Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 20 sierpnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Radomiu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Dariusz Wieński

Protokolant: Patrycja Jelonkiewicz

po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2025 r. w Radomiu
na rozprawie sprawy

z powództwa S. B., T. Z., R. Z., J. D., A. Z.

przeciwko J. F., M. S., E.
B. S.

o wydanie nieruchomości

I. oddala powództwo;

II. zasądza od S. B., T. Z., R. Z., J. D., A. Z. na rzecz J. F. i E. S. kwotę 1.100,00 zł (jeden tysiąc sto złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sędzia Dariusz Wieński

Sygn. akt I C 896/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 2 sierpnia 2024 roku (data prezentaty – k. 4) T. Z., J. D., S. B., A. Z. oraz R. Z., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie adwokata (pełnomocnictwo – k. 8), wnieśli o nakazanie pozwanym E. S., J. F. oraz M. S. wydania i opróżnienia nieruchomości położonej w S., gmina P., składającej się z działek o nr ewidencyjnym 209 wraz ze wszystkimi rzeczami do nich należącymi. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie od pozwanych na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, iż M. B., figurująca jako właścicielka przedmiotowej nieruchomości zmarła w 2025 roku, a jej następcami prawnymi są powodowie. Zaznaczyli, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarskie, gdzie M. B. zamieszkiwała do śmierci, a wraz z nią mieszkał jej syn A. B. wraz z żoną Z. B., którzy pozostali na nieruchomości. Wskazali, że Z. B. zmarła w 2021 roku, zaś A. B. w 2022 roku, a powodowie są jego następcami prawnymi. Zaznaczyli, że pozwani są dziećmi Z. B. z poprzedniego małżeństwa. Podnieśli, że pozwani po śmierci A. B. zaczęli pojawiać się na przedmiotowej nieruchomości, utrudniając powodom możliwość korzystania z niej. W związku z tym powódka wezwała pozwanych do opuszczenia nieruchomości i wydania kluczy, jednak bezskutecznie. Wobec powyższego wskazali, że zamknęli dom mieszkalny, uniemożliwiając pozwanym korzystanie z niego, a następnie pozwani założyli swoje kłódki, uniemożliwiając dostanie się do domu przez powodów. Dodali, że pozwani jako dzieci z poprzedniego związku (...) nie mają żadnego tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowej nieruchomości, gdyż ich matka Z. B. nie miała udziału w przedmiotowej nieruchomości, nie dziedziczyła po zmarłym mężu A. B., a pozwani nie uzyskali żadnego tytułu prawnego do nieruchomości (pozew – k. 4-7).

W odpowiedzi na pozew, E. S. i J. F., reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego (pełnomocnictwo – k. 40), wniosły o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwane podniosły, że powodowie nie wykazali, że przysługuje im jakiekolwiek prawo do przedmiotowej nieruchomości, a w szczególności nie zostały dołączone żadne dokumenty potwierdzające nabycie przez powodów prawa do spadku po zmarłych. Zaznaczyły, że obecnie z wniosku E. S. w sprawie I Ns 881/22 toczy się postępowanie o nabycie przez Z. B. (wcześniej S.) własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie, która to sprawa nie została zakończona i w przypadku wydania postanowienia o stwierdzeniu nabycia przez matkę pozwanych oraz A. B. własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie, pozwanym jako spadkobiercom będzie przysługiwało prawo własności tejże nieruchomości. Zaznaczyły, że w dniu (...) syn M. A. B. ożenił się z Z. S. i od tego czasu zamieszkali oni wraz z M. B. na przedmiotowej nieruchomości, traktując nieruchomość jako swoją własność. Wskazały, że przeprowadzali oni remonty, uprawiali ziemię i utrzymywali nieruchomość, zaś po śmierci M. B. jako jedyni zamieszkali na przedmiotowej nieruchomości. Pozwane podniosły, że bardzo często odwiedzały wraz z pozwanym mamę i jej męża, a także pomagali im w gospodarstwie. Po śmierci Z. S., A. B. załamał się i pozwane odwiedzały go kilka razy w tygodniu. Podniosły, że przed jego śmiercią przekazał im klucze do domu oraz dokumenty związane z nieruchomością i od tego momentu pozwane objęły w posiadanie nieruchomość i zajmowały się nią. Dodatkowo wskazały, że od śmierci A. B. opłacają rachunki związane z utrzymaniem nieruchomości oraz ubezpieczeniem gospodarstwa. Zaznaczyły, że w lutym 2024 roku powódki zniszczyły kłódki zamontowane przez pozwane, a następnie założyły własne i wezwały policję, która nakazała powódkom zdjęcie kłódki z furtki z uwagi na konieczność dokarmiania psa. Powódki zdjęły jedną kłódkę, jednak w dalszym ciągu zablokowane były drzwi wejściowe do bramy, domu, jak i pozostałych budynków gospodarczych. Pozwane w dniu 22 kwietnia 2024 roku skierowały przeciwko T. Z. i J. D. powództwo o przywrócenie posiadania. Pozwane wskazały nadto, że T. Z. z mężem zaczęli wycinać drzewa, spryskali duży obszar działki, niszcząc trawę, zabrali część działki, w tym dzierżawioną przez S. P.. Podniosły, że odgrażali się, że spalą znajdujący się na nieruchomości dom wraz z rzeczami zmarłych oraz pozwanych, co zostało zgłoszone na policję. Z tych też względów pozwane założyły kłódki na nieruchomościach (odpowiedź na pozew – k. 35-39).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W miejscowości S., gmina P., znajduje się nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną o numerze (...), stanowiąca własność M. B.. Na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarskie (okoliczności bezsporne, wypis z rejestru gruntów – k. 10-10v., akt własności ziemi – k. 11-11v.).

