Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 1 lutego 2019 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy

w składzie:

Przewodniczący	SSR Monika Podgórska
Protokolant	Ilona Szcześniak

po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2019 roku w Radomiu

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.

przeciwko M. P.

o zapłatę

I.  zasądza od M. P. na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 42.554,83 zł (czterdzieści dwa tysiące pięćset pięćdziesiąt cztery złote osiemdziesiąt trzy grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 16 października 2017 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala wniosek M. P. o rozłożenie na raty kwoty określonej w pkt I wyroku;

III.  zasądza od M. P. na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 5.745 zł (pięć tysięcy siedemset czterdzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem opłaty za czynności adwokata.

Sygn. akt V GC 721/18

UZASADNIENIE

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od M. P. kwoty 42.554,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 16 października 2017 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uzasadniając roszczenie powód wskazał, że pozwany złożył wniosek o udzielenie mu limitu kredytowego na dokonywanie zakupów u powoda z odroczonym terminem płatności. Zamówił u powoda towary wskazane w fakturach załączonych do pozwu o łącznej wartości 45.554,83 zł. Towar ten został pozwanemu wydany. Po upływie terminu zapłaty oraz wezwaniu pozwanego do spełnienia świadczenia, pozwany zwrócił się z prośbą o wydłużenie terminu płatności do dnia 15 października 2017 roku. Powód wyraził na to zgodę, jednakże pozwany po upływie w/w terminu nie dokonał zapłaty ( pozew - karty: 2-6 akt sprawy).

Sąd Rejonowy w Radomiu w dniu 15 marca 2018 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie V GNc 490/18 ( karta 45 akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o rozłożenie na raty kwoty dochdzonej przez powoda. Wskazał, iż prowadzi gospodarstwo sadownicze, które stanowi jego jedyne źródło dochodów. W maju 2017 roku wystąpiły wiosenne przymrozki, co skutkowało przemarznięciem zawiązków owoców niemal w 90%. W czasie zbiorów okazało się, że utracił praktycznie całość dochodów, z których mógłby spłacić zobowiazania wobec powoda. W czerwcu 2017 roku uległ wypadkowi i przed dłuższy czas przebywał w szpitalu. W wyniku tego wypadku stał się niezdolny do pracy, ma orzeczoną niepełnosprawność, co utrudnia mu w znacznym stopniu spełnienie świadczenia zgodnie z roszczeniem powoda. Zadeklarował spłatę w 4 ratach: 10.000 zł do 30 czerwca 2018 roku, 10.000 zł do 30 lipca 2018 roku, 10.000 zł do 30 sierpnia 2018 roku i 12.555 zł do 30 września 2018 roku ( karty: 48-50 akt sprawy).

W piśmie datowanym na 6 listopada 2018 roku powód wyraził zgodę na spłatę zobowiązania w wysokości 49.524,10 zł (należność głowna, odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych naliczone do dnia 1 lutego 2019 roku, opłata od pozwu 2.128 zł, koszty zastepstwa procesowego 3.600 zł i opłata skarbowa od pełnomocnitwa 34 zł) w dwóch ratach: 24.762,05 zł do dnia 28 lutego 2019 roku i 24.762,05 zł do dnia 29 marca 2019 roku. Wskazał jednocześnie, iż pozwany nie dkonał żadnej wpłaty na poczet zadłużenia ( karty: 65-66 akt sprawy).

Na rozprawie w dniu 1 lutego 2019 roku powód podał, iż pozwany nie dokonał żadnej wpłaty na poczet kwoty objętej pozwem, co wskazuje na niecelowość uwzględniania wniosku o rozłożenie na raty ( protokół rozprawy - karta 77 akt sprawy).

Sąd Rejonowy ustalił i rozważył, co następuje:

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. zawarła z M. P., prowadzącym działalność gospodarczą - umowy sprzedaży. W ramach tych umów M. P. nabył:

- w dniu 19 kwietnia 2017 roku towary za cenę łączną 6.243,04 zł – płatną do dnia 18 czerwca 2017 roku ( faktura nr (...) – karta 29 akt sprawy),

- w dniu 27 kwietnia 2017 roku towary za cenę łączną 25.118,91 zł – płatną do dnia 15 października 2017 roku ( faktura nr (...) – karta 30 akt sprawy),

- w dniu 28 kwietnia 2017 roku towary za cenę łączną 8.182,22 zł – płatną do dnia 27 czerwca 2017 roku ( faktura nr (...) – karta 31 akt sprawy),

- w dniu 5 czerwca 2017 roku towary za cenę łączną 2.274,30 zł – płatną do dnia 4 sierpnia 2017 roku ( faktura nr (...) – karta 32 akt sprawy),

- w dniu 28 czerwca 2017 roku towary za cenę łączną 736,36 zł – płatną do dnia 15 października 2017 roku ( faktura nr (...) – karty: 33-34 akt sprawy).

Termin zapłaty wyżej ceny za zakupiony towary został ostatecznie określony na 15 października 2017 roku ( wezwanie do zapłaty datowane na 24 listopada 2017 roku – karta 37 akt sprawy).

Pozwany nie złożył wprost oświadczenia o uznaniu powództwa, jednakże nie kwestionował ani zasadności ani wysokości kwot wskazanych w pozwie. Wskazać przy tym należy, iż pozwany nie przedstawił żadnej argumentacji wskazującej na ewentualną bezpodstawność roszczeń powoda. W związku z powyższym Sąd dokonał ustaleń na podstawie twierdzeń i dokumentów zaoferowanych przez powoda – na podstawie art. 230 k.p.c.

