 zł tytułem wynagrodzenia za pracę + 2.600 zł tytułem zasiłków chorobowych i opiekuńczych,

- w 1982 r. – 128.795 zł tytułem wynagrodzenia za pracę + 1.350 zł tytułem zasiłków chorobowych i opiekuńczych,

- w 1983 r. – 154.816 zł tytułem wynagrodzenia za pracę + 5.220 zł tytułem zasiłków chorobowych i opiekuńczych,

- w 1984 r. – 109.703 zł tytułem wynagrodzenia za pracę + 21.700 zł tytułem zasiłków chorobowych i opiekuńczych.

Nadto w w/w zaświadczeniu wymieniono kwoty rekompensat otrzymanych przez odwołującego.

Decyzją z 12 listopada 2020 r. (niezaskarżoną) organ rentowy ustalił odwołującemu kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 r. w kwocie 87.366,18 zł. Do obliczenia podstawy wymiaru kapitału początkowego oraz wskaźnika wysokości tej podstawy przyjęto przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 10 kolejnych lat kalendarzowych, tj. od 1 stycznia 1985 r. do 31 grudnia 1994 r. Wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wyniósł 54,56%.

Ustalając wartość kapitału początkowego w w/w decyzji organ rentowy uwzględnił do stażu pracy w całości w/w okresy zatrudnienia odwołującego, przy czym przyjął za te okresy minimalne wynagrodzenia za pracę. Organ rentowy wskazał, że za okres zatrudnienia w Spółdzielni (...) przyjął zarobki minimalne, ponieważ zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r. nie zostało przedłożone w oryginale.

dowód: wykaz wprowadzonych okresów ubezpieczonego, wykaz wprowadzonych dochodów ubezpieczonego i w/w decyzja wraz z załącznikami – k. 5-11 akt kapitału początkowego

W dniu 30 listopada 2020 r. do ZUS wpłynął oryginał w/w zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu.

W dniu 11 stycznia 2021 r. ZUS wydał dwie kolejne zaskarżone decyzje. Ustalając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty organ rentowy przyjął za w/w okres zatrudnienia odwołującego w Spółdzielni (...) kwoty wskazane w w/w zaświadczeniu z 24 czerwca 2020 r. – za wyjątkiem kwot rekompensat, co do których nadal toczyło się postępowanie wyjaśniające z byłym pracodawcą odwołującego.

W dniu 1 marca 2021 r. organ rentowy wydał zaskarżoną decyzję waloryzacyjną.

bezsporne

W dniu 18 listopada 2020 r. Spółdzielnia (...) w P. wystawiła kolejne zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu odwołującego, w którym wskazała tożsame co w zaświadczeniu z 24 czerwca 2020 r. kwoty wynagrodzenia i zasiłku za lata 1981-1984 oraz skorygowane kwoty rekompensaty: za 1981 r. – 800 zł, za 1982 r. – 13.940 zł, za 1983 r. – 16.920 zł i za 1984 r. – 9.870 zł.

W dniu 7 kwietnia 2021 r. ZUS wydał kolejne zaskarżone decyzje. Ustalając wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego i wskaźnik wysokości podstawy wymiaru renty organ rentowy przyjął za w/w okres zatrudnienia odwołującego w Spółdzielni (...) kwoty rekompensat wskazane w w/w zaświadczeniu z 18 listopada 2020 r. (z tym że za 1981 r. przyjął kwotę rekompensaty 640 zł, a 160 zł różnicy przypisał do 1982 r. i za tamten rok przyjął kwotę rekompensaty 14.100 zł).

W dniu 22 kwietnia 2021 r. odwołujący złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres.

W dniu 24 sierpnia 2021 r. ZUS wydał kolejną zaskarżoną decyzję.

W oparciu o wyżej ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał wszystkie odwołania za bezzasadne.

Sąd Okręgowy przytoczył podstawę prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 174, art. 15, art. 16, art. 21 ust. 2 pkt 2, art. 62, art. 88 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując, że jak wynika z przytoczonych przepisów dotyczących metody ustalania wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy, kapitał początkowy, wbrew twierdzeniom odwołującego, nie ma wpływu na wysokość renty z tytułu niezdolności do pracy.