M. B. zmarła w 2005 roku. W chwili śmierci zamieszkiwali z nią jej syn A. B. wraz z żoną Z. B., którzy pozostali na nieruchomości. Z. B. zmarła w dniu 29 czerwca 2020 roku, zaś A. B. zmarł w dniu 28 kwietnia 2022 roku. Z. B. posiadała dzieci z poprzedniego małżeństwa – E. S., J. F. oraz M. S.. Od dnia śmierci E. S. oraz J. F. objęły w posiadanie przedmiotową nieruchomość i zamontowały własne kłódki na drzwiach, furtce i bramie. T. Z. i J. D. zniszczyły te kłódki, a następnie zamontowały swoje, jednak po wezwaniu Policji przez E. S. oraz J. F. zdjęły one jedną kłódkę, pozostawiając zablokowane drzwi do bramy, domu i budynków gospodarczych (okoliczności bezsporne).

T. Z. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po M. B., J. Z. oraz A. B.. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2024 roku, wydanym w sprawie VII Ns 685/22 Sąd Rejonowy w Radomiu umorzył postępowanie (okoliczności bezsporne, akta VII Ns 685/22 Sądu Rejonowego w Radomiu).

Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2025 roku, wydanym w sprawie I C 525/24 Sąd Rejonowy w Radomiu przywrócił E. S. i J. F. posiadanie przedmiotowej nieruchomości, poprzez nakazanie T. Z. i J. D. usunięcia kłódek znajdujących się na bramie wjazdowej i budynkach usytuowanych na tej nieruchomości. Wyrok nie jest prawomocny (okoliczności bezsporne, akta I C 525/24 Sądu Rejonowego w Radomiu).

T. Z. wraz ze S. B. ponownie złożyli wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po w/w zmarłych, jednakże postanowieniem z dnia 2 lipca 2025 roku, wydanym w sprawie VII Ns 474/24 Sąd Rejonowy w Radomiu umorzył postępowanie (okoliczności bezsporne, akta VII Ns 474/24 Sądu Rejonowego w Radomiu).

Pismem z dnia 9 września 2022 roku T. Z., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wezwała E. S. do opuszczenia przedmiotowej nieruchomości i wydania kluczy w terminie do 30 września 2022 roku. Wskazała, że zarówno ona, jak i pozostali spadkobiercy M. B. nie wyrażają zgody na zajmowanie nieruchomości. Dodatkowo wskazała, że E. S. nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowej nieruchomości. Podniosła, że w przypadku braku reakcji w wyznaczonym terminie, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego, zaś w przypadku bezskutecznego upływu terminu do opuszczenia nieruchomości i wydania kluczy od dnia 1 października 2022 roku do czasu opuszczenia nieruchomości, będzie ona zobowiązana do wpłaty na rzecz spadkobierców M. B. odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości w wysokości 2.000 złotych miesięcznie. Wezwanie zostało doręczone E. S. w dniu 13 września 2022 roku (wezwanie ostateczne – k. 9, wydruk ze śledzenia przesyłek – k. 9v.).

