Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26.06.2025 roku wydanym w sprawie o sygn. akt X P 1085/23 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu połączonych spraw z powództwa M. S. (1) i M. S. (2) przeciwko (...) Centrum Medycznemu Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o wynagrodzenie za pracę

I. zasądził od (...) Centrum Medycznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz M. S. (1) kwotę 21.149,55 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty:

1) 1.834,66 zł od dnia 11 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty,

2) 1.834,66 zł od dnia 11 września 2022 roku do dnia zapłaty,

3) 1.834,66 zł od dnia 11 października 2022 roku do dnia zapłaty,

4) 1.834,66 zł od dnia 11 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

5) 1.834,66 zł od dnia 11 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

6) 1.834,66 zł od dnia 11 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

7) 1.834,66 zł od dnia 11 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

8) 1.834,66 zł od dnia 11 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

9) 1.669,63 zł od dnia 11 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty,

10) 1.834,66 zł od dnia 11 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

11) 1.133,32 zł od dnia 11 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty,

12) 1.834,66 zł od dnia 11 lipca 2023 roku do dnia zapłaty;

II. zasądził od (...) Centrum Medycznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz M. S. (1) kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

III. zasądził od (...) Centrum Medycznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz M. S. (2) kwotę 28.051,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty:

1) 2.342,02 zł od dnia 11 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty,

2) 2.284,76 od dnia 11 września 2022 roku do dnia zapłaty,

3) 2.306,60 zł od dnia 11 października 2022 roku do dnia zapłaty,

4) 2.343,89 zł od dnia 11 listopada 2022 roku do dnia zapłaty,

5) 2.340,12 zł od dnia 11 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

6) 2.268,34 zł od dnia 11 stycznia 2023 roku do dnia zapłaty,

7) 2.333,38 zł od dnia 11 lutego 2023 roku do dnia zapłaty,

8) 2.405,41 zł od dnia 11 marca 2023 roku do dnia zapłaty,

9) 2.320,11 zł od dnia 11 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty,

10) 2.456,03 zł od dnia 11 maja 2023 roku do dnia zapłaty,

11) 2.337,34 zł od dnia 11 czerwca 2023 roku do dnia zapłaty,

12) 2.313,70 zł od dnia 11 lipca 2023 roku do dnia zapłaty;

IV. zasądził od (...) Centrum Medycznego Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na rzecz M. S. (2) kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

V. koszty sądowe przejął na rachunek Skarbu Państwa Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi;

VI. nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie:

1) punktu I do kwoty 10.349,84 zł,

2) punktu III do kwoty 12.622,26 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

Powódka M. S. (1) została zatrudniona w (...) Centrum Medycznym Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (wówczas Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej P.) na podstawie umowy o pracę na okres próbny od dnia 20 listopada 2006 roku do dnia 31 stycznia 2007 roku na stanowisku starszej pielęgniarki w pełnym wymiarze czasu pracy. Następnie na czas określony od dnia 1 lutego 2007 roku do dnia 31 grudnia 2007 roku. Umowę na czas nieokreślony strony zawarły w dniu 18 grudnia 2007 roku.

Powódka M. S. (1) posiada wykształcenie wyższe. Tytuł magistra pielęgniarstwa uzyskała w dniu 17 czerwca 1998 roku na Akademii Medycznej im. (...) we W..

M. S. (1) ukończyła kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki. Ukończyła również kurs specjalistyczny w zakresie wykonywania i interpretacji zapisu elektrokardiologicznego dla pielęgniarek i położnych. Ponadto ukończyła kurs specjalistyczny resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego. Ponadto M. S. (1) ukończyła kurs specjalistyczny w zakresie wywiadu i badaniu fizykalnego.

W związku z wejściem w życie Regulaminu Pracy i Regulaminu Wynagradzania pozwanej, od 1 kwietnia 2011 roku M. S. (1) otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze według XIV kategorii zaszeregowania.

W związku z wejściem w życie Regulaminu Pracy z dnia 2012 roku i Regulaminu Wynagradzania z dnia 14 grudnia 2012 roku, od 1 stycznia 2013 roku powódka otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze według VIII kategorii zaszeregowania w wysokości 2305 zł.

W dniu 24 kwietnia 2019 roku M. S. (1) złożyła egzamin państwowy po odbyciu szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki uzyskując tytuł pielęgniarki specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki.

Pismem z dnia 28 maja 2019 roku w związku z ukończeniem szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki z dniem 1 czerwca 2019 roku powódce zostały powierzone obowiązki specjalistki pielęgniarki i przyznane zostało uposażenie zasadnicze według kategorii VII tj. w kwocie 4 250,00 zł.

W związku z nowelizacją art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (tj. Dz. U. 2020 r. poz. 830 z późn. zm.) oraz zmianą załącznika do tejże ustawy zawierającego współczynniki pracy, w oparciu o które określana jest kwota minimalnego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, od dnia 1 lipca 2021 roku wysokość wynagrodzenia M. S. (1) wzrosła do kwoty 5 477,52 zł brutto.

Z dniem 1 stycznia 2022 roku M. S. (1) został przyznany dodatek za wysługę lat w wysokości 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego.

Powódka M. S. (2) została zatrudniona w (...) Centrum Medycznym Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (wówczas Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej P.) na podstawie umowy o pracę na okres próbny od 1 lipca 2004 roku do 30 września 2004 roku na stanowisku pielęgniarki w pełnym wymiarze czasu pracy, następnie na podstawie umów zawartych na czas określony od dnia 1 października 2004 roku do dnia 31 marca 2005 roku oraz od 1 kwietnia 2005 roku do dnia 1 kwietnia 2005 roku. Od 1 stycznia 2006 roku powódka została zatrudniona na podstawie umowy na czas nieokreślony na stanowisku pielęgniarki.

Z dniem 1 kwietnia 2006 roku powierzono M. S. (2) stanowisko starszej pielęgniarki i przyznano wynagrodzenie zasadnicze wg. Kategorii 13, tj. w kwocie 1 300,00 zł.

M. S. (2) ukończyła studia na Uniwersytecie Medycznym w Ł. Wydziale Pielęgniarstwa i Położnictwa i w dniu 21 października 2009 roku uzyskała tytuł zawodowy licencjata pielęgniarstwa.

M. S. (2) ukończyła kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki. Ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny w zakresie wykonania i interpretacji zapisu elektrokardiologicznego, kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa kardiologicznego dla pielęgniarek, kurs „Zespoły leczenia żywieniowego. Podstawy (...) Żywieniowego”, kurs specjalistyczny wykonywania konikopunkcji, odbarczania odmy prężnej oraz wykonania dojścia doszpikowego dla pielęgniarek, kurs specjalistyczny resuscytacji krążeniowo-oddechowej dla pielęgniarek i położnych oraz kurs z zakresu resuscytacji krążeniowo oddechowej (...).

W związku z wejściem w życie Regulaminu Pracy i Regulaminu Wynagradzania pozwanej od 1 kwietnia 2011 roku M. S. (2) otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze według XIII kategorii zaszeregowania w wysokości 2242,00 zł.

W związku z wejściem w życie Regulaminu Pracy i Regulaminu Wynagradzania pozwanej, od 1 stycznia 2013 roku M. S. (2) otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze według VIII kategorii zaszeregowania w wysokości 2442,00 zł brutto.

W dniu 10 października 2014 roku M. S. (2) złożyła egzamin państwowy uzyskując tytuł pielęgniarki specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa kardiologicznego.

Pismem z dnia 10 grudnia 2014 roku w związku z podwyższeniem kwalifikacji poprzez ukończenie specjalizacji z dniem 1 grudnia 2014 roku M. S. (2) zostały powierzone obowiązki specjalistki pielęgniarki i przyznane zostało uposażenie zasadnicze według kategorii VII tj. w kwocie 3100 zł brutto.

W dniu 28 czerwca 2019 roku powódka M. S. (2) ukończyła Wyższą Szkołę (...) w D. uzyskując tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa.

W związku z ukończeniem studiów powódce M. S. (2) od 1 września 2019 roku zostało przyznane wynagrodzenie według kategorii VII w wysokości 4720 zł brutto.

W związku z nowelizacją art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (tj. Dz. U. 2020 r. poz. 830 z późn. zm.) oraz zmianą załącznika do tejże ustawy zawierającego współczynniki pracy, w oparciu o które określana jest kwota minimalnego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, od dnia 1 lipca 2021 roku wysokość wynagrodzenia M. S. (2) wzrosła do kwoty 5477,52 zł brutto.

W dniu 5 kwietnia 2022 roku po złożeniu egzaminu państwowego M. S. (2) uzyskała tytuł pielęgniarki specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki.

U pozwanego obowiązuje Regulamin wynagradzania pracowników z 14 grudnia 2012 roku, którego tekst ujednolicono na dzień 15 grudnia 2021 roku. Załącznik do Regulaminu wynagradzania stanowi tabela „Wykaz wymaganych kwalifikacji” określający wymagane na danym stanowisku: poziom wykształcenia, uprawnienia szkolenia i inne wymagania.

Pod pozycją 16 tabeli wyszczególniono stanowisko specjalisty pielęgniarki, położnej/ środowiskowej dla której wymagane jest: wykształcenie wyższe medyczne i specjalizacja lub wykształcenie średnie pielęgniarskie/położnicze i specjalizacja.

Pod pozycją 26 tabeli wyszczególniono stanowisko pielęgniarki, położnej dla której wymagane jest wykształcenie wyższe medyczne lub wykształcenie średnie pielęgniarskie/położnicze.

Powódki M. S. (1) i M. S. (2) wykonują pracę w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii.

W 2017 roku u pozwanego pracodawcy został wprowadzony podział na 3 grupy pielęgniarek: 7, 8 i 9. Do 7 grupy zaliczano magistra pielęgniarstwa posiadającego specjalizację, do 8 grupy – pielęgniarkę ze specjalizacją, bez tytułu magistra, a z wykształceniem licencjackim, natomiast do 9 grupy – pielęgniarkę z wykształceniem średnim, nieposiadającą specjalizacji. Wysokość wynagrodzenia była uzależniona od przypisania do konkretnej grupy. Przydzielenie do tych grup odbywało się automatycznie po przedstawieniu dokumentów o ukończonych studiach bądź specjalizacji. Taki system obowiązywał do czerwca 2022 roku.

Z dniem 1 lipca 2022 roku weszły w życie przepisy nowelizujące ustawę z 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, co spowodowało zmianę dotychczasowego podziału na grupy. Do grupy 2 zakwalifikowano pielęgniarki posiadające wykształcenie wyższe na poziomie magistra i specjalizację, do grupy 5 – pielęgniarki z ukończonymi studiami I stopnia (licencjat) i specjalizację albo wykształcenie średnie i specjalizację, natomiast do grupy 6 – pielęgniarki ze średnim wykształceniem, które nie ukończyły specjalizacji.

W związku z uzyskaną w 2019 roku specjalizacją i posiadanym tytułem magistra pielęgniarstwa w okresie od czerwca 2019 roku do czerwca 2022 roku powódka M. S. (1) otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze ustalone przy uwzględnieniu współczynnika pracy przypisanego do 7 grupy zawodowej według kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku, to jest dla pielęgniarki z tytułem zawodowym magistra i specjalizacją.

Od 1 lipca 2022 roku pracodawca przyporządkował M. S. (1) do grupy 5 o współczynniku pracy 1,02.

W związku z uzyskanym w 2019 roku tytułem magistra pielęgniarstwa i posiadaną od 2014 roku specjalizacją w okresie od września 2019 roku do czerwca 2022 roku powódka M. S. (2) otrzymywała wynagrodzenie zasadnicze ustalone przy uwzględnieniu współczynnika pracy przypisanego do 7 grupy zawodowej według kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku, to jest dla pielęgniarki z tytułem zawodowym magistra i specjalizacją.

Od 1 lipca 2022 roku pracodawca przyporządkował M. S. (2) do grupy 5 o współczynniku pracy 1,02.