Znaczenie zarówno dla ustalenia wartości kapitału początkowego, jak i wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy, mają natomiast przychody otrzymane z tytułu zatrudnienia, przy czym w przypadku kapitału początkowego chodzi o przychody sprzed 1 stycznia 1999 r., gdyż kapitał ustala się na 1 stycznia 1999 r. (art. 173 ust. 3 i art. 174 ust. 3 ustawy).

Sąd Okręgowy stwierdził, że sporne w sprawie były przychody odwołującego z tytułu zatrudnienia:

- od 28 września 1976 r. do 13 maja 1979 r. w Wojewódzkiej (...) w P.,

- od 14 maja 1979 r. do 21 marca 1981 r. w Przedsiębiorstwie (...) w P.,

- od 23 marca 1981 r. do 31 sierpnia 1984 r. w Spółdzielni (...) w P..

Zdaniem Sądu Okręgowego co do tego ostatniego okresu organ rentowy w zaskarżonych decyzjach z 11 stycznia 2021 r. uwzględnił wynagrodzenia i zasiłki odwołującego wykazane przez w/w pracodawcę w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r., a w zaskarżonych decyzjach z 7 kwietnia 2021 r. uwzględnił dodatkowo kwoty rekompensat wykazane przez w/w pracodawcę w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 18 listopada 2020 r. (w zakresie kwot wynagrodzeń i zasiłków zaświadczenie z 18 listopada 2020 r. było tożsame z zaświadczeniem z 24 czerwca 2020 r.). Uwzględnienie danych zawartych w w/w zaświadczeniach spowodowało wzrost wartości kapitału początkowego i wysokości renty, przy czym organ rentowy dokonał ustalenia nowej wysokości renty od 1 czerwca 2020 r., czyli od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie.

Odwołujący nie zakwestionował kwot wynikających z w/w zaświadczeń – nie przedstawił dowodów, z których wynikałoby, że z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni (...) otrzymał wyższe wynagrodzenia, zasiłki lub rekompensaty, względnie jeszcze inne świadczenia uwzględniane przy ustalaniu podstawy wymiaru kapitału początkowego i podstawy wymiaru renty. Nie było zarazem podstaw do przyjęcia kwot rekompensat z zaświadczenia z 24 czerwca 2020 r., skoro sam były pracodawca odwołującego skorygował te kwoty w zaświadczeniu z 18 listopada 2020 r.

Reasumując Sąd Okręgowy uznał, że odwołania były niezasadne w zakresie, w jakim odwołujący kwestionował przyjęte przez organ rentowy przychody z tytułu zatrudnienia w Spółdzielni (...) w P..

Co do natomiast w/w okresów zatrudnienia odwołującego w Wojewódzkiej (...) w P. i w Przedsiębiorstwie (...) w P., to organ rentowy w zaskarżonych decyzjach z 11 września 2020 r., dwóch z 11 stycznia 2021 r. i dwóch z 7 kwietnia 2021 r. przyjął za te okresy zarobki minimalne na podstawie art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej. Stanowisko to było słuszne. Odwołujący w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym nie wykazał otrzymania innych, wyższych przychodów z tytułu zatrudnienia u w/w dwóch pracodawców, które mogłyby zostać uwzględnione przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego i wysokości renty z tytułu niezdolności do pracy.

W ocenie Sądu Okręgowego podstawą do przyjęcia za okres zatrudnienia odwołującego w Wojewódzkiej (...) w P. innych (wyższych) zarobków niż minimalne nie mogło być świadectwo pracy z 11 maja 1979 r. (k. 10 tomu I akt rentowych). Wprawdzie w dokumencie tym wskazano na wynagrodzenie w kwocie 3.100 zł + 15% premia, ale dotyczyło ono tylko ostatniego stanowiska odwołującego (kierowca – samodzielny referent ds. konserwacji), a nie wiadomo, od kiedy odwołujący zajmował to stanowisko oraz czy w/w składniki wynagrodzenia i ich wysokości były niezmienne w całym okresie zajmowania tego stanowiska. Świadectwo pracy potwierdza jedynie, że nominalnie w chwili zwolnienia z pracy zarobki odwołującego u w/w pracodawcy kształtowały się jak powyżej, co nie oznacza, że w całym okresie zatrudnienia (czy choćby w całym okresie zatrudnienia na w/w stanowisku) odwołujący takie zarobki faktycznie uzyskiwał.

