Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

UZASADNIENIE

W dniu 14 czerwca 2018 roku do Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim wpłynął pozew powoda B. S. przeciwko pozwanej B. P..

W pozwie tym powód domagał się nakazania pozwanej B. P., aby wydała powodowi B. S. część nieruchomości budynkowej położonej w M., posadowionej na działce gruntu o nr ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) w zakresie ustanowionej w dniu 25 października 1996 roku na tej nieruchomości nieodpłatnej służebności osobistej, to jest przez wydanie powodowi 1 pokoju, znajdującego się od północno-wschodniej strony domu mieszkalnego oraz wspólnego korzystania z kuchni i łazienki.

Ponadto powód domagał się nakazania pozwanej B. P. dopuszczenie powoda do wspólnego korzystania z część nieruchomości budynkowej położonej w M., posadowionej na działce gruntu o nr ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) w zakresie ustanowionej w dniu 25 października 1996 roku na tej nieruchomości nieodpłatnej służebności osobistej, to jest przez wydanie kluczy do drzwi wejściowych do domu mieszkalnego posadowionego na powyższej nieruchomości.

Powód domagała się również zakazania pozwanej B. P. naruszania dożywotniej, nieodpłatnej służebności osobistej mieszkania przysługującej powodowi B. S. obejmującej prawo do korzystania z 1 pokoju, znajdującego się od północno-wschodniej strony domu mieszkalnego z prawem do wspólnego korzystania z kuchni i łazienki znajdujących się w budynku mieszkalnym posadowionym na nieruchomości posadowionej na działce gruntu o nr ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...).

W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż przysługuje mu ograniczone prawo rzeczowe ujawnione w dziale III księgi wieczystej (...). Powód nie korzystał z przysługującej mu służebności osobistej, lecz mieszkał we własnym mieszkaniu. Powód sprzedał posiadane mieszkanie w bloku, zaś pieniądze przeznaczył na spłatę długów pozwanej, córki powoda. Po tym zdarzeniu powód nie został wpuszczony do domu mieszkalnego, w którym przysługiwała mu ograniczone prawo rzeczowe, lecz zamieszkał w budynku gospodarczym na terenie siedliska. Podstawą powództwa są przepisy art. 222 kc w zw. z art. 251 kc. (k. 3 – 5).

Pozwana B. P. w odpowiedzi na pozew wniosła o jego oddalenie i podniosła, iż służebność, na którą powołuje się powód, wygasła wskutek jej niewykonywania przez okres 10 lat. Ponadto pozwana podniosła zarzut sprzeczności roszczenia powoda z zasadami współżycia społecznego (k. 34 – 35).

W toku procesu powód popierał powództwo, zaś pozwana nie uznawała żądania pozwu.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Powodowi B. S. przysługuje, ujawniona w dziale III księgi wieczystej prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim o nr (...), osobista służebność mieszkania, polegająca na prawie korzystania z jednego pokoju znajdującego się od północno-wschodniej strony domu mieszkalnego i prawie korzystania ze wspólnej kuchni i łazienki. Powyższy dom mieszkalny znajduje się na nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) położona w M. (...), przy ul. (...).

Służebność ta została wpisana na podstawie oświadczenia pozwanej B. P. zawartego w akcie notarialnym z dnia 25 października 1996 roku, Rep A Nr (...). Powód przestał korzystać z powyższej służebności w 2002 roku i przez okres sześciu lat mieszkał we własnym mieszkaniu wspólnie z konkubiną.

Z uwagi na problemy finansowe pozwanej, która jest córką powoda, powód B. S. w 2009 roku sprzedał posiadane mieszkanie i otrzymane z tej transakcji pieniądze przekazała pozwanej na pokrycie jej długów. Powód ponowienie zamieszkał w M. (...), przy ul. (...), jednakże nie w domu mieszkalnym, lecz w budynku gospodarczym. Po roku czasu powód B. S. wyraził chęć ponownego zamieszkania w budynku mieszkalnym, jednak odmówiono mu dostępu do niego. Budynek gospodarczy, w którym mieszka powód, to budynek dawnej kuchni letniej, w której powód musiał wykonać toaletę oraz doprowadzić wodę.

Powód B. S. od ponad 10 lat nie mieszka wspólnie z żoną A. S.. Obecnie toczy się postępowanie o orzeczenie separacji tych osób. W ciągu ostatnich trzech lat przed zamknięciem rozprawy były dwie interwencje policji – 11 października 2018 roku i 18 stycznia 2021 roku – z powodu awantur między powodem a jego żoną A. S.. Żona powoda nie złożyła żadnego wniosku o jego ściganie.

Powyższy stan jest bezsporny i został ustalony na podstawie dowodów z zeznań świadka A. S. (k. 81v. – 82), zeznań powoda B. S. (k. 82 – 82v.), częściowo zeznań pozwanej B. P. (k. 82v. – 83) oraz dokumentów w postaci informacji z Komisariatu Policji w M. (...) z dnia 10 września 2021 roku (k. 78), odpisu aktu notarialnego z dnia 25 października 1996 roku, Rep A Nr (...) (k. 7 – 10), księgi wieczystej (...) (ujawniona na stronie (...) Prezentacja Księgi Wieczystej (ms.gov.pl)).

