Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 września 2024 roku

Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Anna Owczarek

Protokolant: Paulina Sosnowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2024 roku w P.

sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą we W.

przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  zasądza od Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz (...) S.A. z siedzibą we W. kwotę 31.259,94 zł (trzydzieści jeden tysięcy dwieście pięćdziesiąt dziewięć złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 23 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz (...) S.A. z siedzibą we W. kwotę 6.271,00 zł (sześć tysięcy dwieście siedemdziesiąt jeden złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.600,00 zł (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

IV.  nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Przysusze z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją sum na zlecenie nr (...) kwotę 1.000,00 zł (jeden tysiąc złotych zero groszy) oraz pod pozycją sum na zlecenie nr (...) kwotę 280,74 zł (dwieście osiemdziesiąt złotych siedemdziesiąt cztery grosze) tytułem kosztów procesu tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Przysusze;

V.  nakazuje pobrać od Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Przysusze kwotę 1.479,76 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt sześć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Przysusze.

Sygn. akt I C 33/22

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 26 września 2024 roku

Powódka (...) S.A. z siedzibą we W. pozwem złożonym w dniu 28 marca 2022 roku (data stempla pocztowego) przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W. wniosła o zasądzenie kwoty 11.476,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi:

1)  od kwoty 10.000,00 zł od dnia 23 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;

2)  od kwoty 1.476,00 zł od dnia 18 marca 2022 roku do dnia zapłaty.

Ponadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powódka (...) S.A. z siedzibą we W. zastrzegła, że dochodzona przez nią kwota nie wyczerpuje całego przysługującego jej roszczenia i stanowi jedynie jego część. Powódka wyjaśniła, że dochodzone przez nią roszczenie wynika z umowy ubezpieczenia budynków w gospodarstwie rolnym zawartej z pozwaną przez A. O. i J. O., od których na podstawie umowy cesji z dnia 22 lutego 2022 roku przejęła wszelkie roszczenia im przysługujące z tytułu polisy nr (...). Powódka wskazała, że umowa ubezpieczenia obowiązywała w okresie od 15 października 2020 roku do 14 października 2021 roku i objęte nią były budynki stodoły (30.000,00 zł), mieszkalny ze stałymi elementami (100.000,00 zł) i garaż (20.000,00 zł) na łączną kwotę 150.000,00 zł. W wyniku huraganu z deszczem nawalnym, które miały miejsce w dniu 22 czerwca 2021 roku uszkodzeniu uległy ubezpieczone budynki: mieszkalny i garaż. W budynku mieszkalnym uszkodzeniu uległo pokrycie dachu oraz zalane zostały pomieszczenia mieszkalne, z kolei w budynku garażu uszkodzeniu uległo pokrycie dachu. Szkoda została zgłoszona niezwłocznie ubezpieczycielowi w dniu 22 czerwca 2021 roku, który uznał swoją odpowiedzialność i decyzją z dnia 10 lipca 2020 roku przyznał odszkodowanie w łącznej wysokości 6.691,38 zł, w tym kwotę 3.839,59 zł z tytułu powstałej szkody w budynku mieszkalnym i kwotę 2.851,79 zł z tytułu powstałej szkody w budynku garażu. Przyznane odszkodowanie uniemożliwiło przeprowadzenie wszelkich napraw w celu przywrócenia budynków do stanu sprzed szkody, gdyż w ocenie powódki zaniżone zostały m.in. stawki roboczogodzin, pozycja Kz, pominięto pozycję zysk, w odniesieniu do budynku garażu zastosowano niewłaściwą stawkę podatku od towarów i usług (VAT), a także pominięte zostały prace wymagane do przywrócenia budynków do stanu sprzed szkody oraz nie został uznany cały zakres szkody. (pozew – k. 3 – 10)

