Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 czerwca 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Ryszard Marchwicki

Protokolant: st. sekr. sąd. (...)

po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. w (...)

na rozprawie

sprawy z powództwa R. J.

przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji obu stron

od wyroku Sądu Okręgowego w (...)

z dnia 29 listopada 2023 r sygn. akt XVIII C 2943/21

I.  zmienia zaskarżony wyrok:

a)  w punkcie 1 w ten sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 630.732,65 (...) (słownie: sześćset trzydzieści tysięcy siedemset trzydzieści dwa złote 65/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 634.243,52 zł od dnia 9 kwietnia 2022 r do dnia 3 lipca 2024 r.

b)  w punkcie 3 w ten sposób, że kosztami procesu obciąża pozwanego w całości i zasądza od pozwanego na rzecz powoda 11.817 zł wraz z ustawowymi odsetkami zapóźnienie w płatności powyższej kwoty poczynając od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty,

II.  w pozostałym zakresie apelację powoda oddala,

III.  oddala apelacje pozwanego w całości,

IV.  koszty postępowania apelacyjnego wzajemnie znosi

Ryszard Marchwicki

UZASADNIENIE

Pozwem z 29 grudnia 2021 r., skierowanym przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W., powód R. J. wniósł o:

1.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 1.264.976,17 (...) tytułem zwrotu świadczeń uiszczonych przez powoda nienależnie na poczet nieważnej Umowy o(...) (...)nr (...) w okresie od dnia 25 czerwca 2008 r. do dnia 19 czerwca 2017 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po doręczeniu odpisu pozwu stronie pozwanej;

2.  ewentualnie, w razie nieuwzględnienia powyższego roszczenia – zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 555.159,97 (...) tytułem zwrotu świadczeń uiszczonych przez powoda nienależnie z tytułu Umowy o (...) nr (...) w okresie od dnia 25 lipca 2008 r. do dnia 19 czerwca 2017 r. w oparciu o zawarte w Umowie niedozwolone postanowienia umowne, tj. postanowienia wprowadzające denominację i przeliczenie kwoty kredytu oraz rat kredytu zgodnie z kursem ustalanym przez pozwanego wg jego własnej tabeli, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej;

3.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych, w tym także na podstawie art. 98 § 1 ¹ z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W odpowiedzi na pozew z 9 maja 2022 r. pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o:

1. oddalenie powództwa w całości;

2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, według norm przepisanych.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r. Sąd Okręgowy w (...)

c)  zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 630.732,65 (...) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty;

d)  w pozostałym zakresie powództwo oddalił;

e)  kosztami procesu obciąża strony po połowie i na tej podstawie:

a)  zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 500,00 (...) wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

b)  koszty zastępstwa procesowego zniósł wzajemnie między stronami.

Apelację od powyższego wyroku wniosły obie strony postępowania.

Powód zaskarżył wyrok w części, tj. w pkt 2 i 3, narzucając temu rozstrzygnięciu:

A.  naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

a)  art. 203 ¹ §2 k. p .c, poprzez jego niezastosowanie i uwzględnienie zarzutu potrącenia zamieszczonego w pkt II odpowiedzi na pozew, podczas gdy wierzytelność, której potrącenia domagał się pozwany nie jest wymagalna,

b)  art. 91 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że pełnomocnik substytucyjny powoda działający na podstawie pełnomocnictwa z dnia 3 kwietnia 2023 roku był umocowany do złożenia w imieniu pozwanego oświadczenia woli o potrąceniu i w konsekwencji uznanie oświadczenia o potrąceniu złożonego na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2023 roku za skuteczne, podczas gdy z treści ww. dokumentu jednoznacznie wynika iż stanowi ono pełnomocnictwo procesowe, które nie obejmuje swym zakresem umocowania do składania oświadczeń materialnoprawnych, a co za tym idzie oświadczenie złożone na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2023 roku jest nieważne;

c)  art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę materialnoprawnego oświadczenia pozwanego o potrąceniu, wyrażonego w pkt II odpowiedzi na pozew przez jego pełnomocnika i przyjęcie, że było to oświadczenie niezłożone pod warunkiem podczas gdy treść tego oświadczenia prowadzi do wniosku, że zostało ono złożone „na wypadek unieważnienia przez Sąd Umowy (...)", a zatem pod warunkiem zawieszającym, co sprawia, że jest ono bezskuteczne;

B.  naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

a)  art. 498 § 1 k.c, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uwzględnienie zarzutu potrącenia, podczas gdy przedstawiona przez pozwanego wierzytelność nie była wymagalna;

b)  art. 498 k.c. w zw. z art. 499 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że złożone przez pozwanego oświadczenie o potrąceniu w sposób warunkowy, tj. na wypadek uznania przez Sąd nieważności Umowy (...) jest skuteczne, podczas gdy oświadczenie o potrąceniu ma charakter prawnokształtujący i nie może być warunkowe a taki charakter ma oświadczenie złożone przez pozwanego na wypadek przyjęcia przez Sąd, że istnieją przesłanki do unieważnienia Umowy (...)

Na podstawie ww. zarzutów powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie, ponad kwotę zasądzoną w pkt I wyroku, kwoty 634.243,52 zł tytułem zwrotu świadczeń uiszczonych przez stronę powodową nienależnie na poczet nieważnej Umowy w okresie od dnia 25 czerwca 2008 roku do dnia 19 czerwca 2017 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 9 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda łącznie kwoty 11.834 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.

Powód sformułował także zarzuty i wnioski ewentualne dotyczące rozstrzygnięcia o kosztach procesu.

Pozwany zaskarżył wyrok w części, tj. w zakresie pkt 1 i 3, zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a)  art. 385 ^{( 1)} § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 385 ^{( 2)} k.c. i w zw. z art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na uznaniu, iż postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty (...) w zakresie odsyłającym do tabel (...) stanowią niedozwolone postanowienia umowne i z lego względu nie wiążą konsumenta (Powoda), podczas gdy w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki abuzywności tych postanowień określone w art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c., w szczególności mając na względzie okoliczność, że zarówno w odniesieniu do uruchomienia kredytu, jak i spłaty rat(...) klauzule (...)miały charakter całkowicie fakultatywny, a do decyzji Powoda należało wskazanie zarówno, na jaki rachunek bankowy (w jakiej walucie prowadzony) zostanie uruchomiony kredyt, jak również w jakiej walucie będzie go spłacał;

b)  art. 385 ^{( 1)} § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 385 ^{( 2)} k.c. i w zw. z art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych przepisów polegające na uznaniu, iż postanowienia Umowy (...) w zakresie odsyłającym do tabel (...) (...) stanowią niedozwolone postanowienia umowne i z tego względu nie wiążą konsumenta (Powoda), podczas gdy w momencie zawierania Umowy (...) odsyłanie do tabel kursowych (...) było powszechną praktyką na rynku bankowym oraz brak było przepisów nakładających na(...)obowiązek wskazywania sposobu ustalania tabel (...)jak również określania wysokości zastosowanego (...) w umowach (...), a ocena przesłanek abuzywności, w szczególności przesłanki rażącego naruszenia interesu konsumenta nie może być ujęta w kategoriach wyłącznie abstrakcyjnych w szczególności wobec okoliczności, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę mechanizmu wyznaczania kursów kupna i sprzedaży waluty (...) stosowanego przez Pozwanego na moment zawarcia Umowy (...), który był mechanizmem rynkowym, zbliżonym do stosowanych przez inne (...) w (...), a kursy stosowane przez Pozwanego nie odbiegały od średniej, a nawet charakteryzowały się niższym spreadem, a zatem były korzystniejsze z punktu widzenia konsumentów od kursów oferowanych przez konkurencyjne(...)

