Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

Formularz UWO

Sygn.

akt

IV Ko 131/24

1.WNIOSKODAWCA

N. M. Al (...)

1.ZWIĘZŁE PRZEDSTAWIENIE ZGŁOSZONEGO ŻĄDANIA

1.

Odszkodowanie (kwota główna)

Odsetki

brak żądania

-----------

2.

Zadośćuczynienie (kwota główna)

Odsetki

120 000 zł

żądanie odsetek ustawowych za okres od uprawomocnieni się wyroku do dnia zapłaty

3.

Inne

zwrot kosztów zastępstwa procesowego

1.USTALENIE FAKTÓW

0.1.3.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Fakt

Dowód

Numer karty

1.

Wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2023 r. N. M. Al (...) wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia za niewątpliwe niesłuszne umieszczenie w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców, które zostało zastosowane w dniu 20 sierpnia 2021 r. przez Sąd Rejonowy w Sokółce oraz za niewątpliwe niesłuszne przedłużanie pobytu w ośrodku kolejnymi postanowieniami, aż do dnia 2 maja 2022 r., kiedy to została zwolniona ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w B.. Wniosek ten został podtrzymany pismem z dnia 4 kwietnia 2024 r.

wniosek

3-8

Pismo

118-119

2.

N. M. Al (...) urodziła się (...) w B.. Jest obywatelką Republiki Iraku. Posiada troje rodzeństwa. Z uwagi na aktywne działania grup terrorystycznych na terytorium Iraku, rodzina Al (...) w obawie o życie i bezpieczeństwo postanowiła udać się na emigrację. Po raz pierwszy N. M. Al (...) opuściła Irak w latach 2016-2017, kiedy to przebywała na terytorium Austrii, w miejscowości J., gdzie jej rodzina starała się o udzielenie ochrony międzynarodowej. Ostatecznie jednak N. M. Al (...) wspólnie z rodziną w dniu 21 listopada 2017 r. dobrowolnie powróciła do Iraku.

Kserokopia paszportu

120-121

Zeznania

258-268

Informacja Urzędu ds. Cudzoziemców

311-311v

Wniosek o przedłużenie okresu pobytu cudzoziemca w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców

Akta SR w Przemyśl, II Ko 1970/21, k. 2-4

Protokół przesłuchania strony z 11.10.2021 r.

Akta cudzoziemca - brak numeracji kart

3.

W 2021 r. rodzina N. M. Al (...) ponownie podjęła decyzję o opuszczeniu Iraku. Tym razem jako kraj docelowy wybrali Republikę Federalną Niemiec, gdzie chcieli prosić o azyl. W dniu 12 sierpnia 2021 r. N. M. Al (...) wraz z rodziną wyruszyła samolotem z B. do M. przez D.. W dniu 14 sierpnia 2021 r. przybyli do M., gdzie spędzili noc w hotelu. Następnie w dniu 15 sierpnia 2021 r. dwoma taksówkami pojechali na granicę białorusko-polską, a stamtąd pieszo udali się do Polski. Granicę polsko-białoruską przekroczyli w rejonie znaku granicznego nr 557-558, gm. K.. W lesie na terenie Polski przez 3 dni czekali na przemytnika, który miał zabrać ich do Niemiec, jednakże ten nie pojawił się. W dniu 18 sierpnia 2021 r. Funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w K. podczas wykonywania czynności służbowych w miejscowości K. ujawnili cudzoziemkę N. M. Al (...) wraz z rodziną. Zostali wylegitymowani na podstawie paszportów. Nie posiadali przy tym żadnych dokumentów uprawniających ich do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na miejsce zatrzymania przybył Zespół Ratownictwa Medycznego, który udzielił im niezbędnej pomocy medycznej. N. M. Al (...) była zmęczona. Po długotrwałym marszu bolały ją łydki, przy czym jej ogólny stan zdrowia był w normie. Przebadano ją również na obecność wirusa SARS-CoV-2 z wynikiem ujemnym oraz pobrano od niej odciski palców.

W związku z nielegalnym przekroczeniem granicy, a także brakiem wiz lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej N. M. Al (...) i jej rodzina zostali zatrzymani w dniu 18 sierpnia 2021 r. godz. 19.30 przez Funkcjonariuszy Straży Granicznej, a następnie przewiezieni do Placówki Straży Granicznej w K.. Nie wnieśli zażalenia na zasadność, legalność oraz prawidłowość zatrzymania. N. M. Al (...) i jej rodzina zostali powiadomieni o przyczynie zatrzymania, a także pouczeni o przysługujących im prawach.

Protokół zatrzymania

Akta SR w Sokółce, sygn. II Ko 1544/21,k. 4-4v

Informacja z Placówki Straży Granicznej w K.

109

Protokół przesłuchania strony z 11.10.2021 r.