Pozwany jako świadczeniodawca, posiadający umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Narodowym Funduszem Zdrowia przekazywał do dyrektora właściwego oddziału wojewódzkiego Funduszu informację, o której mowa w §2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 lipca 2021 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, to jest dane według stanu na dzień 31 maja 2021 roku o pracownikach wykonujących zawód medyczny, których wynagrodzenie zasadnicze jest niższe od najniższego wynagrodzenia zasadniczego, ustalonego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U 2021 poz.1801). Od dnia 1 lipca 2021 roku miesięczna wartość współczynników korygujących dotyczących świadczeń udzielanych przez pracowników wykonujących zawód medyczny oraz przy udziale pracowników działalności podstawowej była równa kwocie dodatkowych środków przeznaczonych na pokrycie kosztów podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego tych pracowników, ustalonej zgodnie z informacją sporządzoną przez świadczeniodawcę. W 2022 w związku ze zmianą stanu prawnego środki finansowe na pokrycie przez świadczeniodawców między innymi wzrostu najniższego wynagrodzenia przekazywane były poprzez aneksowanie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartych ze świadczeniodawcami. Środki finansowe na wzrosty wynagrodzeń zawarte zostały w cenie świadczeń.

Pismem z dnia 18 maja 2022 roku skierowanym do Prezesa Zarządu pozwanego (...) Dyrektor ds. Pielęgniarstwa wydała opinię dotyczącą przedłużenia umowy o pracę z pielęgniarką E. S., w której wskazano, że w lipcu 2022 roku będą podwyżki dla pielęgniarek wynikające z ustawy, gdzie pielęgniarka z tożsamymi kwalifikacjami (pielęgniarka anestezjologiczna z wykształceniem magisterskim) uzyska wynagrodzenie w wysokości 7300 zł brutto.

Zatrudniona w pozwanym szpitalu (...) specjalizację z intensywnej terapii i anestezjologii uzyskała w 2017 roku, natomiast tytułu magistra pielęgniarstwa uzyskała w czerwcu 2022 roku.

Na początku lipca 2022 roku do pracowników docierały nieoficjalne informacje o możliwości odbioru pism z zaszeregowaniem do danej grupy.

W lipcu 2022 roku pozwany przekazał części pielęgniarek posiadających tytuł magistra pielęgniarstwa oraz ukończoną specjalizację pisma zaszeregowujące do 2 grupy zawodowej i ustalające jednocześnie wynagrodzenie zasadnicze adekwatne do tej grupy. Wkrótce potem wstrzymano wydawanie aneksów.

W sierpniu 2022 roku pielęgniarki, które otrzymały aneksy kwalifikujące do 2 grupy otrzymały prośby o ich dobrowolny zwrot. Dwie pielęgniarki (M. K. i B. K.), które odmówiły zwrotu pism, otrzymały wypowiedzenia zmieniające warunki płacy (uzasadnione błędną kwalifikacją do 2 grupy zawodowej zamiast do 5 grupy zawodowej), do których się odwołały. Pracownice te zostały prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi przywrócone do pracy na poprzednich warunkach płacy.

W dniu 29 lipca 2022 roku odbyło się spotkanie zarządu spółki, reprezentowanego przez członka zarządu A. M., z pielęgniarkami i położnymi w sprawie wydania aneksów do umów o pracę pracownikom szpitala. W spotkaniu tym uczestniczyła także dyrekcja szpitala oraz przedstawiciel (...) Związku Zawodowego (...) działającego w pozwanym szpitalu.

Na spotkaniu członek zarządu poinformował personel szpitala, że wydawanie aneksów do umów dla pracowników zgodnie z ustawą z dnia 26 maja 2022 roku o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw zostaje wstrzymane do przyszłego tygodnia z uwagi na trwające negocjacje prowadzone w sprawie finansowania szpitali w drugim półroczu 2022 roku pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia a Zrzeszeniem Szpitali Miejskich i (...). Poinformował, że rozwiązania zaproponowane przez NFZ nie są korzystne ogólnie dla szpitali, jak i w odniesieniu do spółki, i z tych względów zarząd spółki nie podpisał aneksów do umów przesłanych przez NFZ.

Obecny na spotkaniu dyrektor ds. finansowych przedstawił sytuację finansową spółki, wskazując na kroki jakie podjęto celem zabezpieczenia środków finansowych na dalsze funkcjonowania spółki, w tym na wynagrodzenia dla personelu medycznego.

Członek zarządu wskazał także, że dalsze ustalenia w sprawie, w tym termin przekazywania aneksów do umów, zostanie przedstawiony do wiadomości personelu na kolejnym spotkaniu.

W spotkaniu uczestniczyły wyłącznie pielęgniarki posiadające wykształcenie magisterskie oraz specjalizację w dziedzinie pielęgniarstwa. Uczestniczyły w nim również powódki.

Na spotkaniu była mowa o negocjacjach jakie są prowadzone między pozwanym a NFZ w sprawie finansowania szpitali. Informacja o wstrzymaniu aneksów do umów dotyczyła pism zaszeregowujących pielęgniarki do grupy 2. Wydawanie tych „aneksów” miało zostać wstrzymane do kolejnego tygodnia. Na spotkaniu nikt ze strony pracodawcy nie kwestionował kwalifikacji pielęgniarek, nie podważał podstaw ich zaszeregowania do 2 grupy. Pielęgniarki nie były także informowane, że nie zostaną zaszeregowane do grupy 2. Wstrzymanie wydania aneksów było wiązane wyłącznie z problemami podpisania aneksów do umów przesłanych z NFZ.

Decyzją zarządu pozwanego od 1 lipca 2022 roku zatrudnione w szpitalu pielęgniarki zostały zaszeregowane wyłącznie do grupy 5 lub 6. Pielęgniarki posiadające tytuł magistra pielęgniarstwa oraz ukończoną specjalizację zostały zakwalifikowane do grupy 5.

Powódki i pozostałe pielęgniarki z tytułem magistra i specjalizacją nie otrzymały aneksów ani porozumienia zmieniającego obowiązujących od 1 lipca 2022 roku.

W dniu 30 sierpnia 2022 roku powódki zwróciły się do pozwanego o ustalenie wynagrodzenia zasadniczego w wysokości, która będzie uwzględniała posiadany tytuł magistra oraz specjalizację, to jest na poziomie nie niższym niż 7.305 złotych.

Pismem z 11 października 2022 roku reprezentujący pracowników pozwanego pełnomocnik (w tym powódki) wezwał pozwanego do zapłaty należnych podwyżek wynagrodzenia przy zastosowaniu przelicznika o wadze 1,29 - w terminie 14 dni. W wezwaniu nie określono żądanych kwot.

W odpowiedzi w piśmie z 31 października 2022 roku pozwany stwierdził brak do różnicowania wynagrodzeń pielęgniarek na tym samym stanowisku z tym samym zakresem obowiązków, a co za tym idzie brak możliwości zakwalifikowania do wyższe grupy ze względu na posiadane kwalifikacje.

W dniu 17 lipca 2023 roku pomiędzy (...) Centrum Medycznym Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością oraz M. S. (1) zostało zawarte porozumienie, w którym wskazano, iż w związku z nowelizacją art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz załącznikiem do ustawy zawierającym współczynniki pracy, w oparciu o które określana jest kwota wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, od dnia 1 lipca 2003 roku wynagrodzenie zasadnicze powódki zostało określone na kwotę 8.186,53 zł z zaszeregowaniem do 2 grupy zawodowej.

Powódka M. S. (1) otrzymała nowy zakres obowiązków na piśmie datowany na 1 lipca 2023 roku.

W dniu 17 lipca 2023 roku pomiędzy (...) Centrum Medycznym Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością oraz M. S. (2) zostało zawarte porozumienie, w którym wskazano, iż w związku z nowelizacją art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz załącznikiem do ustawy zawierającym współczynniki pracy, w oparciu o które określana jest kwota wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, od dnia 1 lipca 2003 roku powódce zostało przyznane wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 8186,53 zł z zaszeregowaniem do 2 grupy zawodowej.

Powódka M. S. (2) otrzymała nowy zakres obowiązków na piśmie datowany na 1 lipca 2023 roku.

Do czerwca 2023 roku wszystkie pielęgniarki miały taki sam tożsamy zakres obowiązków. Były to zakresy obowiązków takie same dla pielęgniarek z magistrem i specjalizacją jak dla pielęgniarek bez magistra ze specjalizacją.

Zespół, którego zadaniem było przygotowanie nowego zakresu obowiązków dla pielęgniarek posiadających tytuł zawodowy magistra pielęgniarstwa oraz położnych z tytułem magistra położnictwa, legitymujących się wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub innej dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia (to jest grupy zawodowej, dla której przewidziano współczynnik pracy na poziomie 1,29), został powołany przez pracodawcę w lutym 2023 roku.

W zakresach obowiązków wprowadzonych w lipcu 2023 roku dodano kilka dodatkowych punktów jak obowiązki w zakresie opracowywania, aktualizowania oraz nadzoru nad wdrażaniem nowych procedur w zakresie akredytacji, udział w akredytacjach, w audytach, nadzór szkoleń, wprowadzanie nowych pracowników czy możliwość nadzorowania pracy zespołu pielęgniarskiego w przypadku braku kadry zarządzającej. W praktyce jednak zakres czynności wykonywanych przez pielęgniarki posiadające tytuł magistra i ukończoną specjalizację nie różniły się od tych wykonywanych wcześniej. Zmiany zakresu obowiązków dotyczyły tylko magistrów pielęgniarstwa ze specjalizacją.

Praca powódki M. S. (1) faktycznie przez nią wykonywana od 1 lipca 2023 roku nie zmieniła się. Jedyna różnica polega na tym, że na polecenie oddziałowej na przełomie roku 2023 i 2024 powódka napisała dwie procedury dotyczące przyjęcia pacjenta na blok operacyjny, co zrealizowała w czasie wolnym od pracy w domu. Procedury powódka pisała wspólnie z inną pielęgniarką wytypowaną przez oddziałową.

W nowym zakresie obowiązków powódki M. S. (2) obowiązującym od lipca 2023 roku został dodany udział w akredytacjach, jak również pisanie procedur. Faktycznie od tego czasu powódka procedury nie pisała, ani nie brała udziału w akredytacjach.

Wykonując obowiązek określony w art. 3a ust. 1 pkt. 4 i art. 5 ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych Prezes Zarządu pozwanego wydał zarządzenie wewnętrzne z 14 czerwca 2023 roku w sprawie ustalenia najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników począwszy od 1 lipca 2023 roku. W załączniku nr 1 określono grupy zawodowe i przepisane do nich współczynniki pracy.

Od lipca 2023 roku wraz z nowymi zakresami obowiązków pracodawca wprowadził „dzienniczki”, w których pracownicy zostali przydzielani do odpowiednich grup zgodnie z uzyskanym wykształceniem. Dzienniczki są prowadzone przez pielęgniarki oddziałowe. Są w nich uwzględniane faktycznie wykonywane czynności przez pielęgniarki, np. udział w opracowywaniu procedur, przeprowadzenie szkoleń w oddziale, pomoc w akredytacji ISO, testowanie nowego sprzętu wielorazowego i jednorazowego. Dzienniczek jest prowadzony na okres 3 miesięcy i po tym okresie zdawany do kadr.

Powódki słyszały, że są prowadzone dzienniczki, natomiast nigdy ich nie widziały.

Obecnie, od lipca 2023 roku powódki oraz inne pielęgniarki zatrudnione przez pozwanego legitymujące się tytułem magistra pielęgniarstwa i skończoną specjalizacją są zaszeregowane do grupy 2.

Różnice pomiędzy wynagrodzeniem przy przyjęciu do jego obliczenia współczynnika pracy 1,29, a wynagrodzeniem faktycznie otrzymanym przez powódkę M. S. (1) w w okresie od lipca 2022 roku do czerwca 2023 roku wyniosły:



1834,66 zł za lipiec 2022 roku,



1834,66 zł za sierpień 2022 roku,



1834,66 zł za wrzesień 2022 roku,



1834,66 zł za październik 2022 roku,



1834,66 zł za listopad 2022 roku,



1834,66 zł za grudzień 2022 roku,



1834,66 zł za styczeń 2023 roku,



1834,66 zł za luty 2023 roku,



1669,63 zł za marzec 2023 roku,



1834,66 zł za kwiecień 2023 roku,



1133,32 zł za maj 2023 roku,



1834,66 zł za czerwiec 2023 roku,

łącznie: 21.149,55 zł.