c)  art. 385 ^{( 1)} § 2 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. polegające na ich błędnej wykładni prowadzącej do uznania, że Umowa kredytu nie wiąże stron w' zakresie pozostałym po usunięciu z niej postanowień dot. mechanizmu indeksacji kredytu uznanych przez Sąd I instancji za klauzule (...), oraz że w związku z bezskutecznością ww. postanowień Umowy (...) uznanych za klauzule (...), w dacie zawarcia Umowy (...) nie było możliwe zastąpienie (...) postanowień przepisami (...)i zmiana ich treści, a w konsekwencji uznanie, że Umowa (...) jest z tego względu nieważna, mimo że brakujące postanowienia Umowy (...) uznane za (...) mogły i powinny zostać odpowiednio uzupełnione bez konieczności zmiany istoty i charakteru Umowy (...);

d)  art. 358 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. L p. w. k. c. poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, wprost (wobec faktu, że kredyt jest stosunkiem zobowiązaniowym o charakterze ciągłym) - jako obowiązującej w prawie (...) normy dyspozytywnej która mogłaby zastąpić normę rzekomo (...), bądź przynajmniej w drodze analogii (np. poprzez analogiczne zastosowanie art. 41 prawa wekslowego), z racji tego, iż norma ustawowa późniejsza, niż data zawarcia umowy kredytu korzysta z domniemania uczciwości wynikającego z motywu trzynastego (...)- tak do wyliczenia wysokości (salda) kredytu oraz wysokości rat kapitałowo-odsetkowych kredytu(...) do (...) przed dniem wejścia w życie tego przepisu tj. przed 24 stycznia 2009 roku, jak i do wyliczenia wysokości rat (...) do (...) po 24 stycznia 2009 roku;

e)  art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. oraz art. 411 pkt 1 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, w której nie doszło do bezpodstawnego wzbogacenia Pozwanego względem Powoda, a nawet gdyby, to Powód spełniając świadczenie i wiedząc, że nic był do niego zobowiązany nie spełniał świadczenia z zastrzeżeniem zwrotu, nie pozostając przy tym w' żadnym razie pod jakimkolwiek przymusem finansowymi ze strony Pozwanego;

f)  art. 405 k.c. w zw. z art. 6 i 7 (...) poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że Pozwanemu nie jest należne wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez Powoda z udostępnionego kapitału (zwrot kosztów usługi finansowej), podczas gdy z przepisów (...) nie wynika tak daleko idąca sankcja jak sankcja kredytu darmowego, z przepis krajowy, tj. art. 405 k.c. pozwala dochodzić wynagrodzenia w sytuacji uznania czynność prawnej za nieważną (...)

2) naruszenie przepisów postępowania cywilnego mających istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.:

a)  art. 233 k. p. c. przez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnej i wyczerpującej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i pominięcie okoliczności, że z Umowy o kredyt wynika wprost możliwość spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej, a co za tym idzie twierdzenia Powoda o tym jakoby taka możliwość nie istniała czy też jakoby byt on narażony na niczym nieograniczone ryzyko kursowe nie korespondują z treścią Umowy i prezentują się jako całkowicie gołosłowne, niewiarygodne i składane na potrzeby procesu, a także stanowią dowód przeciwko osnowie dokumentu, co nie zostało przez sąd należycie rozpatrzone i uwzględnione;

b)  art. 233 k.p.c. przez zaniechanie przeprowadzenia wszechstronnej i wyczerpującej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i pominięcie okoliczności przywoływanych przez pozwanego, że powód był informowany o ryzyku kursowym oraz o zasadach funkcjonowania kredytu (...) do waluty obcej, a w szczególności nieprzypisanie należytej uwagi oświadczeniom powoda złożonym w samej Umowie (...), z jednoczesnym daniem wiary odmiennym twierdzeniom powoda, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że pozwany nie wywiązał się z ciążących na nim obowiązków informacyjnych wobec powoda i w konsekwencji Umowa (...) naruszała zasady współżycia społecznego, przez co należało ją uznać za nieważną;

c)  art. 233 k. p. c. przez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ustalenie, że uprawnienie Pozwanego do ustalania kursów tabelarycznych nie doznaje żadnych ograniczeń i może być kształtowane w sposób dowolny, kiedy w rzeczywistości to popyt i podaż decydują o zmianach kursów walut stosowanych przez Pozwanego, a ponadto podczas gdy z dokumentów (umowy kredytu oraz zestawienia spłat) wynika, że sam Powód miał wpływ na wysokość kursu stosowanego do rozliczeń;

d)  art. 233 k.p.c. przez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ustalenie, że kursy tabelaryczne Pozwanego nie były kształtowane w sposób obiektywny i niezależny od woli Pozwanego, kiedy w' rzeczywistości kursy te miały charakter rynkowy i były kształtowane w sposób przyjęty na rynku finansowym (co więcej - był to sposób analogiczny do tego, jaki jest obecnie przyjęty m.in. do ustalania kursu średniego (...)

e)  art. 233 k.p.c. przez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przyjęcie, że spread walutowy stanowił ukrytą prowizję na rzecz (...) której wysokości Powód nie mógł oszacować i której rzekomo nie odpowiadało żadne świadczenie banku, kiedy w rzeczywistości spread walutowy nic jest stricte wynagrodzeniem (...), jego wysokość nic była ukrywana przez Pozwanego i była możliwa do wyliczenia dla każdej zainteresowanej osoby oraz zastosowanie dwóch kursów wymiany walut (kursu kupna przy uruchomieniu kredytu oraz kursu sprzedaży przy przeliczaniu rat kapitałowo-odsetkowych) uzasadnione było dokonywaniem przez Pozwanego transakcji na rynku miedzy bankowym w celu sfinansowania akcji kredytowej dotyczącej udzielania kredytów „(...)”;

f)  art. 233 k.p.c. przez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przyjęcie, że klauzule indeksacyjne miały charakter nietransparentny, kiedy w rzeczywistości już z samej Umowy kredytu wynika w sposób jasny i nie budzący najmniejszych wątpliwości fakt korzystania przez Pozwanego z dwóch rodzajów kursu wymiany walut (kursu kupna i kursu sprzedaży), co więcej kursy te były powszechnie publikowane przez (...) i mogły być weryfikowane przez Powoda oraz Powód podpisując Umowę (...) potwierdził zapoznanie się z zasadami funkcjonowania kredytu waloryzowanego, w szczególności w zakresie uruchomienia kredytu oraz ustala wysokości rat (...)

Wskazując na powyższe zarzuty - na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. pozwany wniósł o:

1)  zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

2)  zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Powód w odpowiedzi na apelację strony pozwanej wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania.

W toku postępowania apelacyjnego strona pozwana złożyła pismo procesowe obejmujące zarzut potrącenia i zatrzymania (k.472-476).

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja powoda okazała się tylko częściowo zasadna. Natomiast apelacja pozwanego okazała się całkowicie niezasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

Z uwagi na złożenie apelacji po zmianie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z 4 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1469) uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego zostało sporządzone w sposób określony przepisem art. 387 § 2 ¹ k.p.c. w brzmieniu nadanym tą nowelizacją. Sąd Apelacyjny nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie dokonał odmiennej oceny dowodów przeprowadzonych przed sądem pierwszej instancji, nie uzupełnił ustaleń sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji, zgodnie z art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c., wystarczające jest wskazanie, że Sąd Apelacyjny przyjął co do zasady za własne ustalenia sądu pierwszej instancji dokonane w sprawie, za wyjątkiem, o którym mowa poniżej.

Ponieważ prawidłowość zastosowania prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie w oparciu o prawidłowe ustalenie stanu faktycznego najpierw Sąd Apelacyjny oceni zarzuty o charakterze procesowym przy czym ewentualne uchybienia w tym zakresie pozostają dla postępowania odwoławczego o tyle istotne, o ile miały one wpływ na wydane rozstrzygnięcie (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1997r. II CKN 18/97, OSNC 1997/8/112).

