Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 czerwca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący	sędzia Monika Podgórska
Protokolant	Izabela Nowakowska

po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2025 roku w Radomiu na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. (1)

przeciwko Towarzystwu (...) w W. (2)

o zapłatę

I.  zasądza od Towarzystwa (...) w W. (2) na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. (1) kwotę 14.390,92 zł (czternaście tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 11 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od Towarzystwa (...) w W. (2) na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. (1) kwotę 4.432,32 zł (cztery tysiące czterysta trzydzieści dwa złote trzydzieści dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt V GC 341/23

UZASADNIENIE

M. C. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) M. C. (obecnie: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. (1)) wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Towarzystwa (...) z siedzibą w W. (2) kwoty 14.890,92 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:



od kwoty 14.390,92 zł od dnia 11 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;



od kwoty 500,00 zł od dnia 17 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty;

kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Uzasadniając swoje roszczenie powód wskazał, że pozwany – jako ubezpieczyciel sprawcy zdarzenia drogowego z dnia 9 czerwca 2021 roku, wypłacił z tytułu uszkodzenia pojazdu marki V.o nr rej. (...) odszkodowanie w wysokości 23.920,95 zł netto (+50% VAT). Wierzytelność przysługującą poszkodowanemu - P. W. z tytułu w/w zdarzenia powód nabył w drodze umowy przelewu wierzytelności zawartej w dniu 16 września 2021 roku. Powód zasięgnął opinii prywatnego rzeczoznawcy, który określił, że zasadny i ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy uszkodzonego pojazdu wynosi 38.311,87 zł netto (+50% VAT). W niniejszym postępowaniu powód dochodzi zapłaty należnego odszkodowania tj. w wysokości 14.390,92 zł oraz kwoty 500 zł stanowiącej koszt sporządzenia prywatnej opinii przez rzeczoznawcę ( pozew - karty: 3-15 akt sprawy).

Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Radomiu w dniu 25 maja 2023 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie ( nakaz zapłaty - karta 59 akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu wg norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pozwany zakwestionował, jakby powodowi przysługiwało w niniejszej sprawie roszczenie o zapłatę hipotetycznie wyliczonych kosztów naprawy w/w pojazdu. Podniósł, że odszkodowanie za poniesioną szkodę w wysokości przekraczającej dotychczas wypłaconą kwotę nie pozostaje w związku przyczynowym ze zdarzeniem wywołującym szkodę i nie odpowiada zasadzie minimalizacji szkody. Pozwany zakwestionował zasadność roszczenia o zwrot kosztów sporządzenia prywatnej kalkulacji naprawy (sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym – karty: 65-67 akt sprawy).

Z dniem 2 października 2024 roku doszło do przekształcenia powoda tj. przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) M. C. w jednoosobową spółkę kapitałową (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością we W. (1) (pismo procesowe – karty: 120-121 akt sprawy, wydruk KRS – karty: 122-124).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 czerwca 2021 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki V. o nr rej. (...). Właścicielem tego pojazdu był P. W.. Pojazd, którym poruszał się sprawca szkody w dacie zdarzenia posiadał ubezpieczenie OC w ruchu krajowym w Towarzystwie (...) z siedzibą w W. (2). Przedmiotową szkodę P. W. zgłosił w dniu 10 czerwca 2021 roku. Została ona zarejestrowana pod nr (...) (niesporne, a nadto wynikające m.in. z formularza zgłoszenia szkody – str. 343-347 akt szkody – płyta – karta 74 akt sprawy).

Decyzją z dnia 3 września 2021 roku ubezpieczyciel sprawcy zdarzenia przyznał i wypłacił odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkodę na pojeździe marki V. o nr rej. (...) w wysokości 23.920,95 zł netto + 50 % VAT. (decyzja o wypłacie – karta: 25 i verte akt sprawy). Wypłacona kwota wynikała ze sporządzonego przez ubezpieczyciela kosztorysu naprawy pojazdu (kosztorys (...) nr 9646– karty: 26-28).

W dniu 16 września 2021 roku P. W. jako cedent przelał na rzecz (...) jako cesjonariusza wszelkie wierzytelności z tytułu szkody komunikacyjnej o nr (...) likwidowanej przez Towarzystwo (...) na pojeździe marki V. o nr rej. (...) z dnia 9 czerwca 2021 roku (umowa cesji wierzytelności – karty 29-30 akt sprawy).

