Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 lipca 2025 roku

Sąd Apelacyjny w Poznaniu I Wydział Cywilny i Własności Intelektualnej

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Ryszard Marchwicki

Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Surażyńska

po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2025 r w (...)

na rozprawie

sprawy z powództwa W. S., M. S.

przeciwko (...) Bank (...) S.A. siedzibą w W.

o zapłatę i ustalenie

na skutek apelacji obu stron

od wyroku Sądu Okręgowego w (...)

z dnia 20 grudnia 2022 r sygn. akt I C 345/20

I.  zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 238.929,09 (dwieście trzydzieści osiem tysięcy dziewięćset dwadzieścia dziewięć 09/100) złotych z odsetkami ustawowymi za późnienie od dnia 4 marca 2021 r. do dnia zapłaty,

II.  w pozostałym zakresie apelację powodów oddala,

III.  oddala apelację pozwanego,

IV.  zasądza od pozwanego na rzecz powodów 8.100 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie apelacyjne z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności powyżej kwoty poczynając od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.

Ryszard Marchwicki

Niniejsze pismo nie wymaga podpisu na podstawie § 100a ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych jako właściwie zatwierdzone w sądowym systemie teleinformatycznym.

St. sekr. sąd. (...)

UZASADNIENIE

Powodowie W. S. i M. S., pozwem który wpłynął do Sądu Okręgowego w (...)w dniu 20.04.2020 r., wystąpili przeciwko pozwanemu (...) Bank (...) S.A. w W. z żądaniem zasądzenia od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwoty 96.767,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 07.02.2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnie pobranych przez pozwanego rat kapitałowo–odsetkowych w wyższej wysokości niż rzeczywiście powodowie powinni spłacić w okresie od 06.05.2010 r. do 06.12.2019 r. oraz zasądzenia od pozwanego na ich rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty.

Z treści uzasadnienia pozwu wynikało, że powodowie kwestionują postanowienia umowy o kredyt zawartej z pozwanym, tj. § 2 ust. 2, § 4 ust. 1a, § 9 ust. 2, § 9 ust. 6 dotyczące wprowadzenia klauzuli indeksującej świadczenia stron dwoma miernikami wartości określanymi dowolnie przez pozwanego. Powodowie wskazali, że zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego (...) Bank S.A. umowę kredytu hipotecznego indeksowanego kursem (...), a w chwili zawierania umowy posiadali status konsumenta. Pomimo tego, że w umowie wpisano, że jest to kredyt denominowany, to faktycznie był to (...) do (...). Przed zawarciem spornej umowy pozwany nie poinformował powodów w sposób klarowny i zrozumiały o wiążącym się z zawarciem umowy kredytu indeksowanego ryzyku, o możliwych konsekwencjach ekonomicznych wzrostu kursu waluty i jego potencjalnym wpływie na wysokość kapitału kredytu jak i poszczególnych rat. Powodowie zaznaczyli, że nie mieli możliwości negocjowania warunków umowy, a umowa została zawarta przy użycia wzorca. Pozwany zawarł w umowie postanowienia, zgodnie z którymi używane były przez pozwanego dwa odrębne kursy waluty obcej w zakresie wypłat kredytu i spłat rat, tj. spłata rat przeliczana była za pomocą kursu sprzedaży (...) ustalanego przez pozwanego, natomiast wypłata kredytu przeliczana była wg kursu kupna (...). Zdaniem powodów ww. umowa o kredyt jest w całości nieważna. (...) poprzez zastosowanie dwóch odrębnych mierników wartości dla waloryzacji świadczeń stron związanych z realizacją umowy, uzyskiwał przy każdorazowej zapłacie raty przez powodów dodatkowy zysk.

Pozwany (...) Bank (...) S.A. w W. działając przez pełnomocnika w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik pozwanego wskazał, że umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej jest prawnie dopuszczalna i brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do jej unieważnienia. Zaznaczył, że sporna umowa kredytu nie stanowi przekroczenia granicy swobody umów, nie narusza zasad współżycia społecznego, a zastosowany mechanizm waloryzacji nie narusza zasady ekwiwalentności, a także nie narusza dobrych obyczajów i interesów powodów oraz podkreślił, że pozwany nie miał dowolności w ustalaniu kursów waluty w tabelach. Pełnomocnik pozwanego podniósł ewentualny zarzut potrącenia na wypadek unieważnienia umowy kredytu i złożył oświadczenie o potrąceniu wierzytelności dochodzonej w niniejszym postępowaniu przez powodów z przysługującą pozwanemu wierzytelnością wzajemną w wysokości 360.000 zł. Ponadto pełnomocnik pozwanego podniósł ewentualny zarzut zatrzymania (na wypadek unieważnienia umowy kredytu i jednocześnie na wypadek nieuwzględnienia przez sąd ewentualnego zarzutu potrącenia) łącznej kwoty 488.642,62 zł z uwagi na roszczenia banku wobec powoda o zwrot oddanej przez bank powodom nominalnej kwoty kredytu w wysokości 360.000 zł oraz korzyści osiągniętej przez powodów na skutek korzystania z nienależnej mu usługi finansowej, odpowiadającej wartości średniego rynkowego wynagrodzenia za korzystanie z kredytu, ustalonej w oparciu o stawki dla kredytu złotówkowego zabezpieczonego hipotecznie w wysokości 128.642,62 zł.

W piśmie procesowym z dnia 24.06.2020 r. pełnomocnik powodów podniósł zarzut przedawnienia roszczeń banku o zwrot korzyści majątkowej, czy też nienależnego świadczenia zgłoszonych w pkt V, VI, VII odpowiedzi na pozew, wskazując, że 3-letni termin przedawnienia roszczeń pozwanego już upłynął.

W piśmie procesowym z dnia 25.02.2021 r. powodowie zmienili żądanie pozwu i wnieśli o zasądzenie od pozwanego łącznie na rzecz powodów kwoty 238.929,09 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwanemu odpisu niniejszego pisma do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnych świadczeń z uwagi na bezwzględną nieważność ww. umowy w całości, spełnionych przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od 07.03.2011 r. do 06.12.2019 r. w związku z wykonywaniem umowy kredytu hipotecznego nr (...) zawartej w dniu 06.08.2008 r., ustalenie nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...) zawartej w dniu 06.08.2008 r. Ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd związania stron umową kredytu co do zasady pełnomocnik powodów wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwoty 96.767,25 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od ww. kwoty od dnia 07.02.2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnie pobranych przez pozwanego rat kapitałowo-odsetkowych w wyższej wysokości, niż rzeczywiście powodowie powinni spłacać w okresie od dnia 6.05.2010 r. – 6.12.2019 r. Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego łącznie na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictw, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.

W piśmie procesowym z dnia 17.03.2021 r. pozwany podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko sformułowane w odpowiedzi na pozew.

Sąd Okręgowy w (...) wyrokiem z dnia 20 grudnia 2022 r.:

1.  zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 238.929,09 (dwieście trzydzieści osiem tysięcy dziewięćset dwadzieścia dziewięć 09/100) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1.07.2022 r. do dnia zapłaty, za równoczesną zapłatą przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 360.000 (trzysta sześćdziesiąt tysięcy) złotych;

2.  ustalił nieistnienie stosunku prawnego w postaci umowy kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...) z dnia 6.08.2008 r. zawartej pomiędzy powodami i poprzednikiem prawnym pozwanego (...) Bank S.A. z siedzibą w W.;

3.  zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 6.434,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Apelację od powyższego wyroku wniosły obie strony.

