Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 lipca 2024 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy w składzie:

Przewodniczący	sędzia Monika Podgórska
Protokolant	Izabela Nowakowska

po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2024 roku w Radomiu na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R.

przeciwko Towarzystwu (...) spółka akcyjna
w W.

o zapłatę

I.  zasądza od Towarzystwa (...) spółka akcyjna w W. na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. kwotę 16.490 zł (szesnaście tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 listopada 2021 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od Towarzystwa (...) spółka akcyjna w W. na rzecz (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. kwotę 3.053,45 zł (trzy tysiące pięćdziesiąt trzy złote czterdzieści pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Towarzystwo (...) spółka akcyjna w W. kwoty 23.215 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 listopada 2021 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. Uzasadniając swoje roszczenie powódka wskazała, że na skutek szkody komunikacyjnej w dniu 19 września 2021 roku spaleniu uległ pojazd marki B. (...) o nr rej. (...), którego leasingobiorcą była powódka. Pozwany uznał szkodę całkowitą i przyznał odszkodowanie w wysokości 122.600 zł. Zdaniem powódki pozwany zaniżył wartość pojazdu przed szkodą, gdyż powinna ona wynosić 146.700 zł ponieważ:

- pojazd był serwisowany w (...) w okresie gwarancji producenta,

- został wkupiony dodatkowy pakiet przeglądów na okres 5 lat lub w zakresie 100.000 km przebiegu,

- należało zastosować korektę za dbałość o pojazd, który używany był wyłącznie o celów reprezentacyjnych,

- należało także zastosować korektę z uwagi na sytuację na rynku pojazdów, a którym można było zaobserwować stały trend wzrostu wartości pojazdów.

Pozwany został wezwany do dopłaty kwot:

- 24.100 zł tytułem różnicy pomiędzy odszkodowaniem należnym a przyznanym,

- 615 zł tytułem zwrotu kosztów sporządzenia prywatnego kosztorysu,

- 3.075 zł tytułem kosztów zabezpieczenia pozostałości pojazdu na parkingu.

Pozwany dokonał dopłaty w kwocie 1.500 zł.

Powódka legitymację procesową wywodziła z umowy cesji wierzytelności zawartej z właścicielem pojazdu ( pozew - karty: 3-4 akt sprawy).

Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Radomiu w dniu 29 grudnia 2021 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie ( nakaz zapłaty - karta 46 verte akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wskazała, iż nie kwestionuje odpowiedzialności za zdarzenie wskazane w pozwie oraz zakwalifikowania szkody jako całkowitej. W ocenie pozwanej dodatnie korekty zastosowane w ekspertyzie, sporządzonej na zlecenie powódki nie zostały udokumentowane i nie były uzasadnione. Dodatkowe koszty zwracane przez pozwaną w ramach umowy łączącej strony zostały wymienione w OWU i nie obejmują one zwrotu kosztów dodatkowej kalkulacji sporządzonej na zlecenie poszkodowanego ( sprzeciw od nakazu zapłaty – karty: 50-51 akt sprawy).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. korzystała z pojazdu marki B. (...) o nr rej. (...) na podstawie umowy leasingu zawartej z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. ( umowa leasingu operacyjnego nr (...) – karta 8 i verte akt sprawy).

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R., jako ubezpieczający zawarła z Towarzystwem (...) spółka akcyjna w W. umowę ubezpieczenia komunikacyjnego autocasco. Ubezpieczonym pojazdem był w/w B.. Wartość pojazdu wg stanu na dzień zawarcia ubezpieczenia określono na 142.900 zł na podstawi wyceny automatycznej nr (...). Suma ubezpieczenia w zakresie (...) + serwis została określona na kwotę 142.900 zł brutto. Integralną część umowy stanowiły Ogólne Warunki Ubezpieczeń (...)+, mające zastosowanie do umów zawartych od dnia 2 lutego 2016 roku ( OWU – karty: 11-12 oraz polisa nr (...) – karty: 9-10 akt sprawy).

Zgodnie z § 14 ust. 4 wysokość odszkodowania z tytułu szkody całkowitej ustala się jako kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy wartością pojazdu bezpośrednio przed zaistnieniem szkody , nie większa jednak niż suma ubezpieczenia z dnia zawarcia umowy, a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym (OWU - karta 12 akt sprawy).

W dniu 19 września 2021 roku doszło przedmiotowy pojazd uległ spaleniu ( fakt niesporny). Ubezpieczyciel wycenił wartość pojazdu wg stanu na dzień powstania szkody na kwotę 125.800 zł brutto, a wartość pojazdu w stanie uszkodzonym wg stanu na dzień powstania szkody na kwotę 3.200 zł brutto. Wobec złożenia reklamacji przez uprawnionego – ubezpieczyciel ustalił wartość pojazdu przed szkodą na kwotę 127.300 zł brutto, w związku z czym wypłacił odszkodowanie w wysokości 124.100 zł ( decyzja z dnia 27 października 2021 roku – karta 40 i verte akt sprawy).