Obecnie przed Sądem Rejonowym w Radomiu, w sprawie I Ns 881/22 toczy się postępowanie z wniosku E. S. o nabycie przez Z. B. oraz A. B. prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie (okoliczności bezsporne).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a mianowicie na podstawie wskazanych dokumentów prywatnych i okoliczności bezspornych, a także w oparciu o dokumenty zgromadzone w aktach spraw VII Ns 685/22, I Ns 881/22, VII Ns 474/24 oraz I C 525/25 Sądu Rejonowego w Radomiu.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 222 § 1 kc, właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Osoba, która faktycznie włada rzeczą nie ma obowiązku wydania jej właścicielowi, jeżeli służy jej skuteczne uprawnienie do władania nią.

Uregulowane w tym przepisie roszczenie windykacyjne służy do ochrony uprawnienia właściciela do wyłącznego posiadania rzeczy. Jego treścią jest możliwość żądania przez właściciela wydania mu rzeczy przez osobę, która faktycznie włada rzeczą, nie mając ku temu stosownego tytułu prawnego, skutecznego wobec właściciela. Określa się je niekiedy mianem roszczenia nieposiadającego właściciela przeciwko posiadającemu niewłaścicielowi. Przesłanką wystąpienia z roszczeniem windykacyjnym jest relatywnie trwałe wkroczenie
w sferę uprawnień właściciela przez nieuprawnionego, którego skutkiem jest całkowite pozbawienie właściciela władztwa nad rzeczą (E. Gniewek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz do art. 222 kc, Warszawa 2017). Przesłankami owego roszczenia są wyłącznie elementy przedmiotowe, obiektywny fakt trwałego wkroczenia w sferę cudzego prawa własności przez podmiot nieuprawniony. Bez znaczenia dla powstania roszczenia windykacyjnego pozostają elementy subiektywne, takie jak wina, czy dobra lub zła wiara osoby naruszającej cudzą własność.

W przypadku roszczenia windykacyjnego legitymowanym czynnie jest właściciel rzeczy, a legitymowanym biernie jest osoba władająca cudzą rzeczą bez tytułu prawnego.

W przedmiotowej sprawie powodowie – T. Z., J. D., S. B. oraz A. Z. podnosili, że są spadkobiercami po M. B. i A. B.. Wskazać w tym miejscu należy, że pierwszym sposobem na wykazanie prawa do spadku jest uzyskanie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, zaś drugim – prawomocne postanowienie sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. W niniejszym postępowaniu powodowie nie wykazali żadnym z tych dokumentów, że są oni spadkobiercami po zmarłych. W tutejszym Sądzie toczyły się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłych, jednakże postępowania te w obu przypadkach zostały prawomocnie umorzone.

Mając na uwadze powyższe okoliczności uznać należało, że powodowie nie wykazali, że są spadkobiercami po M. B. oraz A. B., a tym samym, że posiadają oni tytuł prawny do nieruchomości będącej przedmiotem sporu. Pozwane E. S. oraz J. F. podnosiły zarzut braku legitymacji czynnej po stronie powodów.

Legitymacja procesowa to uprawnienie wypływające z prawa materialnego (konkretnego stosunku prawnego) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu konkretnemu podmiotowi, którego brak skutkuje oddaleniem powództwa. O istnieniu legitymacji procesowej, zarówno czynnej, jak i biernej, decyduje prawo materialne na podstawie wskazanego w pozwie stanu faktycznego. W świetle powyższego o legitymacji procesowej strony mówimy wówczas, gdy na podstawie przepisów prawa materialnego jest ona uprawniona do występowania w konkretnym postępowaniu w charakterze powoda lub pozwanego, to jest gdy z wiążącego strony procesowego stosunku prawnego wynika zarówno uprawnienie powoda do zgłoszenia konkretnego żądania, jak również obowiązek pozwanego do jego spełnienia.

W świetle powyższego uznać należało, że powodowie nie wykazali istnienia legitymacji procesowej czynnej do występowania w niniejszym procesie. Z tych też względów powództwo w niniejszej sprawie należało oddalić, o czym Sąd orzekł w punkcie I. (pierwszym) wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w punkcie II. (drugim) wyroku Sąd oparł na treści art. 98 § 1 k.p.c., art. 99 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu strona przegrywająca sprawę zwraca przeciwnikowi na jego żądanie niezbędne do celowego dochodzenia praw koszty procesu. Na koszty procesu poniesione przez pozwane E. S. oraz J. F. składa się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 900 złotych ustalone w oparciu o §7 pkt 3 w zw. z §2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.). Sąd dodatkowo na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. orzekł o odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sędzia Dariusz Wieński

ZARZĄDZENIE

(…).

27.10.2025 r. Sędzia Dariusz Wieński