Strona powodowa zaskarżyła wyrok w części tj.:

a) co do punktu 1 zaskarżonego wyroku w zakresie, w jakim Sąd zastrzegł, że zasądzona od pozwanego na rzecz powodów kwota 238.929,09 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1.07.2022 roku do dnia zapłaty, zastrzeżona jest za równoczesną zapłatą przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 360.000 zł.

b) co do punktu 1 zaskarżonego wyroku w zakresie oddalenia powództwa w pozostałym zakresie (w zakresie domagania się dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie).

c) dotyczącej rozstrzygnięcia o kosztach procesu, tj. w zakresie punktu 3 wyroku.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1.  naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a)  art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. w zw. z art. 89 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zastrzeżenie w sentencji wyroku, że prawo zatrzymania świadczenia przysługuje pozwanemu do czasu równoczesnej zapłaty przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 360.000 zł, podczas gdy jednostronne oświadczenie woli o skorzystaniu z prawa zatrzymania zawarte w piśmie z dnia 18.05.2020 roku (strona 4 odpowiedzi na pozew), nie może być uznane za skuteczne, ponieważ ma charakter prawnokształtujący, a pomimo to zostało złożone z zastrzeżeniem warunku;

b)  art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zastrzeżenie w sentencji wyroku, że prawo zatrzymania świadczenia przysługuje pozwanemu do czasu równoczesnej zapłaty przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 360.000 zł, podczas gdy wierzytelność pozwanego jest jeszcze niewymagalna, a zatem zarzut zatrzymania nie mógł wywołać skutków prawnych;

c)  art. 497 k.c. w zw. z art. 487 § 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zastrzeżenie w sentencji wyroku, że prawo zatrzymania świadczenia przysługuje pozwanemu do czasu równoczesnej zapłaty przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 360.000 zł, podczas gdy umowa kredytu nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 487 § 2 k. c., nie jest umową wzajemną, w związku z czym nie ma podstaw do zastosowania art. 497 k.c., przez co podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania należało ocenić jako bezskuteczny.

d)  art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie żądania odsetek od dochodzonego roszczenia pieniężnego od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pisma z dnia 25.02.2021 roku (tj. 04.03.2021 r.) do dnia 30.06.2022 roku, w ocenie Sądu I instancji dopiero od 30.06.2022 roku pozwany posiadał wszelkie informacje, że powodowie wnoszą o zwrot rat, które zapłacili w wykonaniu nieważnej ich zdaniem umowy kredytowej, którą kwestionowali w całości, podczas gdy powodowie bezwzględnie domagali się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu już w rozszerzeniu powództwa tj. w piśmie z dnia 25.02.2021 roku; ponadto w ocenie strony powodowej strona pozwania nie skorzystała skutecznie z prawa zatrzymania a zatem zajęcie przez pozwanego merytorycznego stanowiska co do rozszerzenia powództwa (25.02.2021 roku) w piśmie pozwanego z dnia 17.03.2021 roku wywołało skutki materialnoprawne i skutkowało powstaniem po stronie powodów uprawnienia do żądania ustawowych odsetek za opóźnienie od 04.03.2021 r. do dnia zapłaty;

e)  § 2 pkt 6 w zw. z § 15 ust 1-2 rozporządzenia Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za ,,czynności adwokackie" poprzez jego zastosowanie i orzeczenie wynagrodzenia pełnomocnika procesowego w kwocie 5.400 zł podczas gdy rozporządzenie takie nie istnieje, zaś stawka minimalna przy wartości przedmiotu sporu powyżej 200.000 zł wynosi 10.800 zł.

f)  § 2 pkt 7 w zw. z § 15 ust 1-2 rozporządzenia Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy powodowie wygrali sprawę oraz wartość przedmiotu sprawy wyniosła ponad 200.000 zł.

2.  naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. i w zw. z art. 61 k.c., i art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 Prawo pocztowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1041 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie, że strona pozwana skutecznie złożyła zarzut zatrzymania, podczas gdy strona pozwana nie przedstawiła dowodu na złożenie przedmiotowego oświadczenia materialnoprawnego stronie powodowej, w szczególności zaś nie przedstawiła w toku postępowania potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej zawierającej zarzut zatrzymania.

b) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 61 k.c. w zw. z art. 496 k.c., poprzez brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego przez uznanie, że zarzut zatrzymania złożony przez pozwanego w odpowiedzi na pozew został złożony skutecznie, w sytuacji gdy oświadczenie pozwanego nie spełniało wymogów formalnych, tj. zostało złożone pełnomocnikowi, nieuprawnionemu do przyjmowania oświadczeń materialnoprawnych w postaci zarzutu ewentualnego.

c) art. 233 k.p.c. w zw. z art. 61 k.c. w zw. z art. 496 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że strona pozwana podniosła skutecznie zarzut w obecności powodów na rozprawie w dniu 17.02.2022 roku, podczas gdy nie było żadnej rozprawy w dniu 17.02.2022 roku, tym samym nie zostały złożone oświadczenie o zatrzymaniu w obecności powodów.

Wobec powyższego wniosła m.in. o:

1.  zmianę zaskarżonego wyroku w części, tj. co do punktu 1 oraz punktu 3 sentencji wyroku, poprzez:

•

wyeliminowanie z punktu 1 zaskarżonego wyroku zastrzeżenia, że zapłata kwoty 238.929,09 zł zastrzeżona jest za równoczesną zapłatą przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 360.000 zł;

•

zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów dalszych ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 238.929,09 zł od dnia 04.03.2021 roku do dnia 30.06.2022 roku, gdyż wyrok uwzględnia jedynie odsetki od dnia 01.07.2022 roku do dnia zapłaty, tym samym odsetki powinny obejmować okres od dnia 04.03.2021 roku do dnia zapłaty;

•

zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów poprawnej kwoty kosztów postępowania w I instancji w wysokości 11.834 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty; (10.800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego, 34 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa oraz 1000 zł tytułem opłaty sądowej).

2.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.

Apelację od wyroku wniosła również strona pozwana, zaskarżając wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1)  naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonego Wyroku, tj.:

a)  art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji granic swobodnej oceny dowodów, dokonanie oceny dowodów z naruszeniem zasad doświadczenia życiowego i powszechnie przyjętymi regułami logiki, w sposób nieobiektywny, wybiórczy i z góry ukierunkowany na wykazanie obranych tez, co skutkowało przyjęciem za udowodnione okoliczności nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. błędne ustalenie że:

- Pozwany może dowolnie określać kursy waluty w tabeli kursów, a w konsekwencji uznanie, że ma niczym nieograniczoną, swobodną możliwość wpływania na wysokość zobowiązania Powodów, w sytuacji, gdy:

- kryteria, które ostatecznie decydują o kursie ogłoszonym w tabeli bankowej, nie pozostają w wyłącznej gestii Pozwanego, co zostało potwierdzone przez Sąd (...) w wyroku z dnia 24 listopada 2022 roku w sprawie o sygn. akt(...), którym została uchylona kara pieniężna nałożona na (...) Bank (...) S.A.

- Pozwany posiadał i nadal posiada status (...) (...) (...), co oznacza, że to na podstawie kwotowań kursów (...) swoje kursy ustala (...)

- Powód został w nienależyty sposób poinformowany o zasadach funkcjonowania kredytu, podczas gdy w (...) umowy o kredyt (...) nr (...) z dnia 6 sierpnia 2008 roku (dalej: (...)) Powód złożył oświadczenie, że z tymi zasadami się zapoznał,

- Powód nie został należycie poinformowany o ryzyku i nie miał wystarczającej na ten temat wiedzy, podczas gdy w(...) Umowy (...) Powód złożył oświadczenie, że został poinformowany o ryzyku.

b) art. 235 ² § 1 pkt 2, art. 227, art. 232 i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu bankowości zgłoszonego na fakty wskazane w odpowiedzi na pozew, pomimo że do wykazania wyżej wskazanych faktów konieczne było zasięgniecie przez Sąd wiadomości, a wniosek o jego przeprowadzenie został złożony w odpowiednim terminie, a dowód ten nie zmierzał do przedłużenia postępowania (Pozwany wskazał, że w zakresie pominięcia przedmiotowego wniosku dowodowego zgłosił zastrzeżenia na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r.).