Sąd obdarzył wiarą wyżej wymienione dokumenty albowiem są to dokumenty urzędowe, których autentyczności nie kwestionowała żadna ze stron.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo powoda B. S. jest w przeważającej części zasadne i zasługuje na uwzględnienie.

Przysługujące powodowi, a ujawnione w dziale III księgi wieczystej prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim o nr (...), ograniczone prawo rzeczowe stanowi służebność osobistą. Służebność ta podlega ochronie na podstawie art. 222 kc w zw z art 251 kc.

Bezsporne jest, iż powód został pozbawiony możliwości wykonywania przysługującego mu ograniczonego prawa rzeczowego. Bezspornym jest również, iż prawo to mu przysługuje, albowiem kwestia ta została przesądzona wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 9 czerwca 2021 roku w sprawie sygn. akt II Ca 1147/19 (k. 58).

Kwestią sporną było to czy dochodzone przez powoda roszczenie nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego. Zgodnie z treścią art. 5 kc „Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony”.

W ocenie Sądu zachowanie powoda nie uzasadnia przyjęcia, iż dochodzone przez niego roszczenia stanowi nadużycie prawa podmiotowego. Powód jest skonfliktowany zarówno z pozwaną B. P. jak również z żoną A. S.. Konflikt ten jest uzasadniony wieloletnim sporem o prawo korzystania przez powoda z wyżej wskazanego przysługującego mu ograniczonego prawa rzeczowego. Należy zaznaczyć, iż sama powódka zmienia opis swoich relacji z powodem jak to wynika z jej zeznań w niniejszej sprawie w porównaniu z zeznaniami złożonymi w sprawie o sygn. akt I C 451/18 Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim w zależności od przedmiotu sporu. Zeznania pozwanej B. P. w tym zakresie Sąd uznał za niewiarygodne, albowiem są one odosobnione i nieprawdziwe. Również zeznania świadka A. S. (k. 81v. – 82) nie zasługują w tym zakresie na wiarę. W okresie ostatnich trzech lat przed zamknięciem rozprawy na posesji przy ul. (...) odbyły się dwie interwencje policji zakończone udzieleniem pouczenia. Świadek A. S. nie złożyła wniosku o ściganie powoda, a zatem jej twierdzenia o obawie rzekomo rzucanych przez powoda gróźb karalnych nie mogły zostać zweryfikowane w postępowaniu karnym.

Oczywistym jest, iż między małżonkami istnieje wieloletni konflikt, jednakże zarówno jego natężenie jak i przedstawiony przez pozwaną i świadka przebieg nie jest tego rodzaju, iż uniemożliwiałby powodowi wykonanie jego prawa. Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, iż powód przez wiele lat mieszkał na tej samej posesji, tylko w znacznie gorszych warunkach i nie stanowiło to zagrożenia dla funkcjonowania pozwanej i świadka A. S..

Ponieważ powód nie korzystał z przysługującej mu służebności Sąd w pkt I wyroku nakazał pozwanej B. P. wydanie do korzystania powodowi B. S. pokoju znajdującego się od północno-wschodniej strony domu mieszkalnego posadowionego na nieruchomości położonej w M., oznaczonej jako działka nr (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim prowadzona jest księga wieczysta (...) oraz dopuszczenie powoda do współkorzystania z kuchni i łazienki w wyżej opisanym budynku.

Na wypadek dalszych utrudnień w wykonywaniu służebności w pkt II wyroku zakazał pozwanej B. P. naruszania osobistej służebności mieszkania, polegającej na prawie korzystania pokoju znajdującego się od północno-wschodniej strony domu mieszkalnego posadowionego na nieruchomości położonej w M., oznaczonej jako działka nr (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Radzyniu Podlaskim prowadzona jest księga wieczysta (...) przysługującej powodowi B. S. oraz prawie współkorzystania przez powoda z kuchni i łazienki w wyżej opisanym budynku.

Z uwagi na to, iż realizacja pkt I wyroku w sposób oczywisty spowoduje dopuszczenie do współkorzystania z przedmiotowej nieruchomości i jej części składowych i wymusi wydanie przez pozwaną kluczy wejściowych do domu Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

Ponieważ powód B. S. wygrał proces w przeważającej części Sąd na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 98§1 i 2 kpc zasądził od pozwanej B. P. na jego rzecz kwotę 957 zł. Na kwotę tą składają się opłata od pozwu w wysokości 40 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Sąd omyłkowo przyjął koszty zastępstwa w wysokości 900 zł na podstawie §7 pkt 3 zamiast prawidłowo w wysokości 480 zł ustalonej na podstawie §5 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800 z późn. zm.)

Z przytoczonych wyżej względów i z mocy powołanych przepisów Sąd orzekła jak w wyroku.