Na zlecenie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w (...) spółka akcyjna w W. sporządziła wycenę wartości rynkowej pojazdu marki B. (...) o nr rej. (...) ustalając ją na kwotę 146.700 zł brutto ( opinia nr (...) – karty: 35-37 akt sprawy) i wystawił z tego tytułu fakturę na kwotę 615 zł ( faktura nr (...) – karta 38 akt sprawy).

(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w R. w dniu 10 listopada 2021 roku zawarła z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. umowę przelewu praw z polisy ubezpieczeniowej nr (...) (wznowiona nr (...)) w zakresie szkody (...)-01 ( umowa – karta 43 i pełnomocnictwo – karta 44 akt sprawy).

Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. art. 808 § 1, § 3 i § 4 k.c. umowę ubezpieczenia można zawrzeć także na rzecz osoby trzeciej. Jeżeli nie umówiono się inaczej, osobie trzeciej przysługuje bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń odszkodowanie lub świadczenie należne z tytułu tej umowy. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. - zbył swoje prawa do odszkodowania wynikającego ze zdarzenia z dnia 19 września 2021 roku na rzecz powódki. Przedmiotem przelewu może być co do zasady wierzytelność istniejąca, którą cedent może swobodnie rozporządzać. Wierzytelność, która ma stanowić przedmiot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywidualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego określenia stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność, a zatem oznaczania stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Strony stosunku, świadczenie oraz przedmiot świadczenia muszą być oznaczone bądź przynajmniej możliwe do oznaczenia (oznaczalne) w momencie zawierania umowy przenoszącej wierzytelność. Skuteczne jest zbycie wierzytelności, nieoznaczonej dokładnie w umowie przelewu, jeżeli można ją określić na podstawie treści stosunku zobowiązaniowego, z którego ta wierzytelność wynika ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 1999 roku, wydany w sprawie III CKN 423/98). Załączona do pozwu umowa przelewu wierzytelności zawiera wymagane dla jej ważności elementy. Tym samym, powódka była uprawniona do dochodzenia odszkodowania.

Podstawę prawną roszczenia stanowiły przepisy art. 805 § 1 k.c., art. 361 k.c. bezsporne między stronami było to, że zdarzenie z dnia 19 września 2021 roku zaktualizowało obowiązek pozwanej do spełnienia świadczenia wynikającego w umowy ubezpieczenia z dnia 10 listopada 2020 roku. Niekwestionowana także była jej odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu poniesionej przez powódki szkody majątkowej. Zgodnie z obowiązującą strony umową, potwierdzoną polisą nr (...), strona pozwana zobowiązana była do wypłaty odszkodowania powódce z tytułu szkody całkowitej – spalenia pojazdu, które to zdarzenie miało miejsce w okresie udzielanej ochrony ubezpieczeniowej.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było ustalenie wartości rynkowej pojazdu aktualnej na dzień wypadku oraz po wystąpieniu szkody.

Po uzupełnieniu materiału dowodowego przez powódkę ( pismo datowane na 3 stycznia 2024 roku – karta 134 oraz załącznik do pism – płyta – karta 135 akt sprawy) – biegły ustalił wartość pojazdu przed szkodą na kwotę 140.100 zł brutto, a wartość pojazdu po szkodzie – na kwotę 3.900 zł brutto (str. 2 opinii datowanej na 23 lutego 2024 roku – karta 152 akt sprawy). Biegły przyjął korekty:

- za utrzymanie i dbałość pojazd i ustalił jej wartość na 5%,

- za serwisowanie pojazdu i ustalił jej wartość na 5%.

Biegły nie uwzględnił korekty za sytuację rynkową, gdyż na podstawie analizy danych wpisanych do systemu I. ustalił, że notowania zawarte w tym systemie podążały za zmianami rynkowymi ( opinia datowana na 23 lutego 2024 roku – karty: 151- 152 akt sprawy).

W opinii uzupełniającej datowanej na 4 maja 2024 roku biegły podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie braku podstaw do zastosowania korekty z uwagi na sytuację rynkową, a nadto obniżył korektę za dbałość o pojazd do 4,8% oraz wykluczył możliwość zastosowanie korekty za serwisowanie pojazdu z uwagi na to że okres eksploatacji pojazdu nie przekroczył 60 mc-y ( str. 2-3 opinii – karty: 174-175 akt sprawy).