W oparciu o powyższe, Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do apelacji pozwanego.

Podkreślić należy, że stosownie do art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby nawet w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez Sąd (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002r. IV CKN 1316/00, LEX nr 80273). Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wykazania, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu Sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów; nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena Sądu (vide: wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005r. III CK 314/05 LEX nr 172176 i z 8 kwietnia 2009r. II PK 261/08 LEX nr 707877). Postawienie zarzutu obrazy art. 233 § 1 k.p.c. nie może polegać na zaprezentowaniu przez skarżącego stanu faktycznego przyjętego na podstawie własnej oceny dowodów; skarżący może tylko wykazywać, posługując się wyłącznie argumentami jurydycznymi, że Sąd rażąco naruszył ustanowione w wymienionym przepisie zasady oceny wiarygodności i mocy dowodów i że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (vide: wyroki Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2000r. I CKN 1169/99 oraz z 10 kwietnia 2000r. V CKN 17/2000). W takim rozumieniu tego przepisu pozwany nie wykazał naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c.

Kredytobiorca oświadczył, że Bank poinformował Kredytobiorcę o istnieniu ryzyka zmiany stóp procentowych, a także ryzyka walutowego (kursowego) związanego z zaciąganiem zobowiązań kredytowych w walucie innej niż waluta, w której osiągane są dochody (art. 8.05. ust. 1 Umowy). Kredytobiorca oświadczył, że otrzymał pisemną informację wyjaśniającą znaczenie i konsekwencje ryzyka zmiany stóp procentowych oraz kursu walut wraz z przykładami ((...)). Kredytobiorca oświadczył, że rozumie, akceptuje i przyjmuje ryzyko zmiany stóp procentowych, a także ryzyko walutowe (kursowe), o których mowa w ust. 1, a także możliwe skutki, jakie mogą wyniknąć z tych ryzy ((...)). Kredytobiorca oświadczył też, że zapoznał się z treścią „Regulaminu udzielania przez Bank (...) S.A. kredytów (...) dla ludności”, który został mu doręczony przez (...) przed zawarciem Umowy (...)). Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 3 lutego 2022r. sygn. akt CSKP 415/22 wskazał, które to stanowisko Sąd Apelacyjny akceptuje, że nie stanowi wypełnienia obowiązku informacyjnego powoływanie się przez(...)na złożenie w formie pisemnej przez powoda oświadczeń o świadomości ryzyka walutowego o standardowej treści. A właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Na podstawie informacji udzielonych powodowi przez przedstawiciela poprzednika prawnego pozwanego (...) strona powodowa nie była w stanie ocenić wysokości własnego zobowiązania, a zatem skutków ekonomicznych wynikających z zawartej umowy oraz ryzyka ekonomicznego związanego z zawarciem przez nich umowy. Skarżący nie zauważa, że czym innym jest posiadanie przez konsumenta, w tym wypadku powoda, ogólnej wiedzy na temat możliwości wystąpienia wahań kursu waluty o kilka lub kilkanaście groszy, a zupełnie czym innym będzie pełne, jasne i rzetelne przedstawienie konsumentowi wad i zalet zaoferowanego jemu produktu z uwzględnieniem przedstawienia symulacji jak może się zmieniać wysokość zobowiązania - w tym saldo kredytu i wysokości poszczególnych rat - w czasie umowy. Ze względu na to, że powód decydował się na zaciągnięcie zobowiązania długoterminowego (...) jako instytucja zaufania publicznego - obowiązany był działać w sposób uczciwy, sprawiedliwy, profesjonalny i zgodny z najlepiej pojętym interesem klienta. W procesie udzielania kredytu winien przedstawić powodowi nie tylko dające się przewidzieć w ówczesnym momencie wahania kursowe, ale jego obowiązkiem winno być także unaocznienie kredytobiorcy w jaki sposób na jego zobowiązanie może wpłynąć zmiana kursu (...), którego to wzrostu nie dało się przecież w sposób obiektywny i definitywny wykluczyć. Dopiero przedstawienie ryzyka kursowego w taki sposób i konkretne uświadomienie kredytobiorcy, jak jego zobowiązanie może hipotetyczne wzrosnąć, dawałoby podstawę do uznania, że powodowi w sposób rzetelny wyjaśniono wpływ kursu waluty na jego zobowiązanie, a przez to, że rzeczywiście posiadał świadomość wpływu wahań kursu (...) na sytuację finansową. Pozwany nie wykazał, aby poza informacją co do samego faktu zmienności kursu, przedstawił powodowi również możliwą skalę tej zmienności. Świadomość powoda przy zawieraniu umowy i po informacjach przedstawiciela poprzednika prawnego (...) ograniczała się do informacji o minimalnym ryzyku wynikającym ze zmiany kursów walut. Powód na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2023 r. wyjaśnił, że oferując kredyt w (...) pracownica (...) wskazywała, że jest to kredyt bezpieczny, ponieważ kurs(...) (...) jest stabilny w okolicach (...)/ (...), toteż kredyty takie są bardzo popularne; miała to być dla powoda najbezpieczniejsza oferta kredytowa, a warunki umowy nie były z nim indywidualnie uzgodnione. Wyjaśnienia powoda w tym zakresie w żaden sposób nie zostały podważone przez pozwanego, stąd zasadnie Sąd pierwszej instancji dał im wiarę. Nawet gdyby przyjąć, że (...) istotnie przy tworzeniu obowiązujących w nim(...) podlegał określonym ograniczeniom (choć, jak wskazał słusznie Sąd I instancji, przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało swobodę(...) w tworzeniu tabel kursowych), to ograniczenia te winny być jasno przedstawione kredytobiorcy w formie przystępnej informacji. Należyte wykonanie obowiązku informacyjnego dotyczyło wszelkich przedmiotowo istotnych aspektów funkcjonowania umowy, w tym zastosowania spreadu walutowego. Tymczasem(...) temu obowiązkowi nie sprostał, co wynika wprost z zeznań powoda, bezpośrednio przecież zaangażowanego w proces kredytowy. Nie było zatem możliwe przez Sąd I instancji przyjęcie, jakoby powód był należycie i realnie zapoznany z zasadami funkcjonowania kredytu waloryzowanego do waluty obcej, tak w zakresie jego uruchomienia, jak i określania wysokości rat kapitałowo-odsetkowych.