2)  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a)  art. 69 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Prawo bankowe w zw. z art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa bankowego i w zw. z (...) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny, art. 358 ¹ § 2 k.c., art. 65 § 1 i 2 k.c. poprzez ich błędną wykładnię bądź niezastosowanie i uznanie, że postanowienia Umowy(...) naruszają w sposób rażący interesy konsumenta i dobre obyczaje, podczas gdy:

- kredyt udzielony Powodowi jest kredytem (...) (jego szczególnym wariantem), tj. kredytem indeksowanym do waluty obcej: saldo takiego kredytu oraz wysokość rat pozostających do spłaty są wyrażone w (...): jedynie maksymalną kwotę podlegającą udostępnieniu kredytobiorcy oznacza się w takiej umowie w (...), jednak jest to tylko zabieg funkcjonalny, mający zagwarantować kredytobiorcy zapewnienie środków w walucie krajowej koniecznej do osiągnięcia celu kredytu; wszystkie kluczowe elementy konstrukcyjne umowy, w tym ostateczne określenie kwoty kredytu, do zwrotu której zobowiązany jest kredytobiorca, wyliczenie rat kredytu, ustalenie stopy oprocentowania itd. mają jednak związek z walutą obcą, co jednoznacznie świadczy o walutowym charakterze takiej umowy;

- zastosowanie do indeksacji kwoty kredytu kursu kupna z Tabeli Kursów z dnia uruchomienia kredytu oraz do wyliczania rat kredytu kursu sprzedaży z Tabeli Kursów z dnia płatności poszczególnych rat było rozwiązaniem ekonomicznie uzasadnionym, odpowiadającym naturze zobowiązania i akceptowanym przez Powoda - zarówno przed indeksacją, jak również po jej wykonaniu;

- kursy z Tabeli Kursów miały zawsze charakter rynkowy (czyli nie godziły w interes konsumenta) i obiektywny, tj. nie mogły być i nie były dowolnie kreowane przez (...);

- stosowanie kursów z tabel publikowanych przez (...) znajduje ustawowe umocowanie (art. 111 ust. 1 pkt 4 Prawa Bankowego), co Sąd I instancji w całości pominął;

- Pozwany w sposób wyczerpujący poinformował Powoda o ryzyku walutowym, w związku z czym nie może być mowy o naruszeniu dobrych obyczajów,

- nawet w przypadku uznania, że doszło do naruszenia interesów konsumenta i dobrych obyczajów konieczne jest przywrócenie równości pomiędzy stronami i zapewnienie dalszego obowiązywania umowy poprzez zastosowanie przepisu dyspozytywnego.

- Sąd powinien zastosować obiektywne podejście przy badaniu skutków abuzywności Umowy Kredytu i nie powinien opierać się wyłącznie na żądaniu kredytobiorcy pomijając stanowiska i sytuacji (...) oraz innych kredytobiorców;

b)  art. 385 ¹ § 1 k.c. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne przyjęcie przez Sąd I instancji, że klauzula kursowa, tj. postanowienia określające sposób ustalenia kursu wymiany walut mający zastosowanie przy indeksacji kredytu do (...) oraz wyliczeniu wysokości rat kredytu, uznane przez Sąd I instancji za niedozwolone postanowienia umowne, określają główne świadczenia stron, podczas gdy klauzula kursowa wyłącznie doprecyzowuje klauzulę indeksacyjną:

c)  art. 385 ^{( 1)} § 1 i § 2 k.c., art. 385 ^{( 2)} k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 (...) z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że postanowienia dotyczące indeksacji oraz wyliczenia rat kredytu zawarte w Umowie (...) są abuzywne, podczas gdy nie wystąpiły przesłanki umożliwiające taką kwalifikację tych postanowień umownych, albowiem:

- klauzule te zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem,

- postanowienia Umowy (...) nie naruszają interesów Powoda (w żadnym stopniu - tym bardziej nie naruszają ich w sposób rażący) oraz nie godzą w dobre obyczaje:

d)  art. 385 ¹ § 1 i 2 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że postanowienia zawarte w § 2 ust. 2, § 4 ust. la, § 9 ust. 2 i 6 Umowy Kredytu są niedozwolonymi postanowieniami umownymi, a w konsekwencji nie wiązały stron, albowiem w Umowie Kredytu nie wskazano mechanizmu tworzenia tabeli kursowej, podczas gdy brak taki nie przesądza o dowolności kursu tabelowego;

e)  art. 385 ^{( 1)} § 2 k.c. w zw. z art. 56 k.c., 354 § 1 k.c., i w zw. z art. 6 ust. 1 (...) poprzez ich błędną wykładnię bądź niezastosowanie, które skutkowały zaniechaniem ustalenia przez Sąd I instancji treści stosunku zobowiązaniowego obowiązującego między stronami po wyeliminowaniu z Umowy (...) postanowień niedozwolonych (przy założeniu niekorzystnej dla Pozwanego interpretacji, zgodnie z którą takie postanowienia znajdują się w Umowie (...) i ograniczeniu się przez Sąd I instancji jedynie do ustaleń negatywnych, bez dokonania wykładni treści Umowy (...) w części pozostałej w mocy, co ostatecznie doprowadziło Sąd do ustalenia bezskuteczności całej Umowy (...), podczas gdy właściwym rozwiązaniem powinno być ustalenie przez Sąd, w oparciu o przepisy dyspozytywne, według jakich kursów mają zostać zrealizowane rozliczenia pomiędzy stronami;

f)  art. 385 ^{( 1)} § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 (...) w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c., oraz art. 358 § 2 i 3 k.c. oraz art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o (...) oraz art.(...) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - przepisy wprowadzające kodeks cywilny oraz art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe poprzez ich błędną wykładnię bądź niezastosowanie skutkującą:

- uniemożliwieniem kredytobiorcy spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej i to również w odniesieniu do zobowiązań, które powstały przed wejściem w życie art. 69 ust. 3 Prawa Bankowego w aktualnym brzmieniu,

- zaniechaniem zastosowania przez Sąd I instancji do rozliczeń z tytułu Umowy Kredytu (przy założeniu niekorzystnej dla Pozwanego interpretacji, zgodnie z którą odesłanie do Tabeli (...) zostanie uznane za bezskuteczne) kursu średniego (...)i to również w odniesieniu do zobowiązań, które powstały przed wejściem w życie art. 358 § 2 k.c. w jego aktualnym brzmieniu;

g)  art. 4 w zw. z art. 1 ust. 1 lit. a) i lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 316 § 1 k.p.c., poprzez ich błędną wykładnię polegającą na nie uwzględnieniu przez Sąd i instancji obowiązującego na dzień wyrokowania stanu prawnego, w którym uznanie za niedozwolone postanowienia umownego zawierającego odesłanie do tabeli kursów banku jest wyłączone z uwagi na przyznanie przez ustawodawcę kredytobiorcom innych środków ochrony prawnej, w szczególności umożliwienie im spłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej;

h)  art. 385 ^{( 1)} k.c. w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na dokonaniu nieprawidłowej oceny relacji art. 58 § 1 i 3 k.c. i art. 385 ^{( 1 )}k.c., a w konsekwencji stwierdzenie nieważności Umowy (...) z uwagi na rzekomą abuzywność postanowień Umowy (...) na podstawie art. 58 k.c., z pominięciem art. 385 ^{( 1)} § 1 i 2 k.c. w sytuacji, gdy art. 385 ^{( 1)} i następne k.c. stanowią element szerszego systemu ochrony konsumenta, w którym sankcja nieważności ustępuje przed sankcją bezskuteczności i braku związania niedozwolonym postanowieniem umownym;

i)  art. 455 k.c. przez jego błędną wykładnię i uznanie, że uzasadnione jest zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 1 lipca 2022 roku, podczas gdy wyrok zapadły w niniejszym postępowaniu ma charakter konstytutywny, w związku z czym dopiero od uprawomocnieniu się przedmiotowego orzeczenia należy liczyć początek realnego terminu na spełnienie świadczenia. Ponadto z uwagi na uwzględnienie przez Sąd zarzutu zatrzymania odsetki należy liczyć od momentu zaoferowania zwrotu świadczenia przez stronę powodową.

j)  art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu świadczeń spełnionych przez Powoda jako nienależnych, pomimo tego, iż:

- świadczenie Powoda znajdowało podstawę w łączącej strony Umowie (...)