Akta cudzoziemca - brak numeracji kart

Zeznania

258-268

Notatka urzędowa dot. zatrzymania

Akta sprawy SR Przemyśl, II Ko 1970/21,k. 11

Informacja Urzędu ds. Cudzoziemców

311-311v

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyj-nego

Akta cudzoziemca, - brak numeracji kart

4

W dniu 20 sierpnia 2021 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wystąpił do Sądu Rejonowego w Sokółce o wydanie postanowienia o umieszczeniu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców wobec K. H. Al (...) oraz czwórki jej małoletnich dzieci, w tym N. M. Al (...) w celu zabezpieczenia przekazania – zgodnie z art. 28 Rozporządzenia 604/2018. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Sokółce, sygn. II Ko 1544/21 z dnia 20 sierpnia 2021 r. uwzględniono wyżej wymieniony wniosek i na podstawie art. 398a pkt 4 lit. a w zw. z art. 398 ust. 1 pkt 1, art. 401 ust. 1 i 2, art. 403 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach umieszczono K. H. Al (...) oraz czwórkę jej małoletnich dzieci, w tym N. M. Al (...), w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców na okres 3 miesięcy od dnia zatrzymania – to jest do dnia 16 listopada 2021 r. do godziny 19.30. Jednocześnie w uzasadnianiu postanowienia wskazano, że z uwagi na nielegalne przekroczenie granicy, brak wymaganych dokumentów i nielegalny pobyt na terytorium RP, nie było możliwe zastosowanie środków wolnościowych określonych w przepisie 389 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach.

Postanowienie z dnia 20 sierpnia 2021 r.

Akta SR w Sokółce, sygn. II Ko 1544/21, k. 7

Wniosek

Akta SR w Sokółce, sygn. II Ko 1544/21,k. 1-3

Informacja z Placówki Straży Granicznej w K.

109

Zeznania

258-268

Informacja Urzędu ds. Cudzoziemców

311-311v

5

Po przyjęciu K. H. Al (...) i jej rodziny do Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w P., poinformowano ich o panujących w tym Ośrodku zasadach, pouczono o prawach oraz zakazach obowiązujących na terenie Ośrodka, w tym pouczono ich o zasadach żywienia, możliwości uzyskania pomocy prawnej, medycznej, językowej, wsparcia socjalnego, organizacji wolnego czasu, korzystania z depozytu, dokonywania zakupów, korzystania z telefonów i zarejestrowanych kartach SIM. Poinformowano także o możliwości skorzystania z pomocy psychologicznej, z bezpłatnych porad prawnych organizowanych na terenie Ośrodka. A także pouczono o zakazie otrzymywania w paczkach podczas widzeń żywności i wyrobów tytoniowych. Zapoznano z zasadami korzystania z Internetu. Informacje te otrzymali w języku dla nich zrozumiałym.

Notatka urzędowa

Akta sprawy SR Przemyśl, II Ko 1970/21, k. 9-9v

6

W trakcie pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w P., w dniu 5 września 2021 r. N. M. Al (...) osiągnęła pełnoletniość, w związku z czym ustała przesłanka kwalifikująca ją do grupy osób szczególnego traktowania. Wówczas przeprowadzono z nią rozmowę, w trakcie której poinformowano ją o panujących w tym Ośrodku zasadach, pouczono o jej prawach oraz obowiązujących na terenie Ośrodka zakazach. Pouczono także o zasadach żywienia, możliwości uzyskania pomocy prawnej, medycznej, językowej, wsparcia socjalnego, organizacji wolnego czasu, korzystania z depozytu, dokonywania zakupów, korzystania z telefonów i zarejestrowanych kartach SIM. Poinformowano także o możliwości skorzystania z pomocy psychologicznej, z bezpłatnych porad prawnych organizowanych na terenie Ośrodka. A także pouczono o zakazie otrzymywania w paczkach podczas widzeń żywności i wyrobów tytoniowych. Zapoznano ją z zasadami korzystania z Internetu, jak też o możliwości zgłoszenia zapotrzebowania na odzież adekwatną do aktualnej pory roku, jeśli nie posiada własnych środków finansowych. Informację tę otrzymała w języku dla niej zrozumiałym.

Informacja z Placówki Straży Granicznej w K.

109

Notatka służbowa dot. rozmowy z cudzoziemką

Akta sprawy SR Przemyśl, II Ko 1970/21, k. 12-12v

7

Z uwagi na powzięcie przez Funkcjonariuszy Straży Granicznej informacji o staraniu się przez K. H. Al (...) dla niej i jej rodziny o udzielenie ochrony międzynarodowej w Austrii w dniu 11 lutego 2016 r., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu 13 września 2021 r. wszczął postępowanie o ustalenie, czy inne Państwo Członkowskie jest właściwe do wtórnego przejęcia cudzoziemca w osobie N. M. Al (...). W dniu 28 września 2021 r. postępowanie to zostało w całości umorzone z uwagi na to, że władze Austrii w dniu 24 września 2021 r. odmówiły wtórnego przyjęcia N. M. Al (...), bowiem w dniu 21 listopada 2017 r. dobrowolnie powróciła do Iraku, a jednocześnie nie złożyła w czasie tego postępowania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja ta została doręczona N. M. Al (...) w dniu 5 października 2021 r. W dniu 7 października 2021 r. N. M. Al (...) zrzekła się prawa do wniesienia odwołania od powyższej decyzji, czym stała się ona decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji.