Na jakiekolwiek pewne ustalenia odnośnie zarobków odwołującego w Wojewódzkiej (...) w P. nie pozwalały również zeznania świadka P. S.. Świadek wskazał, że odwołujący – tak jak on – był kierowcą, a wynagrodzenia kierowców nie miały stałej wysokości ze względu na wiele składników dodatkowych. Nadto świadek zeznał, że niektórzy koledzy zarabiali więcej niż on, mimo iż wykonywali tę samą pracę. W tym kontekście twierdzenie świadka, że odwołujący mógł zarabiać 3.000-4.000 zł miesięcznie było tylko spekulacją. Skoro świadek nie był w stanie jednoznacznie określić własnych zarobków u w/w pracodawcy, to tym bardziej po ponad 40 latach nie mógł pamiętać zarobków odwołującego (o ile w ogóle je znał, co jest wątpliwe w sytuacji ich zmienności).

Zdaniem Sądu Okręgowego podstawą do przyjęcia za okres zatrudnienia odwołującego w Przedsiębiorstwie (...) w P. innych (wyższych) zarobków niż minimalne nie mogło być świadectwo pracy z 21 marca 1981 r. Wprawdzie w dokumencie tym wskazano, że odwołujący na stanowisku starszego inspektora ds. eksploatacji sprzętu i transportu otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 4.400 zł + dodatek wyrównawczy w kwocie 750 zł + premia w kwocie 597 zł, ale nie wiadomo, czy te składniki wynagrodzenia i ich wysokości były niezmienne w całym okresie zatrudnienia. Świadectwo pracy potwierdza jedynie, że nominalnie w chwili zwolnienia z pracy zarobki odwołującego u w/w pracodawcy kształtowały się jak powyżej, co nie oznacza, że w całym okresie zatrudnienia odwołujący takie zarobki faktycznie uzyskiwał.

Podstawy do przyjęcia za okres zatrudnienia odwołującego w Przedsiębiorstwie (...) w P. wyższych zarobków niż minimalne nie stanowiło również pismo z 29 września 1979 r., stanowiące w istocie aneks do umowy o pracę (zob. adnotację „potwierdzam przyjęcie warunków umowy o pracę”) rozszerzający od 1 października 1979 r. zakres obowiązków odwołującego o obsługę kserografu za dodatkowym wynagrodzeniem ryczałtowym w kwocie 900 zł miesięcznie. Dokument ten nie potwierdza, że odwołujący otrzymywał w/w wynagrodzenie, a jeśli tak, to kiedy i w jakim okresie. Zwraca uwagę, że w świadectwie pracy 21 marca 1981 r. kwota 900 zł za obsługę kserografu (czy jakakolwiek inna kwota z tego tytułu) nie została wymieniona.

Nieistotne dla sprawy było także wystawione odwołującemu przez Przedsiębiorstwo (...) w P. zezwolenie na używanie samochodu służbowego z 26 czerwca 1979 r., w którym wskazano, że za prowadzenie pojazdu samochodowego dla celów służbowych odwołujący otrzyma zryczałtowany dodatek w wysokości 24 zł. W dokumencie tym dalej podano, że w/w dodatek będzie wypłacany na podstawie zapisu w karcie drogowej za każdy dzień, w którym odwołujący będzie prowadzić powierzony mu samochód, przy czym dodatek zwiększa się o 6 zł dziennie, jeżeli odwołujący dokona w danym dniu czynności codziennej obsługi pojazdu. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na ustalenie, za jakie dni i w jakiej łącznej wysokości (ze zwiększeniem czy bez) odwołujący otrzymał w/w dodatek. Nadto w/w zezwolenie – zgodnie z jego treścią – było ważne tylko na okres do 31 grudnia 1979 r.