Wyniki badań dokonywane w oparciu o różne systemy informatyczne w zasadzie nie powinny być w znacznym stopniu odmienne. Elektroniczne i bazy danych E. i A. są źródłem służącym do ustalenia cen części i materiałów używanych do naprawy. Bazy te, podobnie jak katalogi i systemy I., służące do wyceny pojazdów, są na bieżąco aktualizowane na podstawie informacji rynkowych oraz oficjalnych cenników wydawanych przez producentów lub importerów danej marki. Zatem wybór określonego systemu nie powinien mieć większego znaczenia dla ustalenia ceny rynkowej pojazdu, a różnice nie powinny być znaczące.

Strona pozwana skorzystała z bazy I.. W tym miejscu wskazać należy, iż według instrukcji do równie popularnej bazy E.:

3.7.5. Historia serwisowa - Korekta uwzględnia fakt posiadania lub brak udokumentowanej historii serwisowej wycenianego pojazdu. Korekta może przyjąć wartość dodatnią lub ujemną i jest dostępna zawsze. W trybie (...) dla pojazdów w wieku do 3 lat udokumentowana historia serwisowa jest uznawana za stan domyślny i korekta wynosi 0. Jej brak oznacza korektę ujemną zależną od wieku. Dla samochodów starszych, niż 3 lata dokumentowana historia serwisowa jest traktowana jako atut i korekta przyjmuje wartości dodatnie (maksymalnie +5%). Jej brak oznacza korektę równą 0. W trybie manualnym korekta przyjmuje wartości z zakresu -5% do +5% wartości pojazdu.

W instrukcji obsługi do programu I. podkreślono, że zdecydowanie chętniej kupowane są pojazdy o udokumentowanym stanie technicznym, potwierdzonym książką serwisową przeglądów technicznych i napraw. W praktyce użytkowania samochodów w Polsce wykonywanie przeglądów okresowych w sieci serwisowej producenta jest stosowane w początkowym okresie, zwykle nie przekraczającym 5 lat. Brak dokumentacji serwisowej szczególnie w pierwszych 5 latach użytkowania pojazdu może być powodem stosowania korekty ujemnej. Regularne wykonywanie przeglądów starszych pojazdów udokumentowanych w książce serwisowej lub rachunkami i potwierdzone dobrym stanem technicznym pojazdu, może być powodem dodatniej korekty. Zaleca się stosować korektę ze względu na serwisowanie pojazdu w granicach od minus 5% do plus 5% (współczynnik korekty 0,95 do 1,05). Możliwe jest więc stosowanie zarówno dodatniej, jak i ujemnej korekty.

Mając na uwadze fakt, iż różnica instrukcji E. i I. w powyższym zakresie była znaczna – Sąd uznał za zasadne zastosowanie pierwotnie uwzględnionej przez biegłego korekty z serwisowanie pojazdu i ustalenie jej na poziomie wskazanym w opinii podstawowej (5% czyli 6.440 zł – str. 3 wyceny załączonej do opinii datowanej na 23 lutego 2024 roku – karta 154 akt sprawy).

W instrukcji wyceny E. wskazano:

„3.7.1. Sytuacja regionalna „Sytuacja regionalna” umożliwia skorygowanie wartości pojazdu o +/- 10% od jego wartości bazowej po korektach na miesiąc pierwszej rejestracji i przebieg. Korekta ta służy odzwierciedleniu sytuacji panującej przy sprzedaży pojazdu w różnych regionach kraju. Ten sam pojazd może zostać sprzedany za inną kwotę w zależności od tego, w której części Polski będzie sprzedawany.

3.7.2. Sytuacja lokalna „Sytuacja lokalna” umożliwia skorygowanie wartości pojazdu o +/- 5% od jego wartości bazowej po korektach na miesiąc pierwszej rejestracji i przebieg. Korekta ta służy odzwierciedleniu sytuacji panującej na rynku samochodów używanych w regionie gdzie pojazd jest sprzedawany lub w punkcie sprzedaży.

Zgodnie z instrukcją do programu info-expert określając wartość pojazdu, można uwzględnić regionalne specyfiki dla danego typu pojazdu w stosunku do bazowych notowań ogólnopolskich.

Powyższe wytyczne nie odnoszą się do sytuacji na europejskim rynku samochodów używanych. Powszechnie wiadomym jest, iż w czasie pandemii europejski rynek samochodów używanych odnotował znaczące zyski – ceny osiągnęły bardzo wysoki poziom. Popyt przewyższał podaż, ponieważ ludzie szukali bezpiecznej alternatywy dla transportu publicznego, a także wymieniali stare samochody używane na nowsze. Ceny wciąż rosły. Ograniczenie dostaw nowych samochodów także przyczyniło się do wzrostu rynku samochodów używanych. Niemniej jednak żaden z systemów służących d wyceny pojazdów nie wprowadza korekty odnoszącej się do sytuacji poza regionem lub Polską.