Pozwana Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. w złożonej w dniu 06 czerwca 2022 roku (data stempla pocztowego) odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwana przyznała fakt uszkodzenia w dniu 22 czerwca 2021 roku budynku mieszkalnego i garażu należących do poszkodowanych A. O. i J. O., fakt zawarcia przez J. O. umowy OC budynków rolniczych od ognia i innych zdarzeń losowych potwierdzonych polisą nr (...), fakt zgłoszenia szkody oraz fakt wypłaty odszkodowania z tytułu szkody w budynku mieszkalnym w wysokości 3.839,59 zł, a w budynku garażu w wysokości 2.851,79 zł. Pozwane Towarzystwo (...) zakwestionowało natomiast zakres robót naprawczych niezbędnych do przywrócenia uszkodzonych budynków do stanu sprzed szkody, na które powołuje się powódka, łączny koszt przywrócenia uszkodzonych budynków do stanu sprzed szkody w wysokości 40.290,79 zł oraz koszt sporządzenia prywatnego kosztorysu naprawy, gdyż nie pozostawał on w adekwatnym związku przyczynowo -skutkowym ze szkodą. W dalszej części uzasadnienia pozwana podniosła, że wypłacone przez nią dotychczas odszkodowanie w całości wyczerpuje roszczenia poszkodowanych, a tym samym powódki jako nabywcy wierzytelności. Pozwana kwestionując zakres niezbędnych prac do przywrócenia budynków do stanu sprzed szkody wskazała, że z przedstawionej dokumentacji zdjęciowej wynika, że uszkodzone budynki uległy modernizacji w postaci wymiany poszyć dachowych z płyt azbestowych na blachę trapezową, a tymczasem modernizacja budynków nie jest objęta zakresem ubezpieczenia. (odpowiedź na pozew – k. 84 – 91)

Powódka (...) S.A. z siedzibą we W. pismem procesowym złożonym w dniu 14 czerwca 2024 roku (data stempla pocztowego) sprecyzowała wysokość dochodzonego roszczenia wskazując, że na kwotę 10.000,00 zł tytułem odszkodowania składa się kwota 9.000,00 zł tytułem odszkodowania za szkodę w budynku mieszkalnym oraz kwota 1.000,00 zł tytułem odszkodowania za szkodę na garażu. Ponadto powódka dochodzi kwoty 1.476,00 zł z tytułu poniesionych kosztów sporządzenia kosztorysu. (pismo – k. 225)

Powódka (...) S.A. z siedzibą we W. w kolejnym piśmie procesowym złożonym w dniu 04 lipca 2024 roku (data stempla pocztowego) rozszerzyła powództwo wnosząc o zasądzenie dodatkowej kwoty 21.259,94 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 lipca 2021 roku do dnia zapłaty. Powódka wobec powyższe sprecyzowała powództwo wnosząc o zasądzenie od pozwanej kwoty 32.735,94 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:

1)  od kwoty 31.259,94 zł od dnia 23 lipca 2021 roku do dnia zapłaty;

2)  od kwoty 1.476,00 zł od dnia 18 marca 2022 roku do dnia zapłaty.

Powódka wyjaśniła, że na kwotę 31.259,94 zł składa się odszkodowanie z tytułu poniesionej szkody w budynku mieszkalnym w wysokości 17.779,85 zł oraz z tytułu poniesionej szkody w budynku garażu w wysokości 13.480,09 zł. (pismo – k. 239 – 243)

Pozwana Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. w piśmie procesowym złożonym w dniu 03 września 2024 roku (data stempla pocztowego) wniosła o oddalenie powództwa w całości podtrzymując dotychczasowe wnioski i twierdzenia. (pismo- k. 252 – 256)

Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska, aż do momentu zamknięcia rozprawy.

Okoliczności bezsporne:

J. O. w okresie od 15 października 2020 roku do 14 października 2021 roku posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rolnika z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości (...) gm. K. w Towarzystwie (...) S.A. z siedzibą w W. potwierdzone polisą nr (...). Ubezpieczeniem zostały objęte budynki: stodoły, mieszkalny i garażu.

W dniu 22 czerwca 2021 roku w wyniku silnego wiatru i deszczu uszkodzeniu uległ budynek mieszkalny i garażu.

W dniu 22 czerwca 2021 roku J. O. zgłosił szkodę do Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W..

Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. decyzją z dnia 10 lipca 2021 roku przyznała J. O. odszkodowanie w wysokości 6.691,38 zł, w tym z tytułu szkody w budynku mieszkalnym w wysokości 3.839,56 zł i z tytułu szkody w budynku garażu w wysokości 2.851,79 zł.

J. O. i A. O. umową przelewu wierzytelności z dnia 22 lutego 2022 roku nr (...) przelali na rzecz (...) S.A. z siedzibą we W. wierzytelność pieniężną w stosunku do Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. z tytułu odszkodowania za szkodę w mieniu powstałą w dniu 22 czerwca 2021 roku na skutek wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego objętego ochroną ubezpieczeniową w ramach zawartej umowy ubezpieczenia obowiązkowego potwierdzonego polisą nr (...).