- Powód świadomie i dobrowolne spełniał nienależne (jego zdaniem) świadczenie, godząc się tym samym ze swoim zubożeniem;

k)  art. 498 § 1 i 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zbadania materialnej podstawy żądania oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia zasadności i wysokości przysługującej Pozwanemu wierzytelności w wysokości 360.000,00 zł stanowiącej roszczenie Pozwanego w stosunku do Powoda o zwrot kwoty udzielonego Powodowi kredytu, zgłoszonej do potrącenia w odpowiedzi na pozew;

Nadto, zarzucił również nierozpoznanie istoty sprawy poprzez pominiecie merytorycznych zarzutów Pozwanego - ewentualnego zarzutu potracenia.

W zakresie postępowania dowodowego, gdyby w ocenie Sądu II instancji nie było podstaw do uchylenia wyroku Sądu I instancji, na podstawie art. 380 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c., wniósł o zmianę postanowienia dowodowego i:

1) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu bankowości na następujące poszczególne okoliczności faktyczne:

a) wyliczenie wysokości nadpłat przy zastosowaniu kursu średniego (...) do obliczenia wysokości kwoty kredytu (początkowego salda kredytu) oraz wysokości spłaconych rat kapitałowo-odsetkowych. Biegły powinien wyliczyć kwotę nadpłaty przysługującej kredytobiorcy na wypadek zastąpienia kursów kupna i sprzedaży (...) stosowanych przez Pozwanego kursem średnim (...) publikowanym przez (...);

b) wyliczenie wysokości korzyści osiągniętej przez Powoda (konsumenta) na skutek korzystania z nienależnej mu usługi finansowej, odpowiadającej wartości średniego rynkowego wynagrodzenia za korzystanie z kapitału - kosztu kredytu złotowego zabezpieczonego hipotecznie (udzielonego na podobnych warunkach co do kwoty kredytu i okresu kredytowania) według formuły (...) + średnia marża banków dla takiego rodzaju kredytu obowiązująca na rynku w dacie udzielenia kredytu. W konsekwencji biegły powinien ustalić wartość wzbogacenia odpowiadającą wynagrodzeniu, które Powód (konsument) musiałby zapłacić za korzystanie z kredytu, gdyby zawarł ważną umowę, od dnia oddania mu kapitału do dnia sporządzenia opinii, czyli wyliczyć, ile kredytobiorca musiałby zapłacić, aby móc korzystać z przekazanej mu kwoty środków pieniężnych z uwzględnieniem powyższych parametrów oraz rzeczywistego przebiegu obsługi kredytu (dokonywanych spłat, dat tych spłat i ich wysokości).

Na podstawie art 382 k.p.c. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu:

1) opinii prawnej autorstwa dr hab. I. W. (K., 30 września 2021) stanowiącej rozwinięcie stanowiska Pozwanego popartego autorytetem i wiedzą specjalistyczną na następujące, poszczególne okoliczności faktyczne (fakty) istotne dla rozstrzygnięcia sprawy: (i) możliwość zastosowania przepisu dyspozytywnego, a w konsekwencji zastąpienia kursu z tabeli (...) kursem średnim (...) oraz (ii) zakres roszczeń przysługujących bankowi

2) opinii (ekspertyzy) prawnej autorstwa dr hab. I. W. (K., 10.11.2022) stanowiącej rozwinięcie stanowiska Pozwanego popartego autorytetem i wiedzą specjalistyczną na następujące fakty: (i) mechanizm subsumpcji norm dyspozytywnych w miejsce niedozwolonego postanowienia umownego, gdy umowa nie może wiązać bez tego postanowienia, a w konsekwencji możliwość zastąpienia kursu z tabeli(...) kursem średnim (...)

W oparciu o powyższe wniósł na podstawie art. 386 § 4 k.p.c., o uchylenie zaskarżonego Wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na nierozpoznanie przez Sąd Okręgowy istoty sprawy.

Ewentualnie o zmianę zaskarżonego Wyroku poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonym zakresie. W każdym przypadku o zasądzenie od Powoda na rzecz Pozwanego kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację strony powodowej strona pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Strona powodowa w odpowiedzi na apelację strony pozwanej wniosła o oddalenie jej w całości, pominięcie wszystkich wniosków dowodowych pozwanego oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Na rozprawie w dniu 14 lipca 2025 r. pełnomocnik strony pozwanej powołał się na orzeczenie (...) z dnia 19 czerwca 2025 r., (...) twierdząc, iż z tego orzeczenia wynika, że (...) zakwestionował koncepcję dwóch kondykcji na korzyść salda, co powinno być uwzględnione przez Sąd.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja strony powodowej okazała się w części uzasadniona. Natomiast apelacja strony pozwanej okazała się całkowicie niezasadna i jako tak podlegała oddaleniu.

Z uwagi na złożenie apelacji po zmianie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dokonanej ustawą z 4 lipca 2019 r. (Dz.U.2019.1469) uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego zostało sporządzone w sposób określony przepisem art. 387 § 2 ¹ k.p.c. w brzmieniu nadanym tą nowelizacją. Sąd Apelacyjny nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie dokonał odmiennej oceny dowodów przeprowadzonych przed sądem pierwszej instancji, nie uzupełnił ustaleń sądu pierwszej instancji. W tej sytuacji, zgodnie z art. 387 § 2 ¹ pkt 1 k.p.c., wystarczające jest wskazanie, że Sąd Apelacyjny przyjął co do zasady za własne ustalenia sądu pierwszej instancji dokonane w sprawie, za wyjątkiem o którym mowa poniżej.

Ponieważ prawidłowość zastosowania prawa materialnego może być właściwie oceniona jedynie w oparciu o prawidłowe ustalenie stanu faktycznego najpierw Sąd Apelacyjny oceni zarzuty o charakterze procesowym przy czym ewentualne uchybienia w tym zakresie pozostają dla postępowania odwoławczego o tyle istotne, o ile miały one wpływ na wydane rozstrzygnięcie (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1997r. II CKN 18/97, OSNC 1997/8/112).

Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do apelacji strony pozwanej.

Na wstępie Sąd odwoła się do postawionego w apelacji pozwanego zarzutu nierozpoznania istoty sprawy poprzez pominięcie merytorycznych zarzutów pozwanego - ewentualnego zarzutu potracenia.

Zarzut ten jest bezzasadny.

Pojęcie nierozpoznania istoty sprawy interpretowane jest jako wadliwość rozstrzygnięcia polegająca na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania albo merytorycznych zarzutów strony z powodu bezpodstawnego przyjęcia, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie (Postanowienie SN z 27.06.2014 r., V CZ 45/14, LEX nr 1504596).

Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Sąd odniósł się bowiem do podniesionych w pozwie zarzutów dotyczących abuzywności niektórych zapisów spornej umowy i uznał na podstawie art. 385 ¹ k.c. zasadność powództwa .

Nadto, skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.