Różnice pomiędzy wynagrodzeniem przy przyjęciu do jego obliczenia współczynnika pracy 1,29, a wynagrodzeniem faktycznie otrzymanym przez powódkę M. S. (2) w okresie od lipca 2022 roku do czerwca 2023 roku wyniosły:



2 342,02 zł za lipiec 2022 roku,



2 284,76 zł za sierpień 2022 roku,



2 306,60 zł za wrzesień 2022 roku,



2 343,89 zł za październik 2022 roku,



2 340,12 zł za listopad 2022 roku,



2 268,34 zł za grudzień 2022 roku,



2 333,38 zł za styczeń 2023 roku,



2 405,41 zł za luty 2023 roku,



2 320,11 zł za marzec 2023 roku,



2 456,03 zł za kwiecień 2023 roku,



2 337,34 zł za maj 2023 roku,



2 313,70 zł za czerwiec 2023 roku,

łącznie: 28.051,70 zł.

Miesięczne wynagrodzenie liczone jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy wyniosło: dla M. S. (1) – 10 349,84 zł, dla M. S. (2) – 12 622,26 zł.

Powyższych ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy dokonał na podstawie dowodów z dokumentów załączonych do akt przez strony postępowania oraz znajdujących się w aktach osobowych powódek, których żadna ze stron nie kwestionowała zarówno co do treści jak i autentyczności, zeznań powódek oraz zeznań zgłoszonych przez strony świadków. Sąd Rejonowy dał wiarę wskazanym dowodom w zakresie, w jakim pozostawały one w zgodzie z ustalonym stanem faktycznym.

Sąd Rejonowy odmówił waloru wiarygodności zeznaniom świadka L. M. w zakresie w jakim twierdziła, że na spotkaniu zarządu i dyrekcji szpitala z pielęgniarkami jakie odbyło się w dniu 29 lipca 2022 roku pracownikom została zakomunikowana decyzja zarządu o zakwalifikowaniu do kategorii niższej. Powyższemu jak wskazał sąd I instancji przeczą spójne ze sobą zeznania powódki M. S. (2) oraz świadków B. Z., M. K., B. K. i I. J., z których wynika, że nikt ze strony pracodawcy nie podważał podstaw do zaszeregowania uczestniczących w spotkaniu pielęgniarek posiadających wykształcenie magisterskie i specjalizację do grupy 2. Zeznaniom świadka L. M. przeczy także jak wskazał Sąd Rejonowy złożony do akt sprawy protokół ze spotkania z dnia 29 lipca 2022 roku, w którego takiego zapisu na jaki powołuje się świadek nie odnotowano. Z protokołu tego natomiast wprost wynika, że na spotkaniu przekazano informację, że wydawanie aneksów do umów dla pracowników zgodnie z ustawą z dnia 26 maja 2022 roku o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw, zostało wstrzymane do kolejnego tygodnia z uwagi na trwające negocjacje prowadzone w sprawie finansowania szpitali w drugim półroczu 2022 roku pomiędzy Narodowym Funduszem Zdrowia a Zrzeszeniem Szpitali Miejskich i (...). Sąd Rejonowy, że L. M. była jedną z osób, która się pod tym protokołem podpisała.

Sąd Rejonowy nie dał także wiary zeznaniom świadka A. K. w zakresie w jakim twierdziła, iż pozwany kwalifikując powódki (i pozostałe pielęgniarki posiadające magistra pielęgniarstwa i specjalizację) do grupy 5 począwszy od dnia 1 lipca 2022 roku, zaprzestał wymagania od nich posiadanych i uwzględnianych wcześniej kwalifikacji, to jest specjalizacji i wyższego wykształcenia magisterskiego. Po pierwsze jak podał sąd I instancji, świadek nie była osobą podejmującą samodzielne decyzje w przedmiocie kształtowania siatki płac i ustalania wynagrodzeń pracowników pozwanego, zatem jej ocena działań zarządu nie stanowi zeznań w przedmiocie faktów, a zatem nie może stanowić miarodajnego źródła czynienia ustaleń faktycznych w procesie. Po drugie jak podał sąd I instancji, twierdzenia świadka pozostają w opozycji z zapisami niezmienionego w spornym okresie Regulaminu wynagradzania pracowników z 14 grudnia 2012 roku, który dla pracownika zajmującego stanowisko specjalisty pielęgniarki wymagał posiadania wykształcenia wyższego medycznego i specjalizacji lub wykształcenia średniego pielęgniarskiego i specjalizacji.

Sąd Rejonowy zważył, że powództwa, jako zasadne, podlegały uwzględnieniu.

Przedmiotem sporu jak wskazał Sąd Rejonowy było roszczenie powódek o wyrównanie wynagrodzenia za pracę za okres od 1 lipca 2022 roku do 30 czerwca 2023 roku w związku z wdrożeniem przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1801) w kształcie zmienionym od dnia 1 lipca 2022 roku.

W sprawie bezspornym jest jak wskazywał sąd I instancji, że do 30 czerwca 2022 roku powódki otrzymywały miesięczne wynagrodzenie zasadnicze ustalone przy uwzględnieniu współczynnika pracy na poziomie 1,06 przypisanego do 7 grupy zawodowej. Do tej grupy zgodnie z obowiązującym wtedy brzmieniem załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1801) zaliczane były pielęgniarki z tytułem zawodowym magister pielęgniarstwa albo położne z tytułem zawodowym magister położnictwa, które uzyskały tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 1 ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1801, z 2022 r. poz. 1352) do dnia 1 lipca 2022 roku podmiot leczniczy dokonuje podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego pracownika wykonującego zawód medyczny oraz pracownika działalności podstawowej, innego niż pracownik wykonujący zawód medyczny, którego wynagrodzenie zasadnicze jest niższe od najniższego wynagrodzenia zasadniczego, ustalonego, jako iloczyn współczynnika pracy określonego w załączniku do ustawy i kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym ustalenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", do wysokości nie niższej niż najniższe wynagrodzenie zasadnicze, z uwzględnieniem następujących warunków:

1) sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego ustalają, w drodze porozumienia, strony uprawnione w danym podmiocie leczniczym do zawarcia zakładowego układu zbiorowego pracy, zwanego dalej "porozumieniem";

2) podmiot leczniczy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, zawiera porozumienie z pracownikiem wybranym przez pracowników podmiotu leczniczego do reprezentowania ich interesów;

3) jeżeli porozumienie nie zostanie zawarte, sposób podwyższania wynagrodzenia zasadniczego ustala w drodze zarządzenia w sprawie podwyższenia wynagrodzenia, zwanego dalej "zarządzeniem":

a) kierownik podmiotu leczniczego,

b) podmiot tworzący, o którym mowa w art. 4 pkt 1 - w przypadku podmiotów leczniczych działających w formie jednostek budżetowych i jednostek wojskowych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 i 7 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej;

4) ustalony w drodze porozumienia albo zarządzenia sposób podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego zapewnia proporcjonalny dla każdej z grup zawodowych średni wzrost tego wynagrodzenia.

W ustępie 4 powołanego przepisu wskazano, że od dnia 2 lipca 2022 roku wynagrodzenie zasadnicze pracownika wykonującego zawód medyczny oraz pracownika działalności podstawowej, innego niż pracownik wykonujący zawód medyczny, nie może być niższe niż najniższe wynagrodzenie zasadnicze ustalone w sposób określony w ust. 1 na dzień 1 lipca 2022 roku.

Od 1 lipca 2022 roku zmianie uległ również załącznik do przywołanej ustawy, w którym prowadzono nową numerację grup zawodowych oraz nowe współczynniki pracy. Jak wynika z jej treści:

- do grupy 2 - współczynnik pracy - 1,29 został przypisany grupom: farmaceuta, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny, psycholog kliniczny, inny pracownik wykonujący zawód medyczny inny niż określony w lp. 1, 3 i 4 z wymaganym wyższym wykształceniem na poziomie magisterskim i specjalizacją, pielęgniarka z tytułem zawodowym magister pielęgniarstwa albo położna z tytułem magister położnictwa z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia,

- do grupy 5 – współczynnik pracy - 1,02 został przypisany grupom: farmaceuta, fizjoterapeuta, diagnosta laboratoryjny, pielęgniarka, położna, technik elektroradiolog, psycholog, inny pracownik wykonujący zawód medyczny inny niż określony w lp. 1-4 z wymaganym wyższym wykształceniem na poziomie magisterskim; pielęgniarka, położna z wymaganym wyższym wykształceniem (studia I stopnia) i specjalizacją, albo pielęgniarka, położna ze średnim wykształceniem i specjalizacją,

- do grupy 6 – współczynnik pracy – 0,94 został przypisany grupom: fizjoterapeuta, pielęgniarka, położna, ratownik medyczny, technik elektroradiolog, inny pracownik wykonujący zawód medyczny inny niż określony w lp. 1-5 z wymaganym wyższym wykształceniem na poziomie studiów I stopnia; fizjoterapeuta, ratownik medyczny, technik analityki medycznej, technik elektroradiolog z wymaganym średnim wykształceniem albo pielęgniarka albo położna z wymaganym średnim wykształceniem, która nie posiada tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia.

Od 1 lipca 2022 roku w treści poszczególnych wierszy tabeli załącznika ustawodawca dodał słowo „wymagane”, które odnosi się do poziomu wykształcenia lub posiadanej specjalizacji, jednak Sąd Rejonowy nie podzielił stanowiska pozwanego, że powyższa zmiana dopiero od 1 lipca 2022 roku powiązała współczynniki pracy poszczególnych grup zawodowym z wymaganym wykształceniem. Sąd Rejonowy zwrócił uwagę, że od chwili wejścia w życie powołanej ustawy, tj. od 16 sierpnia 2017 roku załącznik do ustawy obejmował tabelę, której tytuł niezmiennie brzmiał „Grupy zawodowe według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku”. Ustawodawca, zatem od samego początku zakładał, że z danym współczynnikiem pracy są związane kwalifikacje wymagane a nie posiadane na danym stanowisku. Słowo „wymagane” już przed 1 lipca 2022 roku było użyte w niektórych miejscach tabeli i zdaniem Sądu Rejonowego użycie go w innych wierszach tabeli od 1 lipca 2022 roku stanowiło jedynie zmianę porządkującą. Fakt, że powyższa ustawa i załącznik do niej przewidywały zawsze odniesienie do kwalifikacji wymaganych (a nie posiadanych) na danym stanowisku wynikało bezpośrednio z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych (druk nr (...)), w którym podkreślono, że zgodnie z projektem ustawy wysokość najniższego wynagrodzenia zasadniczego przysługującego pracownikom wykonującym zawód medyczny zatrudnionym na poszczególnych kategoriach stanowisk pracy będzie uzależniona od poziomu wykształcenia wymaganego na stanowisku pracy, na którym zatrudniony jest dany pracownik (wykształcenie na poziomie wyższym, średnim, posiadanie specjalizacji) i powyższa zasadę wprost odniesiono do treści art. 78 § 1 k.p., w myśl, którego wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Odmienna interpretacja jak podawał sąd I instancji nie wynikała również z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (druk nr (...)), który w toku procesu legislacyjnego przybrał postać ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw.

W ocenie Sądu Rejonowego brzmienie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych obowiązujące od 1 lipca 2022 roku nie zmieniło zasady powiązania współczynnika pracy z kwalifikacjami wymaganymi, a wcześniej jak twierdził pozwany, jedynie posiadanymi. Pozwany podnosił, iż kwalifikacje powódek związane z wykształceniem magisterskim pielęgniarskim i specjalizacją, jako posiadane, nie były kwalifikacjami wymaganymi w spornym okresie, co warunkowało zaszeregowanie powódek do grupy 5, do której zaliczane były pielęgniarki z wyższym wykształceniem na poziomie magisterskim; z wyższym wykształceniem (studia I stopnia) i specjalizacją, albo ze średnim wykształceniem i specjalizacją.

Analiza przepisów ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych nie może nastąpić w oderwaniu od zasad uregulowanych w kodeksie pracy. Zgodnie z przywołanym wyżej art. 78 § 1 k.p. wynagrodzenie za pracę powinno odpowiadać w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu. Dodatkowo ustawa przewiduje minimalne wynagrodzenia zasadnicze poszczególnych grup zawodowych, co nie wyklucza możliwości zwiększenia przez pracodawcę takiego wynagrodzenia w konkretnym wypadku.