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 11 grudnia 2019r. V CSK 382/18 (LEX nr 2771344) uznał, że postanowienia umowy mają charakter niedozwolony, gdy określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez (...) bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nie transparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania (...) i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron (vide: wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2016r. I CSK 1049/14 OSNC 2016, Nr 11, poz. 134, z dnia 1 marca 2017r. IV CSK 285/16 nie publ., z dnia 19 września 2018r. I CNP 39/17, nie publ., z dnia 24 października 2018r. II CSK 632/17, nie publ., z dnia 13 grudnia 2018r. V CSK 559/17 nie publ., z dnia 27 lutego 2019r. II CSK 19/18 nie publ., z dnia 4 kwietnia 2019r. III CSK 159/17 OSP 2019, z. 12, poz. 115, z dnia 9 maja 2019r. I CSK 242/18, nie publ., z dnia 29 października 2019r. IV CSK 309/18, nie publ.). W niniejszej sprawie kurs sprzedaży (...) został jednostronne określony przez poprzednika prawnego pozwanego Banku bez wskazania jasnych i zrozumiałych kryteriów, którymi (...) będzie się kierował. Kredytobiorca zobowiązał się do zapewnienia środków na pokrycie wymagalnej raty w dniu poprzedzającym dzień spłaty. W przypadku, gdy dzień spłaty przypadał na dzień wolny od pracy, Kredytobiorca zobowiązał się do zapewnienia środków w ostatnim dniu roboczym przed dniem wolnym ((...)). Walutą spłaty kredytu był (...). W przypadku spłaty kredytu w (...) realizacja płatności nastąpić miała przy wykorzystaniu bieżącego kursu sprzedaży dewiz dla (...) obowiązującego w (...) w dniu realizacji należności(...)((...)). Nie wskazano przy tym jakiegokolwiek obiektywnego miernika pozwalającego w sposób przewidywalny określić wysokość ciążącego na stronie powodowej zobowiązania. Tego rodzaju ogólnikowe sformułowania nie pozwalają kredytobiorcy na samodzielne, jednoznaczne ustalenie wysokości zobowiązania na dzień jego wymagalności (vide: wyrok (...) z dnia 18 listopada 2021r. w sprawie(...)). Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że postanowienia te kształtują relację (...) z konsumentem, w tym wypadku z powodem, w sposób nieprawidłowy, gdyż prowadzą do zaburzenia elementarnej równowagi pomiędzy stronami umowy kredytowej. Bezpośredni i kluczowy wpływ na kwotę wypłaconą powodowi, a także na wysokość salda zadłużenia z tytułu kredytu, jak i także wysokość każdej z rat kapitałowo-odsetkowych ma bowiem sposób tworzenia (...) (...). W przedmiotowej sprawie dobrym obyczajem było to, aby (...) dał powodowi swoistą pewność i zagwarantował jej przejrzystość oraz klarowność łączącego ich stosunku prawnego. Umowy kredytowe winny być dla konsumentów (klientów (...)) w pełni przejrzyste i zrozumiałe. Zdaniem Sądu Apelacyjnego kredytobiorca winien mieć jasność co do tego, do spełniania jakich świadczeń jest zobowiązany. Winien móc w sposób bezproblemowy wyliczyć wysokość kolejnych rat kapitałowo-odsetkowych, a także mieć pełną świadomość co do salda zadłużenia. To (...)był wyłącznie władny w zakresie ustalania wysokości kursów walut wskazanych w Tabeli kursowej. Utrwalona w orzecznictwie jest wykładnia zgodnie z którą postanowienia umowne, uzależniające warunki (...) (...) świadczenia pieniężnego wyłącznie od woli (...) należy uznać za nieuczciwe ((...)) w rozumieniu art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c. jako kształtujące prawa i obowiązki konsumenta - kredytobiorcy w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przede wszystkim przez wykorzystywanie pozycji dominującej przedsiębiorcy i naruszanie równowagi kontraktowej. Dotyczy to w szczególności odwołania się, jak w rozpoznawanej sprawie, w klauzuli umownej do kursów walut zawartych w (...)bez wskazania ograniczeń umownych w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych. Tego rodzaju klauzule uznać należy za nie transparentne, pozostawiające pole do arbitralnego działania (...) i w ten sposób obarczające kredytobiorców nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszające równorzędność stron (vide: np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8 września 2016r. w sprawie II CSK 750/15, LEX nr 2182659, z dnia 27 lutego 2019r. w sprawie II CSK 19/18, LEX nr 2626330, z dnia 4 kwietnia 2019r. w sprawie III CSK 159/17, OSP, z. 12 z 2019r., poz. 115, z dnia 29 października 2019r. w sprawie IV CSK 309/18, OSNC, z. 7-8 z 2020r., poz. 64, z dnia 11 grudnia 2019r. w sprawie V CSK 382/18, LEX nr 2771344). Postanowienia przedmiotowej umowy kredytu , określające główne świadczenia stron, nie zostały sformułowane jednoznacznie, gdyż jak wynika to z orzecznictwa (...) transparentność klauzul indeksacyjnych ma dotyczyć nie tylko samego mechanizmu przeliczenia złotych polskich na walutę obcą i odwrotnie, ale także, a może i przede wszystkim, poinformowania o ryzyku kursowym, które stanowi istotę kredytu opartego o walutę obcą (sensu stricto walutowego, indeksowanego albo denominowanego). (...) w wyroku z dnia 10 czerwca 2021r. (od (...) do(...)) wskazał, że wykładni dyrektywy (...) należy dokonywać w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie temu, by ciężar dowodu w zakresie prostego i zrozumiałego charakteru warunku umownego w rozumieniu art. 4 ust. 2 tej dyrektywy spoczywał na konsumencie. Zatem ciężar dowodu w tej płaszczyźnie spoczywa na pozwanym (...), który tak określonego ciężaru dowodowego nie udźwignął. Standardowe pouczenia wskazujące na wzrost kursu waluty (...) nie stanowią o wypełnieniu obowiązku należytego poinformowania konsumentów w aspekcie obciążającego ich ryzyka kursowego. W odniesieniu do kwestii, czy warunek umowny tworzy - wbrew wymogowi dobrej wiary i ze szkodą dla konsumenta - znaczną nierównowagę praw i obowiązków stron wynikających z wiążącej je umowy, sąd krajowy powinien sprawdzić, czy przedsiębiorca traktujący konsumenta w sposób sprawiedliwy i słuszny, mógłby racjonalnie spodziewać się, iż konsument ten przyjąłby taki warunek w drodze negocjacji indywidualnych (vide: wyrok (...) z dnia 3 września 2020r. (...), (...) i (...), (...), pkt (...) i przytoczone tam orzecznictwo). Zdaniem Sądu Apelacyjnego strona powodowa nie zgodziłaby się na taki warunek. Klauzule (...) zawarte w umowie narażają powoda na nieograniczone ryzyko kursowe przekładające się na wysokość salda kredytu oraz spłacanych rat, stąd nie można przyjąć, aby rzetelne informacje udzielone powodowi skłoniły go do zawarcia umowy kredytu w takim kształcie jak obecnie. Wykładając przepisy (...) należy mieć przede wszystkim na uwadze, że ustanowiony przez (...) system ochrony opiera się na założeniu, że konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca, zarówno pod względem możliwości negocjacyjnych, jak i ze względu na stopień poinformowania, w związku z czym godzi się na postanowienia umowne sformułowane wcześniej przez przedsiębiorcę, nie mając wpływu na ich treść (vide: wyroki z dnia 26 października 2006r. w sprawie (...) M. C., Z. O..s. (...)- (...), (...) (...) P. G., Z. O..s. I- (...),(...) (...) A. T., Z. O..s.(...) (...), pkt (...).