M. C. zlecił P. G. wykonanie kalkulacji kosztów naprawy uszkodzeń w pojeździe P. W.. P. G. sporządził w dniu 15 grudnia 2022 roku: wycenę wartości pojazdu, określił zakres uszkodzeń pojazdu oraz koszt ich naprawy i wystawił w dniu 21 września 2021 roku fakturę za wykonaną usługę na kwotę 500 zł ( wycena nr (...) – karty: 31-55 oraz faktura nr (...) – karta 56 akt sprawy)

Ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy uszkodzeń powstałych w pojeździe marki V. o nr rej. (...) w wyniku zdarzenia z dnia 9 czerwca 2021 roku przy uwzględnieniu cen części oryginalnych z uwzględnieniem wiek pojazdu wynosił 40.053,03 zł brutto (str. 1 opinii biegłego sądowego – karta 103 akt sprawy).

Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

Data i okoliczności zdarzenia drogowego, jakie miało miejsce w dniu 9 czerwca 2021 roku z udziałem pojazdu marki V. nr rej. (...), osoba odpowiedzialna za to zdarzenie oraz legitymacja procesowa czynna i bierna – nie były przedmiotem sporu. Strona pozwana w tym zakresie nie zgłosiła żadnych zarzutów, w związku z czym Sąd nie prowadził postępowania dowodowego w tym przedmiocie i dokonał ustaleń na podstawie dowodów zaoferowanych przez strony.

Podstawę prawną niniejszego powództwa, stanowią przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Zgodnie z art. 4 w/w ustawy ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie natomiast do treści art 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 powołanej ustawy). I tak zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych o których mowa w art. 436 § 2 k.c. oraz według zasad określonych w art. 363 k.c., a w wypadku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - według zasad określonych w § 2 tego przepisu – a zatem w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wyłącznym sposobem naprawienia szkody jest odszkodowanie pieniężne.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skoro odszkodowanie pieniężne ma pełnić taką samą funkcję jak przywrócenie do stanu poprzedniego, to jego wysokość powinna pokryć wszystkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki niezbędne dla przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu. Przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu wiąże się z reguły z koniecznością wymiany elementów, które uległy zniszczeniu. Ze względu na okoliczność, że niejednokrotnie części pojazdu, uszkodzonego w trakcie zdarzenia wyrządzającego szkodę, były eksploatowane już przez określony czas, powstaje kwestia, na czym ma polegać przywrócenie do stanu sprzed wyrządzenia szkody. W szczególności, czy przywrócenie do stanu poprzedniego uzasadnia użycie nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Z punktu widzenia ubezpieczyciela sprowadza się to do zagadnienia, czy kwota, którą ma wypłacić poszkodowanemu, może być zmniejszona o tyle, o ile mniejsza jest wartości części i materiałów starych od wartości części i materiałów nowych, które mają je zastąpić w trakcie naprawy. Skład powiększony Sądu Najwyższego uchwałą z dnia 12 kwietnia 2012 roku, wydaną w sprawie III CZP 80/11 rozstrzygnął, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi. Sąd Najwyższy uznał w wyniku wykładni art. 361 § 2 i art. 363 § 2 k.c., że ubezpieczyciel, w ramach umowy o odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę jako całości. Przywrócenie do takiego stanu oznacza, że pojazd ma być sprawny technicznie i zapewnić poszkodowanemu komfort jazdy, w takim stopniu, jak przed zdarzeniem. Jeżeli w tym celu należy wymienić uszkodzoną część, to niewątpliwie jest to normalne następstwo działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Przy założeniu, że nie da się jej naprawić w taki sposób, aby przywrócić ją do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę, część ta musi zostać zastąpiona inną nową częścią. W takiej sytuacji zakład ubezpieczeń powinien ustalić wysokość odszkodowania z uwzględnieniem cen części nowych, skoro bowiem chodzi o przywrócenie do stanu poprzedniego pojazdu jako całości, to nie ma co do zasady znaczenia, że w miejsce części starych wmontowano części nowe. W szczególności nie ma żadnych podstaw prawnych, aby zawsze odrębnie oceniać wartość części i jeżeli części stare były już w chwili wypadku częściowo zużyte, z tego powodu obniżać należne odszkodowanie za przywrócenie do stanu poprzedniego całego pojazdu. Sąd Najwyższy zauważył, że nie można z góry wykluczyć, iż zamontowanie podczas przywracania do stanu poprzedniego nowych części spowoduje wzrost wartości pojazdu jako całości. Jeżeli wymianie podlegały części już znacznie wyeksploatowane i przestarzałe technicznie, a jednocześnie stanowiące znaczną część wartości całego pojazdu, to może się okazać, że w konkretnym przypadku wartość pojazdu po naprawie wzrośnie. Ciężar dowodu w tym zakresie obciąża ubezpieczyciela. Ponadto, warto zwrócić uwagę na to, że zgodnie z orzecznictwem wysokość odszkodowania nie zależy od ulg i rabatów możliwych do uzyskania przez poszkodowanego od podmiotów współpracujących z ubezpieczycielem (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie III CZP 142/22).