Kwalifikacje wymagane od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami zostały uregulowane w spornym okresie w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. z 2021 r. poz. 2359). Zgodnie z tym Rozporządzeniem w punkcie I ppkt 32 Załącznika określono kwalifikacje niezbędne do zajmowania stanowiska pielęgniarki specjalisty. Są to ujęte alternatywnie:

- tytuł magistra na kierunku pielęgniarstwo i tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, lub organizacji i zarządzania, lub w innej dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia,

- tytuł zawodowy magistra w zawodzie, w którym może być uzyskiwany tytuł specjalisty w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, i licencjat pielęgniarstwa lub średnie wykształcenie medyczne w zawodzie pielęgniarka i tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, lub organizacji i zarządzania, lub w innej dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia,

- licencjat pielęgniarstwa i tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, lub organizacji i zarządzania,

- średnie wykształcenie medyczne w zawodzie położna i tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej, lub organizacji i zarządzania.

Rozporządzenie przewidując kilka poziomów wymaganego wykształcenia na danym stanowisku umożliwia pracodawcom zawężenie tych wymagań dla potrzeb konkretnego zakładu pracy. Na marginesie należy wskazać, że to ostatnie rozporządzenie już nie obowiązuje (zostało zastąpione przez rozporządzenie Ministra Zdrowia dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami - Dz.U. z 2023 r. poz. 1515). Obowiązywało ono jednak w okresie objętym pozwami.

Regulamin wynagradzania pracowników obowiązujący u pozwanego (według stanu na dzień 15 grudnia 2021 roku i niezmieniony w spornym okresie) przewiduje, że w na stanowisku specjalista pielęgniarki wymagane jest wykształcenie wyższe medyczne oraz specjalizacja lub wykształcenie średnie pielęgniarskie/położnicze i specjalizacja. Powyższa regulacja zakłada zatem, że pracodawca także alternatywnie (choć w węższy sposób) określa kwalifikacje niezbędne do zajmowania stanowiska pielęgniarki specjalisty.

Nie ma zatem racji strona pozwana zdaniem sądu I instancji wywodząc, że pozwany pracodawcy nie wymaga od pielęgniarki specjalisty posiadania wykształcenia wyższego magisterskiego medycznego i specjalizacji, gdyż taka możliwość wprost wynika z regulaminu wynagradzania obowiązującego w zakładzie pracy.

Skoro zatem do 30 czerwca 2022 roku powódki były wykazane jako osoby zajmujące stanowiska przypisane do 7 grupy zawodowej na podstawie ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych według stanu prawnego na 1 lipca 2021 roku, to uprawnionym jest w ocenie sądu I instancji wniosek, że pracodawca wymagał od nich kwalifikacji wykazanych w tej grupie zawodowej czyli - tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa lub położnictwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, które powódki niewątpliwie spełniały. Pozwany w oparciu o wskazane przepisy dopuszczał także zatrudnienie pielęgniarek/położnych nie posiadających wyższego wykształcenia, jednak posiadanie kwalifikacji tylko na wspomnianym poziomie minimalnym bezzasadnie pozwany utożsamia z kwalifikacjami wymaganymi dla danego stanowiska. W świetle powołanych norm możliwym jest zatrudnienie na stanowisku pielęgniarka/specjalista także osób niemających wykształcenia wyższego. Niewątpliwie pożądanym jest jednak zatrudnienie na konkretnym stanowisku osób o jak najszerszych kwalifikacjach. Traktując o zatrudnieniu na stanowisku położna/specjalista pozwany sam widział tą potrzebę i wskazał w regulaminie na zatrudnienie osób zarówno z wykształceniem średnim jak i wyższym w obu przypadkach posiadających specjalizację. Nie można dojść zatem do przekonania, że pracodawca nie wymagał od powódek kwalifikacji wykazanej w tej grupie zawodowej, czyli - tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa lub położnictwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, które powódki niewątpliwie spełniały. Sąd rejonowy wyjaśnił, że określenie wymaganych kwalifikacji wariantowo, a potem odwoływanie się wyłącznie do niższego przedziału kompetencji z argumentacją, iż wystarczającym jest spełnienie warunków minimalnych, było intencjonalnie po to, by ukształtować należne wynagrodzenie za pracę na niższym poziomie. Z jednej strony bowiem pozwany sam chciał zatrudnienia na stanowisku pielęgniarki lub położnej specjalisty osób z wyższym wykształcaniem stanowiąc w regulaminie obowiązkowe kryteria także dla tych osób, po czym po ich zatrudnieniu - gdy dochodzi do określenia wynagrodzenia, odmawia uznania ich kompetencji, a wręcz deprecjonując pracownika lepiej wykształconego. Analiza akt osobowych powódek sprzed 30 czerwca 2022 roku zdaniem sądu I instancji potwierdziła, iż z chwilą ukończenia specjalizacji czy podwyższenia wykształcenia każdej z pielęgniarek zmieniano stanowisko na „pielęgniarka specjalistka” i podwyższano wynagrodzenie. Akta sprawy jednoznacznie wskazują, że po uzyskaniu specjalizacji w jakiejkolwiek dziedzinie medycznej pielęgniarki, po przedstawieniu stosownego zaświadczenia, niejako z automatu, były zatrudniane na stanowisku pielęgniarki specjalisty niezależnie od potrzeb szpitala. Taki stan organizacyjny wskazuje jednoznacznie w opinii sądu I instancji, że stanowisko specjalisty było ściśle związane z posiadanymi kwalifikacjami (jakąkolwiek specjalizacją) i zasadniczo niezależne od potrzeb związanych z opieką medyczną. W ocenie Sądu Rejonowego, podmioty lecznicze korzystają jednak z nowych umiejętności i podniesionych kwalifikacji pracowników.

Jest niekwestionowanym, że pozwany wykazywał powódki do Narodowego Funduszu Zdrowia jako pielęgniarki specjalistki, z przypisaniem do grupy 7 zawodowej na podstawie ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych według stanu prawnego na 1 lipca 2021 roku, a skoro tak to należy przyjąć, że pracodawca wymagał od nich kwalifikacji wykazanej w tej grupie zawodowej czyli - tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia. Grupa zawodowa 2 określona w załączniku do obecnie obowiązujących przepisów ustawy reguluje wynagrodzenie zasadnicze m.in. pielęgniarki z tytułem zawodowym magister pielęgniarstwa albo położna z tytułem magister położnictwa z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, czyli takiej samej grupy jak poprzednio uregulowano w grupie 7. Posiadanie przez obie powódki wykształcenia wymaganego dla 2 grupy zaszeregowania wskazanej w załączniku do ustawy obowiązującym po 1 lipca 2022 roku jest okolicznością niesporną. Pozwany nie kwestionował również, że do 30 czerwca 2022 roku powódki zaszeregowane były do grupy 7 załącznika w obowiązującym uprzednio brzmieniu. Kwalifikacje grupy 7 z poprzedniego Załącznika i grupy 2 z obecnego są zbieżne. Pracodawca nie mógł, zatem zakwalifikować powódek do innej kategorii zaszeregowania (tj. do grupy 5) przewidującej odmienne wynagrodzenie w inny sposób niż poprzez wypowiedzenie lub porozumienie zmieniające. Pozwany nie złożył powódkom wypowiedzeń zmieniających.

W ocenie Sądu Rejonowego nie można zgodzić się z twierdzeniami pozwanego, iż przypisanie powódek do grupy 2 od dnia 1 lipca 2023 roku było związane wyłącznie z wprowadzeniem nowego zakresu obowiązków z podziałem na poszczególne grupy pielęgniarek w zależności od posiadanego wykształcenia. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego do czerwca 2023 roku zakres obowiązków dla wszystkich grup pielęgniarek, niezależnie od posiadanego wykształcenia był tożsamy. Jeżeli pracodawca utrzymywałby taki stan, w którym istotnie różnicowałby wynagrodzenie wobec pracowników wykonujących taką samą pracę, oznaczałoby to, że narusza normę art. 78 § 1 k.p. poprzez ustalenie wynagrodzenia, które nie odpowiada kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu. W ocenie Sądu Rejonowego wcześniejszy brak precyzyjnej regulacji zakresu obowiązków powierzanych pielęgniarkom nie może obciążać pracowników. Należy zauważyć, iż od 1 lipca 2023 roku posiadane przez powódki kwalifikacje nie uległy zmianie w stosunku do sytuacji z lipca 2022 roku.

Zdaniem Sądu Rejonowego, faktyczną podstawą dla przypisania powódek od 1 lipca 2022 roku do 5 grupy zawodowej zamiast do 2, była zmiana finansowania dokonana przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Do 30 czerwca 2022 roku NFZ przekazywał szpitalom środki dedykowane bezpośrednio na wynagrodzenia związane z konkretnym pracownikom. Do tej daty Szpital przekazywał płatnikowi listę pracowników z zaznaczeniem ich kwalifikacji i otrzymywał środki dedykowane dla danej osoby. Od lipca 2022 roku NFZ przekazuje środki na poszczególne świadczenia medyczne. Z tej puli Szpital musi wypłacić wynagrodzenia, media, utrzymać budynek itp. Środki przekazywane przez NFZ są niewystarczające, a problem ten ma charakter ogólnopolski. Z powyższego wynika, że zmiana w postawie pozwanego tj. wymaganie od pracowników niższych kwalifikacji niż faktycznie posiadają (i niż pracodawca wymagał przed 1 lipca 2022 roku) było podyktowane jedynie brakiem środków na wynagrodzenia w budżetach podmiotów publicznych, a nie brzmieniem ustawy z 2017 roku. Powyższe znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadka A. K. (zajmującej w spornym okresie stanowisko specjalisty, a od grudnia 2023 roku kierownika działu kadr i płac), która przyznała, że „kwalifikując (pielęgniarki) do grupy 5 zarząd kierował się czynnikiem finansowym, dużą różnicą kwotową między grupą 2 i 5” (protokół z 20 stycznia 2025 roku 03:21:13 - 03:32:28).

Nie ulega wątpliwości, że na stanowisku specjalistki pielęgniarki wymagana jest specjalizacja, powódki posiadają również tytuł zawodowy magister pielęgniarstwa. Są zatem "pielęgniarkami z tytułem zawodowym magister pielęgniarstwa z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia". I takich kwalifikacji wymagał od nich pracodawca, o czym świadczy jednoznacznie informacja, o której mowa w § 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 lipca 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przekazana przez pozwany szpital do NFZ w lipcu 2021 roku. Zatem wynagrodzenie zasadnicze powódek od 1 lipca 2022 roku winno być określane według współczynnika pracy 1,29.

Mając powyższe Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powódek wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 lipca 2022 roku do 30 czerwca 2023 roku przy uwzględnieniu przyporządkowania powódek do drugiej grupy. Podkreślić należy, iż wysokość zasądzonego wynagrodzenia za pracę łącznie z pochodnymi za poszczególne miesiące została zasądzona w kwotach hipotetycznie wyliczonych przez pozwanego, które to wyliczenia nie były kwestionowane przez stronę powodową.

Kwestionowanie przez stronę pozwaną roszczenia co do wysokości do samego końca postępowania wynikało z faktu braku zgody pracodawcy na wyliczenia wynagrodzenia powódek według współczynnika 1,29, tj. przypisania do 2 grupy zawodowej, co jest jednak równoznaczne z kwestionowaniem de facto zasady, na której oparte było powództwo, nie zaś z kwestionowaniem wyliczeń służb kadrowo-płacowych pozwanego przedłożonych do akt sprawy.

O odsetkach od zasądzonego wynagrodzenia Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 481 k.c. w związku z art. 300 k.p. i art. 85 k.p.

O kosztach procesu Sąd rejonowy orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik procesu, o której stanowi art. 98 § 1 k.p.c. W konsekwencji Sąd zasądził od pozwanego na rzecz każdej z powódek koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3600 zł, ustalone na podstawie § 9 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 16 oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Sąd Rejonowy uwzględnił przedłożony przez stronę powodową spis kosztów, zwiększając minimalną stawkę wynagrodzenia pełnomocnika o 1/4. Za powyższym przemawiał nakład pracy pełnomocnika powódek, widoczny zarówno w szczegółowości pism procesowych, jak i aktywności pełnomocnika w toku postępowania dowodowego.

Stosownie do dyspozycji art. 98 §1 ¹ k.p.c. od kwoty przyznanej tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nie obciążał pozwanego kosztami sądowymi, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, mając na uwadze charakter sprawy oraz szczególny status strony pozwanej realizującej zadania publiczne.

Na podstawie art. 477 ² § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy nadał wyrokowi w punkcie I i III rygor natychmiastowej wykonalności do wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.