W ocenie Sądu są podstawy do zastosowania korekty z tytułu sytuacji regionalnej, ponieważ przedmiotowy pojazd nie jest typowym samochodem osobowym użytkowanym na terenie całego kraju, jakkolwiek pochodzi od znanego producenta pojazdów. Tym samym charakter przedmiotowego pojazdu spełnia kryteria konieczności zastosowania korekty z tytułu sytuacji lokalnej. Wysokość tej korekty – Sąd przyjął na poziomie +3,2% (3.690 zł).

Zdaniem Sądu sporządzona w niniejszej sprawie opinia biegłego została w zasadzie wykonana prawidłowo, w sposób przejrzysty, dokładny i zgodnie z tezą dowodową sformułowaną przez Sąd, nie zawierała błędów. Biegły omówił i uzasadnił swoje wyliczenia oraz poparł swoje stanowisko dodatkowym uzupełnieniem. Dlatego też biorąc pod uwagę treść opinii oraz łączącej strony umowy ubezpieczenia Autocasco wartość szkody w pojeździe powoda Sąd określił w oparciu o opinie biegłego z modyfikacjami powyżej wskazanymi. Wartość przedmiotowego pojazdu przed szkodą wynosiła zatem 143.790 zł brutto, zaś wartość pojazdu po szkodzie odpowiada kwocie 3.200 zł. Różnica w/w kwota stanowi 140.590 zł. Ponieważ pozwana wypłaciła odszkodowanie w kwocie 124.100 zł, do dopłaty pozostaje kwota 16.490 zł i kwotę tę na podstawie art. 822 § 1 k.c., art. 361 § 1 i 2 k.c. oraz art. 363 § 1 k.c. i powołanymi powyżej zapisami OWU – Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powódki.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., stosownie do którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Orzekając w powyższym zakresie Sąd miał na względzie unormowanie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, który stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Zgłoszenie szkody nastąpiło w dniu 20 września 2021 roku (osiem pierwszych cyfr nr szkody), a zatem 30-dniowy termin upłynął w dniu 20 o października 2021 roku, co mając na uwadze oraz w kontekście zakazu orzekania ponad żądanie - Sąd uwzględnił w całości roszczenie powódki także w zakresie należności ubocznych.

Na uwzględnienie nie zasługiwało natomiast roszczenie o zwrot kosztów prywatnej ekspertyzy sporządzonej na zlecenie powódki w kwocie 615 zł. Wskazać należy, że umowa ubezpieczenia autocasco jest umową dobrowolną, której szczegółowe warunki strony określają w jej treści. Skoro zatem w treści tej umowy (§ 20 OWU) nie ujęto kosztów sporządzenia wyceny na zlecenie poszkodowanego – nie ma podstaw do ich uwzględnienia.

Zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez strony, Sąd uznał: opłatę od pozwu 1.161 zł, opłaty za czynności radców prawnych ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra 61 Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804) – 7.200 zł (2 x 3.600 zł), opłaty od pełnomocnictw w kwocie łącznej 34 zł (2 x 17 zł), rozliczoną do kwoty 992 zł zaliczkę – łącznie 9.387 zł. Opłaty za czynności zawodowych pełnomocników reprezentujących strony Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w przedmiotowej sprawie, gdyż wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie. Sporządzanie obszernych pism procesowych, których treść w znacznym zakresie zawiera fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz fragmenty z komentarzy – nie stanowi o nakładzie pracy ponad poziom przeciętny, gdyż poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy oraz doktrynę – Sąd analizuje – na potrzeby rozstrzygnięcia sporu.

Przepis art. 100 k.p.c. uzupełnia zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, wprowadzając zasadę kompensaty (zniesienia kosztów) oraz zasadę ich stosunkowego rozdziału. W wypadku zatem, kiedy obie strony procesu w równym lub różnym stopniu wygrały i przegrały proces orzeczenie o kosztach procesu może przybrać trzy różne postacie, a mianowicie:

1) wzajemnego zniesienia kosztów – jeżeli strony w równym lub niemal równym stopniu wygrały i przegrały proces;

2) stosunkowego rozdzielenia kosztów – jeżeli sąd uwzględnił tylko część roszczenia (roszczeń) powoda, w zależności od stopnia tego uwzględnienia;

3) zwrotu wszystkich kosztów – jeżeli przeciwnik strony uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Pozwana przegrała spór w 71,03%:

23.215 zł – 100%

16.490 zł – x

x = 71,03%

w związku z powyższym powinna ponieść koszt procesu odpowiadające 71,03% sumy tych kosztów - to jest w kwocie 6.667,58 zł (9.387 zł x 71,03%). Wydatkował na ten cel kwotę 1.817 zł, a zatem kwotę niższą o 3.053,45 zł (kwotę tę uiściła powódka). Wobec powyższego taką kwotę zgodnie z powyżej przestawionymi zasadami rozliczania kosztów procesu, pozwana powinien zwrócić powódce, co mając na uwadze Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c.