Na jakiekolwiek pewne ustalenia co do wysokości zarobków odwołującego w Przedsiębiorstwie (...) w P. nie pozwalały zeznania świadka J. B.. Świadek wprost wskazał, że nie wie, ile zarabiał odwołujący, co nie budzi wątpliwości, zważywszy na upływ czasu (ponad 40 lat). W szczególności, świadek nie wiedział, ile odwołujący otrzymywał za obsługę kserografu.

Wiarygodnej podstawy do ustalenia rzeczywistych zarobków odwołującego w okresach zatrudnienia w Wojewódzkiej (...) w P. i w Przedsiębiorstwie (...) w P. nie stanowiły jego zeznania, co zostało omówione przy ocenie dowodów.

Reasumując, zdaniem Sądu Okręgowego odwołania od decyzji z 11 września 2020 r., dwóch decyzji z 11 stycznia 2021 r. i dwóch decyzji z 7 kwietnia 2021 r. były niezasadne także w zakresie, w jakim odwołujący kwestionował przyjęcie za okresy zatrudnienia w Wojewódzkiej (...) w P. i w Przedsiębiorstwie (...) w P. zarobków minimalnych.

W rezultacie tego, że bezzasadne okazały się odwołania od decyzji z 11 września 2020r., z 11 stycznia 2021 r. o znaku I oraz z 7 kwietnia 2021 r. o znaku I nie zasługiwały również na uwzględnienie odwołania od decyzji z 1 marca 2021 r. o waloryzacji renty i od decyzji z 24 sierpnia 2021 r. o ponownym ustaleniu prawa do renty. Decyzje te były pochodne względem zaskarżonych decyzji pierwotnie (tj. od 1 czerwca 2020 r.) ustalających wysokość renty. Odwołujący nie kwestionował przyjętego przez ZUS wskaźnika waloryzacji.

W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. oddalił wszystkie odwołania.

Apelację od powyższego wyroku złożył odwołujący, w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na dowolnej oraz sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego:

- poprzez uznanie za prawidłowy błędnie wyliczonego kapitału początkowego,

-poprzez przyjęcie nieprawidłowych kwot wynagrodzenia otrzymywanego przez odwołującego.

Mając powyższe na uwadze odwołujący wnosił o:

I. zmianę zaskarżonego wyroku:

1. poprzez uwzględnienie odwołań w całości;

2. zasądzenie od organu na rzecz odwołującego zwrotu kosztów procesu;

II. zasądzenie od organu a na rzecz odwołującego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2023r. odwołujący uzupełnił wniesioną apelację, wnosząc dodatkowo o dopuszczenie dowodu z Informacji z Urzędu Statystycznego z B. oraz wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 14.11.2023r. na fakt wysokości wynagrodzenia odwołującego we wskazanych okresach.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

Apelacja skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku oraz poprzedzających go decyzji organu rentowego o tyle, że zobowiązano pozwanego do przeliczenia podstawy wymiaru renty i jej wysokości oraz podstawy wymiaru kapitału początkowego i jego wysokości, za okresy wskazane w zaskarżonych decyzjach, przyjmując do przeliczenia, że:

a/ w okresie pracy w Wojewódzkiej (...) w P., tj. od 28.09.1976r. do 13.05.1979 r. miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 3100 zł brutto;

b/ w okresie pracy w Przedsiębiorstwie (...) w P., tj. od 14.05.1979 r. do 21.03.1981 r. miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4400 zł brutto plus dodatek wyrównawczy do płacy zasadniczej w kwocie 750 zł miesięcznie.