Nie ma znaczenia dla sprawy, że – jak to zarzucono w apelacji - stosowany przez pozwanego sposób ustalenia kursu walut jest powszechnie stosowany przez inne podmioty rynku walutowego, gdyż nie można wykluczyć, iż te inne podmioty rynku walutowego stosując kurs walut również naruszają interesy konsumentów jako strony zawieranych umów. W toku postępowania przed sądem pierwszej instancji pozwany powinien był przedstawić, w oparciu o jakie kryteria poprzednik prawny pozwanego ustalał kurs walut. Pozwany nie uczynił tego, a co za tym idzie, stosownie do art. 6 k.c., tej okoliczności nie wykazał.

Przytoczone w apelacji zarzuty naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Większość z nich odnosiła się do (...) postanowień umownych i skutków z tym związanych. Do powyższych zarzutów Sąd Apelacyjny częściowo odniósł się już rozważając ustalenie kursów walut w Tabeli kursowej poprzednika prawnego pozwanego (...)

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do uchwały z dnia 28 kwietnia 2022r. III CZP 40/22 wskazał, że sprzeczne z naturą stosunku prawnego kredytu indeksowanego do waluty obcej są postanowienia w których kredytodawca jest upoważniony do jednostronnego oznaczenia kursu waluty właściwej do wyliczenia wysokości zobowiązania kredytobiorcy oraz ustalenia wysokości rat kredytu, jeżeli z treści stosunku prawnego nie wynikają obiektywne i weryfikowalne kryteria oznaczenia tego kursu; postanowienia takie jeśli spełniają kryteria uznania ich za niedozwolone postanowienia umowne nie są nieważne, lecz nie wiążą konsumenta w rozumieniu art. 385 ¹ k.c.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 19 maja 2022r. sygn. akt III CSKP 971/22 wskazał, które to stanowisko Sąd Apelacyjny w całości aprobuje, że jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. Koresponduje to z art. 6 ust. 1 (...), który przewiduje, że nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków (vide: np. wyroki Sądu Najwyższego z 27 lipca 2021r., (...) (...)i z 2 czerwca 2021r., I (...) (...)). Sąd Najwyższy dalej podkreślił, że wyeliminowanie z łączącej strony umowy abuzywnych postanowień umownych rodzi zatem konieczność dokonania oceny, czy umowa w pozostałym zakresie jest możliwa do utrzymania. Uznać jednak należy, że obowiązywanie umowy po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków jest w takim przypadku niemożliwe. Wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy kredytu denominowanego kursem (...) jako kredytu złotowego oprocentowanego według stawki(...) (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2022r., (...) (...)). Stwierdzenie nieważności umowy mieści się w zakresie sankcji, jaką (...) przewiduje w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień umownych. W wyroku z dnia 26 marca 2019r. (w sprawach połączonych (...) (...) SA przeciwko (...) SA przeciwko A. L. M. i V. R. ) (...) wykluczył, aby sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w umowach z korzyścią dla przedsiębiorcy. W wyroku z dnia 21 grudnia 2016r. (w sprawach połączonych (...) (...), pkt (...)) (...) wyjaśnił, że art. 6 ust. 1 (...) należy interpretować w ten sposób, iż warunek umowny uznany za nieuczciwy należy co do zasady uznać za nigdy nieistniejący, tak by nie wywoływał on skutków wobec konsumenta. W związku z tym sądowe stwierdzenie nieuczciwego charakteru takiego warunku powinno mieć z reguły skutek w postaci przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta w jakiej znajdowałby się on w braku tego warunku. Trybunał dalej wskazał, że modyfikacja umowy poprzez uzupełnienie jej luk byłaby sprzeczna z celem zapobiegania kolejnym naruszeniom, co jest istotą (...). Przedsiębiorca mając świadomość braku sankcji, mógłby w dalszym ciągu stosować nieuczciwe praktyki oraz (...) klauzule, bowiem wiedziałby, że jedyną karą byłoby zastąpienie niedozwolonych postanowień innymi, co pozostawałoby bez wpływu na ważność wadliwego stosunku prawnego. Taki wniosek wynika z ugruntowanego orzecznictwa (...) zgodnie z którym, gdyby sąd krajowy mógł zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w umowach, takie uprawnienie mogłoby zagrażać realizacji długoterminowego celu ustanowionego w art. 7 (...). Uprawnienie to przyczyniłoby się bowiem do wyeliminowania zniechęcającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez zwykły brak stosowania takich nieuczciwych warunków wobec konsumentów, ponieważ nadal byliby oni zachęcani do stosowania rzeczonych warunków wiedząc, że nawet gdyby miały one być unieważnione, to jednak umowa mogłaby zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez (...) tak aby zagwarantować w ten sposób interes rzeczonych przedsiębiorców (vide: np. wyroki (...) z dnia 14 czerwca 2012r. w sprawie(...), B. E. de (...) SA; z 30 kwietnia 2014r.(...), K. i K. R.). Także w wyroku z dnia 3 października 2019r. w sprawie (...)(D.) (...) wskazał, że art. 6 ust. 1(...) stoi na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę. Działania sądu w razie stwierdzenia klauzuli (...) mają mieć charakter sankcyjny, co oznacza osiągnięcie swoistego skutku zniechęcającego profesjonalnych kontrahentów, zawierających umowy z konsumentami, do przewidywania w umowach z nimi nieuczciwych postanowień (...). Taki skutek nie mógłby zostać osiągnięty, gdyby umowa mogła zostać uzupełniona w niezbędnym zakresie przez sąd krajowy przez wprowadzenie do umowy warunków uczciwych. Kontrahent konsumenta niczym by bowiem nie ryzykował narzucając nieuczciwe postanowienia umowne, skoro mógłby liczyć na to, że sąd krajowy uzupełni umowę przez wprowadzenie uczciwych warunków, które powinny być przez niego zaproponowane od razu (vide: np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019r. II CSK 483/18 OSP 2021,(...) z 17 marca 2022r. (...) (...). Utrzymanie w mocy tego typu umowy byłoby możliwe tylko w sytuacji, gdyby konsument wyraził wyraźnie taką wolę. Możliwość zapobiegnięcia nieważności umowy ma charakter ochronny względem konsumenta tj. obowiązuje jedynie w przypadku, gdyby nieważność miała narazić konsumenta na niekorzystne względem niego konsekwencje. Wyrazem tego jest stanowisko, że niedozwolone postanowienie umowne (art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na korzyść konsumenta, albowiem oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone (art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c.) dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy (vide: uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018r. III CZP 29/17). Od tego też momentu klauzule(...) nie są wiążące dla konsumenta chyba, że konsument wyrazi świadomą wolę na objęcie go takim postanowieniem umownym. Mamy zatem do czynienia ze skutkiem ex tunc, co oznacza, że zdarzenia o charakterze następczym w stosunku do daty zawarcia umowy zawierającej klauzule abuzywne pozostają bez znaczenia dla takiego charakteru tych postanowień umownych (wyjątek stanowi wola konsumenta). Tak więc konsument może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną (vide: powołana uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna z dnia 7 maja 2021r., III CZP 6/21 i cytowane w niej orzecznictwo). Także w orzecznictwie (...) przyjmuje się, że istnieje możliwość zastąpienia abuzywnych postanowień umownych przepisami dyspozytywnymi, ale jedynie w przypadku, gdy następstwem wyłączenia abuzywnych postanowień z umowy jest jej nieważność, która nie jest w interesie konsumenta, a więc gdyby miała narazić go na niekorzystne konsekwencje, np. postawienie pozostałej do spłaty kwoty kredytu w stan natychmiastowej wymagalności (vide: np. wyrok (...) z dnia 21 stycznia 2015r. w sprawach połączonych (...), (...) SA). A. postanowienie podlega wyłączeniu bez jednoczesnego wprowadzenia w jego miejsce tożsamego mechanizmu, a ponadto z uwagi na eliminację (...) postanowienia zachodzi niemożność rozliczenia umowy, brak jest bowiem możliwości określenia wysokości głównego zobowiązania pozwanego. Ponieważ nie jest możliwe ustalenie wartości kredytu, nie jest możliwe wyliczenie rat kapitałowo-odsetkowych, a więc z uwagi na treść art. 69 ust. 1 Prawa bankowego w zw. z art. 58 k.c. nie jest prawnie możliwe utrzymanie umowy. Po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul umowa byłaby niezrozumiała oraz sprzeczna z intencją stron ją zawierających. Takie przekształcenie umowy stanowiłoby zatem zmianę głównego jej przedmiotu, co jest niemożliwe. Nie ulega bowiem wątpliwości, że jeżeli eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści praw i obowiązków stron, to nie można przyjąć, iż strony pozostają związane pozostałą częścią umowy. Ten ostatni wniosek wynika wyraźnie z art. 6 ust. 1 (...), który przewiduje, że nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków (vide: np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2019r. III CSK 159/17; z dnia 9 maja 2019r. I CSK 242/18; 29 października 2019r. IV CSK 309/18; 7 listopada 2019r. IV CSK 13/19). Przepisy (...) stoją bowiem na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy usunął jedynie nieuczciwy element warunku umowy zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli takie usunięcie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku poprzez zmianę jego istoty (wyrok (...) z dnia 29 kwietnia 2021r. w sprawie(...), Bank (...)).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że powód jako kredytobiorca nie wyraził zgody na zastąpienie postanowień uznanych przez Sąd pierwszej instancji za abuzywne innymi dozwolonymi postanowieniami.