Jak wynika z art. 34 ust. 1 i art. 36 ust. 1 u.u.o - odszkodowanie, które zakład ubezpieczeń, w ramach odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, zobowiązany jest wypłacić poszkodowanemu, ustala się w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, jeżeli są oni zobowiązani do odszkodowania za szkodę wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu. Zgodnie z art. 363 § 1 k.c., naprawienie szkody, jeżeli taki jest wybór poszkodowanego, powinno nastąpić przez przywrócenie stanu poprzedniego. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej, powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2003 r., IV CKN 387/01, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01).

Przy takim rozumieniu obowiązku odszkodowawczego, nie ma w zasadzie znaczenia prawnego okoliczność, czy poszkodowany dokonał naprawy oraz jakim kosztem to uczynił, pod warunkiem, że był to koszt rynkowy. Oznacza to, że dla ustalenia wysokości kosztów naprawy wystarczające jest sporządzenie kosztorysu przez biegłego, gdyż ubezpieczyciel zwalnia się z obowiązku naprawienia szkody – w wariancie kosztorysowym – poprzez wypłatę odszkodowania w pełnej wysokości, nie zaś w wysokości, po której naprawa została rzeczywiście dokonana, albo po możliwie najniższym koszcie naprawy.

Poszkodowany może zatem naprawić pojazd (lub nie) w dowolnym zakładzie naprawczym, pod warunkiem, że zastosowane stawki będą rynkowe. Jak wskazuje się w judykaturze odszkodowanie, jakie zobowiązany jest w takiej sytuacji wypłacić zakład ubezpieczeń, obejmuje wszelkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy. Przywrócenie uszkodzonej rzeczy do stanu poprzedniego oznacza doprowadzenie jej do stanu używalności i jakości w zakresie istniejącym przed wypadkiem; w razie pojazdu mechanicznego chodzi o przywrócenie mu sprawności technicznej, zapewniającej bezpieczeństwo kierowcy i innych uczestników ruchu, oraz wyglądu sprzed wypadku. Osiągnięcie tego celu zakłada konieczność użycia takich części oraz materiałów, które są potrzebne do tego, aby pojazd był sprawny technicznie i powrócił do stanu porównywalnego ze stanem przed wypadkiem; będą to z reguły tylko części nowe. Nie można też na poszkodowanego nakładać obowiązku poszukiwania części używanych, bez sprawdzenia, czy są dostępne i czy ich jakość jest porównywalna z częściami nowymi, tym bardziej że poszkodowany i tak, oprócz konieczności pokrycia kosztów naprawy przywracającej pojazd do stanu poprzedniego, dotknięty jest w związku z wypadkiem wieloma dodatkowymi niedogodnościami, a czasem nawet cierpieniami.

Ponieważ spór pomiędzy stronami dotyczył kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu, ustalenie ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy uszkodzeń pojazdu marki V. o nr rej. (...) powstałych w wyniku zdarzenia z dnia 9 czerwca 2021 roku wymagało wiadomości specjalnych. Z tego względu Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej (postanowienie z dnia 13 czerwca 2024 roku – karta 90 akt sprawy).

Jak wynika z opinii biegłego kwota przyjęta ostatecznie przez pozwanego jako koszt naprawy przedmiotowego pojazdu, nie jest kwotą wystarczającą do pokrycia kosztów przywrócenia tego pojazdu do stanu sprzed szkody. Biegły wskazał, że w kosztorysie sporządzonym zarówno przez pozwanego jak i powoda, do wymiany niesłusznie uwzględniono próg, gdyż zastosowanie elementu ramy drzwi przednich lewych zawiera już w sobie element progu. Ponadto, biegły zastosował wymianę sterownika aktywacji poduszek gazowych z uwagi na aspekt technologiczny naprawy. Biegły wskazał również, że zalecane jest stosowanie stawki w wysokości co najmniej 100 zł netto za roboczogodzinę przy pracach mechanicznych, blacharskich i przy lakierowaniu dla warsztatów nieautoryzowanych (opinia biegłego – karty: 103-104 akt sprawy).

Opinia biegłego sądowego nie budziła zastrzeżeń Sądu co do sposobu jej sporządzenia czy przedstawienia i treści sformułowanych w niej wniosków. Sąd uznał opinię biegłego za w pełni przekonującą. Sąd przyjął zatem jako właściwy i uzasadniony koszt i sposób naprawy przedmiotowego pojazdu ten wynikający z kalkulacji powoda, gdyż kwota dochodzona przez powoda w niniejszym postępowaniu była niższa niż wartość szkody wynikająca z opinii biegłego sądowego.