Sąd Apelacyjny podkreśla jednocześnie, że przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie było siedem decyzji organu rentowego szczegółowo opisanych w części wstępnej, tj. decyzje z dnia: z 11 września 2020 r. znak: I/10/054232564, z 11 stycznia 2021 r. znak: (...)-2020, z 11 stycznia 2021r. znak:(...), z 1 marca 2021 r. znak: (...), z 7 kwietnia 2021 r. znak: (...)-2020, z 7 kwietnia 2021 r. znak: (...), z 24 sierpnia 2021 r. znak: (...), przy czym mając na uwadze ostateczne stanowisko odwołującego wyrażone w piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2022r., a także treść apelacji, odwołujący domagał się uwzględnienia zarobków uzyskanych:

- w Spółdzielni (...), które wykazano w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r.,

- w Przedsiębiorstwie (...) w P. z tytułu obsługi ksero i samochodu służbowego zgodnie z zaświadczeniami z 26 czerwca 1979 r. i z 29 września 1979 r.,

- w Wojewódzkiej (...) w P. zgodnie ze świadectwem pracy z 11 maja 1979 r.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 173 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne albo za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy. Wartość kapitału początkowego ustala się na dzień wejścia w życie ustawy.

Z kolei art. 174 ust. 1 ww. ustawy wskazuje, iż kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych w art. 53, z uwzględnieniem ust. 2-12, natomiast ust. 2 powołanego przepisu podaje, iż przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy: okresy składkowe, o których mowa w art. 6, okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 5 oraz okresy nieskładkowe, o których mowa w art. 7 pkt 1-4 i 6-12, w wymiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2.

Nadto w art. 174 ust. 3 ww. ustawy wskazano, że podstawę wymiaru kapitału początkowego ustala się na zasadach określonych w art. 15, 16, 17 ust. 1 i 3 oraz art. 18, z tym, że okres kolejnych 10 lat kalendarzowych ustala się z okresu od dnia 1 stycznia 1980 r. do dnia 31 grudnia 1998 r.

Odesłanie z art. 173, art. 175 ust. 4 oraz art. 174 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach do wymienionych w nich przepisów oznacza, że zasady ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego i przeliczenia jego wysokości są takie same, jak zasady ustalania i przeliczenia podstawy wymiaru emerytur i rent.

Jeśli zaś chodzi o wysokość świadczenia, to zacząć trzeba od tego, że podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi ustalona w sposób określony w art. 15 ust. 4 i 5 ustawy emerytalnej przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę lub rentę, z uwzględnieniem ust. 6 i art. 176. Jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy (art. 15 ust. 1 i 2a ustawy emerytalnej).

Z kolei zasady dotyczące postępowania w sprawie o świadczenia emerytalno-rentowe zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasady wypłaty tych świadczeń, a od dnia 23 listopada 2011 r. w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe.

Zgodnie z treścią § 21 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. nr 237, poz.1412) środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia.

Zgodnie natomiast z § 28 tego rozporządzenia, środkiem dowodowym w postępowaniu przed organem rentowym mogą być również poświadczone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów stwierdzających stan zdrowia oraz dotyczących okresów składkowych i nieskładkowych, a także wysokości wynagrodzenia, przychodu, dochodu i uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń, wydawane przez jednostki upoważnione do przechowywania dokumentacji zlikwidowanych lub przekształconych zakładów pracy.

Wskazana regulacja § 21 ust.1 powołanego rozporządzenia wyznacza kierunek postępowania dowodowego, nie oznacza to jednak aby wysokość uzyskiwanego uposażenia nie mogła być wskazana i w inny sposób, tak przy pomocy pisemnych środków dowodowych pochodzących od pracodawcy, czy też nawet dowodów pośrednich, nie wyłączając zeznań świadków, aczkolwiek wskazujących wprost na wysokość wynagrodzenia danego zainteresowanego (Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lipca 1997 roku - II UKN 186/97).