Zgodnie z art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c. postanowienie uznane za niedozwolone nie wiąże konsumenta przy czym uznanie postanowienia umownego za niedozwolone wymaga wystąpienia łącznie sprzeczności z dobrymi obyczajami jak i rażącego naruszenia interesów konsumenta. W niniejszej sprawie uznane za (...)klauzule umowy nie odwoływały się do ustalonego w sposób obiektywny kursu waluty, do obiektywnych wskaźników, lecz poprzez nie transparentny mechanizm wymiany waluty pozwalały kształtować ten kurs w sposób dowolny poprzednikowi prawnemu pozwanego. Takie ukształtowanie stosunku prawnego z naruszeniem zasady równości stron i brak jasnych mechanizmów określenia zobowiązania pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami (vide: uzasadnienie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2021r. I (...) (...)). Rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków wynikających z umowy na niekorzyść konsumenta, skutkującą niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji ekonomicznej oraz jego nierzetelnym traktowaniem. Mechanizm ustalania kursów waluty, który pozostawia bankowi swobodę, jest w sposób oczywisty sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta (vide: uzasadnienie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2019r. II CSK 483/18). W niniejszej sprawie zostały więc spełnione przesłanki, o których mowa w art. 385 ^{( 1)} § 1 k.c.

W uzasadnieniu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021r. III CZP 6/21 wskazano, że jeżeli umowa kredytu stała się bezskuteczna to świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c.

Biorąc powyższe pod rozwagę apelację pozwanego oddalono na podstawie art. 385 k.p.c.

Jeżeli chodzi o apelację powoda, to okazała się ona tylko częściowo zasadna. Uzasadnione okazały się zarzuty strony powodowej skierowane względem uwzględnienia przez Sąd I instancji zarzutu potrącenia oraz co do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji.

W toku postępowania pierwszoinstancyjnego, zdaniem Sądu Odwoławczego, zarzut potrącenia podniesiony przez pozwany bank nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na niewymagalność objętej nim wierzytelności.

Nie badając zasadności przedstawionych do potrącenia roszczeń pozwanego, należy wskazać, że oświadczenie o potrąceniu było nieskuteczne z uwagi na brak wymagalności roszczenia przedstawionego do potrącenia, co w myśl art. 498 § 1 k.c. jest warunkiem sine qua non skuteczności tego rodzaju oświadczenia. W przypadku wierzytelności bez oznaczonego terminu spełnienia świadczenia i niewynikającego z właściwości zobowiązania, a tak jest w przypadku wierzytelności z tytułu świadczenia nienależnego oraz roszczeń z tytułu tzw. wynagrodzenia za korzystanie z kapitału – konieczne jest wezwanie dłużnika do spełnienia świadczenia i upływ choćby minimalnego terminu do spełnienia świadczenia (art. 455 k.c.). Wymóg ten dotyczy zatem także wierzytelności (...) wobec kredytobiorcy zgłoszonej na wypadek stwierdzenia nieważności umowy kredytowej.

Samo przedstawienie wierzytelności do potrącenia nie zawiera w sobie jednocześnie elementu wezwania dłużnika do zapłaty, gdyż zastosowanie takiego swoistego „skrótu” prawnego nie znajduje usprawiedliwienia w ustawie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2015 r., IV CSK 141/15, Legalis nr 1396490). Pozwany przed złożeniem oświadczenia o potrąceniu nie wzywał powoda do zwrotu wyżej opisanych świadczeń. Tym samym zarzut ten okazał się trafny.

Jednak w toku postępowania apelacyjnego pozwany zarzut ten ponowił, przedstawiając jednocześnie wraz z pismem procesowym, w którym ten zarzut podniesiono, dowody dokumentowe potwierdzające fakt wezwania powodów do zapłaty przedstawionych do kompensacji kwot oraz złożenia im materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu. W tym stanie rzeczy koniecznym stała się ponowna ocena tego zarzutu.

Potrącenie jako czynność materialnoprawną, dokonywana jest przez złożenie stosownego oświadczenia woli, o którym mowa w art. 499 k.c. Oświadczenie o potrąceniu jest zatem czynnością materialnoprawną, powodującą odpowiednie umorzenie wzajemnych wierzytelności. Należy mieć na uwadze, że stosownie do art. 61 § 1 k.c., oświadczenie woli, które ma zostać złożone innej osobie, staje się skuteczne dopiero z chwilą, gdy doszło do adresata w taki sposób, że ten mógł zapoznać się z jego treścią. Tym samym oświadczenie o potrąceniu może wywrzeć skutek, opisany w art. 498 k.c. w postaci wzajemnego umorzenia się wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej, dopiero z chwilą dojścia do adresata Podkreślić trzeba, że oświadczenie o potrąceniu stanowi materialnoprawną podstawę zarzutu potrącenia. Tak więc zarzut potrącenia jest skuteczny tylko wtedy, gdy jego podstawę stanowi oświadczenie o potrąceniu skutecznie skierowane do drugiej strony ( wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2012 r., III CSK 317/11, LEX nr 1229968).

Skuteczność oświadczenia o potrąceniu uzależniona jest od wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 498 k.c. Jeżeli wierzytelności przedstawione do potrącenia nie spełniają wymaganych przesłanek w momencie złożenia oświadczenia o potrąceniu, to w świetle art. 498 § 1 k.c. nie mogą być one objęte potrąceniem, a w konsekwencji nie dotyczy ich skutek potrącenia, o którym mowa w art. 498 § 2 k.c. Na stronie, która powołuje się na potrącenie spoczywa zatem obowiązek wykazania w procesie odpowiednimi dowodami, że potrącenie objęte jej oświadczeniem złożonym poza procesem było skuteczne. Strona powinna więc wykazać, że potrącana wierzytelność istniała i była wymagalna w chwili dokonywania potrącenia ( wyrok Sądu Apelacyjnego w(...) z 5 lipca 2016 r., I ACa 174/16, LEX nr 2109273). Wskazać w tym miejscu należy, że art. 498 k.c. stanowi, iż jeżeli dwie osoby są jednocześnie względem siebie wierzycielami i dłużnikami, każda z nich może potrącić swą wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku. Choć z literalnego brzmienia art. 498 k.c. wynikać może, że skuteczność materialnoprawnego oświadczenia o potrąceniu uzależniona jest od wymagalności obu wierzytelności, to jednak w nauce prawa i orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że tylko wierzytelność należna potrącającemu, czyli składającemu oświadczenie o potrąceniu, powinna być wymagalna, bowiem dokonując potrącenia strona płaci równocześnie swój dług, a skoro w myśl art. 457 k.c. termin spełnienia świadczenia w razie wątpliwości poczytuje się za zastrzeżony na korzyść dłużnika, to co do zasady nie ma przeszkód by zobowiązany spłacił dług przed terminem ( wyrok Sądu Najwyższego z 12 października 2005 roku, III CK 90/05, LEX nr 187036, wyrok Sądu Apelacyjnego w(...) z 31 stycznia 2013 roku, I ACa 770/12, LEX nr 1312086, G. Sikorski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. J. Ciszewski, P. Nazaruk, LEX/el. 2021, art. 498, teza 11). Podstawowym warunkiem skuteczności oświadczenia o potrąceniu jest zatem wymagalność przynajmniej tej z potrącanych wzajemnie wierzytelności, która przysługuje składającemu oświadczenie o potrąceniu. Oznacza to, że potrącający może skutecznie złożyć oświadczenie o potrąceniu dopiero po ziszczeniu się po jego stronie tej przesłanki, a jeśli dokonał tego we wcześniejszym czasie musi złożyć ponowne oświadczenie. Nie wywołuje bowiem żadnego skutku złożenie oświadczenia o potrąceniu niewymagalnej wierzytelności ( wyrok Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2012 r., III CSK 317/11, LEX nr 1229968; wyrok Sądu Apelacyjnego w (...) z 17 grudnia 2019 r., VI ACa 1583/17, LEX nr 3103363).