Informacja Urzędu ds. Cudzoziemców

311-311v

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego

Akta cudzoziemca - brak numeracji kart

Wniosek o przedłużenie okresu pobytu cudzoziemca o Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców

Akta SR w Przemyśl, II Ko 1970/21, k. 2-4

Decyzja Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców

Akta sprawy SR Przemyśl, II Ko 1970/21, k. 13-13v

Pokwitowanie dostarczenia

Akta SR w Przemyśl, II Ko 2136/21, k. 14

Oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania

Akta SR w Przemyśl, II Ko 2136/21, k. 15

8

W dniu 1 października 2021 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania N. M. Al (...) do powrotu do kraju pochodzenia. Postanowienie zostało jej doręczone w dniu 7 października 2021 r. W dniu 8 października 2021 r. Komendant Placówki SG w K. wystąpił z prośbą do Naczelnika Wydziału ds. Cudzoziemców (...) Oddziału (...) w P. o przesłuchanie N. M. Al (...) w charakterze strony. W dniu 11 października 2021 r. o godz. 11.15. miało miejsce przesłuchanie N. M. Al (...) z udziałem tłumacza języka arabskiego. W trakcie przesłuchania cudzoziemka opowiedziała historię emigracji z Iraku oraz wyjaśniła ich przyczyny. Wskazała, iż mają one podłoże zagrożenia dla życia jej i jej rodziny, czego jednak nie była zaświadczyć jakimikolwiek dowodami, a nadto podała, iż nie posiada wizy, ani innego dokumentu upoważniającego ją do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zaprzeczyła, aby istniały wobec niej jakiekolwiek okoliczności stanowiące podstawę jej legalnego pobytu na terytorium tego kraju.

Informacja z Placówki Straży Granicznej w K.

109-109v

Informacja Urzędu ds. Cudzoziemców

311-311v

Wniosek o przedłużenie okresu pobytu cudzoziemca w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców

Akta SR w Przemyśl, II Ko 1970/21, k. 2-4

Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego

Akta cudzoziemca - brak numeracji kart

Protokół przesłuchania strony

Akta cudzoziemca - brak numeracji kart

9

W dniu 7 października 2021 r. Komendant (...) Oddziału Straży Granicznej w P. ponownie wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w Przemyślu o przedłużenie okresu pobytu N. M. Al (...) w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców na okres 3 miesięcy, wskazując jednocześnie na dotychczasowy przebieg postępowań administracyjnych toczących się wobec N. M. Al (...) na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, a szczególności na konieczność oczekiwania na zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu do kraju pochodzenia. Do wniosku załączono informację Służby Zdrowia (...)Oddziału Straży Granicznej w P., zgodnie z którą dalszy pobyt w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców nie stanowi zagrożenia dla zdrowia oraz życia członków rodziny Al (...).

Sąd Rejonowy w P.postanowieniem z dnia 11 października 2021 r. wydanym w sprawie II Ko 1970/21 na podstawie art. 403 ust. 7 w zw. z art. 403 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, uwzględnił wniosek Komendant (...) Oddziału Straży Granicznej w P. z dnia 7 października 2021 r. i przedłużył okres pobytu N. M. Al (...) w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 5 stycznia 2022 r. do godz. 19.30.W uzasadnianiu wskazano, że okres pobytu w Strzeżonym Ośrodku może być przedłużony na czas określony, w przypadku gdy nie zostało ukończone postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Jednocześnie wskazano, że prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemki należy uznać za bardzo wysokie, gdyż nielegalnie przekroczyła ona granicę RP i nie dysponuje dokumentami uprawniającymi ją do wjazdu na terytorium RP.

Postanowienie Sądu Rejonowego w Przemysłu, sygn. II Ko 1970/21

Akta SR w Przemyślu II Ko 1970/21 k. 21-22

Wniosek o przedłużenie okresu pobytu cudzoziemca o Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców

Akta SR w Przemyśl, II Ko 1970/21, k. 2-4

Informacja dotycząca stanu zdrowia

Akta sprawy SR Przemyśl, II Ko 1970/21, k. 15

10

W dniu 13 października 2021 r. N. M. Al (...) złożyła na piśmie oświadczenie w którym podała, że nie ubiega się o udzielenie jej azylu terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Zeznania

258-268

Protokół przesłuchania strony

Akta cudzoziemca - brak numeracji kart

Pismo

Akta cudzoziemki – brak numeracji kart

11

W dniu 22 października 2021 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wydał decyzję o zobowiązaniu N. M. Al (...) do powrotu do Republiki Iraku bez określenia terminu dobrowolnego powrotu i zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 5 lat. Decyzja ta została doręczona N. M. Al (...) wraz z właściwymi pouczeniami w zrozumiałym dla niej języku w dniu 25 października 2021 r.