Zdaniem Sądu Odwoławczego, Sąd I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie wystarczającym dla poczynienia ustaleń faktycznych mających wpływ na zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zgromadzone w sprawie dowody poddał wszechstronnej, wnikliwej ocenie, ustalając prawidłowo stan faktyczny sprawy. Ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd Okręgowy, zdaniem Sądu Apelacyjnego, przy uwzględnieniu podanych poniżej uwag, odpowiada wymogom stawianym przez przepis art. 233 § 1 k.p.c., uwzględnia cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i tym samym pozostaje pod ochroną wynikającą z powołanego przepisu. Nie nosi ona cech dowolności, odnosi się do przeprowadzonych w sprawie dowodów. W tym stanie rzeczy zarzuty pozwanego Banku dotyczące naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Skarżący zarzucił m.in., że Sąd Okręgowy niezasadnie przyjął iż - powodowie zostali w nienależyty sposób poinformowani o zasadach funkcjonowania kredytu, podczas gdy w § 11 ust. 5 Umowy kredytu Powodowie złożyli oświadczenie, że z tymi zasadami się zapoznali, a nadto, że powodowie nie zostali należycie poinformowani o ryzyku i nie mieli wystarczającej na ten temat wiedzy, podczas gdy w § 11 ust. 4 Umowy kredytu powodowie złożyli oświadczenie, że zostali poinformowani o ryzyku.

Naruszenie obowiązku informacyjnego na etapie przedkontraktowym przybrać może formę zarówno niepodania wymaganej i precyzyjnie wskazanej ustawowo informacji, jak i na podaniu informacji w sposób niepełny. Generalnie można powiedzieć, że w celu uznania realizacji przez bank obowiązków informacyjnych w zakresie ryzyka kursowego nie jest wystarczające wskazanie w umowie, że ryzyko związane ze zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca, oraz odebranie od klienta oświadczenia, zawartego we wniosku o udzielenie kredytu, o standardowej treści, iż został on poinformowany o ponoszeniu ryzyka wynikającego ze zmiany kursu waluty oraz przyjął do wiadomości i akceptuje to ryzyko. Istnieje obowiązek ostrzegawczy instytucji finansowej, która oferując kredyt powiązany z walutą obcą kredytobiorcy, niejednokrotnie takiemu, który nie ma zdolności kredytowej do zaciągnięcia kredytu złotowego, powinna dołożyć szczególnej staranności w zakresie wyraźnego wskazania zagrożeń wiążących się z takim produktem finansowym. Zachowanie informacyjne banku powinno polegać na poinformowaniu klienta o zakresie ryzyka kursowego w sposób jednoznaczny i zrozumiale unaoczniający konsumentowi, który z reguły posiada elementarną znajomość rynku finansowego, że zaciągnięcie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem może być obowiązek zwrotu kwoty wielokrotnie wyższej od pożyczonej mimo dokonywania regularnych spłat (zob. wyrok SN z dnia 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18, OSP 2021, nr 2, poz. 7). Jest to istotne, gdyż (...) nie zawęża swojej oceny do klauzuli przeliczeniowej, czy klauzuli spreadu walutowego, ale odnosi się również do klauzuli ryzyka walutowego (zob. np. wyrok (...) z dnia 14 marca 2019 r.,(...).

W niniejszej sprawie – co wynika z zeznań powodów - bank zapewniał, że waluta – (...) – jest stabilna.

Nieuzasadniony jest również zarzut, iż sąd bezzasadnie przyjął, że bank mógł swobodnie określać kursy waluty w tabeli kursowej.

Powodowie W. S. i M. S. w dniu 06.08.2008 r. zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego, tj. z (...) Bank Spółka Akcyjna w W., umowę kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...).

Z § 2 ust. 1 ww. umowy wynika, że na wniosek z dnia 18.06.2008r. bank udziela kredytobiorcy kredytu w kwocie 360.000 zł denominowanego (waloryzowanego) w walucie (...).

Zgodnie z § 2 ust. 2 umowy kwota kredytu denominowanego (waloryzowanego) w (...) lub transzy kredytu zostanie określona według kursu kupna dewiz dla wyżej wymienionej waluty zgodnie z ,,Tabelą kursów’’ obowiązującą w (...) w dniu wykorzystania kredytu lub transzy kredytu.

Nadto w § 2 ust. 3 umowy wskazano, że o wysokości wykorzystanego kredytu denominowanego (waloryzowanego) w walucie (...), wysokości odsetek w okresie karencji oraz wysokości rat kapitałowo – odsetkowych w ww. walucie bank poinformuje kredytobiorcę w terminie 7 dni od dnia całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych w (...).

Z § 4 ust. 1a umowy wynikało, że każda transza kredytu wykorzystywana jest w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu wysokości transzy według kursu kupna dewiz dla (...) zgodnie z ,,Tabelą kursów’’ obowiązującą w (...) w dniu wykorzystania danej transzy.

W § 9 ust. 2 zd. 2 i 3 wskazano, iż wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona jest w (...) i spłata rat kapitałowo–odsetkowych dokonywana jest w złotych po uprzednim przeliczeniu rat kapitałowo–odsetkowych według kursu sprzedaży dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu spłaty.

W § 9 ust. 2 zd. 4 podano, że wysokość rat kapitałowo–odsetkowych w złotych zależy od wysokości kursu sprzedaży dewiz dla (...) obowiązującego w Banku w dniu spłaty, a tym samym zmiana wysokości ww. kursu waluty na wpływ na ostateczną wysokość spłaconego przez kredytobiorcę kredytu.

Zgodnie z § 9 ust. 6 umowy kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty odsetek w każdym miesiącu okresu, o którym mowa w ust. 4 w dniu 6 każdego miesiąca, z zastrzeżeniem ust. 5. Wysokość należnych odsetek określona jest w (...). Spłata należnych odsetek dokonywana jest w złotych po uprzednim przeliczeniu należnych odsetek wg kursu sprzedaży dewiz dla (...) zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązującą w banku w dniu spłaty. Wysokość należnych odsetek w złotych zależy od wysokości kursu sprzedaży dewiz dla (...) obowiązującego w banku w dniu spłaty.

Z powyższych zapisów wynika jednoznacznie, że odesłania do tabel kursowych (...) są całkowicie nieweryfikowalne i blankietowe. Nie wskazano żadnych umownych ograniczeń w swobodzie kształtowania tabeli poprzez skonkretyzowanie mechanizmu ich tworzenia czy obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walut. Nie było również żadnych kryteriów pozwalających w sposób przewidywalny określić wysokość ciążącego na powodach zobowiązania. W sytuacji, w której umowa w żaden sposób nie precyzuje parametrów, według których bank kształtuje kursy kupna/sprzedaży waluty, należy przyjąć, że sposób tworzenia tabeli kursowej nie został określony, co stwarzało możliwość podejmowania działań dowolnych, a przez to co najmniej narażało interesy konsumentów i dobre obyczaje.

Mając powyższe na uwadze należało uznać, że bank miał pełną dowolność w kształtowaniu tabel i kursu franka szwajcarskiego, gdyż konsument nie tylko nie miał wpływu na poczynania banku, lecz nawet nie mógł w efektywny sposób sprawdzić, czy bank nie podejmuje działań zmierzających do jego pokrzywdzenia, np. niesprawiedliwie zawyżając kurs. Prowadziło to do zachwiania elementarnej równowagi kontraktowej stron i do nieuzasadnionego uprzywilejowania banku w stosunku do kredytobiorcy (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z 8 września 2016 r. w sprawie II CSK 750/15, LEX nr 2182659, z 27 lutego 2019 r. w sprawie II CSK 19/18, LEX nr 2626330, z 29 października 2019 r. w sprawie IV CSK 309/18, OSNC, z. 7-8 z 2020 r., poz. 64, z 11 grudnia 2019 r. w sprawie V CSK 382/18, LEX nr 2771344). Z tych powodów klauzule (...) miały również niejasny charakter, mimo ich gramatycznego jednoznacznego brzmienia, albowiem konsument nie miał możliwości na ich podstawie określić swojej rzeczywistej sytuacji prawnej powstałej po zawarciu spornej umowy.

Nawet jeśli w banku obowiązywały pewne procedury związane z ustalaniem kursu w tabelach walutowych, które z perspektywy przedsiębiorcy były jasne i obiektywne – czego jednak w niniejszym postępowaniu nie wykazano – to w żadnym stopniu nie wpływa to na ocenę abuzywności, albowiem ją przeprowadza się zawsze z perspektywy konsumenta i to z chwili zawarcia umowy.