Pojęcie wymagalności określa się jako stan, w którym wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności. Jest to stan potencjalny, o charakterze obiektywnym, którego początek zbiega się z chwilą uaktywnienia się wierzytelności. W przypadku zobowiązań bezterminowych, termin spełnienia świadczenia nadchodzi z momentem wezwania do ich wykonania (art. 455 kc). W przypadku zobowiązań bezterminowych uprzednie wezwanie do ich spełnienia ma kluczowe znaczenie z uwagi na skutek jaki rodzi ono w myśl art. 455 kc, tj. że z jego chwilą, względnie chwilą w nim oznaczoną, na dłużniku zaczyna ciążyć obowiązek spełnienia świadczenia. Z tego też względu przedstawienie do potrącenia wierzytelności bezterminowej, bez wcześniejszego wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia, jest prawnie nieskuteczne (wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2015 r., IV CSK 141/15, LEX nr 1957325). Roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego ma charakter bezterminowy, a zatem a zatem jego wymagalność następuje dopiero po wezwaniu dłużnika do zapłaty.

Podsumowując, skuteczne powoływanie się w procesie na umorzenie wierzytelności przeciwnika wymaga uprzedniego złożenia mu oświadczenia o potrąceniu, a zatem wcześniejszego dokonania czynności materialnoprawnej. Złożenie skutecznego oświadczenia o potrąceniu możliwe jest natomiast najwcześniej wtedy, gdy obie wierzytelności już istnieją, cechują je wzajemność w rozumieniu art. 498 k.c. oraz jednorodzajowość świadczeń, zaś przynajmniej wierzytelność potrącającego (składającego oświadczenie) jest wymagalna.

Co do kwestii istnienia wierzytelności tak powoda jak i pozwanego – to jak już wielokrotnie wskazano - zgodnie z teorią tzw. dwóch kondykcji, stronom przysługują dwa odrębne i wzajemne roszczenia z tytułu zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń. Obie natomiast wierzytelności powstają w jednakowym momencie tj. podjęcia przez konsumenta decyzji podjęcia przez kredytobiorcę konsumenta wiążącej świadomej, wyraźnej i swobodnej decyzji o tym, że nie chce być związany umową i zakomunikowanie tej decyzji przedsiębiorcy, który – zgodnie z zasadami składania oświadczeń woli – musi mieć możliwość zapoznania się z oświadczeniem konsumenta. Dopiero bowiem wówczas można uznać, że brak podstawy prawnej świadczenia stał się definitywny (na pewne podobieństwo przypadku do condictio causa finita), a strony mogły zażądać skutecznie zwrotu nienależnego świadczenia.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że w oparciu o zaoferowane wraz z pismem procesowym z 17 lipca 2024 r. dowody dokumentowe stwierdzić można, że pozwany dokonał skutecznej materialnoprawnej czynności potrącenia, skutkującej częściowym umorzeniem wierzytelności pozwanego.

Pozwany przesłał bowiem bezpośrednio do powoda pismo z 4 lipca 2024 r. zawierające oświadczenie o potrąceniu, które zostało doręczone mu 8 lipca 2024 r. W piśmie tym pozwany oświadczył wyraźnie, że z wierzytelnością powoda dochodzoną w niniejszym procesie sądowym dokonuje potrącenia własnych wymagalnych wierzytelności tj.:

a)  w kwocie 634.243,52 zł tytułem, zwrotu nominalnej wartości kapitału kredytu wypłaconego na podstawie umowy kredytu nr (...);

b)  w kwocie 66.941,78 zł tytułem należnej bankowi ponad nominalną kwotę kredytu wypłaconą na podstawie umowy w związku z koniecznością urealnienia świadczenia (...)

Wskazać należy, że na moment złożenia tego oświadczenia powodowi tj. 8 lipca 2024 r. obie ww. wierzytelności pozwanego były wymagalne. Pozwany wcześniej bowiem tj. pismem 12 czerwca 2024 r. wezwał powoda do zapłaty ww. kwot w terminie do dnia 3 lipca 2024 r. Pismo to zostało odebrane przez powoda 24 czerwca 2024 r. Bezspornym jest to, że powód nie zastosował się do przedmiotowego wezwania do zapłaty, wobec czego od dnia 4 lipca 2024 r. tj. po upływie wyznaczonego w nim terminu, objęte nim wierzytelności stały się wymagalne

Oświadczenie o potrąceniu było zatem co do zasady skuteczne. Na dzień bowiem jego złożenia (doręczenia) powodowi, ww. wierzytelności – podobnie jak wierzytelność powoda, z którą miały zostać potrącone – istniały, a nadto były już wymagalne.

Wskazać przy tym należy, że pozwany skutecznie także podniósł zarzut potrącenia w rozumieniu procesowym, albowiem spełnione zostały wszystkie wskazane w art. 203 ¹ k.p.c. warunki. Jeżeli chodzi o bezsporność wierzytelności, to powód nie kwestionował uprawnienia banku do domagania się zwrotu kwoty stanowiącej równowartość wypłaconego mu kapitału kredytu, a w toku postępowania przed Sądem I instancji oświadczył nadto, że ma świadomość istnienia w związku z nieważnością umowy roszczeń restytucyjnych pozwanego banku. Zarzut potrącenia zgłoszony został przy tym w piśmie procesowym, a nadto w zakreślonym ustawowo terminie dwóch tygodni liczonym od dnia, gdy wierzytelność przedstawiona do potrącenia stała się wymagalna – jak już wspomniano wierzytelności te stały się wymagalne 4 lipca 2024 r., zaś pismo zawierające zarzut potrącenia wniesione zostało do sądu 17 lipca 2024 r. (data stempla pocztowego).

Przechodząc zatem do oceny skutków podniesionego przez pozwanego zarzutu potrącenia, w pierwszej kolejności wskazać należy, że z pewnością nie mogło zostać uznane za skuteczne potrącenie w zakresie obejmującym wierzytelność 66.941,78 zł tytułem należnej (...) ponad nominalną kwotę kredytu wypłaconą na podstawie umowy w związku z koniecznością urealnienia świadczenia (...) Taka wierzytelność bowiem bankowi nie przysługiwała w związku z nieważnością umowy kredytu. Podkreślenia wymaga to, na co zwrócił uwagę w wyroku z dnia 16 marca 2023 r. (...) w sprawie (...), wskazując że ochrona przyznana przez(...) nie może być ograniczona jedynie do okresu wykonania umowy zawartej z konsumentem przez przedsiębiorcę, lecz obowiązuje również po wykonaniu tej umowy (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lipca 2020 r., Raiffeisen Bank (...), (...)). W przypadku unieważnienia zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą umowy z powodu nieuczciwego charakteru jednego z jej warunków do państw członkowskich należy uregulowanie, w drodze ich prawa krajowego, skutków tego unieważnienia, z poszanowaniem ochrony przyznanej konsumentowi przez (...), w szczególności poprzez zapewnienie przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej, jaka istniałaby w braku zaistnienia takiego nieuczciwego warunku. Jednak pierwszorzędny i natychmiastowy cel tej dyrektywy polega na ochronie konsumenta i przywróceniu równowagi między stronami (zob. podobnie wyrok z dnia 29 kwietnia 2021 r., Bank (...) (...)). W szczególności warunek umowny, którego nieuczciwy charakter stwierdzono, należy co do zasady uznać za nigdy nieistniejący, wobec czego nie może on wywierać żadnych skutków względem konsumenta, z konsekwencją odtworzenia sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument znajdowałby się w przypadku braku tego warunku (wyrok z dnia 14 marca 2019 r., D., (...), pkt 41). Mając na uwadze powyższe brak w obowiązującym stanie prawnym umocowania do wysuwania żądania pozwanego zapłaty czegokolwiek innego niż kwota tytułem zwrotu udostępnionego kredytobiorcy kapitału. Powyższe potwierdził także Sąd Najwyższy we wspomnianej już uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), wskazując, że „jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia”. Ubocznie należy zauważyć, że pozwany nie wskazał na żądną podstawę prawną ww. wierzytelności, ani co więcej, nie wykazał jej wysokości, a nawet nie wyprowadził w tym zakresie żadnych twierdzeń. Należy przy tym podkreślić, że podstawą jej naliczenia nie mógł być art. 358 ^{( 1)} k.c., albowiem po powstaniu zobowiązania powoda względem(...) do zwrotu kwoty stanowiącej równowartość kapitału jej udostępnionego (co miało miejsce w chwili doręczenia pozwanemu jego reklamacji, w której powoływała się na nieważność spornej umowy z powołaniem się na (...)jej klauzul (...)), nie doszło do istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, a nadto sprzeciwiałyby się temu zasady współżycia społecznego, zważywszy na fakt, iż pozwany do tej pory kwestionuje prawidłowość stwierdzenia nieważności umowy oraz dopiero po kilku latach zdecydował się na rozliczenie z powodem w drodze potrącenia.