Apelację od powyższego wyroku w części, tj. co do punktu I, II, III, IV, VI wniosła pozwana spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1 naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej k.p.c.) poprzez brak wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego mającego istotne znaczenie w sprawie oraz wyprowadzenie wniosków sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności poprzez:

• błędne przyjęcie, że Pozwany w czasie trwania stosunku pracy, od lipca 2022 r. wymagał od powódek posiadania specjalizacji i wyższego wykształcenia magisterskiego oraz korzystał z umiejętności i podniesionych kwalifikacji powódek, podczas gdy przeczy temu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności fakt, że powódki przed 1 lipca 2023 r. nigdy nie były kwalifikowane do 2 grupy zawodowej, a zeznania świadków L. M. (obecnie (...)) A. K. (Kierownika D. (...) u Pozwanego), zakresy obowiązków pielęgniarek i położnych specjalistek i treść Regulaminu Wynagradzania, a zwłaszcza wykładnia językowa, logiczna i celowościowa Regulaminu Wynagradzania prowadzi do wniosku, ze Pracodawca dla stanowiska pielęgniarki/położnej specjalisty nie wymagał bezwzględnie tego rodzaju wykształcenia i przewidywał możliwość zatrudnienia na stanowisku pielęgniarki/położnej specjalistki pracownika z kwalifikacjami niższymi, a nadto pominięcie, że w owym czasie (do dnia 1 lipca 2023 r.) zakresy obowiązków pielęgniarek i położnych specjalistek ze średnim wykształceniem i wyższym wykształceniem licencjackim i magisterskim były określone w tożsamy sposób;

• błędne przyjęcie, ze określenie wymaganych kwalifikacji wariantowo w Regulaminie Wynagradzania przez pracodawcę, a potem odwoływanie się wyłącznie do niższego przedziału kompetencji, a zatem niewymaganie od pielęgniarki specjalisty posiadania wyższego wykształcenia magisterskiego i specjalizacji, gdy taka możliwość wynikała wprost z Regulaminu Wynagradzania obowiązującym w zakładzie pracy było intencjonalnym działaniem dla ukształtowania należnego wynagrodzenia za pracę na niższym poziomie, podczas gdy prawidłowa ocena winna prowadzić do wniosku, że w przedmiotowym Regulaminie Wynagradzania wskazano jedynie kwalifikacje minimalne i ewentualnie możliwe do posiadania, w owym czasie nieobligatoryjne, kwalifikacje na poziomie wyższym, a zatem pracodawca nie wymagał od powódek, w spornym okresie, wykształcenia wyższego magisterskiego i specjalizacji;

• błędne przyjęcie, że faktyczną podstawą dla przypisania powódek od 1 lipca 2022 r. do 5 grupy zawodowej była zmiana finasowania dokonana przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a przez to brak środków na wynagrodzenia w budżetach podmiotów publicznych, podczas gdy faktyczna przyczyna zakwalifikowania wynikała z brzmienia ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych w kształcie obowiązującym w spornym okresie i w związku z tym istotna była kwestia respektowania przepisów prawa, a nie kwestia problemów finansowych pracodawcy, zwłaszcza że spór dotyczy kwalifikacji do grupy zawodowej według załącznika do ustawy, nie zaś sposobu finansowania podwyżek;

• błędne przyjęcie, że wymaganie od pracowników niższych kwalifikacji niż faktycznie posiadają było podyktowane jedynie brakiem środków na wynagrodzenia w budżetach podmiotów publicznych, a nie brzmieniem ustawy z 2017 r. i powyższe znajduje potwierdzenie w zeznaniach świadka A. K., podczas gdy wypowiedź świadka w zakresie istotnej roli czynnika finansowego dotyczyła różnic płacowych między pielęgniarkami z różnym poziomem wykształcenia, a tożsamym zakresem obowiązków i nie stanowiła uzasadnienia dla odmowy wynagradzania powódek według współczynnika właściwego dla tzw. grupy 5 w spornym okresie czasu, gdyż w tym zakresie uzasadnieniem dla sposobu wynagradzania były kwalifikacje wymagane przez pracodawcę od powódek;

• błędne przyjęcie, iż pozwany wymagał w owym czasie od powódek wykształcenia wyższego magisterskiego, a wcześniejszy brak precyzyjnej regulacji zakresu obowiązków powierzanych pielęgniarkom nie może obciążać pracowników, podczas gdy w owym czasie, do dnia 1 lipca 2023 r., powódki miały taki sam zakres obowiązków pod względem formalnym, a także faktycznie wykonywały te same czynności, co pielęgniarki i położne zatrudnione u pozwanego nieposiadające wykształcenia wyższego magisterskiego, zatem pracodawca nie miał podstaw, aby wymagać od powódek w spornym okresie wykształcenia wyższego magisterskiego;

• błędne przyjęcie, że skoro powódki, do 30 czerwca 2022 r. były wykazane jako osoby zajmujące stanowisko przypisane do 7 grupy zawodowej na podstawie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych według stanu prawnego na 1 lipca 2021 r. to uprawnionym jest wniosek, że pracodawca wymagał od nich kwalifikacji wykazywanych w tej grupie zawodowej czyli - tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa lub położnictwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, które to powódki niewątpliwie spełniają, podczas gdy materiał dowodowy sprawy potwierdza, że przed 1 lipca 2023 r. pracodawca nie sformułował względem powódek wymagań związanych z posiadaniem tytułu zawodowego magistra pielęgniarstwa i specjalizacji;

• błędne przyjęcie, że każdorazowo podwyższenie kwalifikacji powódek przed dniem 1 lipca 2022 r. uzasadniało podwyższenie wynagrodzenia i przeszeregowanie powódek do grupy 2, co wynikało z uznania przez Sąd I instancji, że gdy dochodzi do określenia wynagrodzenia to pozwany odmawia uznania ich kompetencji, a więc deprecjonuje pracownika lepiej wykształconego, podczas gdy na stanowisku „pielęgniarki specjalistki" nie sposób w tożsamy sposób odnosić się do faktu ukończenia specjalizacji i faktu ukończenia wyższych studiów magisterskich, gdyż do wykonywania pracy na tym stanowisku obligatoryjne jest ukończenie specjalizacji, lecz nie jest wymagane ukończenie wówczas wyższych studiów magisterskich, a także Sąd I instancji nie uwzględnił rzeczywistych potrzeb pracodawcy (szpitala) związanych z zapotrzebowaniem na pielęgniarki i położne z konkretnym, wymaganym przez pracodawcę wykształceniem,

• błędne przyjęcie, które sprzeczne jest z treścią załączonych do odpowiedzi na pozew dowodów z dokumentów w postaci aneksów do umowy i wyciągów z umów nr (...) wraz z wyciągami załącznika „zasoby” zgłaszanych przez pozwanego do (...), iż pracodawca wymagał od powódek tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa i tytułu specjalisty, podczas gdy z dokumentów tych wynika, iż w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. w zasobach zgłaszanych do (...) Oddziału (...) pozwany wskazał wyłącznie na fakt specjalizacji, a zatem pracodawca brał pod uwagę wyłącznie fakt posiadania przez powódkę specjalizacji, a w konsekwencji wymagana specjalizacja nie była niezależna od potrzeb związanych z opieką medyczną;

• błędne przyjęcie, że informacja przekazana przez pozwanego do NFZ w lipcu 2021 r. świadczy jednoznacznie, iż pozwany wymagał kwalifikacji w postaci tytułu zawodowego magistra i specjalizacji, zatem powódki od 1 lipca 2022 r. winny mieć wynagrodzenie zasadnicze określane według współczynnika 1,29, podczas gdy obowiązek wyrażony w treści rozporządzenia został odgórnie narzucony przez przepisy prawa i był związany z koniecznością otrzymania przez pozwanego środków na pokrycie podwyżek personelu w 2021 r. Formularz nie podlegał modyfikacjom, a sam fakt jednorazowej informacji wymaganej przez (...) w 2021 r. nie oznacza automatycznie, że jest ona miarodajna dla oceny jakich kwalifikacji pracodawca w owym czasie wymagał od powódek;

b) art. 98 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że pozwany przegrał sprawę w całości,

c) art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 16 oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż zasadne jest podniesienie stawki wynagrodzenia pełnomocnika o % w stosunku do stawki podstawowej z uwagi na nakład pracy pełnomocnika powódek.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz załącznika do ustawy (tj. Dz.U.2022, poz. 2139, Dz.U.2022.1352 oraz Dz.U.2021, poz. 1104) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że:

• zmiana ustawy od 1 lipca 2022 r. nie powiązała współczynników pracy poszczególnych grup zawodowych z „wymaganym” wykształceniem i stanowiła wyłącznie zmianę porządkującą, a ustawodawca już od samego początku zakładał, że z danym współczynnikiem pracy są związane kwalifikacje wymagane, a nie posiadane na danym stanowisku, podczas gdy od dnia 1 lipca 2022 r. ustawodawca doprecyzował, że zakwalifikowanie do poszczególnych grup zawodowych jest zależne od „wymaganego” przez pracodawcę wykształcenia pracownika, tj. podział na grupy opiera się na kryterium, którym są kwalifikacje wymagane od pracownika na zajmowanym stanowisku, co wynika wprost z wykładni literalnej przedmiotowego załącznika, jak również z wykładni funkcjonalnej i systemowej, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia przez Sąd I instancji, iż w spornym okresie powódki winny być zakwalifikowane do 2 grupy zawodowej;

• kwalifikacje grupy 7 z poprzedniego załącznika i grupy 2 obecnego załącznika były zbieżne i pracodawca nie mógł zakwalifikować powódek do innej grupy, tj. do grupy 5, podczas gdy brzmienie załącznika dotyczącego grup zawodowych uległo zmianie i nie można przyjąć, by „dawna” 7 grupa zawodowa odpowiadała 2 grupie zawodowej, gdyż przeczy temu wykładnia literalna, celowościowa, a fakt zakwalifikowania powódek do 5 grupy zawodowej był konsekwencją stosowania przez pracodawcę wprost i ściśle przesłanek ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych;

b) punktu 1 ppkt 32 załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, że niniejsze rozporządzenie określało minimalne kwalifikacje niezbędne do zajmowania stanowiska pielęgniarki specjalisty, a zatem bezwzględnie na stanowisku pielęgniarki specjalisty stosownie do tej regulacji nie jest wymagane wyłącznie wyższe wykształcenie magisterskie,

c) art. 78 § 1 Kodeksu pracy (dalej: k.p.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie de facto, iż w przedmiotowym stanie faktycznym wynagrodzenie za pracę nie odpowiada rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganych przy jej wykonywaniu, a przy tym wskazanie, iż wcześniejszy brak precyzyjnej regulacji zakresu obowiązków powierzanych pielęgniarkom nie może obciążać pracowników, podczas gdy to właśnie pracodawca wypłacał wynagrodzenie odpowiadające wykonywanej pracy i zgodne z kwalifikacjami, których wymagał od pracowników, a także uwzględniając ilość i jakość świadczonej pracy, co każdorazowo było również uwzględniane formalnie w ramach dokumentów w postaci zakresów obowiązków pracowników,

d) art. 42 i 18 ^3c k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przy rozstrzygnięciu przedmiotowego stanu faktycznego, gdyż pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, zaś przyporządkowanie powódek do 5 grupy zawodowej nie wiąże się z pogorszeniem warunków pracy i płacy wymagającym złożenia wypowiedzenia lub porozumienia zmieniającego.

W związku z powyższym apelujący wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództw w całości, a co za tym idzie zmianę postanowień w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu za postępowanie przed Sądem I instancji poprzez zasądzenie kosztów procesu od powódek na rzecz pozwanego;

2. zasądzenie od powódek na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za czas po upływie uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty,

3. na podstawie art. 338 k.p.c. o orzeczenie zwrotu spełnionych świadczeń w związku z nadanym rygorem natychmiastowej wykonalności w pkt. VI wyroku od każdej powódek na rzecz pozwanego;

4. w przypadku rozstrzygnięcia na niekorzyść pozwanego, z ostrożności procesowej wniesiono o nieobciążanie pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego, w tym kosztami zastępstwa procesowego na zasadzie art. 102 k.p.c., wskazując na aktualną złą sytuację finansową pozwanego.

5. Nadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci bilansu sporządzonego na dzień 30 czerwca 2025 r. przez (...) Centrum Medyczne Sp. z o.o. oraz rachunku zysków i strat sporządzonego za okres od 1 stycznia 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. przez (...) Centrum Medyczne Sp. z o.o. w celu wykazania następujących faktów: aktualnej, złej sytuacji finansowej pozwanego, posiadania niewystarczających środków na działalność pozwanego, wykazania występowania aktualnie straty finansowej, jak i wykazania straty finansowej występującej w latach ubiegłych.