Nieuzasadnione były też zarzuty naruszenia art. 235 ² § 1 pkt 2) k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c., i art. 278 § 1 k.p.c. dotyczący pominięcia dowodu z opinii biegłego. Sąd Apelacyjny podziela stanowisko o zbędności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, okoliczności, które podlegały ustaleniu przez Sąd nie wymagały wiadomości specjalnych, zwłaszcza wobec stwierdzenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy.

Umowa o kredyt indeksowany do waluty obcej co do zasady nie jest niezgodna z art. 69 Pr. bank. i to także w brzmieniu obowiązującym przed jego nowelizacją. Zastosowanie konstrukcji przeliczeń pomiędzy walutą krajową i obcą w celu ustalenia wysokości świadczeń, do których obowiązane są strony umowy kredytu mieści się w granicach swobody umów. Z istoty kredytu indeksowanego wynika niemożność określenia z góry zobowiązania pieniężnego w złotych polskich, która to wielkość jest zależna od kursu waluty, do której kredyt jest indeksowany. W granicach dopuszczalnej swobody umów z art. 353 ¹ k.c. mieści się również postanowienie stron, że określony w umowie kredyt zostanie wypłacony z zastosowaniem kursu waluty obowiązującego w dacie wypłaty kredytu. W umowie, co do zasady, wskazano według jakiego kursu zostanie przeliczony kredyt (według Tabeli Kursów walut obcych obowiązującej w pozwanym (...) w danych dniach).

Odmienną rzeczą od sprzeczności umowy z art. 69 Pr. bank. i art. 353 ¹ k.c. jest natomiast zagadnienie, czy postanowienia odwołujące się ogólnikowo do Tabeli Kursów (...) były abuzywne. Zagadnienie abuzywności postanowień umowy, tj. jej przesłanki i skutki prawne, uregulowane jest przepisami szczególnymi kodeksu cywilnego – art. 385 ¹ i nast. k.c. (por. też wyrok SN z 13 maja 2022 r., sygn. II CSKP 464/22).

Sąd Apelacyjny, akceptując stwierdzenie nieistnienia stosunku prawnego w postaci spornej umowy przez Sąd pierwszej instancji, uznał, że jest to jedynie wynikiem zamieszczenia w jej treści klauzul abuzywnych, w rozumieniu art. 385 ¹ § 1 k.c. Bez obrazy tego przepisu Sąd I instancji wskazał na abuzywność zastosowanych w umowie klauzul przeliczeniowych.

Nieuzasadnione okazały się zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 385 ¹ § 1 i 2 k.c.

Na wstępie należy wskazać, że pomimo licznych zarzutów dotyczących tego naruszenia faktycznie sprowadzają się one do kwestionowania prawidłowości uznania za abuzywne zapisów spornej umowy dotyczących stosowania tabel kursów walut obcych do określania wysokości zobowiązania powodów oraz wniosku, że po ich wyeliminowaniu sporna umowa nie może być w dalszym ciągu utrzymana w mocy.

W tym zakresie sąd w całości podziela ustalenia i wnioski prawne Sądu I instancji.

Pozwany zarzucał, że Sąd I instancji błędnie zastosował art. 385 ¹ § 1 k.c. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że sporne klauzule mają charakter abuzywny, naruszają interesy konsumentów i są sprzeczne z dobrymi obyczajami.

W orzecznictwie (...) wyrażono pogląd, że treść klauzuli umowy kredytu zawartej między przedsiębiorcą a konsumentem, ustalającej cenę zakupu i sprzedaży waluty obcej, do której kredyt jest indeksowany, powinna na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów umożliwić właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i racjonalnemu konsumentowi zrozumienie sposobu ustalania kursu wymiany waluty obcej stosowanego w celu obliczenia kwoty rat kredytu, w taki sposób, aby konsument miał możliwość w każdej chwili samodzielnie ustalić kurs wymiany stosowany przez przedsiębiorcę (tak m.in. wyrok (...) z 18 listopada 2021 r., sygn. (...), Legalis nr 2632867).

Zaznacza się także, że postanowienia umowne, które uzależniają warunki (...) (...)) świadczenia pieniężnego wyłączenie od woli banku są nieuczciwe, albowiem są przejawem wykorzystywania pozycji dominującej przedsiębiorcy i prowadzą do naruszenia równowagi kontraktowej. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazał, którą to ocenę Sąd w niniejszym składzie podziela, że postanowienia umowy mają charakter niedozwolony, gdy określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron (vide: wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r. V CSK 382/18, LEX nr 2771344, z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, Nr 11, poz. 134, z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16, LEX nr 2308321, z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115). Jednocześnie oceny czy kredytobiorca miał zapewnioną taką możliwość należy dokonywać na chwilę zawarcia umowy (por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego (7) z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2).

Sąd Odwoławczy nie ma wątpliwości, że powodowie na podstawie ukształtowanego w umowie stron mechanizmu indeksacji oraz zastosowanego w niej odesłania do tabel kursowych nie mieli zapewnionego właściwego standardu ochrony konsumenckiej. Przeliczanie kwoty kredytu z (...) na (...), jak i mechanizm spłaty poszczególnych rat kredytowych, następowało na podstawie kursów ustalanych przez pozwanego i ogłaszanych w jego tabeli kursowej i to bez wskazania jakiegokolwiek obiektywnego miernika. W kontekście oceny abuzywności – a więc na moment zawierania umowy – powodowie nie mieli jakiejkolwiek, czy to na podstawie umowy lub regulaminu kredytu, wiedzy na temat sposobu tworzenia tabeli kredytowej. Nie wykazano także, aby w sposób pełny i rzetelny wyjaśniono im ten mechanizm w trakcie rozmowy z doradcą kredytowym.

Niewątpliwe jest również, że w sprawie interesy powodów zostały naruszone ze względu na brak ograniczenia banku w kształtowaniu jego tabel kursowych. Kwotę kredytu i poszczególnych rat przeliczono bowiem po kursie publikowanym w tabelach walutowych pozwanego, które były tworzone bez wskazania jakiegokolwiek obiektywnego miernika, pozwalającego przewidzieć wysokość ciążącego na powodach zobowiązania. Postanowienia umowne, jako sformułowane ogólnikowo, nie pozwalały kredytobiorcom na samodzielne, jednoznaczne ustalenie wysokości zobowiązania na dzień jego wymagalności. Tego rodzaju klauzule uznać należy za nietransparentne, pozostawiające pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarczające kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszające równorzędność stron. Powyższej oceny nie zmieniłoby nawet wykazanie, że tabele kursowe pozwanego nie były wykorzystywane przez bank w celu zwiększenia zysku lub niwelowania strat, albowiem nie eliminuje to podstawowej przyczyny stwierdzenia ich abuzywności jaką jest brak limitacji ryzyka konsumentów oraz pełna dowolność w ich kształtowaniu nieobwarowana jakimikolwiek obiektywnymi i znanymi dla konsumentów czynnikami, co prowadzi do nierównomiernego rozłożenia praw i obowiązków stron stosunku cywilnoprawnego.

Oceny tej nie zmieniałoby nawet ustalenie, że kursy (...) stosowanego przez pozwanego nie odbiegają od kursów stosowanych w obrocie konsumenckim, opierających się na popycie i podaży, czy kursów publikowanych przez NBP, albowiem jest to okoliczność z zakresu wykonywania umowy, która jest nieistotna dla oceny abuzywności (por. art. 385 ² k.p.c.).

Jednocześnie ukształtowanie stosunku obligacyjnego, które ustanawia nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta – ze względu na pełną dowolność w kształtowaniu tabel kursowych, a przez to na możliwość arbitralnego wpływania jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, co wyraża się w uzależnieniu wysokości świadczenia spełnianego przez konsumenta od swobodnej decyzji przedsiębiorcy. Takie ukształtowanie stosunku zobowiązaniowego musi być uznane za znacząco naruszające równowagę stron i w konsekwencji rażąco naruszające interesy konsumenta.