Powyższe okoliczności bezsporne Sąd ustalił na podstawie zgodnych i niekwestionowanych twierdzeń stron. Okoliczności te ponadto znajdowały swoje potwierdzenie w zgromadzonym w aktach sprawy materialne dowodowym, w tym w złożonych dokumentach i aktach szkody, których wiarygodności nikt nie kwestionował.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Dla każdego z budynków objętych ubezpieczeniem OC została oddzielnie określona suma ubezpieczenia: dla budynku stodoły została ona ustalona na kwotę 30.000,00 zł, dla budynku mieszkalnego została ona ustalona na kwotę 100.000,00 zł, a dla budynku garażu została ona ustalona na kwotę 20.000,00 zł. Jednocześnie w polisie został ustalony stopień zużycia technicznego dla każdego z budynków: dla budynku stodoły na 30%, dla mieszkania na 20% i dla garażu na 30%. Przyjęty stopień zużycia stanowił podstawę ustalenia sumy ubezpieczenia od wartości ubezpieczonego budynku w stanie nowym, która suma miała m.in. wpływ na wysokość składki ubezpieczeniowej.

(dowód: polisa – k. 16; § 26 OWU – k. 99 – 103)

W dniu 28 czerwca 2021 roku zostały przeprowadzone oględziny miejsca zdarzenia przez rzeczoznawcę Ubezpieczyciela, w którym stwierdzono, że stan techniczny uszkodzonych budynków był dobry i nie doprowadził on do powstania szkody. W budynku mieszkalnym uszkodzeniu uległo 35 sztuk eternitu, szyba okna, komin (10 cegieł) i zaciek w pokoju. W budynku garażu uszkodzeniu uległo 10 sztuk eternitu.

(dowód: RAPORT Z LIKWIDACJI SZKODY MAJĄTKOWEJ NR (...)-01 – k. 47 – 48; protokół szkody – k. 42; załącznik nr 2 – k. 44; załącznik nr 3 – k. 45; załącznik nr 2 – k. 46)

Budynek mieszkalny i garażu zostały wybudowane w 1980 roku i od tego czasu nie były remontowane. (dowód: załącznik nr 2 – k. 44 i 46)

W dniu 23 czerwca 2021 roku Państwowa Straż Pożarna w P. zabezpieczyła teren przed dostępem osób postronnych. (dowód: potwierdzenie przekazania terenu, obiektu lub mienia objętego działaniami ratowniczymi – k. 41 i akta szkody – k. 98)

J. O. w dniu 27 października 2021 roku odwołał się od decyzji Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W., która pismem z dnia 27 października 2021 roku nie uznała jego reklamacji. (dowód: odwołanie – k. 61; pismo – k. 62)

(...) S.A. z siedzibą w W. w celu oszacowania powstałej szkody skorzystał z usług (...), który w dniu 01 lutego 2022 roku wykonał opracowanie dotyczące wysokości szkody, za które wystawił fakturę VAT na kwotę 1.476,00 zł, która została uregulowana. (dowód: opracowanie – k. 66 – 77; faktura – k. 78; potwierdzenie przelewu – k. 245)

(...) S.A. z siedzibą w W. prowadzi działalność m.in. w zakresie związanym z oceną ryzyka i szacowania poniesionych strat, pozostałe badania i analizy techniczne oraz w zakresie architektury. (dowód: wydruk KRS – k. 14 – 15)

Koszt przywrócenia uszkodzonego budynku mieszkalnego i garażu do stanu sprzed szkody, przy uwzględnieniu stopnia zużycia od dnia rozpoczęcia ochrony ubezpieczeniowej do dnia powstania szkody, wynosi odpowiednio 21.619,44 zł brutto i 16.331,88 zł brutto. (dowód: opinie biegłego – k. 124 – 148 i 201 – 203)

Powyższe okoliczności faktyczne Sąd ustalił na podstawie wymienionych w tej części uzasadnienia dowodów w postaci znajdujących się w aktach sprawy dokumentów i opinii biegłego.