Sąd Apelacyjny potwierdza, że w toku postępowania odwoławczego, toczącego się przed sądem powszechnym według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, nie obowiązują powyższe ograniczenia dowodowe, takie jak w postępowaniu przed organem emerytalno-rentowym, do którego zastosowanie ma przywołany wyżej przepis § 21 rozporządzenia w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Oznacza to, że wysokość zarobków można udowodnić za pomocą innych środków dowodowych w tym za pomocą zeznań świadków, czy w oparciu o wynagrodzenie innej osoby pracującej na tym samym stanowisku. Sąd, bowiem oceniając całokształt zebranego materiału dowodowego, może uwzględnić niekiedy, (jako jeden z dowodów pośrednich) dokumentację płacową współpracowników zatrudnionych w danym okresie na stanowisku identycznym ze stanowiskiem osoby, która nie jest w stanie przedłożyć stosownych zaświadczeń, legitymacji ubezpieczeniowej itd. Zauważyć jednak należy, że wartość uzyskanego w konkretnym zatrudnieniu wynagrodzenia wymaga dowodów pewnych oraz jednoznacznych i nie ma tu miejsca na domniemania faktyczne, czy ustalanie hipotetyczne. Innymi słowy do ustalenia podstawy wymiaru świadczeń emerytalno-rentowych może być uwzględnione tylko wynagrodzenie faktycznie uzyskane przez ubezpieczonego w danym okresie. Jedynie wynagrodzenie ubezpieczonego ustalone w sposób niewątpliwy, wobec którego nie istnieje wątpliwość, iż zostało ono zawyżone, może być podstawą do ustalenia współczynnika wysokości podstawy wymiaru.

Jednakże pomimo braku ograniczeń dowodowych w postępowaniu sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych nie można wysokości zarobków stanowiących podstawę do wyliczenia składek na ubezpieczenie społeczne ustalać w sposób hipotetyczny, oparty jedynie na domniemaniach. Przy obliczaniu wysokości podstawy świadczenia, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, bierze się pod uwagę dokładnie ustaloną wartość - wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia w określonym czasie.

W postanowieniu z dnia 15 listopada 2022 r. I USK 39/22 Sąd Najwyższy zaakcentował, że ustawodawca nie pozwala na dowolne ustalenie podstawy wymiaru emerytury. Potwierdzają to przepisy art. 116 ust. 5 i art. 128a ustawy emerytalnej oraz rozporządzenia wykonawczego z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (wydanego po wprowadzeniu w 2009 r. regulacji z art. 15a ustawy) stanowiące, że środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu oraz uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty są zaświadczenia pracodawcy lub innego płatnika składek, legitymacja ubezpieczeniowa lub inny dokument, na podstawie którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu lub uposażenia (§ 21 ust. 1 rozporządzenia). Ubezpieczony powinien wskazać dokumenty do wyliczenia podstawy wymiaru, a w przypadku ich braku przy niespornym okresie zatrudnienia możliwe jest tylko przyjęcie minimalnego wynagrodzenia (art. 15 ust. 2a). O ile zatem na podstawie zeznań świadków można ustalić sam okres ubezpieczenia (por. § 24 wskazanego rozporządzenia z 11 października 2011 r.), to na podstawie zeznania zainteresowanego ubezpieczonego nie można ustalić podstawy wymiaru, gdy brak jest ewidencji czasu pracy.

Niewątpliwie przy ustalaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia, przepisy rozporządzenia regulującego postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, zawierające ograniczenia dowodowe, nie mają jednak zastosowania w postępowaniu sądowym.

Uwzględniając powyższe regulacje prawne, a także treść zarzutów sprecyzowanych w apelacji, Sąd Apelacyjny uznał za zasadne uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez zobowiązanie pozwanego do sporządzenia symulacji wyliczenia wskaźnika podstawy wymiaru renty i wysokości kapitału początkowego odwołującego z uwzględnieniem tego, że:

a/ w okresie pracy w Wojewódzkiej (...) w P., tj. od 28.09.1076 r. do 13.05.1979 r. miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 3100,-zł;

b/ w okresie pracy w Przedsiębiorstwie (...) w P., tj. od 14.05.1979 r. do 21.03.1981 r. miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4400,- zł plus dodatek wyrównawczy do płacy zasadniczej w kwocie 750,- zł/ miesiąc.

c/ pozostałe okresy przyjęte w zaskarżonych decyzjach bez zmian.