W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I Instancji prawidłowo zakwalifikował klauzule waloryzacyjne jako postanowienia dotyczącego głównego świadczenia stron. Ugruntowany jest aktualnie w orzecznictwie pogląd, że walutowe klauzule indeksacyjne i postanowienia dotyczące zmiennego oprocentowania, obejmujące ustalenie wysokości samego świadczenia a także sposób przeliczenia spłat kredytu na walutę obcą, określają świadczenie główne stron umowy, w rozumieniu przepisu art. 385 ¹ § 1 k.c., stanowiąc przedmiotowo istotny element umowy kredytu.

To, że postanowienia określające sposób ustalania kursu waluty obcej, które składają się na klauzulę waloryzacyjną zawartą w umowie kredytu, określają główne świadczenie kredytobiorcy nie oznacza, że te postanowienia nie podlegają kontroli pod kątem ich abuzywności. Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają bowiem takiej kontroli jedynie pod warunkiem, że zostały sformułowane w sposób jednoznaczny (art. 385 ¹ § 1 zd. 2 k.c.). Takie rozwiązanie, wywodzące się z art. 4 ust. 2 (...), opiera się na założeniu, zgodnie z którym postanowienia określające główne świadczenia stron zazwyczaj odzwierciedlają rzeczywistą wolę konsumenta, gdyż do ich treści strony przywiązują z reguły największą wagę. W związku z tym zasada ochrony konsumenta musi ustąpić ogólnej zasadzie autonomii woli obowiązującej w prawie cywilnym. Wyłączenie spod kontroli nie może jednak obejmować postanowień nietransparentnych, gdyż w ich przypadku konsument nie ma możliwość łatwej oceny rozmiarów swojego świadczenia i jego relacji do rozmiarów świadczenia drugiej strony.

Jest oczywiste, co trafnie stwierdził Sąd Okręgowy, że klauzule indeksacyjne zawarte w umowie kredytowej stron tych kryteriów nie spełniały, ponieważ nie zostały jednoznacznie sformułowane, skoro na jej podstawie powodowie nie byli w stanie oszacować kwoty, którą mieli obowiązek świadczyć, a zasady przewalutowania określał jednostronnie bank. Inaczej rzecz ujmując, jednoznaczność postanowienia umownego to w tym kontekście także możliwość ustalenia treści stosunku zobowiązaniowego przy wykorzystaniu zobiektywizowanego kryterium przeciętnego konsumenta. Nie chodzi więc jedynie o jednoznaczność językową, ponieważ postanowienia jednoznaczne w tym sensie mogą nie pozwalać na określenie treści zobowiązań, a w szczególności rozmiaru przyszłego świadczenia.

Konsekwencją stwierdzenia, że dane postanowienie umowne ma charakter niedozwolony w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c., jest działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączona z przewidzianą w art. 385(1) § 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob.m.in uchwałę Sądu Najwyższego z 29 czerwca 2007 r., III CZP 62/07 oraz uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, a także wyroki Sądu Najwyższego: z 30 maja 2014 r., III CSK 204/13; z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17).

W wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie(...), (...) orzekł, że art. 6 ust. 1 (...) nie stoi na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy. Jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic kursów walutowych, ale również - pośrednio - do zaniknięcia ryzyka kursowego, które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty. O zaniknięciu ryzyka kursowego można mówić w sytuacji, w której skutkiem eliminacji niedozwolonych klauzul kształtujących mechanizm indeksacji jest przekształcenie kredytu indeksowanego do waluty obcej w zwykły kredyt złotowy, oprocentowany według stawki powiązanej ze stawką (...) Zarazem należy uznać, że wyeliminowanie ryzyka kursowego, charakterystycznego dla umowy kredytu indeksowanego i uzasadniającego powiązanie stawki oprocentowania ze stawką (...), jest równoznaczne z tak daleko idącym przekształceniem umowy, iż należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze, choćby nadal chodziło tu tylko o inny podtyp czy wariant umowy kredytu. Konsekwencją powyższego jest uznanie, że w/w postanowienia abuzywne należy co do zasady uznać za nigdy nieistniejące, a skoro bez nich umowa nie może być utrzymana w mocy, to również sporną umowę należy uznać za nigdy „nieistniejącą” tj. nieważną ex tunc (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, Legalis nr 2277328 i z dnia 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, nr 11, poz. 134). Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja apelacji, zgodnie z którą wyeliminowanie niedozwolonej klauzuli walutowej powinno skutkować zastąpieniem jej innymi postanowieniami, które pozwolą na kontynuowanie umowy kredytu.

W świetle celów (...) (w szczególności prewencyjnych i zniechęcających przedsiębiorców do stosowania niedozwolonych klauzul umownych) oraz wprowadzonych na jej podstawie adekwatnych uregulowań prawa krajowego o ochronie konsumentów utrwaliła się w judykaturze wykładnia, zgodnie z którą niedopuszczalne byłoby, bez wyraźnej zgody konsumenta, a tym bardziej wbrew jego woli, czy to na podstawie wykładni oświadczeń woli, zwyczajów, zasad słuszności, czy też przy zastosowaniu ogólnych przepisów o charakterze dyspozytywnym, zastępowanie przez sąd krajowy uznanych za nieuczciwe warunków umowy innymi postanowieniami, w celu utrzymania skuteczności (ważności) kontraktu, choćby nawet miało to nastąpić z korzyścią dla konsumenta (por. np. wyroki (...): z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie (...), z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18, z dnia 18 listopada 2021 r. w sprawie (...) a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2019 r. w sprawie IV CSK 13/19, LEX nr 2741776).

Zważywszy, że artykuł 385 ¹ § 2 k.c. wyłącza stosowanie przepisu art. 58 § 3 k.c., omawiane nieuczciwe postanowienia indeksacyjne nie powinny być zastępowane innym mechanizmem przeliczeniowym, opartym na przepisach kodeksu cywilnego, czy ustaw szczególnych, jak np. prawa wekslowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 27 listopada 2019 r. w sprawie II CSK 483/18).

W (...) porządku prawnym nie ma przepisów dyspozytywnych, które mogłyby zastąpić wyeliminowane z umowy zawartej przez strony postanowienia uznane za niedozwolone. Takim przepisem nie jest art. 358 § 2 k.c., który nie spowodowałby usunięcia z umowy postanowień abuzywnych, które nie odnoszą się przecież tylko do zasad ustalania przez (...) kursu (...) i zagadnienia spreadu walutowego, lecz do kwestii zasadniczej – ryzyka walutowego wiążącego się z samym faktem związania konsumenta kredytem walutowym. Takiego ryzyka w oczywisty sposób nie usuwa ww. przepis, który ponadto nie został przez ustawodawcę przewidziany jako przepis mogący zastąpić bezskuteczne postanowienia umów zawieranych przez profesjonalistów z konsumentami, lecz dotyczy samej możliwości wykonania ważnie zawartej umowy przez spełnienie świadczenia w walucie polskiej. Chybiony był również zarzut naruszenia art. 4 w zw. z art. 1 ust. 1 lit a) i lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 316 § 1 k.c.

Ponadto, za nieuzasadniony należało uznać również zarzut naruszenia art. 455 k.c. Oczywistym jest, że wyrok w tej sprawie nie ma charakteru konstytutywnego. Gdy sąd uzna dane postanowienie za niedozwolone (abuzywne), to zobowiązany jest zgodnie z art. 385 ¹ k.c. orzec o bezskuteczności takiego postanowienia tj. braku związania nim konsumenta z ustawy (ex lege) i z mocą wsteczną (ex tunc). Jednakże w sytuacji, gdy sąd uzna, że umowy jako całości po eliminacji tych bezskutecznych (...), w świetle przepisów prawa krajowego, nie da się wykonać wtedy przy uwzględnieniu stanowiska konsumenta (co do tego czy ewentualne stwierdzenie nieważności nie przeczy jego interesom, bowiem jak wskazał (...) w takim przypadku konsument może zrzec się ochrony wynikającej z dyrektywy) stwierdza, że umowa jest nieważna w całości od początku tj. ustala nieistnienie stosunku wynikającego z takiej umowy. Innymi słowy, sąd takim orzeczeniem potwierdza jedynie istniejącą już nieważność i wydaje wyrok deklaratoryjny.