Spór pomiędzy stronami dotyczył zakresu powstałej szkody, której naprawienia żądała powódka, sposobu ustalenia wysokości należnego powódce odszkodowania, jak również z technicznego punktu widzenia sposobu naprawienia powstałej szkody. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zakresu powstałej szkody stwierdzić należy, że powódka w niniejszej sprawie dochodziła naprawienia szkody jakiej doznał w wyniku wiatru i deszczu z dnia 22 czerwca 2021 roku J. O., od którego powódka nabyła wierzytelność w tym zakresie, a więc szkody powstałej w jego gospodarstwie rolnym, w skład którego wchodziły m.in.: budynek mieszkalny i garażu.

Zakres szkody powstałej w wyniku zdarzenia z dnia 22 czerwca 2022 roku ściśle łączy się również z przyjętą metodą likwidacji szkody (pod kątem prac remontowo-budowalnych), która to metoda w niniejszym postępowania miała kluczowe znaczenie na wysokość należnego odszkodowania. Strona pozwana kwestionowała bowiem zasadność przyjęcia do likwidacji szkody wymiany całego pokrycia dachowego, wykorzystania większej ilości cegieł do naprawy uszkodzonego komina oraz prac związanych z zabezpieczeniem uszkodzonych dachów plandeką.

Sąd w celu ustalenia wysokości należnego powódce odszkodowania, w tym niezbędnego zakresu prac związanych z likwidacją szkody, dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa. Co do sposobu ustalenia wysokości należnego powódce odszkodowania Sąd natomiast wypowie się w następnej części uzasadnienia, gdyż kwestia ta dotyczy bardziej rozważań prawnych.

Sąd wysokość należnego powódce odszkodowania, w tym właściwą metodę likwidacji szkody (pod kątem prac remontowo-budowalnych) ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa T. S.. W ocenie Sądu opinia sporządzona przez biegłego jest wykonana profesjonalnie z wykorzystaniem przez biegłego wszelkiej dostępnej wiedzy specjalnej z zakresu budownictwa, czego wyraz biegły dał w opinii głównej i uzupełniającej.

Sąd mając na uwadze zgromadzony w aktach sprawy materiał dowody ustalił i przyjął, że w zakres powstałej szkody należy zaliczyć prace związane z zabezpieczeniem plandeką uszkodzonych połaci dachowych, gdyż były to czynności zmierzające do zmniejszenia szkody, a z akta sprawy nie wynika, że nie wykonał ich poszkodowany J. O., czy nie poniósłby on w związku z tymi pracami żadnych wydatków. Z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że zabezpieczenie połaci dachowych plandeką miało miejsce, natomiast z powoływanego przez stronę pozwaną potwierdzenia przekazania terenu, obiektu lub mienia objętego działaniami ratowniczymi (...) w P., nie wynika, by to zabezpieczenie zostało wykonane przez straż. Z potwierdzenia tego wynika tylko i wyłącznie to, że działania (...) miały miejsce w dniu 23 czerwca 2021 roku, tj. na następny dzień po zdarzeniu, i dotyczyły zabezpieczenia terenu przed dostępem osób postronnych. Trudno z tego wywieść, że działania te dotyczyły zabezpieczenia połaci dachowych plandeką. Skoro pozwana z tych okoliczności faktycznych wywodziła korzystane dla siebie skutki prawne powinna była te okoliczności udowodnić przedstawiając odpowiednie dowody (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.).

Sąd ustalając zakres powstałej koszty i jej wysokość przyjął za uzasadnione ustalenia biegłego sądowego, że w związku z uszkodzonymi połaciami dachowymi budynku gospodarczego i garażu, konieczna jest wymiana całego dachu obu budynków, mimo, że uszkodzenia dotyczyły tylko części płyt eternitowych. W tym względzie Sąd miał na uwadze takie okoliczności jak wiek uszkodzonych budynków, lokalizacja budynków i względy wizualne.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do wieku budynków zwrócić należy uwagę, że powstały one w 1980 roku i do dnia zdarzenia nie były remontowane. W związku z powyższym w dniu zdarzenia uszkodzony eternit miał 41 lat. Z informacji powszechnie dostępnych wynika, że po 20-50 latach od zamontowania eternitu ulega on erozji, co znacząco wpływa na jego właściwości wytrzymałościowe (https://pl.wikipedia.org/wiki/Eternit). Ponadto z posiadanej przez Sąd z urzędu wiedzy z innych, podobnego typu, spraw w których wypowiadali się różni biegli z zakresu budownictwa, wynika że przyjęcie metody naprawy dachu polegającej na wymianie uszkodzonych tylko płyt eternitowych jest nieuzasadnione i trudne do wykonania. Eternit bowiem po tak długim okresie eksploatacji jest bardziej podatny na uszkodzenia mechaniczne, które na skutek demontażu uszkodzonych płyt eternitowych jest wielce prawdopodobne.