W odpowiedzi na apelację, powódki reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosły o oddalenie apelacji w całości jako bezzasadnej, zasądzenie od pozwanego na rzecz każdej z powódek zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według przedłożonego spisu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty oraz o pominięcie dowodu z dokumentu w postaci bilansu z dnia 30.6.2025r. oraz rachunku zysków i strat na podstawie art i. 235 ² § 1 pkt 2 kpc w zw. z art. 128 § 1 kpc.

Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z ustawowo przyznaną kompetencją w wypadkach wskazanych w art. 387 § 2 ¹ k.p.c. Sąd odwoławczy sporządza pisemne uzasadnienie orzeczenia w sposób uproszczony i może odstąpić od szczegółowego przedstawienia podstawy faktycznej, czy też wyczerpującej prezentacji oceny prawnej. Sąd Okręgowy w Łodzi podziela w całości i przyjmuje za własne prawidłowo poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne, jako znajdujące oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, jak również akceptuje dokonaną przez tenże Sąd prawidłową ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego bez konieczności jej ponownego przytaczania (art. 387 § 2 ¹ k.p.c.).

Wbrew twierdzeniom apelacji, Sąd drugiej instancji nie dopatrzył się w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uchybień czy to w zakresie prawa procesowego czy materialnego skutkujących koniecznością zmiany czy uchylenia zaskarżonego wyroku. Podniesione przez apelującą zarzuty w żaden sposób nie podważają prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

Art. 233 § 1 k.p.c. stanowi, iż sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd dokonuje oceny wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności (tak np. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu orzeczenia z 11 lipca 2002 roku, IV CKN 1218/00, LEX nr 80266). Ramy swobodnej oceny dowodów są zakreślone wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego, regułami logicznego myślenia oraz pewnym poziomem świadomości prawnej, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego (tak też Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach, np. z dnia 19 czerwca 2001 roku, II UKN 423/00, OSNP 2003/5/137). Poprawność rozumowania sądu powinna być możliwa do skontrolowania, z czym wiąże się obowiązek prawidłowego uzasadniania orzeczeń (art. 327 ¹ k.p.c.).

W ocenie Sądu Okręgowego dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego i poczynione w sprawie ustalenia faktyczne dotyczące powódek są – wbrew twierdzeniom apelującego – prawidłowe. Podnieść należy, iż okoliczności sprawy ustalone przez Sąd I instancji były zasadniczo między stronami bezsporne i wynikały bezpośrednio - wprost z przedłożonych w sprawie dokumentów. Zarzuty apelacji w tej części uznać zatem należy za polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji. W tej materii apelujący przeciwstawia wyłącznie własny pogląd na sprawę i oczekiwany kształt rozstrzygnięcia. W zakresie zarzutu naruszenia przez sąd I instancji art. 233 § 1 k.p.c. podnieść należy, że sąd ten słusznie nie nadał waloru wiarygodności zeznaniom świadków: L. M. oraz A. K., w zakresie w którym wskazywały że pozwany kwalifikując powódki do określonej grupy począwszy od 1.07.2022 r. zaprzestał wymagania od nich posiadanych i uwzględnianych wcześniej kwalifikacji – specjalizacji i wyższego wykształcenia magisterskiego.

Podnieść należy, iż zasadniczo spór sprowadzał się do oceny prawidłowości zastosowania prawa materialnego art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz. U 2022 poz. 2139 ze zm.) oraz - wyjaśnienia kwestii czy w świetle obowiązujących przepisów pozwany prawidłowo zakwalifikował powódki do 5 zamiast 2 grupy zawodowej, a co za tym idzie stwierdzenia czy zachodziła konieczność wyrównania należnego im wynagrodzenia począwszy od lipca 2022 r. do czerwca 2023 r.

Przy tym bezspornie, zarówno przed jak i po 1.07.2022 aż do 1.07.2023 zakres obowiązków powódek nie uległ zmianom, do dnia 30.06.2022 r. powódki, otrzymywały miesięczne wynagrodzenie zasadnicze ustalone przy uwzględnieniu współczynnika pracy na poziomie 1,06 przypisanego do 7 grupy zawodowej, tj. w sposób, w którym kwalifikowano je do wymagań i kwalifikacji uwzględniających posiadanie przez nie stopnia magistra i specjalizacji. Następnie pozwany zmienił zaszeregowanie powódek nie zaliczając ich do analogicznej co 7 grupy 2 lecz grupy 5 załącznika do ustawy, jednocześnie fakt zmiany grupy zaszeregowania do niższej grupy był wynikiem jednostronnej decyzji pracodawcy, wobec powódek nie zastosowano ani porozumienia ani wypowiedzenia zmieniającego. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że do 30 czerwca 2022 roku powódki otrzymywały miesięczne wynagrodzenie zasadnicze ustalone przy uwzględnieniu współczynnika pracy na poziomie 1,06 przypisanego do 7 grupy zawodowej.

Bezspornym w sprawie jest nadto to, że pozwany pracodawca przed rokiem 2022 r. nie kwestionował kwalifikacji i wykształcenia pielęgniarek i położnych z tytułem magistra oraz specjalizacją, wszystkie pielęgniarki oraz położne z tym wykształceniem otrzymywały wynagrodzenie zgodne z siatką płac. Pozwany wyrażał zgody na kształcenie i podnoszenie kwalifikacje przez powódki, co w dalszej konsekwencji uzasadniało podwyższenie wynagrodzenia i przeszeregowanie do grupy wyższej. Natomiast strona pozwana nie przedstawiła żadnego dowodu wobec przedłożonych do akt sprawy akt osobowych pracowników.

Sąd Okręgowy nie zgadza się z twierdzeniami apelacji, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wbrew zapatrywaniom Sądu I instancji, należało przyjąć, że kwalifikacja powódki do 5 grupy zawodowej była prawidłowa.

W pierwszej kolejności mając na uwadze treść podniesionych w sprawie zarzutów wskazać należy, iż pozwany utrzymywał i podtrzymuje to stanowisko w apelacji, że kwalifikacja powódek do 5 grupy kwalifikacji załącznika do ustawy zamiast do grupy 2 wynikała z nowelizacji przepisów ustawy i załącznika do ustawy a konkretnie posłużenia się w znowelizowanych przepisach stwierdzeniem „wymaganego” wykształcenia a nie wykształcenia „posiadanego” jak było uprzednio jako podstawowego czynnika dla zaszeregowania pielęgniarki pod dana grupę z przypisanym współczynnikiem pracy. Przy tym, jak podkreślał skarżący wykształcenie wymagane należy interpretować zgodnie z regulacjami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20.07.2011 w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U nr 51 poz. 896 z późn. zm.) wydanego na podstawie art. 50 ust 5 ustawy o działalności leczniczej. Zgodnie zaś z ww. rozporządzeniem pkt I ppkt 32 załącznika kwalifikacjami wymaganymi niezbędnymi dla zajmowania stanowiska pielęgniarki specjalistki nie jest posiadanie tytułu magistra pielęgniarstwa i specjalizacji. Skarżący wywodził też, iż obowiązująca u niego treść Regulaminu Wynagradzania, prowadzi do wniosku, że Pracodawca dla stanowiska pielęgniarki/położnej specjalisty nie wymagał bezwzględnie tego rodzaju wykształcenia i przewidywał możliwość zatrudnienia na stanowisku pielęgniarki/położnej specjalistki pracownika z kwalifikacjami niższymi, zwłaszcza, że do dnia 1 lipca 2023 r. zakresy obowiązków pielęgniarek i położnych specjalistek ze średnim wykształceniem i wyższym wykształceniem licencjackim i magisterskim były określone w tożsamy sposób. Zdaniem apelującego, Sąd I instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie także w żaden sposób nie odniósł się do dowodów z dokumentów załączonych do odpowiedzi na pozew dowodów z dokumentów w postaci aneksów do umowy i wyciągów z umów nr (...) wraz z wyciągami załącznika „zasoby” zgłaszanych przez pozwanego do (...) podczas gdy z dokumentów tych wynika, iż w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. w zasobach zgłaszanych do (...) Oddziału (...) pozwany wskazał wyłącznie na fakt specjalizacji, a zatem pracodawca brał pod uwagę wyłącznie fakt posiadania przez powódki specjalizacji.

Z twierdzeniem tym nie można się zgodzić. Unikając zbędnego ponownego powtarzania treści przepisów (uczynił to już Sąd Rejonowy) art. 3 oraz 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz załącznika do ustawy z uwzględnieniem faktu ich nowelizacji w spornym okresie, punktu 1 ppkt 32 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. z 2021 r. poz. 2359) oraz pkt 16 tabeli obowiązującego u pozwanego regulaminu wynagradzania podnieść należy, że brzmienie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych obowiązujące od 1 lipca 2022 roku nie zmieniło zasady powiązania współczynnika pracy z kwalifikacjami wymaganymi (a nie posiadanymi) na danym stanowisku. Błędnym jest twierdzenie skarżącego, iż nowelizacja nie miała charakteru wyłącznie porządkującego lecz stricte - kształtujący zmieniający dotychczasowe zapisy- inaczej byłaby zbędna a więc postępowanie pozwanej znajdowało logiczne usprawiedliwienie.

W ocenie Sądu Okręgowego powyższe należy ocenić jako zbyt daleko idące. Bezwzględnie od chwili wejścia w życie powołanej ustawy, tj. od 16 sierpnia 2017 roku załącznik do ustawy obejmował tabelę, której tytuł niezmiennie brzmiał „Grupy zawodowe według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku”. Ustawodawca zatem od samego początku zakładał, że z danym współczynnikiem pracy są związane kwalifikacje wymagane a nie posiadane na danym stanowisku. Powyższe znajdowało potwierdzenie również w treści z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych (druk nr (...)), w którym podkreślono, że zgodnie z projektem ustawy wysokość najniższego wynagrodzenia zasadniczego przysługującego pracownikom wykonującym zawód medyczny zatrudnionym na poszczególnych kategoriach stanowisk pracy będzie uzależniona od poziomu wykształcenia wymaganego na stanowisku pracy, na którym zatrudniony jest dany pracownik (wykształcenie na poziomie wyższym, średnim, posiadanie specjalizacji) i powyższa zasadę wprost odniesiono do treści art. 78 § 1 k.p., w myśl którego wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy. Odmienna interpretacja nie wynika również z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (druk nr (...)), który w toku procesu legislacyjnego przybrał postać ustawy z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw.

W konsekwencji, skoro brzmienie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 roku o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych obowiązujące od 1 lipca 2022 roku nie zmieniło zasady powiązania współczynnika pracy z kwalifikacjami wymaganymi (a nie posiadanymi) na danym stanowisku, to argumentacja strony pozwanej uzasadniająca kwalifikację powódek do innej grupy zawodowej z tego właśnie powodu nie zasługiwała na uwzględnienie.

Dodatkowo analiza przepisów ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych nie może nastąpić w oderwaniu od zasad uregulowanych w kodeksie pracy. Zgodnie z przywołanym wyżej art. 78 § 1 k.p. wynagrodzenie za pracę powinno odpowiadać w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu. Dodatkowo ustawa przewiduje minimalne wynagrodzenia zasadnicze poszczególnych grup zawodowych, co nie wyklucza możliwości zwiększenia przez pracodawcę takiego wynagrodzenia w konkretnym wypadku. Na takim samym stanowisku stanął Sąd Okręgowy w Łomży - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 22 marca 2023 r., III Pa 10/23 oraz w wyroku z dnia 22 kwietnia 2022 r., III Pa 5/22.

Pozwany, wbrew zapatrywaniom apelacji, nie może więc zasłaniać się wskazanymi okolicznościami. Podnieść przy tym należy, iż pozwany jako pracodawca, podmiot profesjonalny, zobligowany był do należytego stosowania obowiązujących regulacji. Sąd Okręgowy przy tym nie kwestionuje, iż na kanwie wskazanych przepisów - co podnosi skarżąca - mogły pojawiać się i pojawiają się problemy interpretacyjne (co znajduje także swój wyraz w stanowiskach prezentowanych przez organizacje związkowe), niemniej jednak trudno dojść do przekonania, iż takie trudności interpretacyjne w rozpoznawanej sprawie w istocie wystąpiły przy formułowaniu warunków pracy powódki i innych pielęgniarek z wyższym wykształceniem. Podnieść należy, iż wyjaśnienia samego pozwanego w tym zakresie były niejednoznaczne. Natomiast z materiału sprawy ocenionego logicznie wynikało, iż pozwany zamierzał uwzględnić na dotychczasowych zasadach kwalifikacje wszystkich pielęgniarek, przeszkodą okazały się jednak problemy finansowe i trwające negocjacje w zakresie zapewnienia środków na wynagrodzenia.