Zgodnie z art. 320 k.p.c. sąd może zasądzone świadczenie rozłożyć na raty w wypadkach szczególnie uzasadnionych, przy stosowaniu tej normy konieczne jest jednak uwzględnienia interesu nie tylko dłużnika, ale i wierzyciela, który częściowo zostałby pozbawiony należności z tytułu odsetek. Ustanowiona w art. 320 k.p.c. norma ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Ustawa nie precyzuje pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, lecz przyjmuje się, że wypadek szczególnie uzasadniony zachodzi między innymi, gdy ze względu na stan majątkowy, rodzinny, zdrowotny spełnienie świadczenia przez pozwanego niezwłoczne lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione albo narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody. Wymieniona przesłanka jest spełniona jedynie wtedy, gdy w chwili wyrokowania są podstawy do przyjęcia, że ze względu na sytuację majątkową i rodzinną dłużnika oraz szczególny charakter sprawy, wyrok zasądzający całe świadczenie stanowiłby tytuł egzekucyjny bez szans na realizację. Prowadzenie egzekucji w tym zakresie narażałoby tylko wierzyciela na nieefektywne wydatki egzekucyjne, a dłużnika i osoby pozostające na jego utrzymaniu na utratę podstaw egzystencji. Takie bezskuteczne czynności egzekucyjne byłyby tymczasem szkodliwe społecznie i podważałyby sens prowadzenia procesu.

Jak wynika z dokumentów złożonych przez pozwanego:

- w wyniku przymrozków wiosennych w jego gospodarstwie rolnym stwierdzono wystąpienie szkód ( protokół nr (...) – karty: 53-55 akt sprawy),

- w okresie od 29 maja do 1 czerwca 2017 roku był hospitalizowany w związku z raną szarpaną grzbietu stopy lewej ( karta informacyjna – karta 58 akt sprawy),

- Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał pozwanemu jednorazowe odszkodowanie za wypadek przy pracy rolniczej w wysokości 9.800 zł, pomniejszając je do kwoty 6.190 zł z uwagi na zaległość w zapłacie składek ( decyzja z dnia 16 lutego 2018 roku – karta 59 akt sprawy),

- pozwany został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym od 29 maja 2017 roku do 31 lipca 2018 roku ( orzeczenie z dnia 27 lipca 2017 roku w sprawie (...) – karta 52 akt sprawy).

Pomimo wystąpienia niezdolności do pracy i niepełnosprawności oraz szkód w gospodarstwie rolnym – pozwany zadeklarował spłatę zadłużenia w 4 ratach w okresie 4 miesięcy. Deklaracja ta – w ocenie Sądu – w kontekście powyżej wskazanych okoliczności – budzi wątpliwości co do jej realności. Wniosek ten potwierdza fakt, iż w okresie wskazanym przez siebie, jak również po jego upływie – do dnia rozprawy (1 lutego 2019 roku) pozwany nie dokonał żadnej wpłaty na poczet zadłużenia, a w szczególności nie podjął realizacji spłaty w sposób wskazany przez siebie. Takie postępowanie pozwanego uzasadnia ocenę jego oświadczenia o możliwości i zamiarze spłaty zadłużenia w systemie ratalnym – jako iluzoryczną i zmierzającą jedynie do odsunięcia w czasie postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, iż nie żadna gwarancja spłaty zadłużenia przez pozwanego w sposób dobrowolny, w związku z czym – Sąd orzekł jak w pkt drugim wyroku na podstawie art. 320 k.p.c. a contrario i jednocześnie uwzględnił roszczenie powoda w pełnym zakresie na podstawie art. 535 k.c. i przepisów poniżej wskazanych. Do przedmiotowej umowy bowiem znajdowały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku. poz. 684), gdyż stronami umowy byli: przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 pkt 1 tej ustawy. Przedmiotem umowy była dostawa towarów, ale w ujęciu szerokim tego sformułowania. Z treści art. 7 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty z transakcjach handlowych wynika, iż odsetki w niej uregulowane przysługują od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego jeśli wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał za nie zapłaty. Wobec powyższego Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych na podstawie powyżej powołanego przepisu od daty wskazanej w pozwie, to jest dnia następnego po określonym w fakturze terminie zapłaty.

Przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c. statuuje podstawowe zasady rozstrzygania o kosztach procesu:

- zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca (merytorycznie albo formalnie i niezależnie od tego, czy ponosi winę w prowadzeniu procesu) zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu,

- zasadą kosztów celowych (niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony).

W tym zakresie należy ustalić, czy czynność wywołująca koszty była obiektywnie wymagana dla realizacji praw strony, czy i w jakiej wysokości poniesione koszty stanowiły konieczny wydatek. Termin "koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i obrony" nie jest precyzyjny. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania (względnie Skarb Państwa) w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez powoda, który spór wygrał Sąd uznał: opłatę od pozwu w kwocie 2.128 zł, opłatę za czynności radcy prawnego ustaloną na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804) – 3.600 zł oraz opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Opłatę za czynności radcy prawnego reprezentującego powoda Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie, w której wskazane okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika powoda pozostawała na przeciętnym poziomie.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie powołanych przepisów obciążając pozwanego, który spór przegrał obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda poniesionych przez niego kosztów procesu.