Informacja z Placówki Straży Granicznej w K.

109

Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu

Akta SR w Przemyśl, II Ko 2136/1, k. 16-19v

Decyzja i zawiadomienie

Akta cudzoziemca - brak numeracji kart

12

Po otrzymaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu do kraju pochodzenia, w dniu 3 listopada 2021 r. N. M. Al (...) pomimo swojego wcześniejszego stanowiska, iż nie ubiega się o udzielenie azylu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, złożyła wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. W związku z powyższym w dniu 5 listopada 2021 r. Komendant (...) Oddziału Straży Granicznej w P. wystąpił do Sądu Rejonowego w Przemyślu o przedłużenie okresu pobytu N. M. Al (...) w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców na okres 90 dni licząc od dnia 3 listopada 2021 r., tj. do dnia 1 lutego 2022 r. do godz. 19.30, w związku z koniecznością zebrania informacji niezbędnych do przeprowadzenia postępowania o udzielenie ochrony na terenie Rzeczypospolitej Polskiej wobec wymienionej.

Sąd Rejonowy w Przemyślu postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. wydanym w sprawie II Ko 2136/21 uwzględnił wniosek Komendant (...) Oddziału Straży Granicznej w P. z dnia 5 listopada 2021 r. i na podstawie art. 89 ust. 2,3 i 6 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy z dnia 13.06.2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2021.1108 t.j. z zm) przedłużył wobec N. M. Al (...) pobyt w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców na okres 90 dni, tj. od dnia 3 listopada 2021 r. do dnia 1 lutego 2022 r. do godz. 19.30.

Postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu, sygn. II Ko 2136/21

k. 29-30 akta SR w Przemyśli II Ko 2136/21

Wniosek

Akta SR w Przemyśl, II Ko 2136/21, k. 2-3v

Wniosek o udzielnie ochrony międzynarodo-wej

Akta DPU.420.3473.2021, k. 6, 29

13

W dniu 20 stycznia 2022 r. Komendant (...) Oddziału Straży Granicznej w P. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Przemyślu z kolejnym wnioskiem o przedłużenie pobytu N. M. Al (...) w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców na okres 90 dni, tj. do dnia 02.05.2022 r. do godz. 19.30 z uwagi na nieukończenie postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej. Do wniosku załączono informację dot. stanu zdrowia N. M. Al (...), z której wynika, że pobyt w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w P. nie stanowi zagrożenia dla jej życia i zdrowia. Nie rozpoznano u niej również PTSD. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2022 r. sygn. akt II Ko 103/22 Sąd Rejonowy w Przemyślu uwzględnił ww. wniosek i na podstawie art. 89 ust. 4 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt. 2, 3 ustawy z dnia 13.06.2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedłużył wobec N. M. Al (...) pobyt w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców na okres 90 dni, tj. od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 2 maja 2022 r. go godz. 19.30.

Postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu, sygn. II Ko 103/22

Akta SR w Przemyśl, II Ko 103/22, k. 30-31

Wniosek

Akta SR w Przemyśl, II Ko 103/22, k. 2-3v

14

W związku ze zmianą profilu Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w P., N. M. Al (...) wraz z rodziną w dniu 25 lutego 2022 r. zostali przeniesieni do Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w B..

Zeznania

258-268

Informacja

Akta SR w Przemyśl, II Ko 103/22,k. 47

15

Strzeżony Ośrodek dla Cudzoziemców w B. jest ośrodkiem przeznaczonym dla rodzin oraz samotnych kobiet. Został wyodrębniony i zabezpieczony okalającym go trzymetrowym murem zwieńczonym drutem kolczastym. Na terenie Ośrodka znajduje się czterokondygnacyjny budynek hotelowy i budynek mieszkalny mieszczący kuchnię i stołówkę dla osadzonych. Na ternie Ośrodka znajduje się boisko sportowe, plac zabaw dla dzieci, siłownia na świeżym powietrzu i stół do tenisa. Osadzeni po uprzednim poinformowaniu pracowników mogą swobodnie poruszać się po terenie Ośrodka. Pokoje i korytarze są czyste. Meble i sprzęty kuchenne w dobrym stanie technicznym. Cudzoziemcy mogą korzystać z sali komputerowej i biblioteki, sali fitness oraz świetlicy, a także mają zagwarantowaną pomoc medyczną zarówno w Ośrodku, jak i placówkach powszechnej służby zdrowia. Warunki bytowe, stan zabezpieczenia, a także rozmieszczenie cudzoziemców nie budzą zastrzeżeń.