W tym kontekście nie należy pomijać też, iż sam pozwany do 30 czerwca 2022 roku wykazywał powódki jako osoby zajmujące stanowisko przypisane do 7 grupy zawodowej na podstawie ustawy z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych według stanu prawnego na 1 lipca 2021 roku, która - co już podnoszono - zasadniczo po nowelizacji odpowiadała późniejszej 2 grupie zawodowej (tożsame treści odnoście pielęgniarek i położnych). Nadto należy zwrócić uwagę, że powódki od lipca 2023 r. do chwili obecnej otrzymują wynagrodzenie wg 2 grupy zawodowej. Niejasnym jest zatem z jakich względów pracodawca jednostronnie dokonał zmiany grupy zaszeregowania powódek, skoro wcześniej w analogicznych okolicznościach (nie licząc zmiany sposobu finasowania Szpitala przez NFZ) kwalifikacje te uwzględniał. Przy tym Sąd nie neguje kompetencji pracodawcy do wskazania wymagań formalnych dla konkretnego stanowiska pracy (z uwzględnieniem oczywiście minimum zakreślonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20.07.2011 w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami).

Nie należy jednak pomijać, iż w świetle okoliczności faktycznych, pozwany sam tak te standardy wyznaczała skoro klasyfikowała powódki do grupy 7 i konsekwentnie były one wskazywane, jako osoba zajmujące stanowisko przypisane do 7 grupy zawodowej na podstawie ustawy z 8.06.2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, według stanu prawnego na 1 lipca 2021 r. Wobec tego należy przyjąć, że pracodawca wymagał od nich kwalifikacji wykazanej w tej grupie zawodowej, czyli – tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa/ położnictwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa/położnictwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia. Mało tego, co nie jest kwestionowane pozwany kierując się tylko i wyłącznie faktem podwyższenia wykształcenia w takich okolicznościach zmieniał powódkom stanowisko na „pielęgniarka specjalistka” i podwyższał wynagrodzenie nijako z automatu niezależnie od potrzeb szpitala. Tym samym stanowisko specjalisty było ściśle związane z posiadanymi kwalifikacjami niezależne od organizacji opieki medycznej w szpitalu. Wobec tego należy przyjąć, że pracodawca wymagał od nich kwalifikacji wykazanej w tej grupie zawodowej czyli – tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa/ położnictwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa/ położnictwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają też powoływane w apelacji zapisy punktu 1 ppkt 32 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz. U. z 2021 r. poz. 2359) oraz pkt 16 tabeli obowiązującego u pozwanego od 14 grudnia 2012 roku regulaminu wynagradzania. Pozwany w oparciu o treść w/w utrzymywał, że pracodawca dla stanowiska pielęgniarki / położnej specjalisty nie wymagał bezwzględnie wyższego wykształcenia i przewidywał możliwość zatrudnienia na stanowisku pielęgniarki / położnej specjalisty pracownika z kwalifikacjami niższymi a zatem wykształcenie wyższe nie było tym „wymaganym”.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż nie sposób zakwestionować faktu, że pozwany w oparciu o wskazane przepisy dopuszczał zatrudnienie pielęgniarek/ położnych specjalistek nie posiadających wyższego wykształcenia, jednak posiadanie kwalifikacji tylko na wspomnianym poziomie minimalnym bezzasadnie utożsamia z kwalifikacjami wymaganymi dla danego stanowiska. Sąd nie przeczy, iż w świetle powołanych norm możliwym jest zatrudnienie na stanowisku pielęgniarka specjalista także osób niemających wykształcenia wyższego. Podkreślić jednak należy, że niewątpliwie pożądanym jest zatrudnienie na konkretnym stanowisku osób o jak najszerszych kwalifikacjach. Traktując o zatrudnieniu na stanowisku pielęgniarka specjalista pozwany sam widział tą potrzebę i wskazał w regulaminie na zatrudnienie osób zarówno z wykształceniem średnim jak i wyższym w obu przypadkach posiadających specjalizację. (Gdyby było inaczej wpisałby jako wymagane tylko wykształcenie średnie ze specjalizacją, wszelkie wyższe kompetencje byłyby dopuszczalne jako przekraczające minimalny wymagany standard). Nie można dojść zatem do przekonania, że pracodawca nie wymagał od powódek kwalifikacji wykazanej w tej grupie zawodowej czyli - tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa lub położnictwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, które powódki niewątpliwie spełniały. Określenie wymaganych kwalifikacji wariantowo a potem odwoływanie się wyłącznie do niższego przedziału kompetencji z argumentacją, iż wystarczającym jest spełnienie warunków minimalnych, intencjonalnie po to, by ukształtować należne wynagrodzenie za prace na niższym poziomie, należy traktować jak nadużycie- art. 8 kp. Pozwany sam chciał zatrudnienia na stanowisku pielęgniarki specjalisty osób z wyższym wykształcaniem, stanowiąc w regulaminie obowiązkowe kryteria także dla tych osób, po czym po ich zatrudnieniu, niejako, gdy dochodzi do określenia ich wynagrodzenia, odmawia uznania ich kompetencji podnosząc, iż wymaganymi dla stanowiska są wyłącznie kryteria minimalne. W ocenie Sądu w tym stanie rzeczy nie może więc wywodzić dla siebie korzystnych skutków prawnych.

Podkreślić należy też, że nie zaszły żadne okoliczności faktyczne, które sprawiałyby, że dotychczasowe kwalifikacje powódek zostały zmniejszone. Apelujący zgadzając się z twierdzeniem , że takiej zmiany nie było, wywodził jednak, iż zaliczenie powódek do określonej grupy zawodowej i spowodowana nią zmiana wysokości wynagrodzenia wynikała jedynie ze zmiany przepisów powszechnie obowiązującego prawa.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 42 § 1 k.p., przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę stosuje się odpowiednio do wypowiedzenia wynikających z umowy warunków pracy i płacy. W myśl kolejnych dwóch paragrafów przytoczonego przepisu, wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. W razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki; pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.

Truizmem jest stwierdzenie, że wynagrodzenie jest częścią umowy o pracę. Umowa ta jak każda umowa o charakterze cywilnoprawnym wymaga do swojego istnienia woli dwóch stron, w tym wypadku pracownika i pracodawcy. Przepisy prawa (zarówno normy z zakresu prawa pracy jak i prawa cywilnego) wymieniają enumeratywnie przypadki, kiedy tylko jedna ze stron ma prawo kształtować umowę (np. rozwiązanie umowy o pracę, odstąpienie od umowy itp.). Żaden przepis prawa nie pozwala pracodawcy jednostronnie kształtować warunków wynagrodzenia. Owszem pracodawca jako strona silniejsza często te warunki proponuje, ale pracownik może ich nie przyjąć. Co więcej obniżenie wynagrodzenia zawsze wymaga wypowiedzenia zmieniającego/ porozumienia zmieniającego. Nie jest również dopuszczalne, aby warunki zatrudnienia były gorsze niż przewidziane w przepisach powszechnie obowiązujących. Jest to wprost wskazane w art. 9 § 2 kp („Postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych”). Zgodnie z art. 80 kp za pracę wykonaną pracownikowi należy się wynagrodzenie. Z art. 22 § 1 kp wynika, że najważniejszym obowiązkiem pracodawcy jest zatrudnianie pracownika za wynagrodzeniem. Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy w szczególności terminowe i prawidłowe wypłacanie wynagrodzenia swoim pracownikom – art. 94 pkt 5 kp. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że naruszenie powyższego obowiązku kwalifikowane jest jako naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika niezależnie od tego czy pracodawca opóźnia się w wypłacie całości świadczenia czy też jego części.

Wprowadzenie niekorzystnych zmian warunków wynagradzania wymaga, zgodnie z 42 kp dokonania wypowiedzenia zmieniającego lub porozumienia stron stosunku pracy. Wobec tego gdy pracodawca chce zmienić grupę zszeregowania pracownika, która rzutuje na zmianę ( zwłaszcza na niekorzyść) należnego mu wynagrodzenia bezwzględnie wymagane jest zachowania procedury wynikającej z art. 42 § 1 i 2 KP. Wyłącznie faktyczna zmiana warunków płacy, była niewystarczająca i wymagała zachowania procedury wynikającej z art. 42 § 1 i 2 KP. Tu tego zabrakło. Przy czym powyższe nie było, jak już wskazywano, determinowane zmianą przepisów, lecz arbitralnym działaniem pozwanego, który mając na uwadze interes szpitala spowodowany odmiennym jego finasowaniem, działał z pominięciem zasad kształtujących indywidualne stosunki pracy , które sam dotychczas stosował i respektował. Nie każda zmiana warunków pracy mieści się w uprawnieniach dyrektywnych pracodawcy. Jakkolwiek nie można wymagać od pracodawcy, aby przez wiele lat nie dokonywał żadnych zmian w zakresie warunków pracy i płacy swoich pracowników, mimo że występują uzasadniające to względy organizacyjne, ekonomiczne, także determinowane regulacją prawną, niedopuszczalnym jest jednak uznanie, że modyfikacji w tym zakresie może dokonywać w sposób dowolny(zob. wyr. SA w Warszawie z 17.12.2012 r., III APa 22/12, L.). Sytuacja finansowa pracodawcy nie może zwalniać go z powinności zapewnienia pracownikom wynagrodzenia na co najmniej minimalnym poziomie, stąd też motywy, które kierowały pracodawcą ustalającemu wysokość wynagrodzenia poniżej minimalnego, ustawowego pułapu, są prawnie indyferentne w aspekcie żądania pozwu./Wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu - IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 września 2021 r., IV Pa 23/21/

Pozwany ustalił stawkę zaszeregowania wynagrodzenia powódek kwalifikując je do grupy 5 w odniesieniu do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz załącznika do ustawy dokonując swobodnej interpretacji jego zapisów tak jak mu było wygodnie, uwzględniając zasady kontraktowania z NFZ pomijając, jednak elementarne uprawnienia powódek do ochrony ich wynagrodzenia jako podstawowego elementu umowy o pracę. Tymczasem nie powinna budzić wątpliwości konieczność zastosowania instytucji wypowiedzenia zmieniającego/ porozumienia zmieniającego także wtedy, gdy w wyniku wprowadzenia przez pracodawcę nowych przepisów płacowych dochodzi do pozbawienia pracowników pewnych przywilejów gwarantowanych dotychczas obowiązującymi u tego pracodawcy unormowaniami wewnątrzzakładowymi lub postanowieniami umów o pracę, choćby wpływały na to standardy wynikające z przepisów powszechnie obowiązujących. Co nie jest na etapie apelacji kwestionowane wypowiedzenie powódkom warunków płacy nie miało miejsca a aneksy dotyczące umowy o pracę - co także nie zostało podważone, nie były skuteczne. Pisemne oświadczenie woli pracodawcy określające nowe zasady wynagradzania pracownika nie jest wypowiedzeniem zmieniającym, jeżeli nie zawiera oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy o pracę. /Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lutego 2021 r., (...) 5/21/

Za prawidłowe uznać należy także pozostałe ustalenia Sądu I instancji. Sąd zgadza się z oceną Sądu Rejonowego, że faktyczną przyczyną takiego ukształtowania wynagrodzenia powódek była obawa przed niezadowoleniem oraz potencjalna możliwość wytoczenia powództw przez pozostałych pracowników oraz trudna sytuacja finansowa pozwanego. Podnieść należy, że okoliczności te znajdują pełne potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Mając na uwadze przebieg spotkania z dnia 29 lipca 2022 i ustalenia na nim poczynione należy stwierdzić jednoznacznie, że ukształtowanie wynagrodzeń powódek było wynikiem takiej postawy pozwanego. W/w dowody potwierdziły, iż doszło do wstrzymania podpisywania aneksów uwzględniających żądania powódek w zasadzie już przygotowanych przez pozwanego, z uwagi na trudną sytuację finansową spółki i w obawie o zarzuty nierównego traktowania pielęgniarek z niższym wykształceniem a wykonujących tożsame obowiązki co powódki i inne pielęgniarki oraz położne z wyższym wykształceniem. Z tych samych względów doszło następczo do zmiany warunków pracy powódek w zakresie ich kwalifikacji do 5 grupy zawodowej. Nieistotne jest przy tym, że sam pozwany nie poczytywał powyższego za podstawę dokonania wypowiedzenia zmieniającego. Jeszcze raz powtórzyć należy za Sądem Okręgowym w Łomży ( wspominane wyroki w sprawie III Pa 10/23 III Pa 5/22), iż niezależnie od tego jakich kwalifikacji wymaga pracodawca, współczynnik pracy winien odpowiadać tym wynikającym z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (t.j. Dz.U. Nr 151, poz. 896 ze zm.). Analiza przepisów ustawy z 8.06.2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1801) nie może nastąpić w oderwaniu od zasad uregulowanych Kodeksem Pracy. Skoro powódki wykazane były jako osoby zajmujące stanowisko przypisane do 7 grupy zawodowej na podstawie ustawy z 8.06.2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych według stanu prawnego na 1 lipca 2021 r. to należy przyjąć, że pracodawca wymagał od nich kwalifikacji wykazanej w tej grupie zawodowej czyli – tytułu zawodowego magister pielęgniarstwa i tytułu specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia. Grupa zawodowa 2 określona w załączniku do obecnie obowiązujących przepisów ustawy reguluje wynagrodzenie zasadnicze m.in. pielęgniarki z tytułem zawodowym magister pielęgniarstwa albo położna z tytułem magister położnictwa z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia czyli takiej samej grupy jak poprzednio uregulowano w grupie 7.