Mając na uwadze powyższe pozwany mógł przedstawić do potrącenia jedynie wierzytelność w kwocie 634.243,52 zł tytułem zwrotu kwoty udostępnionego powodowi kapitału. Wierzytelność ta, zgodnie z oświadczeniem z 4 lipca 2024 r., miała zostać potrącona z wierzytelnością powoda o zapłatę dochodzoną w niniejszym postępowaniu. Sąd Apelacyjny uznał, że tak sformułowane oświadczenie o potrąceniu należy interpretować w ten sposób, że potrącaniem z wierzytelnościami banku została objęta jedynie wierzytelność główna, jednakże już nie należne od niej odsetki. Wskazać bowiem trzeba, że „wierzytelnością dochodzoną w procesie” była wierzytelność w kwocie 1.264.976,17 zł tytułem zwrotu świadczeń nienależnych, uiszczanych na rzecz pozwanego banku w wykonaniu nieważnej umowy kredytu. Oczywiście powód dochodził także odsetek od tej wierzytelności, jednakże jakkolwiek było to roszczenie akcesoryjne, to jednak roszczenie odrębne. Skoro natomiast pozwany wolą potrącenia objął literalnie „wierzytelność dochodzoną w procesie”, nie zaś np. „wierzytelność dochodzoną w procesie wraz z należnościami ubocznymi” lub „wierzytelność dochodzoną w procesie wraz z odsetkami” albo nawet „wierzytelności dochodzone w procesie [l. mn.]”, to nie można uznać, że potrącenie objęło także roszczenie odsetkowe.

To mając na uwadze, skoro powód w niniejszym procesie dochodził zapłaty kwoty 1.264.976,17 zł, zaś pozwany przedstawił do potrącenia z tą kwotą własną wierzytelność w kwocie 634.243,52 zł, to wobec dokonanego przez pozwanego potrącenia jego wierzytelność jako wierzytelność niższa uległa umorzeniu w całości, wierzytelność powoda natomiast uległa umorzeniu częściowemu i opiewała już na 630.732,65zł (1.264.976,17 zł – 634.243,52zł). Ostatecznie jednak okoliczność ta miała niewielki wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sporu stron, albowiem – jak wspomniano na wstępie – Sąd I instancji uwzględnił zarzut potrącenia w ramach wydanego przez siebie wyroku. Choć nie można tego uznać za prawidłowe, to w świetle właściwie podniesionego zarzutu potrącenia przed Sądem Apelacyjnym, treść rozstrzygnięcia w zakresie pkt 1 ulegała zmianie w niewielkim zakresie, dotyczącym przede wszystkim odsetek.

Zgodnie z art. 499 zd. 2 k.c. oświadczenie o potrąceniu ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Przepis tej jasno wskazuje, że wraz ze złożeniem oświadczenia o potrąceniu skutki opóźnienia lub zwłoki stron w wykonaniu zobowiązania zostają wyeliminowane. Zniweczenie tych skutków odnosi się do okresu liczonego od momentu, kiedy potrącenie stało się możliwe, do czasu złożenia oświadczenia o potrąceniu. Przypomnieć przy tym należy, że potrącenie możliwe jest natomiast najwcześniej wtedy, gdy obie wierzytelności już istnieją, zaś przynajmniej wierzytelność potrącającego (składającego oświadczenie) jest wymagalna.

Roszczenie pozwanego (...) o zwrot wypłaconej powodowi kwoty kredytu istniało już najwcześniej od momentu zakomunikowania mu przez powoda wiążącej (świadomej, wyraźnej i swobodnej) decyzji w tym względzie. Z tym dniem zaistniało też roszczenie powoda o zwrot kwot zapłaconych na rzecz pozwanego w związku z nieważną umową kredytu dokonanych do tego dnia, zaś roszczenie o zwrot kwot zapłaconych później powstawało każdorazowo w momencie ich zapłaty - samo spełnienie świadczenia nienależnego jest źródłem roszczenia zwrotnego, przysługującego zubożonemu. Do możliwości potrącenia brakowało zatem ostatniej przesłanki tj. wymagalności roszczeń pozwanego jako dokonującego potrącenia – ta zaś została spełniona z dniem 4 lipca 2024 r. Od tego zatem dnia, skoro możliwe było już dokonanie potrącenia przez pozwany bank, zaistniał skutek umorzenia wierzytelności powoda w kwocie 634.243,52 zł, a zatem pozwany nie pozostawał już w zwłoce z jej zapłatą, a co za tym idzie powodowi nie przysługiwało prawo do naliczania odsetek od tej kwoty w późniejszym czasie.

To mając na uwadze powodowi, oprócz kwoty 630.732,65 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 9 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty, należały się również odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 634.243,52 od 9 kwietnia 2022 r. do 3 lipca 2024 r.

Trafny okazał się również podniesiony przez pozwanego zarzut dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach procesu przed Sądem I instancji. Po pierwsze, na tamtym etapie brak było podstaw do uwzględnienia zarzutu potrącenia zgłoszonego przez pozwanego w odpowiedzi na pozew. Po drugie, potrącenie jest również formą zapłaty. Skoro bank spełnił świadczenie poprzez podniesienie zarzutu potrącenia, nie można było uznać go za wygrywającego postępowanie przed Sądem I instancji w jakimkolwiek zakresie.

Z wymienionych wyżej przyczyn Sąd Apelacyjny w pkt I zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 630.732,65 (...) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 634.243,52 zł od dnia 9 kwietnia 2022 r do dnia 3 lipca 2024 r., a w pkt 3 w ten sposób, że kosztami procesu obciąża pozwanego w całości i zasądza od pozwanego na rzecz powoda 11.817 zł wraz z ustawowymi odsetkami zapóźnienie w płatności powyższej kwoty poczynając od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty – a to na podstawie art. 386 § 1 k.p.c.

W pozostałym zakresie apelację powoda oddalono jako nieuzasadnioną, natomiast apelację pozwanego oddalono w całości jako nieuzasadnioną, o czym orzeczono w pkt II i III, a to na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł zgodnie z art. 100 zd. 1 k.p.c. zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Biorąc pod uwagę, że ostatecznie apelacja pozwanego okazała się całkowicie niezasadna, a powoda – tylko w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach i częściowo w zakresie roszczenia odsetkowego, Sąd Apelacyjny koszty postępowania odwoławczego między stronami wzajemnie zniósł, o czym orzeczono w pkt IV wyroku.

Ryszard Marchwicki

Niniejsze pismo nie wymaga podpisu na podstawie § 100a ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych jako właściwie zatwierdzone w sądowym systemie teleinformatycznym.

St. sekr. sąd. K. S.