Sprawozdanie z wizytacji okresowej

138-143v

16

N. M. Al (...) została zwolniona ze Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w dniu 2 maja 2022 r. Po upływie terminu jej pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla cudzoziemców została skierowana do Ośrodka Recepcyjnego w D., P. z uwagi na toczące się wobec niej postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia ochrony międzynarodowej.

Informacja

Akta DPU.420.1725,2023, k. 30

Informacja

Akta DPU.420.3473.2021, k. 53

17

Postępowanie w sprawie udzielenia wobec N. M. Al (...) ochrony międzynarodowej zostało umorzone, z uwagi na to, że w/w nie stawiła się w Ośrodku Recepcyjnym w terminie 2 dni od dnia zwolnienia ze Strzeżonego Ośrodka, we wniosku nie wskazała innego adresu, pod którym będzie przebywała, a nadto nie usprawiedliwiła takiego stanu rzeczy, co stanowiło o dorozumianym wycofaniu jej wniosku. Decyzja została dołączono do akt ze skutkiem doręczenia.

pismo

311-311v

Decyzja o umorzeniu

Akta DPU.420.3473.2021, k. 57-56v

0.1.3.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Fakt

Dowód

Numer karty

1

brak

1.OCena DOWOdów

1.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 3.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1

Dokumenty zawarte w: aktach cudzoziemca nr PD-KZ-IV-1.4224.223.2021aktach II Ko 1544/21 Sądu Rejonowego w Sokółce, aktach II Ko 1970/21 Sądu Rejonowego w Przemyślu, aktach II Ko 213/21 Sądu Rejonowego w Przemyślu i aktach Urzędu do Spraw Cudzoziemców sygn. akt DPU.420.3473.2021

Dowody bezsprzeczne, niekwestionowane pod względem autentyczności. Miarodajne dla ustalenia okoliczności przekroczenia granicy przez wnioskodawczynię i jej pobytu na terytorium Rzeczypospolite Polskiej oraz toczących się wobec niej postępowań administracyjnych, jak też w zakresie chronologii wydarzeń i podstawy działania poszczególnych organów administracji oraz organów wymiaru sprawiedliwości.

Zeznania N. M. Al (...)

Zeznania N. M. Al (...) obdarzył walorem wiarygodności. Świadek w trakcie swoich zeznań wskazała na powody dla których wspólnie z rodziną zdecydowała się opuścić Irak, a także opisała okoliczności związane z przekroczeniem granicy polsko-białoruskiej, a także wskazała na warunki panujące w Ośrodku dla Cudzoziemców. Zeznania świadka w tym zakresie korespondują z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy, tj. aktami w przedmiocie umieszczenia N. M. Al (...) z jej rodziną w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców, a także przedłużania pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców, a także aktami cudzoziemca oraz aktami w przedmiocie udzielania pomocy międzynarodowej.

Sprawozdanie z wizytacji okresowej Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców w B.

Prawdziwość i autentyczność dokumentu nie była kwestionowana. Dokument został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami. Brak było podstaw do jego kwestionowania.

1.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 3.1 albo 3.2

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

brak

W toku postępowanie nie ocenione negatywnie pod względem wiarygodności jakichkolwiek dowodów, bowiem całość zgromadzonych w postępowaniu dowodów, tak osobowych – zeznania świadków, jak nieosobowych wzajemnie dopełnia się, tworząc spójny obraz tych okoliczności, które warunkują ocenę żądania.

1.PODSTAWA PRAWNA

Zadośćuczynienie

Kwota główna

art. 407 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Zwięźle o powodach podstawy prawnej

Zgodnie z treścią art. 407 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 grudnia 2013 r. odszkodowanie oraz zadośćuczynienie w przypadku niesłusznego zatrzymania przysługuje cudzoziemcowi od Skarbu Państwa w przypadku niesłusznego zatrzymania lub niesłusznego umieszczenia go w strzeżonym ośrodku lub zastosowania wobec niego aresztu dla cudzoziemców. Jednocześnie stosownie do art. 407 ust. 2 cyt. ustawy postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, prowadzi się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących odszkodowania za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie. Tym samym zgodnie z ww. artykułem odczytywanym łącznie z art. 552 k.p.k. odszkodowanie za powstałą szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę przysługuje, gdy cudzoziemiec doznał szkody lub krzywdy w wyniku niesłusznego zatrzymania lub niesłusznego umieszczenia go w strzeżonym ośrodku lub zastosowania wobec niego aresztu dla cudzoziemców. Zatrzymanie cudzoziemca będzie niesłuszne, gdy w chwili dokonania tej czynności nie były spełnione przesłanki wymienione w art. 394 lub 397 komentowanej ustawy. Umieszczenie cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub zastosowanie wobec niego aresztu dla cudzoziemców zostanie uznane za niesłuszne, jeżeli sąd wydał postanowienie o umieszczeniu go w jednym z wymienionych wyżej miejsc, a nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 398a, 399 lub sąd błędnie przyjął, że nie było zasadne zastosowanie wobec cudzoziemca innych środków wymienionych w art. 398 ust. 2 komentowanej ustawy. Zadośćuczynienie przyznawane jest za doznaną przez cudzoziemca krzywdę wynikłą z zatrzymania, umieszczenia w strzeżonym ośrodku lub zastosowania aresztu dla cudzoziemca w sytuacji, w której nie były spełnione przesłanki do zastosowania wymienionych środków.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Sokółce w sprawie o sygn. II Ko 1544/21 na postawie art. 398a pkt 4 lit a w zw. z art. 398 ust 1 pkt 1, art. 401 ust 1 i 2, art. 403 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach umieścił N. M. Al (...) wraz z rodziną w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców na okres 3 miesięcy od dnia zatrzymania. Jak trafnie ustalił Sąd Rejonowy w Sokółce rodzina N. M. Al (...) przekroczyła granicę RP nielegalnie i przebywali na terytorium Polski bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium RP i pobytu na nim, nie posiadali miejsca pobytu w Polsce, nie byli związani w sposób trwały lub czasowy z żadnym miejscem pobytu na terenie RP, a tym samym nie zachodziła możliwość wskazania cudzoziemcowi miejsca zamieszkania do czasu realizacji przekazania. Wskazano, że umieszczenie cudzoziemca w Ośrodku dla Cudzoziemców było niezbędne dla zabezpieczenia czynności związanych z toczonym się postępowaniem administracyjnym. W sprawie też nie zachodziły negatywne przesłanki do umieszczenia cudzoziemca w Strzeżonym Ośrodku określone w art. 400 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach.

Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 398a cytowanej ustawy cudzoziemca umieszcza się w strzeżonym ośrodku, jeżeli:

1) istnieje prawdopodobieństwo wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu bez określenia terminu dobrowolnego wyjazdu i wynika ono z okoliczności, o której mowa w art. 315 ust. 2 pkt 2, lub

2) wydano decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu bez określenia terminu dobrowolnego wyjazdu i istnieje konieczność zabezpieczenia jej wykonania, a wydanie tej decyzji wynika z okoliczności, o której mowa w art. 315 ust. 2 pkt 2, lub

3) istnieje konieczność zabezpieczenia przekazania cudzoziemca do państwa trzeciego na podstawie umowy międzynarodowej o przekazywaniu i przyjmowaniu osób, a jego natychmiastowe przekazanie do tego państwa nie jest możliwe, lub

4) wyst ą pi ł przynajmniej jeden z przypadków, o których mowa w art. 398 ust. 1, oraz:

a) zastosowanie ś rodków, o których mowa w art. 398 ust. 2, nie jest mo ż liwe,

b) cudzoziemiec nie wywiązuje się z obowiązków określonych w postanowieniu o zastosowaniu wobec niego środków, o których mowa w art. 398 ust. 2.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że w ocenie Sądu postanowienie Sądu Rejonowego w Sokółce wydane w sprawie o sygn. II Ko 1544/21 w przedmiocie umieszczenia N. M. Al (...) wraz z rodziną w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców było zasadne i słuszne.

Nienależnie jednakże od powyższego ocena zasadności stosowania wymienionego środka wobec N. M. Al (...) musi obejmować również dalszy okres umieszczenia jej w ośrodku, tj. trzykrotnie wydane postanowienia o przedłużeniu detencji.

Zgodnie natomiast z treścią art. 89. ust 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

1. Sąd wydaje postanowienie o umieszczeniu wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców na okres do 60 dni.

2. W przypadku gdy cudzoziemiec przebywający w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców wskutek wykonania postanowienia sądu, wydanego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, sąd wydaje postanowienie w sprawie przedłużenia okresu pobytu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, w przypadku gdy zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art. 87 ust. 1.

Jednocześnie art. 87. ust 1 natomiast stanowi, że wnioskodawca lub osoba, w imieniu której wnioskodawca występuje, mogą być zatrzymani wyłącznie:

1) w celu ustalenia lub weryfikacji ich tożsamości;

2) w celu zebrania z ich udziałem informacji, na których opiera się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których uzyskanie bez zatrzymania byłoby niemożliwe - w przypadku istnienia znacznego prawdopodobieństwa ich ucieczki.

3)w celu wydania lub wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, gdy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, toczy się postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu albo gdy wobec wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, została wydana decyzja o zobowiązaniu do powrotu, a wnioskodawca lub osoba, w imieniu której wnioskodawca występuje mieli uprzednio możliwość złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że wniosek ten został złożony jedynie w celu opóźnienia wydania albo opóźnienia lub uniemożliwienia decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż zarówno postanowienie Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 11 października 2021 r. w sprawie o sygn. II Ko 1970/21, jak również z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. II Ko 2136/21 było słuszne. Spełnione były bowiem wszystkie przesłanki przedłużenia pobytu cudzoziemców w strzeżonym ośrodku, o których mowa w przywołanych przepisach, a które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. Jak wynika bowiem z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania, w dniu 22 października 2021 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wydał decyzje o zobowiązaniu N. M. Al (...) do powrotu, zaś w dniu 3 listopada 2021 r. cudzoziemka złożyła wniosek o ochronę międzynarodową. Postępowanie to nie zostało zakończone, a w związku z tym zachodziła potrzeba zabrania informacji, na których opierał się wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, a których zebranie bez zatrzymania nie byłoby możliwe. Jednocześnie istniało znaczne prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemki, wynikające z faktu nielegalnego przekroczenia granicy. Nie posiadała ona dokumentów pozwalających jej na legalny pobyt w RP.