W odpowiedzi na powyższe zobowiązanie pozwany nadesłał pismo z dnia 7.08.2024r. przedstawiające szczegółowe wyliczenia wraz z załączonymi tabelami wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty, waloryzacji świadczenia lub podstawy wymiaru, podstawy miesięcznej w latach 1976-1981 i wykazem wprowadzonych dochodów ubezpieczonego (k.227-k.327). Pozwany wskazał, że po uwzględnieniu miesięcznego wynagrodzenia za pracę w wysokości 3100,00 w okresie pracy od 28-09-1976 r. do 13-05-1979 r. w Wojewódzkiej(...) w P. oraz po uwzględnieniu miesięcznego wynagrodzenia za pracę w wysokości 5150,00 w okresie od 14-05-1979 r. do 21-03-1981 r. w Przedsiębiorstwie (...) w P. wskaźnik wysokości podstawy wymiaru kapitału początkowego wynosi 83,73%, wartość kapitału początkowego na dzień 1-01-1999 wynosi 110924,66, wskaźnik wysokości podstawy wymiaru wynosi 71,86 %. Wysokość świadczenia z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od 1-06-2020 r. do 28-02-2021 r. wynosi 2719,15 brutto, po waloryzacji od 1-03-2021 świadczenie wynosi 2834,44 brutto, po waloryzacji od 1-03-2022 do 31-10-2022 świadczenie wynosi 3032,85 brutto. W konsekwencji takiego przeliczenia – wysokość wskaźnika podstawy wymiaru renty i wysokości kapitału początkowego odwołującego ustalone w opisany wyżej sposób są korzystniejsze, aniżeli przyjęte w zaskarżonych decyzjach.

Bez wątpienia przy ustalaniu wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia, przepisy rozporządzenia regulującego postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, zawierające ograniczenia dowodowe, nie mają jednak zastosowania w postępowaniu sądowym. Odwołujący mógł więc okoliczności mające wpływ na wysokość świadczenia udowadniać wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w Kodeksie postępowania cywilnego.

Sąd Apelacyjny miał na uwadze, że Sąd Okręgowy błędnie ustalił wysokość wynagrodzenia odwołującego - na poziomie wynagrodzenia minimalnego (art. 15 ust. 2a ustawy emerytalnej) - w Wojewódzkiej (...) w P. od 28.09.1076 r. do 13.05.1979 r. oraz w Przedsiębiorstwie (...) w P. od 14.05.1979 r. do 21.03.1981 r., nieprawidłowo oceniając w tym zakresie zgromadzone dowody.

W szczególności odnośnie do okresu zatrudnienia w Wojewódzkiej(...) w P. od 28.09.1076 r. do 13.05.1979 r. odwołujący przedstawił świadectwo pracy z 11 maja 1979 r., które potwierdza otrzymywanie wynagrodzenia wyższego niż minimalne, tj. wynagrodzenie w kwocie 3.100 zł na stanowisku kierowcy. Powyższy dokument wraz z zeznaniami odwołującego oraz zeznaniami świadka P. S. potwierdza, że odwołujący uzyskiwał takie wynagrodzenie w całym okresie zatrudnienia, a ponadto, że wynagrodzenie odwołującego w spornym okresie (tak jak innych kierowców zatrudnionych w przedmiotowym zakładzie, łącznie ze świadkiem P. S.) niewątpliwie przewyższało wynagrodzenie minimalne. Z tego względu przyjęcie wynagrodzenia minimalnego za ww. okres nie znajdowało uzasadnienia w powołanych dowodach.

Sąd Apelacyjny miał także na uwadze to, że okres objęty świadectwem pracy z dnia 11.05.1979 r. jest stosunkowo krótki, bowiem obejmuje niespełna 3 lata. Z tego względu mało jest prawdopodobne, aby w tym czasie dochodziło do zmiany wysokości wynagrodzenia, zważywszy że przez cały ten okres odwołujący był zatrudniony jako kierowca. Z kolei wynagrodzenie w kwocie 3100 zł brutto miesięcznie dla tego stanowiska pracy było wówczas jak najbardziej adekwatne. Z kolei przyjęcie minimalnego wynagrodzenia za pracę, (jak przyjął pozwany), wbrew treści świadectwa pracy, byłoby dla odwołującego niesprawiedliwe i krzywdzące.