Wymiana uszkodzonych płyt eternitowych niekorzystnie wpływałaby również na względy wizualne. W ocenie Sądu aspekt wizualny również należy brać podczas likwidacji szkody, gdyż naprawa przy wykorzystaniu materiałów różniących się pod kątem struktury, czy koloru ma wpływ na zakres powstałej szkody, tym bardziej że budynki w gospodarstwie znajdowały się obok siebie.

Fakt, że budynki poszkodowanego zostały naprawione z wykorzystaniem blachy trapezowej w niniejszej sprawie nie ma znaczenia, gdyż biegły wyceniając wysokość szkody do wyliczeń przyjął produkt zbliżony swoimi właściwościami do zniszczonego eternitu jak płyty faliste WF6, czyli tzw. eurofala, którą pozwana sama przyjęła w swoim kosztorysie dotyczącym likwidacji szkody.

Sąd uznał za uzasadnione przyjęcie przez biegłego większej powszechni cegieł do naprawy komina, gdyż zgodnie z opinią uzupełniającą wynika to z faktu, że w czasie rozbiórki komina dochodzi do uszkodzenia cegieł, które nie uległy bezpośredniemu zniszczeniu na skutek zdarzenia powodującego szkodę.

Sąd na podstawie opinii biegłego ustalił również stopień zużycia uszkodzonych budynków w okresie od dnia objęcia ich ubezpieczeniem, tj. od 15 października 2020 roku do dnia powstania szkody, tj. 22 czerwca 2021 roku.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.

Zasadę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za skutki wypadku ubezpieczeniowego statuuje przepis art. 59 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2023 roku poz. 2500) - określanej dalej jako u.u.o., zgodnie z którym rolnik jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia budynku wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego, zwanego dalej "budynkiem rolniczym", od ognia i innych zdarzeń losowych.

Z tytułu ubezpieczenia budynków rolniczych przysługuje odszkodowanie za szkody powstałe w budynkach na skutek zdarzeń losowych w postaci: ognia, huraganu, powodzi, podtopienia, deszczu nawalnego, gradu, opadów śniegu, uderzenia pioruna, eksplozji, obsunięcia się ziemi, tąpnięcia, lawiny lub upadku statku powietrznego (art. 67 ust. 1 u.u.o.). Przy czym za szkody spowodowane przez: huragan uważa się szkody powstałe w wyniku działania wiatru o prędkości nie mniejszej niż 24 m/s, którego działanie wyrządza masowe szkody; pojedyncze szkody uważa się za spowodowane przez huragan, jeżeli w najbliższym sąsiedztwie stwierdzono działanie huraganu; deszcz nawalny uważa się szkody powstałe w wyniku opadów deszczu o współczynniku wydajności co najmniej 4; grad uważa się szkody powstałe wskutek opadu atmosferycznego składającego się z bryłek lodu. (art. 67 ust. 2 pkt 2, 5 i 6 u.u.o.).

Zważywszy na powyższe, mając na uwadze całokształt materiału dowodowego sprawy stwierdzić należało, że szkoda w postaci uszkodzenia budynku mieszkalnego i garażu powstała wskutek huraganu i deszczu nawalnego/gradu w rozumieniu ww. przepisu, co z resztą nie było kwestionowane przez stronę pozwaną.

Zgodnie z treścią art. 13 ust. 3 u.u.o. w obowiązkowych ubezpieczeniach mienia odszkodowanie wypłaca się w kwocie odpowiadającej wysokości szkody, nie większej jednak od sumy ubezpieczenia ustalonej w umowie. W myśl zaś przepisu art. 68 ust. 1 pkt 1 u.u.o., wysokość szkody ustala się, z uwzględnieniem art. 69 u.u.o., na podstawie cenników stosowanych przez zakład ubezpieczeń; ustalenie wysokości szkody na podstawie tych cenników następuje w każdym przypadku niepodejmowania odbudowy, naprawy lub remontu budynku. Z kolei w myśl art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o., wysokość szkody ustala się według kosztorysu wystawionego przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu budynku, odzwierciedlającego koszty związane z odbudową lub remontem, określone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalania cen robót budowlanych - przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia; jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się również faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody. Stosowanie natomiast do art. 68 ust. 3 u.u.o. kosztorys ten powinien zostać przedłożony przez ubezpieczającego najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia powstania szkody.