Jednocześnie Sąd uznał, iż przedłużenie pobytu cudzoziemki N. M. Al (...) w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 2 maja 2022 r. o którym orzekł Sąd Rejonowy w Przemyślu postanowieniem z dnia 21 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. II Ko 103/22 było niesłuszne. Przedmiotowe rozstrzygnięcie Sąd oparł, na treści art. 89 ust. 4 w zw. z art. 87 ust 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wskazano, że podczas pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w P. w dniu 3 listopada 2021 r. obywatelka Iraku N. M. Al (...) za pośrednictwem Komendant (...) Oddziału Straży Granicznej w P. złożyła wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, Sąd Rejonowy w Przemyślu postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. w sprawie o sygn.II Ko 2136/21 przedłużył pobyt ww. w strzeżonym ośrodku od dnia 3 listopada 2021 r. na okres 90 dni, tj. do dnia 1 lutego 2022 r. godz. 19.30 z uwagi na to to, że postępowanie prowadzone przez Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców w sprawie udzielania pomocy międzynarodowej nie zostało zakończone. Wskazać jednakże należy, że Sąd wydając postanowienie pominął jednak treść art. 89 ust. 4a ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom, zgodnie z którym Sąd w przypadku, o którym mowa w ust. 4, nie przedłuża pobytu wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, w strzeżonym ośrodku lub w areszcie dla cudzoziemców, w przypadku gdy postępowanie istotne z punktu widzenia dalszego istnienia okoliczności, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-3 i 5, nie zostało zakończone, a opóźnienie w tym postępowaniu nie wynika z przyczyn leżących po stronie wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje. Interpretacja powyższego przepisu wskazuje jednoznacznie, że możliwe jest przedłużenie pobytu cudzoziemca ubiegającego się o ochronę międzynarodową w strzeżonym ośrodku, jeśli postępowanie w przedmiocie udzielenia tejże nie zakończyło się, a opóźnienie w tym zakresie wynika z przyczyn leżących po stronie aplikującego cudzoziemca lub osoby w imieniu której występuje. Podkreślić jednakże należy, iż w stosunku do N. M. Al (...) ww. przesłanka nie była spełniona. Cudzoziemka została umieszczona w Strzeżonym Ośrodku i przedłużono jej pobyt tamże do dnia 2 maja 2021 r. do czasu rozpoznania wniosku o udzielenie jej ochrony międzynarodowej. Podkreślić jednakże należy, że w tym okresie nie wykonano z wnioskującą o udzielenie ochrony międzynarodowej N. M. Al (...) żadnej czynności w postępowaniu. Nie można zatem zasadnie twierdzić, iż opóźnienie w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej wynikło z przyczyn leżących po stronie N. M. Al (...). Nie miała ona wpływu na praktycznie trzymiesięczną bezczynność organu. Podkreślić przy tym należy, że dla zrealizowania celu wystarczające stosowanie tegoż środka do dnia 21 styczni 2022 r., po złożeniu przez wnioskodawczynię wniosku o objęcie jej ochroną międzynarodową, na zebranie informacji w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, zwłaszcza, że nie przejawiała ona inicjatywy dowodowej, a zatem, że utrzymywanie stanu pozbawienia jej wolności ponad ten okres było niewątpliwie niesłuszne. W tej sytuacji, okres pobytu wnioskodawczyni w strzeżonym ośrodku w okresie od dnia 21 stycznia 2022 r. do 2 maja 2022 r. Sąd uznał za niesłuszny, a zasadnym było zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia.