Mając na uwadze powyższe Sąd ustalił koszt naprawy przedmiotowego pojazdu na kwotę 38.311,87 zł netto (+50% VAT). Różnica pomiędzy tą kwotą, a kwotą wypłaconą poszkodowanemu stanowi 14.390,92 zł. Kwota ta została zasądzona na rzecz powoda od pozwanego na podstawie powyżej powołanych przepisów.

Sąd nie uwzględnił natomiast żądania w zakresie zwrotu kosztów sporządzenia kalkulacji naprawy przedmiotowego pojazdu. Działania prowadzące do oszacowania wartości pojazdu przed szkodą i po szkodzie oraz kosztów naprawy nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem, gdyż to nie wypadek, lecz wola poprzednika powodów stanowiła właściwą przyczynę wydatkowania określonej kwoty. Zlecenie sporządzenia kalkulacji zmierzało w istocie do wyliczenia odszkodowania celem dochodzenia go w procesie przed sądem; stanowiło nie następstwo wypadku, lecz przygotowanie do procesu. Zdaniem Sądu koszt wykonania ekspertyzy nie był także koniecznym i niezbędnym do wytoczenia powództwa, skoro jednocześnie powód zgłosi w pozwie wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Podkreślenia wymaga fakt, iż faktura za sporządzenie opinii technicznej (...) została wystawiona 5 dni po zawarciu umowy przelewu wierzytelności. Powód zatem dysponował wiedzą umożliwiającą mu określenie wartości roszczenia poszkodowanego na potrzeby ustalenia ceny wierzytelności. Opinia techniczna została sporządzona w grudniu 2022 roku, na 3 tygodnie przed wniesieniem pozwu, a zatem wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. Pomimo tego powód w pozwie złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej dla ustalenia kosztu naprawy pojazdu P. W.. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił roszczenie w zakresie żądania zwrotu kosztów sporządzenia ekspertyzy – na podstawie art. 361 § 1 k.c. w związku z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., stosownie do którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Orzekając w powyższym zakresie Sąd miał na względzie unormowanie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003r. Nr 124, poz. 1152), który stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Szkoda została zgłoszona w dniu 10 czerwca 2021 roku, a zatem termin wskazany powyżej upłynął z dniem 10 lipca 2021 roku. Mając na uwadze zasadność żądania powoda, Sąd orzekł w przedmiocie należności ubocznych zgodnie z żądaniem pozwu.

Zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez strony, Sąd uznał: opłatę od pozwu 750 zł, opłaty za czynności radców prawnych i adwokackie ustalone na podstawie: § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800) – 7.200 zł (2 x3.600 zł), opłaty od pełnomocnictw w kwocie łącznej 34 zł (2 x 17 zł), zaliczki uiszczone przez strony, wykorzystane do kwoty 357,62 zł (z zaliczki uiszczonej przez powoda) i do kwoty 357,63 zł (z zaliczki uiszczonej przez pozwanego) – łącznie 8.699,25 zł. Opłaty za czynności zawodowych pełnomocników reprezentujących strony Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w przedmiotowej sprawie, gdyż wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie. Sporządzanie obszernych pism procesowych, których treść w znacznym zakresie zawiera fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz fragmenty z komentarzy – nie stanowi o nakładzie pracy ponad poziom przeciętny, gdyż poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy oraz doktrynę – Sąd analizuje – na potrzeby rozstrzygnięcia sporu.

Przepis art. 100 k.p.c. uzupełnia zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, wprowadzając zasadę kompensaty (zniesienia kosztów) oraz zasadę ich stosunkowego rozdziału. W wypadku zatem, kiedy obie strony procesu w równym lub różnym stopniu wygrały i przegrały proces orzeczenie o kosztach procesu może przybrać trzy różne postacie, a mianowicie:

1) wzajemnego zniesienia kosztów – jeżeli strony w równym lub niemal równym stopniu wygrały i przegrały proces;

2) stosunkowego rozdzielenia kosztów – jeżeli sąd uwzględnił tylko część roszczenia (roszczeń) powoda, w zależności od stopnia tego uwzględnienia;

3) zwrotu wszystkich kosztów – jeżeli przeciwnik strony uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Pozwany przegrał spór w 96,64%:

14.890,92 zł – 100%

14.390,92 zł - x

x = 96,64%

w związku z powyższym powinien ponieść koszt procesu odpowiadające 96,64% sumy tych kosztów – to jest w kwocie 8.406,95 zł (8.699,25 zł x 96,64%). Wydatkował na ten cel kwotę 3.974,63 zł, a zatem kwotę niższą o 4.432,32 zł. Wobec powyższego taką kwotę zgodnie z powyżej przestawionymi zasadami rozliczania kosztów procesu, pozwany powinien zwrócić powodom (zamiast kwoty 6.053,49 zł), co mając na uwadze Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.