W judykaturze przesądzone zostało także, że na skutek upadku (stwierdzenia nieważności) umowy kredytu, zgodnie z teorią tzw. dwóch kondykcji, stronom przysługują dwa odrębne wzajemne roszczenia z tytułu zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń (art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.), tzn. kredytobiorcy o zwrot przez(...) dotychczas uiszczonych należności z tytułu spłat rat kredytu a bankowi o zwrot wypłaconej kwoty kredytu (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r. w sprawie III CZP 6/21, OSNC, z. 9 z 2021 r., poz. 56).

Nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania w sprawie przepisów art. 405 k.c. oraz art. 410 § 1 i 2 k.c. przy ocenie charakteru świadczenia spełnionego przez powodów tytułem spłaty raty kredytu. Z uwagi na upadek umowy świadczenia stron spełnione w celu jej wykonywania stają się świadczeniami nienależnymi.

Nadto wymaga podkreślenia, iż orzeczenie (...) C- (...) nie zakwestionowało wspomnianej wyżej zasady dwóch kondykcji.

Wyrok (...) w sprawie (...) nie zmienia w sposób istotny sytuacji frankowiczów prowadzących już procesy przeciwko bankom. Jego zakres jest ściśle ograniczony do przypadków, w których to bank pozywa konsumenta. Nie można zatem mówić o powrocie teorii salda in genere czy ograniczeniu praw frankowiczów będących w procesie sądowym do uzyskania jedynie różnicy pomiędzy kwotą kredytu a kwotą spłat. (...) wciąż kładzie silny nacisk na ochronę konsumenta, a jego dotychczasowe orzecznictwo wskazuje, że to przedsiębiorca winien dążyć do pełnego rozliczenia.

Wyrok (...):

• Nie kwestionuje teorii dwóch kondykcji;

• Nie przywraca teorii salda, która w praktyce była dla konsumentów niekorzystna;

• Ma charakter ochronny, ale wyłącznie w sytuacjach, gdy to konsument jest pozwanym – a nie stroną aktywnie dochodzącą swoich praw.

Również podniesiony przez pozwanego zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 498 k.c. nie zasługiwał na uwzględnienie.

Natomiast apelacja strony powodowej w ocenie Sądu Apelacyjnego była w zdecydowanej części uzasadniona chociaż nie wszystkie zarzuty podniesione zasługiwały na uwzględnienie.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w apelacji strony powodowej w pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny pragnie podkreślić, iż podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania aktualnie nie mógł zostać uwzględniony w świetle orzeczenia (...) z dnia 8 maja 2024 o sygnaturze (...) w którym wskazano, że „art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 (...) w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez instytucję bankową z konsumentem umowy kredytu hipotecznego z uwagi na nieuczciwy charakter niektórych warunków tej umowy powołanie się przez tę instytucję na prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono od wspomnianej instytucji ze względu na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru tych warunków, od równoczesnego zaofiarowania przez rzeczonego konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości świadczenia otrzymanego od tej samej instytucji przez konsumenta na podstawie wspomnianej umowy, niezależnie od spłat dokonanych już w wykonaniu tej umowy”. (...) podkreślił przy tym, że w przypadku skutecznego powołania się na prawo zatrzymania banku stan opóźnienia tej instytucji bankowej ustałby, w związku z czym powód utraciłby w całości albo w części prawo do otrzymania odsetek za zwłokę od momentu wezwania do usunięcia uchybienia skierowanego do tej instytucji, zatem dopuszczenie takiej możliwości zagrażałoby zarówno skuteczności ochrony przyznanej konsumentom przez (...), jak i osiągnięciu zamierzonego przez nią skutku odstraszającego.

Nie powielając argumentacji strony powodowej, w świetle powyższego orzeczenia (...) należało zmienić zaskarżony wyrok poprzez wyeliminowanie z niego zastrzeżenia, że zapłata kwoty 238.929,09 zł zastrzeżona jest za równoczesną zapłatą przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 360.000 zł.

Ponadto, trafny okazał się zarzut podniesiony przez stronę powodową odnośnie odsetek dochodzonych od roszczenia pieniężnego. Rację ma w tym zakresie apelujący, iż powodowie bezwzględnie domagali się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu już w rozszerzeniu powództwa tj. w piśmie z dnia 25.02.2021 roku, które zostało doręczone stronie pozwanej w dniu 4 marca 2021 r.

W piśmie tym powodowie domagali się zasądzenia od pozwanego łącznie na rzecz powodów kwoty 238 929,09 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pisma do dnia zapłaty, tytułem zwrotu nienależnych świadczeń z uwagi na bezwzględną nieważność umowy w całości, spełnionych przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od dnia 07.03.2011 r. do dnia 06.12.2019 r. w związku z wykonywaniem umowy kredytu hipotecznego zawartej w dniu 6 sierpnia 2008 r.

Zważając na powyższe w ocenie Sądu w niniejszym składzie datę początkową zasądzenia odsetek stanowi 4 marca 2021 r.

Z wymienionych powyżej przyczyn wyrok Sądu Okręgowego należało zmienić, dlatego też Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 238.929,09 (dwieście trzydzieści osiem tysięcy dziewięćset dwadzieścia dziewięć 09/100) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 4 marca 2021 r. do dnia zapłaty.

Niezasadna była apelacja strony powodowej w zakresie odnoszącym się do zasądzenia przez Sąd I instancji kwoty kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie pierwszoinstancyjne. O kosztach procesu Sąd I instancji orzekł bowiem na podstawie art. 98 k.p.c. zasądzając na rzecz strony, która w przeważającej części wygrała w procesie poniesione przez nią koszty procesu, na które złożyła się opłata sądowa od pozwu – 1.000 zł, wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w kwocie 5.400 zł według stawki minimalnej wynikającej z treści z § 2 pkt. 6 w zw. z § 15 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie i 34 zł tytułem opłaty skarbowej od dwóch pełnomocnictw – razem 6.434 zł.

Wymaga podkreślenia, iż zgodnie z § 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji. Zważając na powyższe, kwota uwzględniona przez Sąd I instancji była prawidłowa, a argumentacja przedstawiona w apelacji w tym zakresie nie zasługiwała na uwzględnienie.

Dlatego też w pozostałym zakresie apelację strony powodowej oddalono jako nieuzasadnioną, natomiast apelację strony pozwanej oddalono w całości jako nieuzasadnioną, o czym orzeczono na podstawie art. 385 k.p.c. w pkt II i III wyroku.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w pkt IV wyroku.

Sąd zasądził na rzecz powodów koszty postępowania za II instancję zgodnie z art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).

W niniejszej sprawie powodowie wygrali w zasadzie w całości swoją apelację oraz sprawę z apelacji pozwanego. W związku z tym sumując wartość przedmiotu zaskarżenia obu apelacji otrzymujemy kwotę 238.930, 00 zł + 360.000,00 zł = 598 930,00 zł.

Zważając na powyższe, zgodnie z § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust 1 pkt 2 cytowanego rozporządzenia wynagrodzenie wynosi 8.100 zł, o czym orzeczono w pkt IV wyroku.

Ryszard Marchwicki

Niniejsze pismo nie wymaga podpisu na podstawie § 100a ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych jako właściwie zatwierdzone w sądowym systemie teleinformatycznym.

St. sekr. sąd. (...)