Co do zarzutów dotyczących braku zastosowania art. 18 ^3c k.p pominięcia, że pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za prace jednej wartości, pominięcia, że zakwalifikowanie powódek do grupy drugiej kompetencji nie mogło być powiązane z wymaganiem od nich na stanowisku pielęgniarki specjalisty wykształcenia wyższego, bo w czasie do dnia 1 lipca 2023 r. powódki wykonywały takie same obowiązki, co pielęgniarki zatrudnione u pozwanego nieposiadające wykształcenia wyższego magisterskiego, podkreślenia wymaga, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kwestia równego traktowania w zatrudnieniu lecz żądanie zapłaty wyrównania należnego wynagrodzenia.

Przy tym zauważyć należy, że przepisy art. 18 ^3c k.p zakazują różnicowania wynagrodzenia pracowników tylko wówczas, gdyby następowało to w oparciu o niedozwolone kryteria. Prace jednakowe to prace takie same pod względem rodzaju, kwalifikacji koniecznych do ich wykonywania, warunków, w jakich są świadczone, a także - ilości i jakości. Zatem stanowisko pracy może stanowić kryterium porównawcze w ramach ustalania „jednakowej pracy”, ale nie jest ono wyłączne. Prace tożsame pod względem rodzaju i kwalifikacji wymaganych do ich wykonywania na tych samych stanowiskach pracy funkcjonujących u danego pracodawcy mogą różnić się co do ilości i jakości (rozumianej jako sposób wywiązywania się z powierzonych obowiązków na co mogą mieć też wpływ posiadane umiejętności wykształcenie), a wówczas nie są pracami jednakowymi w rozumieniu art. 18 ^3c § 1 KP. Ilość i jakość świadczonej pracy są w świetle art. 78 § 1 KP podstawowymi kryteriami oceny pracy dla potrzeb ustalania wysokości wynagrodzenia oraz stanowią dopuszczalne przesłanki różnicowania wynagrodzenia w myśl art. 3 ust. 3 Konwencji nr 100 (...) Organizacji Pracy dotyczącej jednakowego wynagrodzenia dla pracujących mężczyzn i kobiet za pracę jednakowej wartości (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 stycznia 2022 r., II PSK 199/21).

Dopuszczalne jest różnicowanie praw pracowników, którzy bądź pełnią inne obowiązki, bądź takie same, ale niejednakowo. Sytuacja prawna pracowników może być także różnicowana ze względu na odmienności wynikające z ich cech osobistych (predyspozycji) i różnic w wykonywaniu pracy (dyferencjacja) (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 czerwca 2021 r., II PSK 90/21). Ponadto sama nazwa zajmowanego stanowiska pracy nie przesądza ipso iure, że pracownicy zatrudnieni na tych stanowiskach świadczą prace o jednakowej wartości (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, (...) i Spraw Publicznych z dnia 14 marca 2018 r., II PK 125/17). Z tych też względów na gruncie rozpoznawanego przypadku nie sposób jeszcze mówić o nierównym traktowaniu w zatrudnieniu.

Ponadto podkreślić należy, że niwelowanie ewentualnych nierówności w zatrudnieniu nie może polegać na pogorszeniu warunków zatrudnienia jednego pracownika po to, aby „wszyscy mieli tak samo źle”. Pracodawca w takiej sytuacji powinien dążyć do poprawy warunków zatrudnienia tych osób, które są faktycznie gorzej traktowane, bo taka jest idea tej zasady.

W zakresie zróżnicowania wynagrodzeń pielęgniarek w wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 6.09.2024 r. o sygn. akt VI Pa 67/24, LEX nr 3773783, sąd ten przyjął, że nawet że to brak zróżnicowania wynagrodzenia dla osób legitymujących się wyższym wykształceniem wpływającym na sposób wykonywania pracy "może stanowić przejaw dyskryminacji" (vide Barbara Wagner, Komentarz do Kodeksu Pracy). Należy też podkreślić, że nie narusza zasady równości usprawiedliwione i racjonalne zróżnicowanie sytuacji prawnej pracowników ze względu na kwalifikacje, których zasadniczym elementem jest współcześnie formalne wykształcenie. Różnicowanie wynagrodzenia ze względu na kwalifikacje nie stanowi zaś dyskryminacji płacowej.

Dla potwierdzenia poglądu, że brak zróżnicowania wynagrodzenia może stanowić przejaw dyskryminacji warto przywołać okoliczności które rozważał Sąd Okręgowy w Łomży (w sprawie sygn. akt III Pa 6/23, LEX nr 3517955) w związku z zastosowaniem ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. (w sprawie z powództwa specjalistki pielęgniarki posiadającej tytuł zawodowy magister pielęgniarstwa Sąd Rejonowy i Okręgowy uznały jednolicie, że wynagrodzenie zasadnicze na podstawie ww. ustawy, od 1 lipca 2022 r. winno być określane według współczynnika pracy uzależnionego od wykształcenia magisterskiego i specjalizacji, a więc że roszczenie powódki której pracodawca nie wypłacił wyższego wynagrodzenia było uzasadnione).

Zdaniem Sądu Okręgowego, sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uznając że rzeczywistą przyczyną nieotrzymania przez powódki wynagrodzenia wg przelicznika 1,29 były względy finansowe oraz zmiana sposobu finansowania wynagrodzeń pracowników medycznych przez NFZ od 1.07.2022 r. Fakt zgłaszania wymaganego wykształcenia wynikał bowiem z Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 5 lipca 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, a nie zaś z umów na które wskazywał pozwany , a gdzie wskazane jest wyłącznie stanowisko, a nie zaś poziom wymaganego wykształcenia.

Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego, zarzuty apelacji dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c., 98 k.p.c.), jak i prawa materialnego (art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz załącznika do ustawy, punktu 1 ppkt 32 załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r., art. 78 § 1 k.p., art. 42 i art. 18 ^3c k.p.) nie zasługiwały na uwzględnienie.

Powyższa ocena przesądzała również o bezzasadności podniesionego w apelacji przez pozwanego art. 338 k.p.c.

W ocenie Sądu Okręgowego nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 98 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 w zw. z § 16 oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez błędne przyjęcie, iż zasadne jest podniesienie stawki o ¼ w stosunku do stawki podstawowej, z uwagi na nakład pracy pełnomocnika powódek.

Zgodnie z art. 98 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

W myśl § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.) wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich może zawierać oświadczenie o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata. W braku takiego oświadczenia, opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności określone w § 15 ust. 3 przemawiają za innym jej ustaleniem.

Stosownie zaś do treści § 15 ust. 3 w/w rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie.

W przedmiotowej sprawie pełnomocnik powódek złożył w pozwie wniosek o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódek kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 6-krotności stawki minimalnej wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia uprawomocnienia do dnia zapłaty. Natomiast pozwany przegrał sprawę w całości.

Mając na względzie powyższe Sąd I instancji zasądził na rzecz każdej z powódek od pozwanego kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, co oznaczało podniesienie stawki jedynie o ¼ w stosunku do stawki podstawowej (§ 9 ust. 1 pkt. 2).

Sąd Okręgowy w pełni zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego. Podwyższenie stawki o ¼ w stosunku do stawki podstawowej uzasadniał charakter sprawy, stopień zaangażowania pełnomocnika powódek w rozstrzygnięcie oraz nakład pracy. W realiach sprawy należało bowiem przyjąć, że nakład pracy pełnomocnika powódek wykraczał poza standardowy zakres czynności podejmowanych w sprawach tego rodzaju, ponieważ w postępowaniu składał on obszerne pisma procesowe i wnioski dowodowe.

Z tych wszystkich względów wniesiona apelacja nie mogła zostać uwzględniona.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, zgodnie z treścią art. 385 k.p.c. oddalił apelację.

Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika powódek zawartego w odpowiedzi na apelację o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego zgodnie ze sporządzonym przez niego spisem kosztów, należy wskazać, że spis kosztów, podlega weryfikacji Sądu, zaś w niniejszej sprawie Sąd II instancji ocenił, iż wskazana w spisie kwota znajduje uzasadnienie.

Zgodnie z art. 109 § 2 k.p.c. orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, sąd bierze pod uwagę celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy. Przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte przez niego w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

O zwrocie kosztów zastępstwa procesowego za II instancję w kwotach po 1800 zł wraz z odsetkami w stosunku do każdej z powódek sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. a także § 10 ust. 1 pkt 1 oraz § 9 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964) uwzględniając wartość zgłoszonych roszczeń oraz przedłożony przez pełnomocnika powódek spis kosztów. Stosownie zaś, do dyspozycji art. 98 §1 ¹ k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu zasądzono odsetki ustawowe za opóźnienie, za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., o co wnosiła strona pozwana, argumentując wniosek trudną sytuacją finansową. Podnieść należało, że pozwany mając wiedzę o rozstrzygnięciach w kilkunastu analogicznych sprawach zapadłych na jego niekorzyść i wnosząc apelację od kolejnego wyroku, sam generuje koszty procesu. Wnosząc apelację pozwany miał świadomość tego, że w przypadku przegrania sporu będzie musiał zwrócić przeciwnikowi koszty postępowania apelacyjnego, a nie zaistniały żadne okoliczności usprawiedliwiające ocenę, że zasądzenie tych kosztów narusza zasadę słuszności wyrażoną w art. 102 k.p.c. Jakkolwiek silne subiektywne przekonanie o słuszności dochodzonego roszczenia/swego stanowiska procesowego niekiedy uzasadnia odstąpienie od obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej proces, to jednak strona, która uzyskawszy rozstrzygnięcie, obejmujące również ocenę jej stanowiska, decyduje się na kontynuowanie procesu na etapie apelacji, liczy się z konsekwencją w postaci odpowiedzialności finansowej za jego wynik (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie - I Wydział Cywilny z dnia 24 marca 2021 r., I ACa 128/20). Sam charakter roszczenia i przekonanie strony o zasadności roszczenia, niezależnie od sytuacji finansowej, nie jest wystarczający do odstąpienia od obciążenia strony kosztami procesu, jeżeli ta znając treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku podjęła decyzję o wniesieniu apelacji i kontynuowaniu procesu, a w konsekwencji przyjęła na siebie ryzyko wynikające z ewentualnego przegrania sprawy na tym etapie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie - I Wydział Cywilny z dnia 14 listopada 2019 r., I ACa 1283/18). Natomiast sytuacja finansowa, nawet stanowiąca podstawę zwolnienia strony od obowiązku uiszczania kosztów sądowych, nie wyczerpuje sama w sobie przesłanek zastosowania art. 102 k.p.c. (tak wyrok SA w Szczecinie z dnia 24.11.2022 r, I Aca 986/22).

/Jacek Chrostek/