Przepis art. 407 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach ustanawia generalną podstawę do ubiegania się o zadośćuczynienie za każde niesłuszne pozbawienie wolności, także to, polegające na umieszczeniu cudzoziemca w strzeżonym ośrodku w trybie ustawy z 13 czerwca 2003 roku o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Wskazówek jak szacuje się wysokość zadośćuczynienia dostarcza orzecznictwo. Wysokość zadośćuczynienia musi stanowić wartość ekonomicznie odczuwalną, ale jednocześnie powinna być utrzymana w rozsądnych granicach oraz uwzględniać indywidualne cechy człowieka, którego niesłusznie pozbawiono wolności (zob. wyroki SA: z 27.09.2018 r., II AKa 225/18, LEX nr 2583359; z 25.03.2019 r., II AKa 241/18, LEX nr 2668841; z 24.04.2019 r., II AKa 47/19, LEX nr 2689225). Podstawowe znaczenie dla określenia rozmiarów krzywdy i wysokości należnego zadośćuczynienia ma długość stosowania środka izolacyjnego, stopień jego dolegliwości oraz przeżycia natury moralnej z tego wynikające (uczucie przykrości, utrata dobrego imienia), jak również konieczność poddania się rygorom związanym ze stosowaniem środka przymusu (zob. wyrok SA z 24.04.2019 r.; II AKa 47/19, LEX nr 2689225). W omawianym zakresie należy także uwzględnić warunki pobytu w areszcie, możliwość korzystania z opieki medycznej i psychologicznej, możliwość utrzymywania kontaktu z rodziną (zob. wyroki SA: z 7.09.2018 r., II AKa 140/18, LEX nr 2583968; z 11.07.2019 r., II AKa 81/19, LEX nr 2699740). Należy także wziąć pod uwagę, że dolegliwości związane z pozbawieniem człowieka wolności zazwyczaj rosną wraz z wydłużaniem się jego czasu, ze względu na skutki osobiste, rodzinne, społeczne (zob. wyroki SA: z 24.04.2019 r., II AKa 47/19, LEX nr 2689225; z 11.07.2019 r., II AKa 81/19, LEX nr 2699740).”

Mając powyższe na uwadze, w kontekście ponad trzymiesięcznego niesłusznego pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców Sąd uznał za zasadne częściowe uwzględnienie roszczenia o zadośćuczynienie.

1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU W PRZEDMIOCIE ŻĄDANIA

Zwięźle o powodach rozstrzygnięcia

Zadośćuczynienie

I.

Kwota główna

Odsetki

Zgodnie z treścią przepisów art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 445 § 2 k.c. suma zadośćuczynienia pieniężnego, mająca rekompensować krzywdę doznaną przez represjonowanego winna być „odpowiednia”. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem musi ono mieć charakter kompensacyjny, a więc winno przedstawiać określoną wartość ekonomiczną, odczuwalną, niebędącą jednak wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy. Szkodą niematerialną w tym przypadku jest negatywne przeżycie psychiczne wiążące się nie tylko z faktem pozbawienia wolności (okresem i warunkami pozbawienia wolności), ale również to, że dana osoba poprzez czynność niesłusznego zatrzymania utraciła poczucie bezpieczeństwa, zaufania do działań organów państwa. Ustalając wysokości zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną niewątpliwie niesłusznym zatrzymaniem należy mieć na uwadze okres izolowania od społeczeństwa, który w miarę rozciągania się w czasie wzmaga doznanie krzywdy. Nie bez znaczenia ma również w tym zakresie status społeczny i zawodowy wnioskodawcy. Suma odpowiednia to taka, która co najmniej równoważy przeżycia związane z niesłusznym tymczasowym aresztowaniem (wyrok SA w Warszawie z 10 września 2014 r., II AKa 189/14, Legalis nr 1092702).

A zatem w sytuacji, kiedy okres pobytu wnioskodawczyni w strzeżonym ośrodku w okresie od 21 stycznia 2022 r. do 2 maja 2022 roku Sąd uznał za niesłuszny, zasadnym było zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia. Tym samym w kontekście ponad trzymiesięcznego (łącznie 101 dni) niesłusznego pobytu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców Sąd uznał za zasadną kwotę zadośćuczynienia w wysokości 14 500 zł. Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia miał na uwadze czas trwania niesłusznego umieszczenia w ośrodku, które trwało trzy miesiące i 11 dni, dolegliwości z tym związane, w szczególności konieczność poddania się rygorom panującym w ośrodku, brakiem możliwości podejmowania własnych/swobodnych działań, które podejmować może każda wolna osoba, a takie, nieznajdujące umocowanie w przepisach prawa pozbawienie wolności, jest naruszeniem podstawowych praw człowieka.

W sytuacji, gdy wnioskodawczyni żądała kwoty 120 000 za cały okres pobytu w strzeżonym ośrodku - za okres ponad 6 miesięcy, Sąd w pozostałej części wniosek oddalił, bowiem jak już wskazano, w okresie od 20 sierpnia 2021 r. do 21 stycznia 2022 r. środek ten był stosowany słusznie.

Umieszczenie w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców samo w sobie powoduje krzywdę wynikającą z nieprzebywania na wolności, brakiem możliwości podejmowania działań.

ustawowe od dnia uprawomocnienia się wyroku w razie opóźnienia w zapłacie

Inne

1.Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Pkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III

Sąd ponad kwoty zasądzone w pkt I wniosek oddalił.

1.KOszty procesu

Pkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

Na podstawie art. 554 § 4 k.p.k. zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz N. M. Al (...) kowtę 826,56 zł z tytułu ustanowienia pełnomocnika.

IV

Kosztami postępowania Sąd obciążył Skarb Państwa w oparciu o przepis art. 554 § 4 kpk.

1.Podpis