Podobnie Sąd Apelacyjny ocenił wysokość wynagrodzenia odwołującego – w odniesieniu do okresu zatrudnienia odwołującego w Przedsiębiorstwie (...) w P.. Podstawą ustalenia wysokości wynagrodzenia jest świadectwo pracy z 21 marca 1981 r., w którym wskazano, że odwołujący zatrudniony od dnia 14.05.1979r. do 31.03.1981r. na stanowisku starszego inspektora ds. eksploatacji sprzętu i transportu otrzymywał wynagrodzenie w kwocie 4.400 zł plus dodatek wyrównawczy w kwocie 750 zł. Co istotne – odwołujący przez cały okres zatrudnienia w ww. zakładzie zajmował to samo stanowisko, a tym samym nie było podstaw do przyjęcia za ten okres zatrudnienia wynagrodzenia minimalnego, skoro w świadectwie pracy wprost wskazano wysokość wynagrodzenia w kwocie 4.400 zł plus dodatek wyrównawczy w kwocie 750 zł na stanowisku starszego inspektora ds. eksploatacji sprzętu i transportu. Sąd Apelacyjny nie znalazł natomiast podstaw do uwzględnienia premii, która nie stanowiła stałego składnika wynagrodzenia przez cały okres zatrudnienia.

W pozostałym zakresie Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zmiany kwestionowanych decyzji, w kierunku postulowanym przez apelującego, w szczególności co do rekompensat uzyskanych w Spółdzielni (...). Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia i ocenę prawną Sądu I instancji w tym zakresie. Sąd Okręgowy bardzo wnikliwie przeanalizował okoliczności dotyczące tego okresu, zaś Sąd Apelacyjny ustalenia te w pełni podziela i aprobuje, tym bardziej, że apelacja nie dostarcza nowych argumentów w tej kwestii, poza już analizowanymi przez Sąd Okręgowy. Zauważyć jedynie w tym miejscu należy, że co do ww. okresu - organ rentowy w zaskarżonych decyzjach z 11 stycznia 2021 r. uwzględnił wynagrodzenia i zasiłki odwołującego wykazane przez pracodawcę w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 24 czerwca 2020 r., a w zaskarżonych decyzjach z 7 kwietnia 2021 r. uwzględnił dodatkowo kwoty rekompensat wykazane przez pracodawcę w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z 18 listopada 2020 r. Powyższe uwzględnienie danych zawartych w przedmiotowych zaświadczeniach spowodowało wzrost wartości kapitału początkowego i wysokości renty, przy czym organ rentowy dokonał ustalenia nowej wysokości renty od 1 czerwca 2020 r., czyli od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie.

Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok oraz poprzedzające go decyzje organu rentowego o tyle, że zobowiązał pozwanego do przeliczenia podstawy wymiaru renty i jej wysokości oraz podstawy wymiaru kapitału początkowego i jego wysokości, za okresy wskazane w zaskarżonych decyzjach, przyjmując do przeliczenia, że:

a/ w okresie pracy w Wojewódzkiej (...) w P., tj. od 28.09.1976r. do 13.05.1979 r. miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 3100 zł brutto;

b/ w okresie pracy w Przedsiębiorstwie (...) w P., tj. od 14.05.1979 r. do 21.03.1981 r. miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosiło 4400 zł brutto plus dodatek wyrównawczy do płacy zasadniczej w kwocie 750 zł miesięcznie.

W pozostałym zakresie na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację.

O kosztach Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. koszty zastępstwa procesowego stosunkowo rozdzielając i z tego tytułu zasądzając od pozwanego na rzecz odwołującego kwotę 210 zł wraz z ustawowymi odsetkami, o których mowa w art. 98 § 1 ¹ k.p.c. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu w obu instancjach. Rozliczając koszty zastępstwa procesowego Sąd Apelacyjny - wobec oddalenia apelacji odwołującego w części - uznał, że odwołujący wygrał proces w połowie, a zatem uwzględniając wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem I instancji i II instancji, tj. odpowiednio stawki minimalne 180 zł i 240 zł (łącznie 420 zł) ustalone na podstawie § 9 ust. 2 i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych należał mu się od pozwanego zwrot połowy tych kosztów w kwocie 210 zł.

Wiesława Stachowiak