Ponadto z art. 69 pkt 1 i 2 u.u.o. wynika, że wysokość szkody w budynkach rolniczych zmniejsza się o wartość pozostałości, które mogą być przeznaczone do dalszego użytku, przeróbki lub odbudowy, a z kolei zwiększa się w granicach sumy ubezpieczenia o udokumentowane koszty uprzątnięcia miejsca szkody w wysokości do 5% wartości szkody.

W myśl zaś przepisu art. 22 ust. 1 u.u.o. do umów ubezpieczenia obowiązkowego, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że naprawienie powstałej szkody odbywa się albo na podstawie wyliczenia szkody przez ubezpieczyciela (art. 68 ust. 1 pkt 1 u.u.o.) albo na podstawie kosztorysu wystawionego przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu budynku (art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o.). W niniejszej sprawie wysokość przyznanego odszkodowania została ustalona przez pozwaną na podstawie własnego wyliczenia. Wskazać jednak należy, że poszkodowany J. O. w dniu 27 października 2021 roku odwołał się od decyzji ubezpieczyciela, a następnie już powód, pismem z dnia 03 marca 2022 roku, przedstawił własny kosztorys dotyczący likwidacji szkody.

Przepis art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o. wskazuje, że kosztorys ten powinien zostać wystawiony przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu budynku. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że ustawa nie stawia wymogu, aby był to podmiot profesjonalnie zajmujący się działalnością budowlaną lub remontową. Kosztorys ma jedynie odzwierciedlać koszty związane z odbudową lub remontem, określone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalania cen robót budowlanych. Ponadto ma być sporządzony przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia. W przepisach nie zostały wskazane jednak żadne bardziej szczegółowe kryteria (np. metody kosztorysowania), konkretnych cenników itp., chodzi jedynie o to, że kosztorys i wykazana w nim wysokość szkody ma zapewnić realizację zasady, że odszkodowanie ma doprowadzić do przywrócenia stanu poprzedniego (odbudowy, remontu lub naprawy takiego samego budynku). (zob. wyrok SA w Łodzi z dnia 14 listopada 2014 roku w sprawie I ACa 659/14, Legalis nr 1163467; wyrok SA w Łodzi z dnia 08 października 2014 roku w sprawie I ACa 480/14, Legalis nr 1163442) W ocenie Sądu powyższe nie wyklucza, by kosztorys taki został sporządzony na zlecenie poszkodowanego podejmującego się ich odbudowy, a kosztorys ten został sporządzony przez osobę profesjonalnie zajmującą się wyceną tego typy prac. Ponadto przepis art. 68 ust. 1 pkt 1 u.u.o. w ocenie Sądu może znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdy poszkodowany nie podejmuje się odbudowy, naprawy lub remontu budynku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż uszkodzone budynki zostały naprawione.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu za uzasadnione należy uznać ustalenie należnego powódce odszkodowania zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o., a więc na podstawie kosztorysu odzwierciedlającego koszty związane z odbudową lub remontem, określone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalania cen robót budowlanych - przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia; jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się również faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody.

Na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa, którą Sąd podzielił w całości, należy stwierdzić, że koszty przywrócenia budynku mieszkalnego i garażu do stanu poprzedniego, przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia, ustalone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalenia cen robót budowlanych wynoszą łącznie 37.951,32 zł brutto.

Spór między stronami dotyczył również sposobu wyliczenia odszkodowania przy uwzględnieniu stopnia zużycia ubezpieczonych budynków. Pozwana w złożonym piśmie procesowym z dnia 03 lipca 2023 roku wskazuje, że naprawa budynków powinna uwzględniać ich stopień zużycia za cały okres ich eksploatacji. Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o., jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się również faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody. W ocenie Sądu twierdzenia pozwanej nie zasługują na uwzględnienie. Określone w polisie zużycie budynków zostało już uwzględnione przy obliczaniu sumy ubezpieczenia na dzień zawarcia umowy, przez co nie znajduje uzasadnienia pomniejszenie wartości należnego powódce odszkodowania dodatkowo o takie samo zużycie budynków. Skoro więc art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o. stanowi w sposób jasny o uwzględnieniu faktycznego zużycia budynków od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności pozwanej do dnia powstania szkody, to tylko za taki okres może dojść do potrącenia faktycznego zużycia budynków. Biegły ustalił, że w ww. okresie budynek mieszkalny uległ zużyciu o 0,01%, a budynek garażu o 0,02%.

Mając na uwadze powyższe, ustalone przez biegłego odszkodowanie uwzględniające ww. zużycie stanowi należną dla powódki kwotę, którą należało pomniejszyć tylko o kwotę wypłaconego już odszkodowania w łącznej wysokości 6.691,38 zł.

Sąd uznał, że należne odszkodowanie powinno zostać wyliczone z uwzględnieniem podatku VAT, gdyż poszkodowany J. O., od którego powódka nabyła przysługującą mu wobec pozwanej wierzytelność, nie był podatnikiem VAT, przez co nie mógł obniżyć należnego od niego podatku o kwotę podatku naliczanego przy nabyciu rzeczy. (zob. uchwała SN z dnia 22 kwietnia 1997 roku w sprawie III CZP 14/97, Legalis nr 42658)

Sąd nie uwzględnił jedynie roszczenia powódki dotyczącego zwrotu kosztów za sporządzenie kosztorysu dotyczącego powstałej szkody, gdyż kosztorys ten powstał nie na zlecenie poszkodowanego J. O., a na zlecenie powódki, która zgodnie z zakresem prowadzonej działalności powinna posiadać niezbędną wiedzę i możliwości wykonania takiego kosztorysu we własnym zakresie. W związku z powyższym nie można uznać tego kosztu jako uzasadnionego. Zgodnie z uchwałą SN z dnia 02 września 2019 roku w sprawie III CZP 99/18 (LEX nr 2714676) poszkodowanemu oraz cesjonariuszowi roszczeń odszkodowawczych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii (ekspertyzy) rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu ww. uchwały podniósł, że z punktu widzenia konieczności i racjonalności poniesionych wydatków niezbędne jest też uwzględnienie, czy poszkodowany prowadzi działalność gospodarczą i dysponuje wiedzą lub kadrą i sprzętem, które pozwalają bez pomocy osób trzecich ocenić rozmiar uszkodzeń pojazdów. (zob. także postanowienie SN z dnia 18 października 2023 roku w sprawie III CZP 8/23, LEX nr 3720557)

W konsekwencji powyższych rozważań, Sad uwzględnił częściowo żądanie powódki zasądzając kwotę 31.259,94 zł (37.951,32 zł – 6.691,38 zł). W pozostałym zakresie powództwo jako bezpodstawne ale też i nieudowodnione podlegało oddaleniu.

Roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie znajduje podstawę prawną w art. 481 §1 k.c. zgodnie, z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie z art. 14 u.u.o. wypłata odszkodowania przez zakład ubezpieczeń winna zatem nastąpić w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W świetle niniejszej sprawy zgłoszenie szkody miało miejsce w dniu 22 czerwca 2021 roku. W ocenie Sądu uzasadniało to dochodzenie przez stronę powodową odsetek od dnia 23 lipca 2021 roku, czyli po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. W niniejszej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności, które uzasadniałyby przedłużanie tego terminu, tym bardziej, że sama pozwana mając te same dowody co w niniejszej sprawie, swoją decyzję o przyznaniu odszkodowania podjęła już 10 lipca 2021 roku.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. przyjmując, że powódka uległa tylko co do nieznacznej części swego żądania, gdyż wygrała sprawę w 95%. (31.259,94 zł z 32.735,94 zł) Powódka w toku niniejszego postępowania poniosła koszty w łącznej wysokości 6.271,00 zł, na które składały się: opłata sądowa od pozwu: 1.637,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa: 34,00 zł, wydatki związane z dopuszczeniem dowodu z opinii biegłego: 1.000,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika: 3.600,00 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił na podstawie § 2 pkt 5) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 roku poz. 1935).

W punkcie IV i V wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z 100 k.p.c. i przyjętą zasadą rozliczenia kosztów procesu nakazano pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Przysusze kwotę 1.479,76 zł oraz ściągnąć z nierozliczonych zaliczek uiszczonych przez strony kwotę 1.280,74 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych, które tymczasowo zostały poniesione przez Skarb Państwa.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i rozważania Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.